장음표시 사용
611쪽
Pars II. De Utica oeconomica. Cap. II. m. Io I
portiones fiebat canalis largus & prosundus sedecim cubitis, cui adjacebat adhuc latior via. Denique inter singula decem millia uiuo modi portionum aderat fluvius, cui omnes isti canales conjungebantur , & ad fluvium via regia adjacebat M. Notii: Isti antiqui cubiti erant longe minores recentibus).
Sed quod maxime conducit ad rem agrariam , opportunum arandi , serendi, expurgandi, metendi tempus non debet negligi aut praetermitti ; atque ita famis periculum evitabitur FASecundo, Regulae domuum, juxta eosdem Sinas sic Domus aedificanda debet clividi in exteriorem & interiorem, seu in anteriorem & posteriorem partem; & inter utramque sit porta bene clausa; posterior mulieribus, anterior viris scrviat ). Praeter Centum par a terrae jugera, quae unicuique Patri familias adsicribenda fiunt ad arandum , illi designentur alia quinque, sieu soo. passus quadrati pro domus loco , si tu . aedificatione ; & intra hosso o. passus , circum domuS parietes, plantentur mori ad alendos hombyces pro vestibus conficiendis Η . Deinde pro cliversia cujus que dignitate, domu S aula sit altior, aut humilior. Imperatoris aula interior sit novom cubitis altior, quam prima in ingressu, seu atrium ; Reguli, septem ; primarii Praeiecti, quinque Doctoris, tribus cl). Denique amplitudo dormis, ornatus, sipatium, juxta cujusque ii minis conditionem ac gradum, praescribitur Κ).
nandi ratione. Sic illi Menicius : in Regno id, quod maxime spectatur, est populus; quod maxime populus spcctat, clivictus; victus
eX re agraria; unde re, agraria. quam populus tam continuo & incle-scsso labore urget ac promovet, non est i cm iste curanda aut pa vi pendenda. Itaque si velis optimam regendi populi tenere normam , debes potiissimum satagere, ut ille habcat senapcr, undc commode Vi Vat, unde Vel ἰatur, unde vcstiatur, S ubi tranquille habitet, dcc. ' X B. 2.
612쪽
j o 2 Tras. III. De Ethica Sinens.
B. 2. Lib. LiΚι seu Rituum tom. Dcap. s. Hum Chi, sic Interpres Chisi has e Centum passus in longum tantum , faciunt. M. Ut supra in con
C. 3. Lib. .in xu che hia' tora. 22. in Libr. 2. Memcii cap. 4. Van cham hiasic Memcius : Populares isti viri, qui munus aliquod apud Praes ctos gerebant. ideoque arare non poterant, accipiebant in stipendium centum parvorum iugerum, vicarium agriculturae ab ipsis α-ercendae fructum, nempe sicut ceteri agricolae, quibus dabantur ad arandum centum parva jugera. Sed quia fructus S messi S, quae ex agri cultura colligitur, non una& eadem est ; siquis enim centum jugerum colonus , diligenter stercoret illa sua ro . parva jug ra , streninimque primae notae agricolam agat . potest optime ex eorum fructibus alimenta novem ; si sit paulo remissior , octo saltem personis subministrare. Agricola secundae notae paulo diligenter. septem; paulo remissior, sex hominibus potest alimemta procurare ex siuis centum jugeribus. Denique infimae notae agricola. potest ad minimum quinque perBnis ex aratione suorum Centum jugerum congruam sustentationem siuppeditare. Idcirco non unum , & idem aequaleque erat stipendium popularium istorum virorum, qui levi aliquo ossicio apud Praesectos fungebantur; sed iuxta majus aut minus munus, quod unusquisique gerebat, ibit assignabagur diligentioris aut negligentioris agricolae centum jugerum fructuS.
xam sic Memcius : Pii benignique regiminis grande opus primo imchoandum est a delineatione limitum, quibus singuli agri& singula jugera distinguantur. Si enim mec canales, nec viae transverta a septentrione ad meridiem, & ab oriente ad occidentem ; nec aggereS terminales arborum plantatione fuerint definiti ac di Primi nati; protinus nec quadrata agrorum jugera erunt aequalia, Daudulentioribus nempe atque Valentioribus agricolis partem ex Comterminis aliorum agris sibi surripientibus; nec frugum tributa crunt aequa, avaris nempe Praesectis longe plus aequo exigentibus. Propterea immites illi Principes , principumque Ministri alienum sudorem exsugentes, hanc limitum delineationem negligunt, atque
613쪽
Rurs II. De Et sica Oeconomica. Cas. II. m. Ios
oderunt. Recte igitur constituta limitum delineatione, tune agri habent suam fixam divisionem ; nec principibus, nec Praesectis ullus relinquitur furandi locus.
xam sic : Hic olim limitum ordo habebatur,&c. Ut sirpra meo
F. 6. Lib. xa che tom. 23. in Lib. r. Memcii cap. I. ream hori ramram sic : Boni regiminis radix , & quaedam quasi rudimenta inthaec : statis rei agrariae. V. gr. arandi, serendi, evellendi, metendi temporibus non est ponendus obex aut mora I atque ita tanta se gum ubertas ubique redundabit, ut non possint omnes conssimi victu. Deinde non est permittendum, ut retia tenuibus foramin bus contexta in lacus, stagna, piscinas jaciantur I tunc tanta piscium copia assiuet, ut non possint omnes ei Consumi. Instiper opportuno tantum sub hiemem tempore, ut facilius arbores amputatae repullulare possint,in sylvas immittenda est securis; tunc tanta lignorum abundantia semper suppetet,ut non possint omnia usu exhauriri.
Cum igitur & fruges & pisces & ligna ita abundabunt, ut non possint omnia usu conssimi, tunc populi sine querela & indignatione si s vivos alcnt ,& siuis mortuis parentabunt. Ubi autem populi sine querela & indignatione suos vivos alunt, & suis mortuis parentant, ibi habetur honi regiminis radix ,& primum rite componem di imperii principium , nempe populorum Communis erga suum principem amor. Quo. posito optimae leges sine dissicultate pocsiunt sanciri,&optima tradi civilis disciplinae documenta. G. 7. Lib. Lin seu Lituum cap. N Ce,seu regulae domesticae sic : Ritus sium traxere principium a cura singulari, quae ad contrahe dum matrimonium adhibita est. Hinc dum domus exstruitur , di viditur in duo septa, M. Ila supra in contextu. Η. 8 . Lib. ra xu che tom. I9. in Lib. I. Memcii cap. I . Leam hoei pamxam sic Memcius , instiuens Regulum Hora rium de arte regendi rPraeter IooC. passuS ternae quadratos , scu centum parea terrae
jugera, quae de more uni agricolae seu Patrifamilias attribui clcbent ad arandum , designentur alii soota passus quadrati, seu quinque parva jugera pro domus loeo di aedificatione. Intra hos sco. pa L
614쪽
Isi Tract. III. De Ellica Sinensi.
sus quadratos, circa domus parietes sierantur aut plantentur mori ad alendos bombycus ; tunc quinquagenarii. qui calidioribus vestibus indigent, habebunt unde sierico vestiantur. Deinde in alendis gallinis, nos cladibus, canibus, suibus, te inpus incubandi ovis,& socius concipiendi non praetermittatur; tun C septuagenarii, qui fortiori alimento indisent , habchunt unde vos amur carne ad saturitatem. Insuper cum unus agricola cuntum parva terrae jugera colere debeat, si opportunum arandi, serendi, evellendi , metendi tempus ei non surripiatur aut impediatur, tunc quaelibet Familia abunde habebit, unite famem scmper vitet. His possitis, facillima postmodum erit morum institutio. I. 9. Lib. Lι Κi seu Rituum tona. s. cap. IO. D Κt silc : Sunt quaedam reS , quae per tuam altitudinis diversitatem indicant altiorem aut humiliorem nobilitatis ac dignitatis gradum; U. gr. interior imperatoris aula debet esse novem cubitis altior , quam paVimentum
ad gradus positum; Reguli. sd ptem; toparch ae,m ut i ue; Doctoris,
seu Litterati prini ae clai sis, trilaus. K. IO. Libr. Ta m m hoei nen tOm. 6 a. sic : In principio hujus imperiic nempe Ca Mim J sic exiit decretum: vestes , pilei, cingula, domuS, equorum sellae pro Magistratibus & plebe juxta cujusque nobilem
aut ignobilcm conditionum debent habere suae dii ei litatis leges. Superiores quidem possunt uti iis, quae inferioribus permittuntur; sed non possunt inferiores uti iis, quae superioribus conceduntur. Idem permittitur Praefectis. qui ossicio dcfuncti sunt, ac iis qui officio sunguntur. Deinde liberi ac nepoteS , quorum Pater Vel Avus in Magistratu obiit, modo tamen non fuerit ob dulictum depositus , po sunt Patris ves Avi aedes habitare , Vestitiaque, curru& equis uti. Mandarini autem actu ossicium exercentes , singuli juxta suum gradum,&c. In vestibus, vasis, domibus non liceat depingere , elaborare, sculpere antiquorum Imperatorum, Imperatricium, Virorum Cipientium, aut aliorum res gestas vel facta; nec si i-lis, lunae, draconis, ast illae, leonis, monocerotis, elephantis & ejusmodi figuras. Ibidem pro domibus tirperator Isum Ru sic statuit anno mi imperii 26.: Non licet Mandarinis, in domuum aedificatione volu-
615쪽
Rurs II. De Ethica oeconomica. Cap. II. m. Ios
pratis monticulos seu rupeculas cum retortis cuspidibus erigerere . duplicem tectorum oram protendere. &c. Reguli Κum & Heu po sunt pro anteriori domu S parte construere septem aut quinque aedificia cum novem cubiculis , & idem pro media aula ; pro vestibulo tria aedificia cum quinque cubiculi, ; portaS auro, VC nice , minio , cerussa & animalium figura depingere . &c. Supra domus fastigium apponere lateritias seu testaceas animalium m
Pari modo ibidem praestribitur sorma, amplitudo & ornariis domuum pro Mandarinis primi, secundi, tertii, quarti, quinti, sexti, st-ptimi, octavi, noni ordinis. Deinde sic: Plebs potest tantum hahere tria aedificia cum quinque cubiculis ; nec ornatus trahium. & multiplex pictura illi permittitur. Rursius hoc fuit praeseriptum: Emeriti Magistratus in curia degentes, qui pro domus loco amplum situm habent, possunt retro domum relinquere Vacuum terrae spatium decem hi gias,&ab ejus latcribus hinc & hinc, quinque. Qui autem jam antiquas sedes habitant,non habentes situm amplum, possunt tantum more pristino eas habitare, nec ipsis i cet populi fundum arripere ad relinquendum aliquod vacuum terrae spatium,&c.
Possissiones mobiles maxime versantur circa animalia, fruges, Vmstimenta, instrumenta, Vasa, pecuniam. Pauca de singulis juxta Sinas sic :Primo, De domesticis Animalibui. Domi alantur gallinae, porci , &alia . animalia, V. gr. quinque gallinae, duae siues. Tempus incubandi ovis.& tatus concipiendi non praeteranitiatur A). Animalia non mactentur nisi ob causam particularem , v. gr. ad alendos sene8 septuagenarios, utpote qui carnibus indigent ; ad tractandos hospites, ad exhibendum cultum sipiritibus , ad parentandum progenitoribus defun
616쪽
secunia, De frugibus. Fructus praecoces non excerpantur; Duges immaturae non metantur , pistri nondum adulti non capiantun C) Habeatur semper aliquid residui ad vitandam tempore sterilitatis famem Arbores sub hiemem, ut facilius repullulare possint, amputentur D). orizae, quatenus melioris aut deterioris, pretium majus aut minus statuendum cΕ). Tertio, De vestinumis. Bombyce& alantur ad vestes conficiendas pro. senioribus , qui calidiori vestitu indigent F, Pueri serico noti v Riantur, nec Vestem interiorem exterioremque gossipio fartam gerant, utpote nimis calidam G Deinde vestium serma tum pro vestitu ordinario, tum m ime pro funebri luctu determinatur. Item vessitus diversitas juxta cujusquc persionae conditionem praestribitur. Vide textus in . Insuper varia insignia pro Principum & Magistratuum vestibus sic praescribuntur et in Imperatoris veste dracones ; in Reguli veste, fi-' gura alba & nigra instar bipennis ; in primarii Praefecti veste, figura alba & caerulea instar geminae litterae N sibi invicem oppositae depingantur. Doctoris Vero vesti Sexterior, sit caerulea I interior, croceaseu Qbrubra Deinde in Imperatoris pileo vel corona sint duodecim serta vittarum I in Reguli pileo, novem; in Praefecti primae classis pileo, septem; in Praesecti secundae classis pileo, quinque ; in Doctoris pileo, tria I)Sic etiam nunc diversae aves in ataicis ordinariis Praesectorum politicae disciplinae,&diverta serae in aulicis ordinariis militarium Ducum vestibus depictae & elaboratae , diversique uniones aut gemmae in apice pilei cernuntur. V. gr. Reguli Κum, Nec, re, & Generi Imperatoris gerunt in ordinaria Veste aulica ab una parte elaboratam quamdam monocerotis speciem, dictam Κi Lin, & ab altera parte extraordinarii animaliis, dicti re Ce, figuram . . Primae & secundae classis Praefecti civiles, in aulicis Vestibus gerunt ab una parto ciconiae speciem, &ab altera avem phasianam; tertiae & quartae classis, ab una parte paVonem, ab altera anserem sylvestrem ; quintae classis , euas albas aves, dictastiis. ι sextae & septimae classis , ab una parte avem fluviatilem, dictam ue & ab altera speciem sylvaticae gallinae ς octavae & nonae classis, ab una parte coturnicem, id est, in anteriori parte vestis, & ab altera,
617쪽
Rurs II. De Ethica oeconomica. Cap. II. m. Io
id est, in posteriori parte alium passerculum; vel binam coturnicem & binum passerculum.
Praelecti autem militares primae& secundae classis in vestibus amhcis ordinariis gerunt leonem; tertiae & quartae classis, tigrem & te pardum 3 quintae classis, geminum ursum ; sextae & septimae classis. animal instar parvae tigridis ς octavae, geminum Rhinocerotem; nona geminum equum marinum; vel octavae & nonae classis,Rhinocerotem ab una parte ,& equum marinum ab altera Κ). Quarto, de Instrumentu is vos. Quae ad hominis usium sunt necessaria. est culinae su pellex, rei agrariae instrumenta, venditionum & empti num vasa.& alia ejusmodi L . Antiqui Sapientes postquam rite animadverterunt ac distinx
runt rerum figuras: tunc vasa, pondera, instrumenta , mensuras ad procurandam hominum utilitatem tristituerunt. Deinde ut continuatum illorum laborem omnis ventura posteritas exciperet . circinum, libellam, normam , perpendiculum , quibus res circulares, planae, quadratae, erectae sine errandi periculo fierent, consecerunt cMJHuc etiam reseruntur dapes, dapum lances , convivii fercula.
quae juxta cujusque conditionem praesicribuntur N). Item quoad curules & sellas gestatorias; quoad umbellas; quoad equorum sellas & lora ; quoad lecti cortinas, seu siparia ς quoad vasa domestica, sedes, vini pocula & scyphos e praescripta horum omnium vel forma, vel materia , vel ornatus specialibus etiam Statutis habentur; v. gr. juxta diversam uniuscujusque personae conditionem, gradum , dignitatem prohibendo vel permittendo materiam auream , argenteam, sericam; ornatum talis figurae, talis coloris,&C. O . Praeterea antiqui adhibuerunt seu assumpserunt fistulam Musicam, dictam Hoam Chum, de qua infra, longam 9 o. partibus, primo ad CXaminandas & determinandas mensuras sic r Hujus fistulae decem partes faciunt unum digitum; decem digiti. unum cubitum ; decem cubiti, unam orgiam seu perticam dccem perticae. unum is, seu myXimam mensuram. Secundo . ad examinandos & determinandos n.
meros seu vasa per numeros sic : Praedicta fistula potest capere i Loo. granula mihi ; haec letoo. granula faciunt unum Io . seu minimum
vasculum ; decem To faciunt unum Eo, seu pugillum i decem Ηο f
618쪽
Iog Tract. III. De Ethica Sinensi.
eiunt unum χim, seu scutellam ; decem Iim faciunt unum Tu,seu con-gium vel sextarium I decem Neu faciunt unum M vel Ho. seu unum grandem modium. Ierim , ad eXaminanda & determinanda pondera -1ic Illa inoo. milii granula, quae sunt capacitas praelatae fistulae, fa- .ciunt unum Io , ut dictum est; unum Io facit ia. Cha , seu I 2. denarios ; viginti quatuor Chu, seu denarii faciunt unum Leam seu unciam; sedecim unciae faciunt unum Κm , seu libram ; triginta Κιη, seu librae faciunt unum Κiun; quatuor Κiun faciunt unum M vel Tan, id est, majorem unius hominis sarcinam M.
Quinto, De pecun . Domus eli penta nec avare, nec prodige sunt faciendie Q). Ab initio imperii simici inusiti fuerunt, uti & nunc a Ghuc sunt quidam quadranteS cuprei colim stannei ctiam.& ferrei fuerunt, &c. rotundi, cum foramine quadrato in medio ad infercndum concatenationis illum RM. Animadverte autem Sinas non uti moveta argentea. sed fuso argento, quod secant in frustula, prout quotidianus ustis exigit sicuti etiam illud liquando formant in diversa frusta majora Vel minora absque ulla nota, aut insigni Principis. Unde hoc argentum Varium est ; aliud nempe omnino purum , quale datur pro tributo regio ς aliud plus Vel minus mixtum alio metallo, . quod dollissime distinguunt Sinae; & cujus rei habetur maxima ratio in contractibus venditioni S. emptionis, locationis,&C. Deinde apud Sinas nullus est auri ustis pro commercii pretio, seu negotiationis, sed ipsum aurum est merx.
sic Memcius : Sed qua ratione Princeps I 11 Ium in alendis sui Principatus senibus excellebat Z Princeps Irin Cum dum olim in sitia regia Κι, parvum adhuc Principatum possidebat, unicuique agricolae, seu
Patrisumilias quinque parva terrae jugera pro domus loco & habitatione distribucbat , & circum domus parietes jubebat plantari
moros, ex quarum soliis mulieres alebant bombyces. Hinc senes abunde habebant cx quo scricas sibi vcstcs conficerent, & se a frigore tuerentur. Deinde jubebat, ut unaquaeque Familia quinque 'gal-Diuiligod by Cooste
619쪽
no LI. De Euica Oeconomica. Cap. LI. m. Isso
gallinas, & duas siues aleret ;. nec tempus incubandi OVis ,& nefrendes pariendi negligeret. Hinc senes abunde habebant carnes ad vescendum .. Praeterea unicuique PatrifamiliaS aranda centum parva terrae jugera partiebatur , maxim quC curabat, ut haec a vobustioribus diligenter colerent .. Hinc Familia constanS 8. persisnis, poterat a famis metu eXimi. Vide etiam praecedentem Sectionem in textibus num 8. litteram ILB. 2. Lib. xu che hia' tom. Es. in Libr. a. Memcii cap. 7. fin xam sic Menicius : Ut populus ex rerum abundantia non labatur in intemperantiam , Princeps. debet Certas leges pro earum ussi lancire: unde tempus praescribat rebus utendi; V. gr. seu S praecoces excerpi , fruges immaturas meti . pisces nondum adultos capi, & his, similia prohibeat. Insuper in eorum usu honestatem praecipiat v. gr. sine causa particulari , qualis est ad excipiendos hospites , ad alendos senes, ad faciendas Spiritibus Ceremonias Q, ad parentandum Parentibus Defunctis, mactari animalia facile non sinat. Sic tot tantaeque semper stuppetent divitiae,ut omnes usu consumi nequeantia C. 3. Lib. xu che leges tom. I 3. in Libr. I. Memcii cap. L. Leam hoeiram vim sic Memcius: Quocirca Princeps sapiens ea, quae ad agrorum divisionem, commodamque populi habitationem & sustentationem spectant . ita prudenter debet disponere , ut unusquisque quotannis pro debita Parentum sitiorum observaritia abunde habCat, .
unde Patris & Matris votis faciat satis ; & pro debita domestic
num Porturi cura abunde habeat , unde uxorem & liberos commode sustentet. Praeterea curet, ut faustis, sertilitatis annis unuς quisque habeat aliquid redundans, unde quovis tempore possit ad saturitatem comedere, Scinfaustis sterilitatis annis vitam. sustentare ex accumuliato priorum annorum fertilium residuo. D. 4. Vide Sectionem praecedentum in textibus num. 6. litteram F. . E. s. Lib. Su xu che his tom. IT. in Lib. I. Memcii cap. s. Tem veπhvmxam se e Ceterum , inquit Chin sum, ista Sectari i Hiu Him doctrina habet nonnulla, quae videntur sat bona ; ut sunt rerum pretiae H jus enim discipuli mercando nullam omnino habent altercandi o
casionem de vario rei aut pretiosioris aut vilioris pretio ; quia in Y foro
620쪽
I o Tract. III. De Ethica Sinensi.
soro unum & idem sive melioris sive deterioris rei pretium taxatur ; atque ita nulla regnat fraudulentia, &c. Tela sive cannabina, sive serica, si utraque fuerit aequalis in longitudine , sine distri mine par & idem utrique est pretium impositum ,&c. Pari modo si quaevis frumenti sipecies fuerit in quantitate aequalis, unum Scidem est pretium impositum,&C. Atque ita vitantur rixae,&paX regnat.
Quid selicius 8 tum Memcius sic illi respondit: Isti sectarii volunt
in omnibus rebus aequalitatem ponere, & tamen rerum inaequat,ias est ipsarum proprietas. Idcirco tanta est earum pretii inaequalitas , ut una distet ab altera quintuplo, dccupio , decies decuplo valore. Si igitur tot diversas rerum proprietates ad unam &eamdem redigere volueris, totum sane mundum siusquedeque eve tas necesse est. V. gr. fic ut preti una calcei majoris & minoris stunum & idem; ecqui, volet majores calceos facere t pari modo si rei melioris & pcjoris , rei periectioris & imperfectioris sit unum& idem pretium ; ecquis me ador volet res meliores Vendendas proponere aut perquirere Z ecquis artifex sataget perfectiori modo res concinnare Z prosectb isti Sectarii, qui speciosis verbis volunt rixandi & fallendi occasiones tollere , re ipsa latum aperiunt viam ad omnes rixas & fraudes stabiliendas. Quomodo igitur tune
poterit Rcgnum bene gubernari ZF. s. Vide hic si pra num. I. litteram A. G. 6. Lib. mo Hio cap. i. sic : Puer decennis Scholam externam frequentet, &C. Vestem nec interiorem nec exteriorem gossipio fartam, utpote nimis Calidam, gerat,&c. 2 o. annos natuS VesteS pellitas, & sericas potest induere. H. 8. Lib. Lic silii Rituum cap. Xin I sic : Olim vestium forma ita fuit
praescripta, ut normae , circino, menserae , staterae respondere cle-berent ἰ nec ita breves, ut apparent membra ; nec ita longae, ut raderetur torra. Fibula a latcre connectat vestis partes, &c. Sic manicae aptentur, ut braclitum possiit facile verti, &c.
H. 9. Liber Da D tomo t. desicribit seu praescribit ac figuris delineatvcstis Xm T seu honestae materiam ac formam ; item formam cinguli longioris, pilei Icu bireti, ac calceorum. Et tomo . similiter describit ac delineat vestem, pileum, cingulum,calceos pro triennali& annuo luctu Parentum desun horum. HIO. Digiti co by Corale