장음표시 사용
221쪽
2o I possunt: unde sicca excludi non Dierunt. Non tam carnem sed ipse ossa, aliasque partes animalis siccissimas gangraena , cispha lo computrescere obseruamus. Diximus humidum esse essectum putaminis, quia, extincto calore naturali, corrumpitur corpus mixtum, indeque fluidum aqueum ab aliis disgre gatur partibus, dii fluit,& sit apparens.
IV. Falsbal Ierit Galenus putredinem esse corruptionem secundum totam substantiam, sivE ad non esse simpliciteri ex perimento enim constat, ex corruptissimis per putredinem coraticibus citri, & pomorum aurantiorum, & pomorum aure rum , alijsque Optimum oleum citri, aurantiorum &ci destillari: quod quidem latuit Galenum, aliosque Authores. V. Cadaver a medicamento septico in putrilaginem re luiatur, non secus ac calx viva caseum in puluerem resoluit: in quo experimento neque calorem proprium, & innatum, squis etenim ille in cadauere frigido neque calorem ambientem vis dere licet, & tamen putredo negari necivit. Resipondent Scioli in septico calore esse virtualε de s actu non est verum G credimus Aristotilem virtualem calorem in pure
dinis definitione intelligere; unde non immerito ista distinctio,
tanquam multorum errorum causa suspecta haberi caepit. Hinc
persuasissimum habemus, nihil calidum vocandum, nisi quia actu calet. Verum de hac disquisitione alibi.
VI. Demum proprii, dc natiui caloris corruptio, non tam causa putredinis. quam occasio, non tam causa esliciens, quam deficiens . Ratio est, quia putredo est restautio facta a motu intestino molecularum mixtum componentium cum plurium dictarum mole larum depeta itione. In hoc quippe se mentatio 1 putredine distinguitur, quod partes mixti resblutae
in mixto sermentescente magm ex parte non deperduntur, romanentque in motum concitae, ut patet in musto, cerevisi , ,
aliisque liquoribus sementescentibus, & quamuis in re putrescente sit plurimarum partium deperditio, non idEo statuemda est totius substantiae corruptio, ut nuper ostendimus. Urgente acetum fit ex vino putrescente, seu est vinum p tridum , seu corruptum substantialiter; igitur putredo in tot li corruptione mixti putrescentis consistit. Fateadum est acetum non ege ex toto vinum corruptum. ἰ
222쪽
eum per dest Ionem eliciantur spirinu siilphurei, quamuis
in minori copia. Haec obiter de putredine; haec enim citra principia cli mica, & elementa vix definiri, seu intelligi p teli: quocirca non fatis consulto omnes fere Galenistae astruunt pro causa febris humoralis putredinem: id liquet, quia corpora putrida sunt frigida ob caloris corruptionem, cum fiat jugiterminυr, & tandem deiiciat ob plurimam evaporationem, ut in aceto, seu vino putrido, alijsique liquoribus sermentescentibia obseruamus, etenim 'ub magis putrescunt, eo fiunt aridiora, indeque frigidiora ob spirituum sulphureorum, seu calidorum jugem exhalationem. Confirmat hanc doctrinam Antillas Galenistarum Gaspar
Hos annus in apolog. pro Galeno lib. III. parte II. seel. I r.
de putridis febribus, de putredine cap. 28λ Si propria loqui ν limus , ait Author . nullam febrim ese a putredine , illa scilicis , quam cristotiles desinit, quae est totalis rei corruptio,Vopponitur simplicigenerationi ; omnem autem e se ab in ' priὰ dicta putrediane . Putredinem improprie dictam intellisit Hosmannus loco
citato exardescentiam tantum humorum in vasis, non autem
putredinem propriam ab Aristotele desinitam. Huc respicit Galenus multis in locis, sumens vocabulum improprie, ut Sibinonius ostendit principio synops.Capivaccius lib. pract. cap. I. singit duplicem putredinem , alteram naturalem, quando mixtum, quod putrescit,non calidum, sed frigidum evadit, hic ambientis calor non est adeo intensus. Alteram praeternaturam, quando scilices mi tum, quod putrescit, redditur calidum per exustionem , &su perassationem a calore intensis, ut mixtum in cinerem degen ret. Sed perPeram, quia combustionem in vaccius cum p treditae coniundit. Secundo Galenistae; paucis exceptis, cOI tendunt humores putredine Aristotelica assectos esse causam febris. Qua in putredine vix credo eos lia re aliquem aditi pulantem Philosophum Aristotelicum, quippe qu' putrescunt 1iunt frigida. Audi, quaesis, Urcherum putredii rem Arist
telicam explicantem χαροὶ sis. I .cap. q. pag. m. 28. hoc m
do. Putrefactio nihil alii acu, quam corruptio G oris nativi in humido radices, exi tentis alicu: ius mixti corporis facta ab extorno,
Aregrino calore. Uc ruine eximus, oe peris inus cicur, dum
223쪽
emu itumo Guniorem esse γηt erit, egressassurum cautima, ides humidum, attenuando di binis: isde calor nutimus humid alimento deItitutus , atque una cum humido attenuato, fuga situ
consulias externo calari commissasatisne cedit; ex qua tandem est ratione ea corruptio nascitur , quam putrefactionem dicimus. tinnenus lib. a. de febribus cap. I. pag. m. so. confundens
Aristotelicam desinitionem ca Galento,sivet medicis astruem tibus putredinem esIe causam febris. Rationes Sennerti suadentes sebres a putredine provenirς ad banc red ucuntur. Possi bile est ut humores in nostro corpore putrescant. Res,ondet Kerge rus a potentia ad actum non valere con sequentiam. Posito autem dari in us putredinem , restat tandem nihilominus probandum, febres putridas vulgariter diactas Lalubres, 1b ea provenire ; quod a Sennerto italibi probatum invenis. Respondemus deinde posse humores putrescere, peracta ser mentatione, quae est causa febris, juxta mentem Recentiorum; sed inficias ibimus humores putridos esse causam febris. Ob hanc rationem Willisius, in te Boe, alijque Recentiores ii signiunt nomine febris putridae illas febres quae a sanguinis se mentatione proficiscuntur, quia non raro massa sanguinea in praedictis stbribus non rite sermentescit, de depuratur, sed p
trescit, seu corrupitur, & animal moritur . Secundam ratio m depromit Senncrius ab humorum e cretine. Ea,inquit quae per febres,vel arte,Vel sponia excernui tur , satis putredinem in humoribus indicant; saepe enim sarm is per venae sectionem eductua . adeo putruisse cernitur, ut itioris corruptis vix cohaereat. Aliquando per alvum, peruris nam , per sddorem tam faetida emernuntur, ut putredinem
abesse nemo iure dicere possit. Re ndet in Gerus: ast an librarum corruptio, de impedita cohaesio, vel coagulatio a putredine proveniat, probandum erat. Certe sementatio susionς sua ejusdem cohaesionis impoditae causa aptissima elle potest.
Neque excretorum saetor putredinem indicare potest; nam multis constat experimentis, multa saetere absque putredine . Stramonium, allium, pisa ad ulla, succinum auustum, corna
adustum, pili adusti, pennae a uilae, δή alia sistent ι est ne a pu-
224쪽
usum quandoque saetet. Quid igitur nurum, si humores vitio ii per fermentationem, vel alio modo a sanguine secreti saetendis intestinis sermento iter reo imbuti faetent 'Observavit Simon Patali instra diῆressiones. II. pag. m. . Ianno I 6sq. in cive Hasiniensi mimario, qui mente man nullo modo febricitans, aut de sinitIra valetudine conquerens; pr iuuationis gratia, ex consueto, venam medianam per Chirum sum aperiendam curaverat, ingentem saetorem ,& peculiarem ad nullum ex. gr. putridi ovi,ulceris 2rdidi . comparandum de improvisb: & dum saliebat adhuc ex vena sanguis uniuersum caenaculum opplere, incensis odoriseris corrigendum. Si contingat, ut verE putrida excernantur, responderi potest
Sennerto, juxta Martiani placitum, haec putrida potius a cari. resebrili produci, quam ipsam sebrim producere.. Alia iannerti ratio est, si citra putredinem febres accendiarentur, omnes Qtis alterantibus curari possent. Inanis con sequentia: datur enim tertium, sementatio scilices humo rum, quae Zlis alterantibus curari nequit. Denique saetor a Luit sementationem, non putredinem ; per illam suregatur pars sulphurea, quae secundum mymico est causa odoris; per putredinem 1am eii facta pluriesarum partium deperditio per consequens sulphurearum: deinde res putridae in terram, live cineres abeunt, quae saetida minimE sunt.
Scholastici totum putredinis negotium terminis calidi , δή frigidi, humidi, & sicci absoluerunt. Sed. non recte, quia priamae qualitates in putredine, &abesse, & adeste pollunt , nec rerum essentias attingunt, sed pro re tollaceis habendae sunt, ut docet Philos bia experimentalis. Non inficiamur febres pestilentes ab humorum putredine δε ristotelica dependere; a massa scillaes sanguinis corrupta δε in
humores putridos mutata: excipimus malignas, quae ex sanguine coagulato ortum ducunt. Has disserentias , & rationes
essetitiales inter pestilentes, & malignas tenorant Galenistae, dum ad ignorantiae asylum, idest ad lamosam illam occultam
A' recentioribus Medicis , qui morborum omnium in hoc
hastissimo microcus theatro se offerentium disquisitioni se-
225쪽
Hilo danroperam eorumque rationibus essentialibus compita
Tuidis per anatomica principia insudant, innumerae cause essitarientes consultissimenuit dete , qui flocci habent Galenistas omnes seia morbos ex quatuor suis putatiliis humoribus des
centes; cum tamen interim nesciant uniuscujusque naturam ,
di quibus particulis constent bilis, pituita, sanguis, & melam cholia ι hinc deducitur illis impossibile esse venae sectionem, ,
ut congruum remedium, eligere. Neoterici respiciunt varias singuinis particulas, quς figura, magnitudine, situ, ac motibus suis a se inuicem disserunt, & pr Fipue attendunt ad acidum , stallium , amarum , dulce, aliasque iacultates omnigenas , utrum horum in famine dominatum obtineat; & D foret hoc acidum, veri sectioirem minime conuenire; sic porro de aliis variis sanauinis particulis. Corrigitur sanguis , iuxta illud Hippocratis lux de veteri medicina. Misie, redde incomspicuum. Vitiatur sanguis, quia ejus particulet exaltantur, &ab alijs dis laciantur. Curatio igitur in ast latione dictarum Darticularum consistit, non in ablatione. Medicina, docente Hippocrate. est additio, & ablatio. Medicorum vulgus, qui conceptus suos nimis confundunt, semper applicant remedia, qui au illam sicundam medicini partem respiciunt; lainc vacrijs remediorum formulis, &simplicium farragine utuntur; non alia de causa, quam ut suam doctrinam ostentent . Dicit Baconus Verulamius magnus Angliet Cancellarius , quod varietas medicamentorum sit ignorantis silia. Non raro febres ex vitio organico, seu ex tumore partium
solidarum profliciscuntur, inflammatione, vel gangrina sciliccti pulmonis, hepatis, renum, pancreatis, aliarumque partium, appellanturque vulgo symptomatice, suam periodum ordina ram, & regularem seruantes, que pari milia cum inflamma tione procedunt. Hoc palam faciunt Obseruationes anatomicicadaverum febrientium, in quibus partes solide , vel inflam matione, vel gangrina assecti, inueniuntur . Lege Theophrulum, Boneti Sepulchretum, aliolque anatomicos. MalignIm
febrim i vitio pulmonum substantis oriri ostendit D. Panatolus Pentec. a. Observ. Iq. Non inficior in sectione cadaverum febri mali glia enectorum s pissime pulmonem syderatum obseruari stamen ubique dictas si ammatiothes, de gangrinas causis febris
226쪽
sebris maligni ad uatas e mi stilandas, sed essectus: ob via
rias, quae extincto igne vitali, vel corrupto sanguine accidunt in corporibus mutationes, juxta illud Celsi. Nihil est Hultis quon quando Hae homini vivo ita est, tale existimare moriente, imietiam mortuo. Et Valerii maximi lib. 9. cap. I 2. Fine namque vitae IIraevariis, O occultis causis eu suo , inprimis quaedam immerentia supremi fati titulum occupant ; cum magis in tempus . mortis incidant, quam inara mortem accers t. Audi Glissonium lib. de rachitide. Morbos fera omnes tractu temporis alios dis si generis sibi ascisocre, ideoque chronios plerumque ante obitum esse complicatos. oe er putet Medicus in defuinctis cor ribus quicquid fraternaturale reperitur ad hunc assectum crachitidem pernisere. Necessario furtὰ etiam magis ad alium ni tam , huic arite mortem superuenientem , quam huncipsum reDiciat. Idem cap. de gibb sitate. Anatomici frequenter ad hane cautionem non satis attenti ,r ariter insessi eruationibus lapsi sunt, dum quae ad alium mombum spectant, alteri, cum quo ante obitum complicatus erat, a scripserunt. Hunc ergo errorem, quo pracaHamus, non temeia ex unis s, aut alterius corporis inspectione pronuntiandum es, O MALtiplici , sedul ue facto experimento, distinguendum prius en, quae perpetuo, quae plerumque frequenter, qua raro in diisectis ab eodem
morbo occumbentibus occurrante enim veris sciendum est quicquid non perpetuo adeIt in corporibus apertis eodem morbo extinctis, ad primam /d, istimamque ejus essentiamspectare non pose; utique etiam neque illud, quod in ναγ's corporibus reperitur, quibus mombus abest; neque enim morbus irae existere potes separatus a sua egentia, neque essentia a morbo. Confirmat praedictam doctrinam Boneti in sita praefatione.
Irio Medicus insignis credis pulmonem, qui ut plurimum corruptus eras corpore reperitur, saepὰ talem ante mortem non esse, qu lam Anatome ostendit: At ut concedam post obitum alterari, pr sertim si diis corpus insectum seruetur, initium tamen corruptionis Irace lie xerisimile es , cum aliquando inesteratus deprehenda rmaxim/ in praecipitibus morbis: a chronicis enim , ob varium D setium consensum , vix labem declinare teIt. Theodorus inruringius Obser. anat. 77. animaduertit, neo
in sectione anatomica inuento hepate corrupto , Medici decipiantur , Opinantes aegrum toto morbi decursu, diuturna illius
227쪽
assectione correptum fuisse; viscus enim hoc extempora nem l liquationi est obnoxium, omnemque crasin naturalem se stinanter amittere potest; quod equorum exemplo confirmat qui velocissimo motu extincti erant; eodemque, quo conciderant. die, hepar insigni corruptione correptum apparuit Concludamus assectiones Oreanicas, quae sipius in cadauerum sectione inuen: untur, morbi antecedentis potius essectum, dc effectum, quam causam. Psectio cadaverum reddit Medicum cautum in prognosi Misertim quoad cerebri morbos. Aduertit Ballonius con L. lim , quod hominum capita morbo consumpta disiecta sunt, in qui bus nihil notabile est inuentum, quod mortem intentasset cum adloquin Medicus, aut abscessum, aut simile quid repertum iri pronuncia vii Iet. Sepe nos in Nolbromio Messanensi phnene licorum capita aperuimus citra cerebri, & meningum inflam mationem, deinde dissecto thorace , ω abdomine, pulmonisspliacaelum deteximus. Consule Anammicos. Quod ad alias febris causas attinet,satemur varias esse recenaseiad is . Authores docentes febrim a sanguinis sermentatione vitiola dependere, dicunt trifariam eam vitiari; vela succia non bene a sanguine secretis, vela particulis exaltatis,&disso ciatis a reliquis crassioribus sanguinem componentibus vel etiadem , praeter id , quod deceat, communicatis. Hi autem succi vari j ella posIunti ex alimentis, 'tuque non congruis ventriaculi constitutioni in eoque ex cnylo vitiato, lympha succo pancreatico, felleo humore, caeterisaue excrementis, a lii que . 1ermentis, ex a tuo, renibus, & vesica, propriisque viscet uia sermentis. Potest sanguis labem contrahere ab aere insecto
idest halitibus per ipsum dispersis illum reddentibus acidum 'lixivum falsum, serosiore,crassiorem,vel aliter vitio um. Si im petuosius, vel irregulariter moveatur,si aliquatenus in arteriarrum apicibus stagnet, aut partium poris, in cordis thalamis pulmonum vasculis, & cerebri plexibus moretur, ut in mali quis febribus sepissime obseruat a est. Itaque quaecunque. unguini repugnantia communicantur, indebitam mori0nem in illo procreant, pariter cordis, de arteriarum motum regii lirem turbant magis, & minus, prout magis, & miniis sanguinis sermentatio vitiatur. ν .
228쪽
Febrim causare possunt varia excretorum, & retentorum vitia, &animi pathemata, quae apud Charietonium inexerciti parulog. exerc. IX. legere 'eris .i Non sunt sebrium causae in eas angustias reducendae, ut imaniata putredine contineantur. Hinc vides quam misere hali cinetur Medicorum vulgus,venae sectionem pro minorandis putridis humoribus commendans, qui febrium putridarum causa ab ijs existimantur ; ignoscendi tamen, cum sebris causam ignorent. Ad alias Oppositorum rationes gressum saci
VII. Excretiones antequam sub Cutim erumpant, non respuunt venae aperturam ; nulla enim ad centrum a circumferentia reductio sanguinis est, sicut nec ad circumferentiam a centro. Respuunt venae aperturam . modi casu dixisse vi dear, sic mihi liceat parumper digredi. Superius in fluidorum meteorizatione sermentationem,&partium structuram variE configuratam proposuimus, neglectis sacultatibus Scholarum, idest attractrice, retentrice, concoctrice, & expultrice . Non enim peculiaris quaedam virtus expultrix est, quae excrementa. scabiem,&efflorescentias ad cutim eliminat, sed sanguinis sementatio, ob mam particulae heterogeneae, ipsique naturae aduersantes a malia sanguinea segregantur a unde in sanguinis circulo transeuntis per glandulas innumeras subcutaneas a se mentescente sanguine exutae per vasa eorumdem excretoria . seu per tubulos cutis foras erumpunt, & superficiei epidermi. dis adhaerentes concrescunt. Hisce positis; therapriae meth dus hoc ritu est instituenda. Indicationes genuinae in eo versari debent, ut sanguinis sermentatio intra modum. naturae comgruentem manuteneatur , ea nimirum ratione, ut neque hinc
plus aequo sementescat , & particulae volatiles agglomeratqsant sortiores, & se a particulis crassioribus dissocient, unde sanguis pidictis spiritiuus e fistus putrescat; neque illinc numis torat, ut materis heterogenes, & naturi repugnantis protrullo impediatur , vel sanguinis cimatus adeo labefactetur. ut nouum statum acquirere nequeat, veteres nimirum partiaculas exaltando, &nouas subigendo; unde sanguinis partiacuit in ordinem alium tran sitet novam pH beant speciem . Fermentatio essera pacatur suffecatis viribus sermemationem
229쪽
consistit; ut agelomeratς, im uniri essicaciores erant, in amplum diffulae remittantur,& temperentur. Temperari res dicitur, ut docet Galliendus, non quod aliquid ipsius depereat , sed qubdejus vigor, qui in unione particularum conlurtissimis rum consistit, ita dividatur, atque dispergatur ob particulas sui segregatas, interceptasque contrarias, ut di regatus veli mens sentiri perinde, ac unitus raran milit ; exindeque est, ut si disipersae particulae recolligi, ac iterum coadunari valeant iaidem vigor sentiri iterum possit. Pacatur secundo ellera fermen ratio lipando particulas fugitivas, illas Obtundendo, vel acidiq; praecipitando particulas sulphureas, vel lixiviales volatiles it motum satis celerem concitatas. Gorsum venae lectios Gaaten istae reterem cantilenam occinunt: venae imis refrigeris sanguinis aestum. Ex his, quae supra diximus de sanguinis xltu
siet apertius venae sectionem nullam utilitatem aestui sanguinis afferre. Nec me mouent ad negandam venae sectionem istae r tiones a Galenistis adductae, quia ad centrum a circumferentia reductio sanguinis est, sicut ad circumferentiam a centro; ecie enim sanguin s circulatione, nulla est ad centrum a circum larentia sanguinis reductio, laec ad circumferentiam a centro Nonnulli sectae sanguinariae Magnates contendunt contra Calenum venae sedit Onem potius retrigerare, quam Calefacere.
xvillisius de phlebotomia pag. mihi 177. inquit. sanguinis detractione , id , quod re quum es, est eruescere constiis est obfici vatis , Latim άρ- tumia b nesseri quoscuoque
Sed stupor mihi magnus occurrit in pro sito , quomodo Galenus, & willisius pugnantia ad inuicem comminiscunturiduid, quaesis, est hoc, nisi quod venae sectio sit inconstans, Iallax, & periculosum medicamentio ec Demum portius sol. mihi et 8 a. hiii. 27, narrat quae ex sanguinis missione a V illisio celebra a eidem evenerint in duo jaegrotantibus ex 'ariolis, qui extremum vitae periculum sit bierunt , & vix post viginti dies erupisse variolas obseruatui fuit. VIII. Revelluntur , seu avertuntur innuentium humo riam incursus ad partem contrariam.
230쪽
2ro Revulsionis ratio in Milais metimidia involittata ope
P pronam duco hoc in campo, antequam revulsionis imp sturam palim faciam, pauli, latius, ac liberius expatiari,quam sintus lam. Extra dubium est sanguinis revulsioirem, eiusque circulationem inter se non cohaerere; sanguis enim a sinistro cordis sinu iugiter per arterias pellitur in omnes partes; ab his revehitur per venas ad dexterum cordis sinum, igitur per venae lictionem humor nunquam avertitur, ne in priapctas partes
Magnus Helmontius in tract. de pleu. surente , motus se suinis circularis iustius, fatetur venas esse revulsionis, S deri . vationis naenias. Concludit et Sed pita agentschola, quae tantum Taganusubscribere vi et quorum doctrina non naturam , sed i matbem in aui tali simitari es solita ρ Etenim venam aes.sos per c utrisnque dilatatam , ac deductam cereunt erro, Oisc omnem vetendicant causam; nonsecus ac , si Mator dormires circaamnem, O in proximo nemore occisum cadaver a latronisus reperiatur, proinde dormiens ille, ut reuromem , capite ab lato , sanguinem estodere ducat. Ergo Hlebotomiam cruorem educere tentant per revulsionem ἡ Ῥe a azi os rea, loquam cans proxima, immediata, e re truente. ubi νam xesor more
catarrhis pituita, vel bilis E capite defluus ῆ Qioue suo dum ἀxat pondPrepleuram a restis lacerat ρ cruoremsatim retri re re intendam a vexa impari, ne dum fluentem , sed etiam possibiliter iturum; estque si id dicta revulsio,pro ut o pertusa vena aliqua proximiore, velut mali mediatrice, dicitur derivatio. . . qua mrircumspectasintschola insermocinalibus, O artis Assust ollam naturanu, nisi luctica Ani s Quoniam etiam, is vena cubiti
ηθρο in ea am, totum depleat cruorem, O haec consecutiis ἡ Η , cruorem extrahat s scire tinen deberent Scholae, statim p totum iterum cruorem aestiuiter in xenas re Inituit adia , licet vena cubiti tota posset exacuari, cquia nunquam tamen mox
iterum totus cruor aequaretur per totum vinarum contextum .
postea parti lariter adductum expendatur novum placitiun , ad prius, quod Nathanel Higbmorus corporis humani disquicanat. lib. I r. cap. r 1. sa mini 1 9. Recentioribus comaustis mihi offert. . 'Hic aliam si eciem revulso is ponit, quae motum sanguia