장음표시 사용
281쪽
eirato. Sitim ex facili , tum cliὸ,inliberalier expurgetur, iasputulauum exactὰ permixtum sit; tum careat omni excursurivem ciet ebris , omniaue ισου, urinarum bella It coloratio ,pN ιotamiam non exigat sed respuat potias, crauersetura quoniam detres do sanguinem, sputum, quod omni arte ciendum erat.
Dabitur, ipsaque nitur an albarsis, quaelibe is erat, O l hero, quaque ipsa per sie facit, ut nihiι opis requirat pleuritis a Medico, quia tum sua sponte quiescit. Ergo in tali p&uritiae per se sanabili a phil boto a periculion in , ob impeditam an warba sim, quae libertate spuendi, ac liberalitate, votis 2 iturae in Mea dici respondebat; ne taceam lateris infirmitatem, quam inferi r Wita Carnimum pHebotomis, quamdiu pleuriticus libero, O lia Hra fruitur expurgatione sputi sanguine pauca permixti. his Iutet non in qualibet pleuritide venam esse secandam. Est denique altera pleuritis, in qua secundum Hippocratem de victi acui. non eli iecanda vena, sed Urgatio administranda
Vult Hippocrates experientia ductus, languinis eductionem dolorem non Bluere, si ad claviculam pertingat. Galenus tamen contra Praeceptorem phlebotomiam coin mendat, illus Te sequuntur Vallelius, & alij. Sed Martianus devictu acuta: Duretus iii Hollarii praxi, in cinci in sine lib. a. Hippocratem sequuntur. Audi, quaeis, Dureti verba in coac. det pleuritiae n. s. Tale Dutum momoνeri debet iis, quae expurg rionem Iuuiu, molliendo, ieniendo, O Dutum ciendo, non ai rem sanguinis detractione retrahi, O impediri, quod usuuenire videmus , non sine maerore, O ne si ab diis Pra naticis νnciis iactis, qui omnem pleuritidis curationem exigunt in sanguinis detractiones ius iterata, quamdiu pleuriticus talusi diuuta e
purgat cum spe salutis praedivite. O' bomines seipublicae calamiatorios, atque funestost Ipsam pleuritidem, quae sua sponte nullius
operis io res eum tali sputo quiesceret, ex Gentu reddunt mo riferam. His accedit Regionem prolii re venae fcctionen . .
l. Auret in Asclepiade de pleuritide, & ex hoc Martianus
in Antiparat iuno, atque Halter. I. aph. a. reserunt obseruasse veteres Pleuriticos Romae, & Athenis venae sciuione curatos male habere, quod utraque Regio magna ex parte austris esset obuersa. Conica in Paro, & Helles lato bene
bebant, quia hi ventis immitionalibus obiecti sunt. Ob
282쪽
rimum, planὰaulinendum. Deaeteris cautias agendum. morem insigni mutatione savuis contieris, is a prola a catarrhi, non ab Tromo sanguinis ;- quaU, d e , phlebotomia nti Lm rm habet retratori eata rimm concitotum, ncc detrahendisons. Ergo nec Jure, loco ad eum dolorem praejcribitur nia hos
Tert. Hippocrates a. devictu acutorum, fatuosam tentasse videtur, non venae sectione uim de subdit: Sectio aut n non similiter Diuit dolorem . nisi is adclaν cxlamtingat. Martianus iidelis Com. docet Hi cratrem loqui de dolore a materia biliosa ventriculum inciente deesse noxiam, quis cach ctymiabiliosa a catharsi iuuatur, di laeditura phlebotomia
Nam humor tenuis, sanguis emisb. rei in ruditur z superueniente febri, quae succos agitat, es subtilia .le' uintenditur, &acrimonia, venaeque per sanguinis esusionem inanitae, cachochymi bibosam rapientcs, affectum inten, dunt, seu gemmant. Denique ventriculus per venae uectionem enervatus acribus repletur fumoribus. Hoc demonstrant lathimiae, & vOrnationesia sanguinis missione contingentes Tde, ventriculo laborante, aduertit commune praeceitum.
sanguinis effusione elle abstinendum. iJVM, Hippocrates loquem de phlebotomiae impedimento in lateria dolore, nimirum de sanguinis sputo, prius dixerat. Trent' inclinationem non uem fax uis exit, sed pro humoris rex iisn talia expuunt, cides is/tuitosum , hQUum, ni melancholictim 32 onnunquam . quibus sanguiwn detrahi conuenit, opporturi j ntesibiu; in in s HG, ut in talibus, non conuenit. Praecipit isti tur Hip rates non omnibus pleuriticis phlebotomiam eo:
283쪽
eitato. Si tim ex facilἰ tum eliὸ, liberiliter expurgetur, ae
sputo Duum exania permixtum sit; tum careat omni excursu puem ciet febris , omni'ue cci na, o urinarum bella It c oratio , pus botomam non exigat sed respuat putas , O auersetur: quoniam detra nis sanguinem, sputum, quod omni arte ciendum erat, re-irabitur, ipsaque Ilitur anacat sis, quae liberalis erat, O t Dro, quaque ipsa per se facit, ut nihiι opis requirat pleuritis a Medico, quia tum sua sponte quiescit. Ergo in rati plauritiae per se sanabilia seleboto a periculo est , ω impetram a cat sim, quae libretate spuendi, ac liberalitate, votis 2-u Ar Mea dici respondebat a ne tacearu lateris infirmitatem, quam infert re I ita Carnimum pHebotomia, quamdiu pleuriticus liberali, O lia ra fruitur expurgatione sputi sanguine pauca permixti. Ex his patet non in quali t pleuritide venam esse secandam. Est denique altera pleuritis, in qua secundum Hippocratem de vict. acu t. non est ieranda vena, sed 'ligatio administranda-Vult Hippocrates experientia ductus, languinis eductionem dolorem non luere, si ad claviculam pertingat. Galenus tamen contra Praeceptorem phlebotomiam in mendat, illum-Pς sequuntur Vallenus, & alij. Sed Martianus devictu acuta Duretus iii Hollarij praxi, &incoac. in sine lib. a. Hippo cratem sequuntur . Audi, quaeis, Dureti verba in coac. de Pleuritiae n. v. Tale outum 'moxori debet se, quae expurg rionem inuami, molliendo, leniendo, O sputum ciendo, nona rem sanguinis detractione retrahi, O impediri, quod usuuenire videmus , non sine maerore, O nemesi ab diis Pragmaticis νHI, dictis, qui omnem pleuritidis curationem exigunt in ruinis detractis nesaepius iterata, quamdia pleuriticus huiusmodi Puta e
purgat cum spe mutis praedivite. O' bomines seipublicae calamia rosis, arque funestost Ipsam pleuritidem, quae sua sponte nullius
operis ines res cum tali sputo quiesceret, ex eventu reddunt momrismaran. His accedit Regionem prohibere venae fcctionei .
l. AureL in Asclepiade de pleuritide, & ex hoc Martianus
in Antiparat iuno, atque Hester. I. aph. a. reserunt obseruasse veteres Pleuriticos Romae, & Athenis venae statioire curatos male habere, quod utraque Regio magna ex parte
austris esset obuersa. sentca in Paro, & Hestes omo bene bebant, quia hi velitis smentrionalibus obiecti sunt. Ob
284쪽
eamdem rationem Parisienses pleuritici ventis aquilonibus tabiecti phlebotomiam serunt: Narbonenses, & Lugdunenses non ita facit E, eo praesertim loco, qui austrum spectat. Haec lint dicta in il lorum Galenitarum gratiam, qui ob ignorantiam
dirinae Hippocraticae , & Galenicae, venae sectione abut bantur , quia si bene uti voluissent, scire debuissent illam non , esse pleuritidis medicamentum uniuersale ex Hippocratis me-ceptis , aliorumque Medicinae procerum. His actis, quid interim ego sentiam res re adnitor in arcem da pleuritidis curatione a phlebotomia. Non flocci habeo e perientiam stultorum magistram, dum rationes palam facio. his quippe experientia non refragatur, veri igitur sunt rudia
et Amminiscuntur Galenistae sataguinis circuitus ignari illum ad laesam partem accurrentem phlebotomia sisti posse, ac retr hi ; ajunt enim sanguinein in venis immobilem esse tanquam in doliolo vinum, & posse aliquando a partibus issis trahi in auxilium , velut cucur tuta, 'el salitin a Natura. vel aggra ta a copia, vel a qualitate irritata ad partem debilem trudi. Sed nugas effundunt, ut sanguinis circuitus docet. Non sum duabius sanguinem egressum , si alicubi stagnaverit, & tumorem procreaverit, Qta ven4 sina educi non posse, verum illo ejus. dem exolutionem, & per poros evaporationem impediri;Limguis enim illac transiens suo impulsu. sua atmosphqra, quia uis obuium irinllit, exoluit , meteorit; qus sola operrationes in hysce assectibus promoveri debent. Sed audio vulgus doctum, &. indoctum obiiciens ex Hippocrate I. ath. 6. fremis morbis extrema exquisite remedia ut a Iani. Galenus a. aph. comm et . proponit illa esse vens secti
nem, & purgationem, qui festinanter, & e ruderibus causas morbi sicas abscindunt.
Spd perperam, quia catharsis, 3d phlebotomia sunt morbi
tremi, cum motus extremos . & labores excitent, viresque eruent, sitim augeant. ventriculum hi cessant, at itum
Pm ternant, typothimicis, sudores frigidos, aliaque sympto
mata produc lat. Medicamenta extrema loco citato, Hippocrates intellexit victum tenuissimum, qui apud eum erat , aut
coit dare, aut i lucratum: quod patet ex pr edenti,
285쪽
& sequenti, ubi de victus ratione sermonem instituit. Medica. mentum magnum non est, quod est periculosum, idest in lio. minum vitam peccat ; nec quod aegrorum poniciem minatur ad instar anguis hac sub herba latitantis, sed citra exagitationes&turbas orbidas allectiones expugnat, ut sunt alexipharma-ca quae vi Pteratrice energetica venena intra cossus genita,vel des is illi aduenientia absque ulla mora , di 'cacimmE extimguunt. Husus census sunt malignae , 'stilentes , & conta tiosae affectiones, quae sua virulentia extremos comaptelae graiausasserunt, estiuuus exilissimis, & penetralibus sese propagant , characteremque sibi non dissimilem imprimunt . Non inficior humores non solum inutiles ,& excrementitios , sed probos, & alibiles indebitis imbui qualitatibus vel occultis, vel manifestis: hos jam nimio motu, & seruore efferos fieri, idest
eorum partes elementa res exaltari, nimis frigore torpescere .
Humores debita, di naturali mixtione non raro deliituuntur hinc variὰ alibilis succus vitiatur, ac diversimode qualiscatur.
nec amaram, nec salsam, nec acidam, nec acerbam, nec dulcem, nec fluidam ex infinitis sub nomine alijs, d st periem
excludens ι haec ergo vis turbas dare Plet, cum excedit; imm deratum id omne, quod ii aest, per subcontrarium ad medi critatem est redigendum; vel per corrigentia communia, dicta incrassantia, est curandum. Quod ergo emcacem , & blandam vim . idem, citra virium dispendium, absque mora ad malum evellendum spirat, extremum remedium est appellandum, non venae sectio, non catharticum, cut 'viro arridet 'quae , viribus aegrotantium praedantur.
286쪽
Ed antePam huc perueniamus ope rae pretium duximus , ut Erisipet tis rationem breviter percurramus. Antiqua Galenistarum schola putat Erisipelas fieria bile; negant aliqui eiusdem scholae recentiores, & exsanguine tenui generari conmmter asserunt , & quidem iton levibus a gumentis. Et primum. Calor Erlu latis rubeus est, sanguini coim color bilis vero color navus est; ut in ictericis videre eit, qui bilem suffusam per cutim totius corporis habent i concludunt erisipelatis causam esse sanguianem, non bilςm. Secundo: hoc malo frequentissime corrupiuntur obesi, carnosi, & qui temperamento calido, humiado; non vero illi, qui graciles sunt, susci, & temperamento calido, de sicco; primi enim apti sunt ad conseruandum si guinem in corpore i secundi veis ad generandam bilem. Coimcludunt, si illi Erisipelate frequentissime insesiantur, signiam est fieri erisipelas ex languine, non ex bile. Quod corfirmatur. ex eo, quod sacilius criupet spatiuntur partes carno , Si,
287쪽
midae, ut semora: enara, fauces collum, mammae, quam aliae partes sicciores & quod hic morbus plerumque invadit ab
anno o. ad O. quae aetas ex Galeno I. progia. 37. plurimum sanguinis creditur generare. Advertunt erisieelas ab inflammatione, seu phleg ne dissene ι illud celerius fit magis r
brum, de calidum; inflammatio vero magis tumet, magis putis at , de magis renititur, di tenditur: unde si digito erisipelas comprimatur, dealbescit pars; sed hoc in phlegmone non acciadit, nisi pars sortiter reprimatur. Cujus rei rationem reddit Sennertus, ex eo, quod in phlegmone sanguis classior sit, & in musculqrum cavitatem, & spatia enusius: in erisipelate sanguis est tenuior,&calidior ,& per poros cutis dii Drsus, unde iacia
D cedit digito prementi, & pars apparet alba ; hinc etiam se uitur, quod inflammatio facilius suppuratur ; erisipelas vero
acilius discutitur. Disserunt etiametrassipelas, ct inflammatio, quia in erisi late tantus potest esse calor in parte assecta , ut quandoque exulceretur, excitatis vesiculis, ut in ambuliis, quod non evenit in phlegmone. Denique ierpit Erisipelas, de vicinas partes occupati stat vero semper eodem loco infla matio. Sane vera mihi videntur, quae ab his Authoribus ast runtur, qui non in plethoram simpliciter hulus mali causam reserunt, sed in deprauatam, & laeculiarem sanguinis qualit tem; ita ut natura ab ejus malitia stimulata ad partes extimas expellat; de praecedunt quidem hujus naturae conatus signa horror scilicet, & sebris, x tumor quidam, ac dolor in emui ictorijs: in glandulis nempe inguinum , si inferiora occupeteri simias: in glandulis alarum, usu riora ; unde qui hoc malum semel pasti sunt, se demum eodem corripi ex dolore, & t more in istis locis persentiunt. Demum erisipelas, ut plurimum riculo vacat, si praesertim extimas partes occupat, de a nobialioribus ad longinquas secedit:optima enim tunc crisis fit, quod natura, excitata febri ab humore noxio, & pravo in ignobiliores partes se exonerat; potest tamen in hoc casu periculum procreare , si materia conclusa putrescat, de suppuretur, docent: Hippocrate 7. aph. zo. in eris late suppuratio malum, & s ab
exterioribus ad interiora conuertatur erisipelas es aph. 23.
Quae huc usque Neoterici Galenillae de erisipelate dixere, etsi ab Antiquorum Galenistarum opinione dassentiant , noni
288쪽
ideberisipesatis aetiologiam detexere ἰ ut palam facIami secura
runt enim ad ignorantiae filiam, ad depravatam scilices , & poculiarem , seu occultam sanguinis qualitatem. De ejusdem causa conuenit apud Recentiores eam ab acido peregrino pendere ; sed unde derivetur non constat. Quod eriai pelas pro causa agnoscat acidum, patet, quia lixivialibus, si ino, sive sale volatili, creta, larin , surture, selle , alijsque alelialicis curatur; quae omnia virtute pollent aciditatem re
concentrandi, ipsamque felicissime expugnandi. Vnde trahae originem hoc acidum determinari haud potest: Hinc crediderim hoc acidum aliquando lymphae viri' deberi; quia primo experimur 1 praedictis sudoribus salsacidis non raro erisipelata
ortum ducere. Secundo, quia accidere potest, ut succus pan- creaticus acidus, non bene sermentatus, aut depuratus , seu
temperatus a debili sermento selleo, chylum, & massam samguineam subeat, ejusque sermentationem violenter promo veat, qui in carnium poros, vel arteriolarum apices elimitiatus ibi languinem coagulet, & erisipelas ingeneret. Potest etiam in ruis delitescere acidum peregrinum , quod sponte. vel O casionaliter in succo nerum exaltatum, illius expulsionem in cutim promoveat; ibique sanguinem cogat, & erisipelas eracitet .
Rubor in erisi late ortum debet sanguini invasis capillarisbus, vel carnium porositatibus stagnanti ob incipientem coa gulationem ab acido peregrino provenientem, sicut colorem rubellum fatis intensium in facie videmus, ubi collum, & venae illic stabulantes ab aliqua re nimis constringuntur. 'Cessat febris, quando erisipelas sit conspicuum , idest illud acidum sermentum in cutim demigrat; quia turicr temporis maGn sanguinea libera a tali semento evadit. Ut igitur tandem huic erili latis disquisitioni finem imp nam, dico quω in erisipelatis curatione Medici scopus est , ut talia adhibAt medicamenta, qui ejus causam infringant, de empugnent: hanc sermentum acidum esse demonstrauimus; acia dum igitur debellare debemus, non sanguinem insuntem . Hujus effusilanis examina male computata gravi periculo O mxium reddunt hoc auxilij genus.
289쪽
nem ceu riatur qui velito cum inlicidis intro ,& soris adli
bitis eriti las felicissimE curari. methodus nunquam me sesellit, cum innumera erisipelata in Xenodochio Messanensi intra breve tempus curaveri Audi Ioannem Muys Obseruatis ne v. de crisipelate cruris. Morbum hoc intra biduum in totum Dinaxi unicolaxamento acidum temperante,'consante ex spiritu Mni , cam ora, lyta Iris, creta, sale prum , c. Gan pter studendum ellet, ut ex causis acidum peregrinum reconmcentrantibus, congrua procuratione praesidia eligerentur: de non per immanes venae sciniones more Anda rum minos patientes ad vitae exitium ducere.
290쪽
In tertio capite propositae phi botomiam confirmantes
Ad judicii trutinam rediguntur.
hstupui , 8e miratu ,ehementersium, cum primum aduerti Thomam Willis Anglum,egregium alioqui, lamisi. inumque Doctorem , inter alia arguis menta , qu bus phlebotomiam praecispuum esse remedium in morborum as sectionibus depeliendis edocere nisus est, illucretiam attulisse ex sacris libris depromptum , circumcisionem videlis.cEt Hebrsorum symbolum esse sanguiani, missionis, qui in corporum morbis curandis e sectis vetus elicitur: sic enim discurrisse videtur. Sicuti circumcisio apud Judaeos originale peccatum abstergere solebat; ita sanguis e voni sectione profluens morbosas laesiones eliminat. 4uod a
iumentum quam lςue, e nullius ponderis sit, vel ipsis patetinis atquς Unsinibu i ta orso, quae in sacris Bibliis hia