M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

291쪽

etiam mimicisolent,ambureretur citam abiectus. nἄfuissee credo fas,clarismorum virorum formas illi taeterrimo par ricidae aliquid decoris a ferre,neque ullo in loco potius mortem eius lacerat i,quam in quo uita esset danmata. Dura mihi medius ratus iam fortuna populi crudelis uidebatur,quae tot annos illuni in hanc remp. ixsultare uideret, O paterctur. pollueratstupro sanctior mas religiones: senatus grauissma decreta persi egerat: pecunia se palam a iudicibus redemerat: uexarat in tribunali senatum: omnium ordinum consensis pro salute reip. gesta resciderat: me

patria expulerat: bona diripuerat: domum 'incenderat: liberos, coniugem meam uexauerat: Cn. Pom- peio nefarium bellurn indixerat: magistratuum ,pria uatorumq. caedes effecerat: domum mei fratris incenderat: uastarat Etruriam multos sedibus,ac foricinis eiecerat: instabat, urgebat: capere eius amentiam ciuitas, Italia, prouinciae, regna non poterant: incidebantur iam domi leges, quae nos nostris seruis addicerent: nihil erat cuiusqua, quod quidem ille adamasi set, quod non hoc anno suum fore putaret: obstabat eius cogitationibus nemo, praeter illum Milonem ipsunn,qui poterat obstare: Cn. Pompeium nouo reditu ingratiam quasi deuinIIum arbitrabatur:Caesaris potentiam ,suam potentiam esse dicebat: bonorum aniη , mos etiam in meo casu contempserat: Milo Antis ur-- gebat . hic di j immortales, ut supra dixi, mentem dederunt illi perdito, ac furioso, ut huic faceret in- . sidias. aliter perire pestis illa non potuit . numquam

illum

292쪽

illum rest. suo iure esset ulta .senatus, credo, torem eηm circumscripsi fiet. ne cum solebat quidem id facere, in priuato eodem hoc, aliquid profecerat. anc Vnsules in praetore coercendo fortes sui pent 'pri muni, Milone occiso, habu flet suos consules: deindes, quis in eo praetore consul fortis 4bet, per quem tribunum virum consularem crudelissime necatu e Oe meminisset ' omnia posideret, teneret: lege noua, quae est inuenta apud eum cum reliquis legibus Clodianis,seruos nostros libertos suosfecisset : postremo, nisi eum dii immortales in eam montem impulissent, ut homo eminatus fortissimum uirum conaretur occidere, hodie remp. nullam haberetis. an ille praetor,isse uero conful sit modo haec templa,atque ipsa moenia sta re eo uiuo tam diu, consulatum eius existenta repotuisent, ille denique uiuus mali nihil fecisset, qui

mortuus, uno exsuis satellitibus Sex. Clodio duce, curiam incenderit' quo quid miserius, quid acerbius, quid tu Iuosius uidimus ψ templam sandistatis, amplitudinis, mentis , consiliipublici, caput urbis, aram sociortam,portum omnium gentium, sedem ab uniuerso populo concessam uni ordini ullammar excindi, Messari, neque id fieri a multitudine imperita, quamquam esset miserum id ipsum, sed ab uno, qui cum tantum ausus sit ultor pro mortuo, quid signifer pro uiuo non ei et ausus in in curiam potissimum

abiecit, ut eam mortuus incenderet, quiam uiuus euerterat. Et sunt qui de uia Appia qzerantur, taceant de curiaticquando ab eo spiranteforum potuit tit a se:

293쪽

set defendi, cuius non restiterit cadaueri curia ' exis tale, excitate eum, potestis ab inferis: frangetis impetum uiui, cuius uixsustinetisfurias insepulti . nisi uero sustinuitiis eos,qui cum facibus ad curiam cucuri rerunt, cum falcibus ad Castoris,cum gladiis toto foro volitarunt. caedi uidistis populu concionem gladijs disturbari, cum arediretur lentio M. Coelius tribunuspl. virfortissimus, infuscepta caussasirmissimus, bonorum uoluntati, O audio ritatisenatu, deditus, est in hac Milonis ue inuidia , siue fortuna . singulari, diuina , est incredibili fide. Sed iam fatis multa de carecta, extra caussam etiam nimis fortassee multa. quid i cstat, nicti ut orem, obtenterq. uos, iudices, ut eam misericordiam tribuatis fortissimo uiro, quam ipse non implorat, ego autem,repugnante hoc, est imploro, O expostro' nolite, si in no tro omnium fetu nullam lac mam ad existis Milonis,s uuia tum semper eundem, si uocem ,si orationem stabilem, ac non mutatam videtis, hoc minus ei parcere. . atque haud scio, an multo etiam sit adiuuandus magis. etenim se ingladiatoriis pugnis, cst in infimi generis hominum condicione,atque fortuna timidos, supplices, et , lit uiuere liceat, obseruantes, etiam odisti solamus;fortes, es animosos, est se acriter is morti offerente ferreare crepimus seorumq. nos magis miseret, qui nostram misericordiam non requi, uni, quam qui illam efflagitant: quanto hoc magis infortissimis ciuibus facere debemus in me q2idem, iudices exanimant interimunt hae voces Mil.

294쪽

PRO T. ANNIO MILONE . T 7χiis, quas audio assidue, O quibus intersum quot die. Valeant, inquit, ualeant ciues mei, sint incola messint lorentes,sinit beati: stet haec urbs praeclara, mihiq. patria carissima, quoquo modo merita de me erit: tranquil la rep. ciues mei, quoniam mihi cum illis non licet, me me ipse, sed per me tamen, perstuantur: ego cedam, atque abibo .si mihi rep. bona stui

non licuerit,at carebo mala; quam primum tetigero bene moratam, O liberam ciuitatem,in ea conquiescam.o frustra,in quit,suscepti mei labores: o spes

fallaces: o cogitationes inanes meae. ego,cum trib

v s pl. rep. oppresa, me senatui dedissem, quem extinctum acceperam; equitibus se quorum uires Grant debiles; bonis uiris, qui omnem auctoritatem Clodianis armis abiecerant; mihi umquam bonorum praesidium defuturum putarem'ego cum te mecum

enim saepissime loquitur 9 patriae reddidissem, mihi

non futurum inpatri aputarem locum in ubi nunc senatus est, quem secuti sumus' ubi equites R. illi, illi, i quit, tui in ubi sudia municipiorum o bi Italiae noces ἰ tibi denique tua , M. Tulli, quae plurimis fuit auxilio, uox, O defensim' mihi ne ea soli, qui,pro te toties morti me obtuli, nihil potest opitulari ἐ-uero haec, iudices; ut ego nunc, lens, sed eodem loquitur uultu, qreo uidetis. negat enim', negat ingratis ciuibusfecibe, quae fecit; timidis, O omnia ci cumspicientibus pericula, non negat. Plebem, in mam multitudinem,quae P. Clodio duce fortunis u

295쪽

risse commemorat , ut non modo uirtutefectere sed etiam tribus suis patrimoni s Aeliniret : nec timet, ne, cum plebem muneribus placarit, nos non conciliarit meritis in remp. iugularibus. Senatus erga se benevolentiam temporibus his ipsis saepe et 'perspecta,

vestras uero uestrorum ordinum occursationes,studia sermones,quemcumque casum fortuna dederi fetum se ablaturum esse dicit . meminit etiam sbilio .cem praeconis modo defui Ue, qκam minime de deri. rit; populi uero cunntissi fragiis, quod unum cupiis rit, se consulam declaratum nunc denique, si haec amma contra se mi futura ,sibi facinoris suspicionem, non facili crimen, obstare. dit haec, quae certe uera sunt: fortes, sapientcs uiro no tam praemias

qui solere recte fa Iorum, quam ipsa recte facta istnihil in uita, nisi praeclari sine , feci se ; siquidem nihil sit praestabilius uiro, quam periculis patriam liberare: beatos esse, quibus ea res honori faerit a suis ciuibus; nec tamen eos miseros, qui beneficio ciues suos uicerint: fod tamen ex omnibus praemiis uirtutis , si esset babenda ratio praemiorum, amplissim esse praemium gloriam: este hanc unam,quae breuitatem uita posteritatis memoria confvaretur; quae efficeret, ut absentes adessemus,mortui uiueremus; hac denique esse, cuius gradibus etiam homines in caesum videantur adscendere. de me, inquit,semper populus semper omnes gentes loquentur, nulla un Pamobmutescet uetustas. quin hoc tempore ipso, cum

mnes a suis inimicis faces inuidiae meae subi ciantur,

tamen

296쪽

tamen omni in hominum coetu gratijs agendis, ingratulationibus habendis, O omni sermone celebra-mm . Omitto Etruriae festos est acIos, inklitutos dies. centesima lux es haec ab interitu P. Clodij, opinor, ultra quam sines imperil populi R. sunt, nousolum fama iam de illo Ad etiam laetitia peragrauit. quamobrem, libi corpus hoc sit, non, inquit, laboro ;quoniam omnibus in terris iam uersatur, sem per habitabit nominis mei gloria. Haec tu mecusae

pe,bis absientibus: sed i iidem audientibus,haec ego tecum Milo. Te quidem, quod illo animo es, satis laudare non post m: sed quo est ista magis diuina uir tus, eo maiore a te dolore diuellor. Psic uero,si mihi eriperis,reliqua est illa tamen ad consolandum querela,ut iis irasci possim, a quibus tantum uulnus accepero. non enim inimici mei te mihi eripient, sed amicissemi; non male aliquando de me meriti,sed semper optime.Nullum umqua,iudices, mihi tantum dolorcinuretis etsi quis potest esse tantus' sed in hunc quidem ipsim,ut obliviscar, quanti me semper feceritis. quae si uos cepit obliuio; aut si in me aliquid offendi sis: cur non id meo capite potivi luitur, quam Milonis raeclare enim uixero ii quid mihi acciderit priaus, quam hoc tantum mali Aidero . 2 mc me una consolatio sust niat, quod tibi, o T. Anni, nullum a me amori nullumsadj,nullum pietatis officium defuit.

ego inimicitias potentium pro te appetiui: ego meum saepe corpus, uitam obieci armis inimicorum tuo

297쪽

o RATIO fortunas meas, ac liberorum meorum in communio

nem tuorum tempornm contuli: hoc denique ipso die, si qua uis est parata ,si qua dimicatio capitis futura, deposco. qiιidiam restat j quid habeo, quod dicam, φιod faciam pro tuis in me meritis,nisi ut eamfortu-Mam,quaecunque erit tua,ducam meam ' non recuso,aron abnuo: Eosq. obsecro,iudices,ut uestra beneficia,

quae in me contulistis, aut in huius salute augeatis , aut in eiusdem exitio occasura eslse iubeatis. His lac mis non mouetur Milo; esi quodam incredibili robore animi: exsilium ibi esse putat, ubi uirtuti non sit locus;mortem naturae sinem essee,non poenam. Sit hic ea monte, qua natus est: quid uos, iudices, quo tandem animo eritis Z: memoriam Milonis retinebitis, ipsum eu cietis j ct erit dignior locus in terris hilus, qui hanc uirtutem excipiat, quam hic, qui procre uit ζ Vos , uos appello, forti ismi uiri, qui multum pro rep. sanguinem effudistis , uos in uiri, O in ciuis inuicti appello periculo, centuriones , vosq. milites: nobis non modo instectantibus, sed etiam armatis , O huic iudicio prae dentibus , haec tanta uirtus ex, hac urbe expelletur' exterminabitur ψ ejcietur φ ome miserum,o infelicem. reuocare tu me in patriam,

Milo, potuisti per hos; ego te in patria per eosdem retinere non potero ' quid respondebo liberis meis, qui te parentem alterum putant πι quid tibi, aes stater, qui nunc abes , contorti mecum temporum illorum ἰ me non potuit Fe Milonis alutem tueri per eqs m , per quos nostram illeseruasset φ at in qua caus-

298쪽

sa non potuisset quae ingrata gentibus. a γibus non potuisse ab hs, qui maxime P. Clodii morte acqui runt. quo deprecante 'me. quodnam concepi tantum scelus , aut quod in me tantum facinus admisi, iud ces, cum illa indicia communis exitii indagavi , phtefeci , protuli , extinxi e omnes in me, meosq. rem dundant ex illo fonte dolores. quid me reducem es' uoluistis ζ an ut in pediante me expellercntur ii, per quos essem restitutus ῆ nolite, obsecro uos, pati, mi

hi acerbiorem reditum esse, quam fuerit ille ipse di- scessus . nam qui possum putare, me restitutum esse, distrabor ab iis, per quos restitutus sum ἐ utinam dii immortales fecissent, pace tua patria dixerim:

metuo enim, ne scelerate dicam in te, quod pro M Ione dicam pie 9 ut P. Clodius non modomveret,sed etiam praetor , consul, dictator esset, ante quam hocs ectaculum uiderem. Od' immortales seriem, a uobis , iudices, conseruandum uirum. Minime, mi nime , inquit: immo uero poenas ille debitas luerit; nos subeamus ,si ita necesse est, non debitas . Hic ci- ne uir patriae natus, usquam, nisi in patria, morietur c aut ,si forte pro patria, huius uos animi monumenta retinebitis , corporis in Italia nullum se uerum esse patiemini ζ hunc sua quisquam fententia ex hac urbe expellet , quem omnes urbes, ex ullum a Nobis , adsie uocabunt j o terram illam beatam, quae nc uirum exceperit; hanc ingratum s eiecerit; riviseram ,si amiserit. Sed sinis sit: neque enim praela-cUmisiam laquipossum: bis 2 lacrymis sesequi

vetat.

299쪽

minas, quibus hic oppressus est, addendum ate Dratis putet . satis est, homines imprudentia lapsios

non erigere: urgere uero iacentes ,aut praecipitantes impellere, certe est inhumanum ; praesertim, iudices, cum si hoc generi hominum prope natura d tum , uti, qua in familia laus aliqua forte floruerit, hanc fere, qui sunt eius Hirpis, quo ermo hominum ad memoriarn patrem virtute celebretur , cupidit me persequantur. quidem non modo in gloria rei militaris Paullum Scipio, aut Maximi m filius , sed etiam in deuotione uitae, in ipso genere mortis imitatus en P. Decium filius. sint igitur similia, iudices, parua magnis . fuit enim pueris nobis huius pater, Clirius , princeps ordinis equest is, forti mus OMaximus publicanus: cuius in negotiis Afrcndis magnitudinem animi non tam homines probassent, nisi in eodem benignitas incredibilis fuisseet; ut in augen'

da re non avaritiae praedam,sed in rumhntum boniatati quaerere uiderctur. hoc ille natus, quamuis patremflum numquam uiderat, tamen O natura ipsa duce, quae plurimum ualet, assiduis domenic rumscirmonibus in paternae culpae militudin m d ductus es. multa gesti: multa contraxit: magnas partes habuit publicanρrum: credidit populis: in pluribus prouinciis eius uersata res es: dedit se etiam regibus: huic ipsi Alexandrino grandom iam antea pecuniam credidit: nec interea locupletare amicos t quumsuos destitit, mittere in negoti m, dare sartes,

'augere, Me sp etitare. quid Multa tam ηmagnitudine

300쪽

dine animi tum liberalitate uitam patris,o consueritudinem expresserat . pulsus interea regno Ptolemaeus,dolo sco filijs, ut dixit Si lia,sensit -- sumus9 Mmam uenit. huic egenti, O roganti his

infelix pecuniam credidit: nec tum primum: nam rognoti crediderat absens: nec temere credere puta'

hat,quod erat nemini dubium,quin is in regnum resulueretur a senatu, populoq. f.. in dando autem, σ credendo processit longius: nec suam solum pecuniam credidit ,sed etiam amicorum. Rulte : quis negat ἐaut quis iam non admonet j quod male cecidit, benexonsultum putares ψ id eri discite, quod cum ste marma sis ingressus, id non exequi usque ad extremum .s,pplex erat rex, multa rogabat, omnia pollicebatur: ut iam metuere Postumus cogeretur, ne, quod crediderat, perderet, si credendi connituisset modu. nihil autem erat illo blandius, nihil hoc benignius: cit magis paeniteret coepisse, quam liceret desistere. Minc primum exoritur crimen illud: senatum corruptum clite dicunt. O di immortales, haec es illa exoptata iudiciorumseueritas ἰ corruptores noriri cauisesam dicunt: nos, qui corrupti sumus, non dicimus. quid ego sinatum defendam hoc loco, iudices ψ omni equidem loco debeo; ita de me es meritus ille ordo: sed id nec agitur hoc tempore, nec cum Postumi cans sa res ista coniunIta eri.quamquam adsumptum itine, ris,ad illa n magnificetiam apparatus, comitatums .re usuppeditata pecunia a Postumo est, factaeqlΤ'