장음표시 사용
641쪽
aedilitia S publicis operibus. His varia alia Tribunalia subordinantur; maxime quindecim pro singulis quindecim Provinciarum negotiis particularibuS. Praeterea simi alii sidius palatii & Familiae Imperialis Magistratus, ac Imperialis urbis Gubernator cum suis Asseclis. Per Regnum distributi sunt supremi Insipectores duarum Provi clarum, supremi militiae Duces .Gubernator unius iij usque Provinciae seu Pro Rcx, cum suis singularum urbium majorum aC minorum, Oppidorum, arcium inferioribus Rectoribus & horum Rcctorum Asseclis, aliisque totius Provinciae Praesectis. Similiter militiae ini eriores D ces suhjecti suis superioribus Ducibus. & litterarum Alumni sivis Magistratibus Insiuper omnes illi Magistratus tum politicae. tum militaris disciplinae, distributi sunt in novem classes seu gradus ; v. gr. quoad pol ticam disciplinam , primarii icti supremi Colai sunt primae classis , &eouum Asses res iunt primae classi annexi; Praesides supremorum sex Tribunalium fiunt secundae classis ; horum Mestarcs & Provinciarum Gubernatores sunt tertiae. Primariarum urbium RectoreS sunt quartae; Tribunalis Mathematicae Praesides sunt quintae; horum Assetares sunt sextae; parvarum urbium Rectores siunt leptimae,&c. D). Nota: Sub hoc imperio Tartaro-Sinico, in Curiae Tribunalibus, dimidia pars primariorum Praesectorum est Tartara, dimidia Sinica; mgr. tres Colai Tartari, & tres Sinae; unus Tartarus, dc unus Sina Praeses supremi Tribunalis ; duo Tartari horum Asies res, & duo Sinae; & siet de aliis diversis Pekini Tribunalibus. In Provinciis autem extra Curiam non habetur illa Praesectorum geminatio, sed indistri minatim vel Tartarus, vel Sina est Praefectus. Denique in toto isto Imperio Sinensi mira relucet Praesectorum a minimo usque ad maximum, ipsumque Imperatorem subordinatio, verumque Monarchici regiminis exemplar.
A. I. Lib. It xu che hi tom. 2 2.in Libr. 2.Mem ii cap. man clam hia sic Memcius: Prima & suprema in toto, dcc. Ut siupra in contextu.
642쪽
B. E. Lib. Li Κi sieu Rituum tom. 3. cap. Rammi sic Interpres Chin Hao :, Imperator singulis quinquenniiS, Sc. Ut supra in Contenu. C. 3. Lib. Tn xe kou hn tom. r. artic. nem Che, id est, civiles Magistratus o& artie. Tu Che , id est, militares Magistratus. Ibi recenset stupradictas in contextu, aliasque multas Sinicae Monarchiae praesentis dignitates, atque earum classes& gradus. D. 4 Vide hic num. praec. 3. littera C.
R ni administratio duplex est, alia togata, alia sagata ; sive alia
civilis. alia militaris. Nunc de utraque aliquid breviter elibam reseramus juxta Sinas.
De Civili Regni Administratione
inae faciunt ad civilem Regni administrationem , sunt praesertim Rex, Magistratus, Leges, Institutio , Libri ,.Musica. De singulis
De Rege. inque sunr quae in Rege requiruntur emmῖ,Regminis basis. Haec est duplex: Prima est domus hone ordinatae disciplina ac concordia, quae ex probis Patrisfamilias moribus oritur. Si cnim Rex verbo & exemplo non possit domum suam bene regere nec poterit Regnum suum bene gubernare; quia quo honore inserviendum est Parenti, eodem inservitur Regi; qua reverentia obtemperandum est fratribus senioribus, cadem obtemperatur Magistrati-hus i & qua commiseratione aut benignitate imperandum est liberis ac domesticis, Catiem imperatur populta A, Secunda, est ipse Regis animus. Rex enim ex suo ipse animo debet aliorum animos metiri.
643쪽
Rura III. De Ethica Politica. Cap. LI. m.
Quia quemadmodum norma artifici ad res quadratas ossiciendas: ita rectus animus cst Regi necessarius ad aliorum animos rectos emcicndos. Si recto animo alios metiatur . facile omnes sibi devinciet Bo.
Secundo, Regιminis Regula. HT novem en erantur I Prima, mores
m vitam suam recie componere , praeles tas abstinentias servando, munditiem colendo, modesto vestitu utendo, nihil indecorum committendo , ut fiat verum aliorum exemplar. Secunda: Uiros sapientes colere, homunciones adulatores arcendo, voluptateS rejiciendo, o S parvi pendendo, unam virtutem --gni faciendo, ut boniSSapientum consiliis instructus non erret. Tertia :Parentes ac consanguineos regios intimo amore complecti, amando quod illi amant, aversando quod illi aversant ur , eorum nobilitatem reverendo , censiuς augendo , ut unanimi consensu abs. que ulla invidia aut indignatione conspirent ad suam dignitatem tuen
Quarta : Primos Regni Ministros honorifice tractare, mustos illis. subalternos Praesectos stubjiciendo pro rebus minoribuS, ut eorum a claritate δε prudentia adj litus in negotiis majoribus, quid statuendum& agendum sit, melius disternat. Quinta : Reliquos Praefectos , ut fua membra spectare , candiducum iis agendo, largaque stipendia iis adscribendo, ut beneficiorum
ac benevolentiae memores sedulo omnes siuas curas intendant in rite exequendo suo ossicio.
MXta: Universos populos , ut filios, curare & amare, levia ab iis vectigalia exigendo , illorumque opera dumtaXat utendo, quando ab agricultura vel opere vacant, ut hi gaudentes ipium , ut Patrem,
Septima: Cujusvis artis & industriae opificcian suas terras acce sere, diligentioribus& peritioribus nuljus, negligentioribus&imperitioribus minus stipendium distribuendo , ut opes & omnia ad vitam necessima abunde temper suppetant. Octava : Advenas , hospites, & cxternorum Principum Legatos
venientes liberali benignitate excipere, redeuntes honore assicere, hOnorario veXillo ad vitandam remoram aut dissicultates invia redeuntes cohonestando,necessaria venientibus suppeditando, eiS munia con-
644쪽
i ps Tract. III. De Ethica Sinensi.
strendo, cos laude prosequendo, ut hi undique in stium Regnum Venire, in sita ditione degerc, in sua curia servire gestiant. Notia: Omnes Regni clientclares Principes intra ossicii sui limites
conti nere, debitum clientelae obsequium urgendo, abeuntes humanitate & munificentia cumumdo, a Venienti hus pauca munera aut V
digalia admittendo. illorum gloriae & emolumento prospiciendo, ut hi suam majestalcm revereantur, & suam potestatem timeant Q. . Deinde aliae regiminis regulae sunt hae quatuor: Prima . Princeps sapiens sios conlanguineoS nec indecore deserere, nec remisse diligore debet. Secunda: Primis Regni Ministris non debet praebere sita dis- fidentia irascendi occasionem. Tertia . Nobiles antiquarum Famili, rum Posteros, nisi maxima vel improbitatis, vel perfidiae causa subsit, non debct relinquere inhonoros aut dignitatis expertes. Quarta :Omnimodam in uno homine non debet exigere, aut quaerere perfectionem D .
Tertia, Regis pirtutes. In Rege hae maxime requiruntur: clara perspicacitas aci cognoscendum totum Regni & rerum statum , liberalis pietas ad conciliandos omnium animos , ' generosa justitia ad krvandas Recti leges , modesta gravitas ad conciliandam sibi auctoritatem . subtilis prudentia ad secernendum vitium a virtute, falsitatem a veritate, simulationem a sinceritate EJ. Praeterea requiritur benignitas . sinceritas , diligentia , aequitas. Benignitate omnium animos in se colligit , sinceritate Omnium fi-cluciam ad se attrahit , diligentia omnia Regni negotia ad optimum sinem perducit, aequitate omnium corda exhilarat DDenique has duas prae ceteris requirit virtutes Memcius pene in toto suo libro, pictatum & aequitatem; pietatem ad miserandos suos subditos, praesertim viduos. viduas, senes, liberis destitutos, Orphanos; sequitatem ad docendos suos subditos verbo dc exemplo honesta-
Praeterea Rex sit diligens in distribuendo suo unicuique ossicio; non cogat ut injunctum opus fiat praecipitanter , leves culpas facile condonet H . Quarto, Hesia Principissiu Re . Sunt haec quatuor: Primum: Qui popintum non instrui ,& cum peccat,mox interficit,hic dicitur cruaelis. Secundum :Disitigod by Torale
645쪽
cundum: qui non mature de opere faciendo premonet. & mox venitiespecturus .ansiit rictum , hic dicitur praeceps. Tertium: Qui hinstanter rem fieri jubet, & alla*o illiu& faciendae rempore, mox acriter urget ut fiat, hic dicitur perniciosus. Quamini et Qui viris bene meritis mare confert Priemium, hic dicitur depositarius I) Quinia. Ministroram ct Procclarum electio. Quod plurimi Regum inte est, est habere solertes , lapientes Ministros, qui possint secum Regnum administrare. Rex enim nec potest per se singulis suis Subditis benefacere, nec singulo, instruere; sed per suos Min viros &Prinsectos id potest; atque hoc dicitur universalis pictas Κ). Deinde quod populus amat, est videre lapientes &industii os viros ad dignitatus provectos ; insipientes Sc ineptos a dignitatihus repulsos; contra , quod populus odit, est videre sapientcs & industrios viros a dignitatibus repultas insipiente, & ineptos ad eas promotos.
Rex ergo sic debet populi assectui adaptare L). Adulatores Praefecti omnino arcendi; hi enim & Regi & Regno sunt origo exitii cM .
Praeterea Rex debet habere primum Ministrum fidum ac rectum, qui noverit tum viros sapiente, 6c industrios sine errore discernere, tum eos sine invidia proponere ad dignitates N . Denique Rex habeat unum ex Ministi is admonitorem cujus consi- Iu audiat. & quocum deliberet O . Olim Rcx habebat se pium admonitores; hinc febat , ut quamvis ipse male vivorvi, suum tamen Regnum non amitteret P . Sextὸ , Tributi exuenci ra Io. Tributum exigendum suas habet fixas
leges; aliud est strici & cannabis trihutum . quod aestate ; aliud milii& origae, quod autumno; aliud publicarum operarum, quod hieme exigi solet. Sapiens & pius Princeps . horum trium tributorum unum dumtaxat singulis vicibus exigit, & alterum in s rum tempus dissert. Si enim duo simul exigeret, multi egestate & fame perirent; si tria simul, tunc populus dii aretur. incolae patrium Ibitim verterent, i buri , Parentibus, mariti ab uxoribus divelli cogerentur , totumquCRegnum vigore destitutum in lapsium ruci ci ci ).Moderata tributa Rex a populo exigat, re alitque esse minus dives, quam minus pius. Statuta Olma regula exigendi ab Agricolis tributi, B b a. erat
646쪽
rpo Tract. III. De Ethica Sinensi. .
erat decimam seu luum partem accipere; atque ita si anni aut steriles, aut sertiles erant, aequalem Rex& populus jacturam vel lucrum subb
Α. I. Lib. Sit xu che har tona. i. in Libr. Tu filio arti c. s. sic : Quod supra ait Coiasticius : Ad Regnum rιre gubernandum, prius oportet domum Dam pace, concordia , pulchro risciplina ordine imperare, his verbis significat
quod solidi ssima Regni bene gubernandi basis, sit recta domus bene ordinatae disciplina, quae cX prolais Patrissimilias moribus , rectaque ejus vivendi ratione oritur. Si quis enim Paterfamilias morum& vitae suae exemplo nequeat domum suam instruere , feri corte non poterit, ut Regnum valcar instruere. Quocirca Princeps sapiens in id unum debet maxime incumbere , ut tota sua domus optime sit instructa. Hinc fiet. ut quamvis ipse domo non exeat, ab- lutissimam tamen toti Regno instructionem felicissimo successust traditurus. Quia domus & Regni instructio, eamdem utraque complectitur rationem ; quo enim honore inserviendum est Parenti, eodem inserviendum est Regi ; qua reverentia obtemperandum fratribus senioribus, eadem obtemperandum Magistratibus ; & qua benignitate imperandum liberis ac domesticis, eadem imperandum populis. B. E. Idem Lib. ibidem in artic. i o. sic: Quod stipra ait Consucius: Ubi
quis Princeps suum Principatum bene gubernat, potest suo exemplo tollim ipsum imperium commovere, componere, tranquillare, his verbis significat reginiam, qua debet uti Princepῖ sapiens ad honum regimen, esse suum ipsus animum ; ex sic enim animo potest aliorum omnium animos nactiri. Unde si ipse pro debito erga superiores obsequio, accuratum Patri & Matri suae cultum prautiterit, statim omnes sui Principatus populos ad eumdem cultum exciet. Si ipsie pro debita erga seniores reverentia , cxactum fratribus suis senioribus honorem detulerit, statim omnes sui Principatus populos ad eumdem exciet. Si ipse pro debita erga orphanos & pupillos domesticos commiseratione, ilngularem suis domesticis benignitatem exhibue-
647쪽
rii, statim omnes fui Principatus populos ad eamdem exciet. Itaque quemadmodum siua est artifici norma , qua res metitur Sc quadratas reddit; ita est sitius Principi animus , quo aliorum animos metiatur, & rectos essiciat. Metiendi auiam aliorum animos
modus, est hic t Quod tibi disiplicet in superiore, noli tu stuperior imperare inseriori; quod tibi displicet in inferiore, noli tu inserior praestare superiori, &c.
C. 3. Lib. Sa xu che tom. 3. in Libr. Chum ym artic. 2Ο. sc : Hae no- Vem generales gubernandi leges sunt omni Imperatori necessariae: Prima dicitur, suos mores & vitam recte componere. SCcunda, Uiros sapientes singulari honore assicere. Tertia, Parentes ac consanguineos intimo amore complecti. Quarta, primos imperii Ministros honorificentissime habere. Quinta. reliquos omnes Praesectos. S dignitatum candidatos , ut seipsium sipectare. Sexta , universos populos, ut filioS, curare. Septima, cujusvis artis & industriae opifices in Pas terras accersere. Octava, advenas, hos iteS, & exte norum principum Legatos liberali benignitate eXcipere. Nona, Omnes Imperii Regulos & clientelam Principes intra ossicii sui limites continere. Si enim Imperator mores & vitam suam recte composuerit, tunc clarissimum vivendi exemplar, quod omnes imitentur , evadet. Si viros sapientes singulari honore assecerit, tunc eorum consiliis & documentis instructus, nulla in re sive ad vitam suam componendam, sive ad alios regendos spectante errabit. Si Parentes ac consanguineos intimo amore compleXus fuerit , tunc Patrui, aVunculi, fratres omnes , aliique propinqui uuanimi con- sensi & conatu in tuenda illius dignitate atque opibus sine invidia ulla aut indignatione conspirabunt. Si primos Imperii Ministros honorificentissime tractaverit, tunc ubi magni ponderis negotia arduaeve dissicultates occurrent, eorum potestate , auctoritate, . prudentia adjutus, quid deliberandum, quid statuendum , quid agendum fuerit, dilucide discernet. Si reliquos omnes Praesectos ac dignitatum canditatos, ut seipsum spectaverit, tunc hi in exequendo rite suo ossicio omnes vires intendent, ut se gratoS erga tantam Imperatoris comitatem aC benevolentiam praebeant. Si universos populos, ut filios, curaucrit , tunc hi ingenti laetitia
648쪽
s yI Tract. III. De Ethica Sinens.
perfusi illum, ut Parrem, redamabunt. Si culinis artis de industriae opifices in suas terras accersiorit, tunc hi omnia, quae ad vitam sunt necessaria, affatim siuppeditabunt. Si advenas, hospites, externorum Principum Legatos liberali benignitate exceperit, tunc hi ex quatuor orbis partibuS audita Virtutis fama certatim confluent . ut in ejus ditione sedem figant , vel in ejus aula siua praestent obsequia. Denique si omnes Imperii Regulos Zc clientelares Principes intra ossicii sivi limites continuerit, tunc hi Sc ejus majest tem revcrebuntur. Sc ejus potentiam timebunt. Jam vero si velit mores suos dc vitam recte componeret dilige ter piscriptas abstinentias serVer,munditiem colat,modesto ac gravi vestitu induatur, nihil indecorum , nihil turpe committat. Si velit viros sapientes ad sibi inserviendum exstimulare : detractores homunculos atque adulatoreS procul a se sim moveat, illecebro- iis pulchritudines rejiciat, divitiaS parvi pendat , unam virtutem magni faciat. Si velit Parenim dc consanguineos ad mutuum de
reciprocum amorem excitare : illorum nobilitatem revereatur.
centiis augeat, simul amet quod illi amant, de simul oderit quod illi oderunt. Si velit primos imperii Ministros ad sedulitatem impellerer multos illis stubjiciat PraesectoS, quibus possint minoris ponderis res commitere. Si Velit rcliquos omnes Praesectos de dignitatum candidatos ad suum munuS rite peragendum CommoVere :sincere Se candide illos tractet, largisque stipendiis donet. Si v lit universos populos ad sit amorem dc Venerationum allicere t illorum operam commodo tantiam tempore dc ah agri cultura libero . Exigat. leviaque tamiam Vectigalia ab illis requirat. Si velit 3 cujusvis artis de industriae opifices ad laboris servorem animare: illorum opus singulis diebus inspiciendum, singulis mensibus exam, nandum curet, diligentioribus paulo plus, negligentioribus paulo minus oriZae de carnis in Ilviendium dari jubeat. Si velit adve- .nas , hospites . externorum Principum Legatos liberali benignitate excipere et illos cum redeunt, honorario donet vexillo, quo nihil remotae aut molestiae in imperii limitibus bc fluviorum trajectu pariantur a custodibus ; illis, cum Veniunt, omnia quae fiunt ad uniu
cujusque statum nccessaria, abunde dc liberaliter suppeditet ; qui
649쪽
virtute inter illos praestant, eos flaude 3c existimatione prolaquatur.& eis juxta cujusque industriam munus conserat; qui autem industria carent, eos comitate ac benignitate recreet, nec invitoS agere quidquam Compellat. Denique si velit omne Imperii Regulos & clientelares Principes intra officii sui limites continere e quisne heredibus mortui si int, propinquiores illorum Consanguineos exquirat, & in Defunctorum dignitatem substituat ad colendos suos Majores defunctos , & ad Parentales statis anni temporibus Ceremonias faciendas. Qui ob tumultus & bella Regnum cum vita amiserunt, illorum liberos aut nepotes in paternum Rcgnum reponat, tumultus sedet, bella extinguat, omnes dissicultateS ac pericula propulset, regendi artem eos cloceat. Deinde jubeat, ut Omnes illi clientelares Principes ac Reguli suis temporibus Clientelae obsequium diligenter praestent; nimirum ut singulis annis unum ex inferiori ordine Praesecthim, singulis trienniis alium ex siuperiori ordine in Curiam imperialem mittant ; singulis quinquenniis ipsi-met veniant. debitum honoris & vectigalis pensum persoluturi. Denique abeuntes omni humanitatis di muni licenciae genere Cumulatos dimittat; venientes cum paucis muneribus & vectigal, bus admittat. D. A. Lib. Sentent. artic. I 8. sic: Princeps Cheu Κum instructurus suum filium Petin, jure hereditario creatum Regni Lu Regulum . sic eum alloquitur: Haec quatuor potissima Regni fundamenta, menti alte infige : Primum: Princeps,&c. Ut supra in Contratu. E. s. Lib. xuche hsa tom. 3. in Libr. Chum Tum artic. 3I. sic Doctor
Uu Dir Solus ille vir, qui summa & virtute & scientia persectus est. potest sua perspicaci, clara, solerti, docta sapientia Imperium regere ; sua liberali, magnifica, benigna, manlueta pietate Omnium animos sibi conciliare ; sitia forti, intrepida, firma, constanti justitia inconcussas AEqui ac Recti leges servare ; sua gravi, modesta
temperata, Vera honestate auctoritatem & reverentiam sibi conciliare ; sua subtili, circumspecta ,.accurata, matura prudentia Viti um a virtute, falsitatem a veritate, turpitudinem ab honestate 2-
F. 6. Lib. Sentent. artic. 2 o. Historicus generatim ressi meus omnium
650쪽
Imperatorum Do , vin .ra, Tam, regimina . sic ait: Itaque ad riti gubernandum hae quatuor Virtutes in Principe requiruntur : benignitas,M. Ut supra in contextu. G. 7. Lib. che tom. I 3. in Libr. l. MemCii cap. I. Leam hori ramaeis sic alloquitur Memcius Principem Ieam hoei vam : Itaque si recte Regnum, Rex, administrare volueris, loquere & cole unam pietatem & aequitatem ἔ ad quid opus loqui utilitatem & lucrum ZIbidem paulo insta sic: Quaenam ergo Virtutes, inquit Dam hoeiram. requiruntur ad recte gubernandum t aequitas & pietas, reponit Memcius. Si enim aequitate& pietate Princeps pacem ac securitatem populo procuret, si illum foveat ut filium,si illi de omnibus ad
victum, vestitum, habitationem necessarii S prosipiciat; tunc omnes ad eum, ut filii ad Patrem, accurrent, nec ullus eos retinere aut
his sic: Princeps Hen vam ita olim suum Principatum administrabat: ex agricolis decimam tantum fructuum partem pro tributo exigebat ; defunctorum Praesectorum filiis ac nepotibus congrua stipendia assignabat. In ingressu & egressu Regni, in publicis deponendarum aut CXtrahendarum mercium tabernis ac soro inspiciebatur tantum peregrinus advenarum Vestitus ac iuioma, ne quid damni ab occultis latronibus ac praedonibus pateretur publica tranquillitas: non vero ipsiae merceS Certo tributo taXabantur. Nemini interdicebatur in publicis piscinis ac lacubus piscatio. Inplectendis reis non extendebatur poena ad reorum OreS, aut liberos. Imo longe adhue ulterius sese extendebat regia ejus pietas. Scnes uxore orbati, dicuntur vidui sene, marito orbatae,dicuntur viduae; senes liberis destituti, dicuntur soli; pueri Parentibus destituti, dicuntur orphani. Haec quatuor hominum genera prae ceteris censentur misera &egena ; non enim habent apud quem siuas miserias ac querelas deponant, nec Cujus pa rocinio innitantur, aut ad quem confugiant. Idco quamvis Princeps nen Ham te omnibus pium ac benignum praeberet ; haec tamen quatuor hominum genera singulari pietate ac commiseratione complectebatur & adjuvabat. H. 9. Lib. I Iu artic. i 3. sic Discipulus Isar Νάο interrogavit Confuci