장음표시 사용
271쪽
dem pro suidi comi rei varietate , planὶ vitium erit. Peritu,
dum non intelligo illam partem sanguinis rubram, haec enim inalterabilis est, & in pus minime conuertibilis, ut demonstrat famigeratissimus Entiusλ albam , seu serum concrescibiale quod praedictis alterationibus obnoxium est. In inflammatio ne eit trombus, seu pars rubra in iterata, de coagulata ob spia rituum sundentium volatum s eii pars alba sementescens cel rum mutationum causa, neutra a phlebo mia amovibilis: iuta, quia non est fluxui parata, nam suxibilitatem amisit, hare uamuis fluida ob sernae: atationem, ab Obstructione est immaita, de cum reliquos inguine non circulatur. Curatio igiatur regia per sui entia trombum, & oestructionem est absol uenda, qualia sunt acidum concentrantia tum fixa, tum v
latilia. Magnus Helmontius T. Pleura furens curationem pietaritidis per istam, de repositam fmguinis missionem abitu uendam multis improbat; quia pleuritidis ellentia non constasiit in inflammatione; haec enim est symptoma, & quid posterius concomitans pleuritidis essentiam, seu radicem, a qua Omnia symptomata pleuritidis emanant. Est igitur, & con titradix, & morbi pleuritici quidditas in aciditate Tregrina .
Archeum molestante, & vellicante, ac si infixam apinam h beret; & per consequens apossematis , seu inflammatio, dolor, pullus durus, febris, tussis, respirandi dissicultas, sunt est cius, & quid posseriti concomitans ipsium morbum pleuritiacum ; unde curativa indicatio in pleuritide non est reueller ,α sanguinem derivare per immanes venae sectiones: sicuti ap stema natum ab infixa digito spina procul dubio non curatur per phlebotomiam, nisi spina ipsa evellatur: pari ratione pleuritis per eam sanari nequit, ni iaciditas peregrina recor
centretur, seu tollatur , tanquam in lixa spina, per sua antacida quae nunquam tientem derelinquunt, ut experientia ,
stultorum, & sapientum magistra,pluries, ac pluries comprobavit. Denique aduertit, 'luod pleuritides censentur satis p ri uiola, nori tim ob morbi saevitiem, quam ob virium j diu am per sanguinis, seu vitae emisionem causatam; hinc rari sunt illi patientes ab hoc morbo obsessi, qui sanitati restituu-
ur; iique tales, vel tabidi iiunt, yel vitam duc*nς valet udi
272쪽
Uriam, & inpleuritides annivei iureri vant quod inlisi
me sis accidit per alterantia specifica recte curatis. Subdit .mod fata a stematis cruor non ut si per Hηamsectam acu L cunque nomen reuusonis, O deri ιχιiis in etrorum deliinionem imitetur. Saluberrima Helmonitidoctrina huiusmodi est, ut maxim randariam pleuritidum ratis conitatur, ut selicitatem quain curandis pleuriticis per triginta iere ni OS, praecipue in dicus omio Messanensis ruor, inobseruationem hujusce incita bilis canonis maxime referre sblaam . Denique in rerum naturalium indagine Philas hila experiamentalis non phantastica , non contentiosa, rati me utitur ab experientia deprompta a cum nec ratio ibia, nec experienti a
nuda in comparandis rerum notitiis sumciat. Cur Medicinα , Calenica in curandis morbis ratione sista, spreta experientia utatur Claudicat profecto Medicus alterutro horum crure destitutus. Ratio rerum iraturalium ab experientia incipit:hanc omittere docet Stagirita 8. phys,&rationem quaerere, esti
tellectus imbecillitag. En Hel montis experimentum , quod Medicinae cordati, praejudices exuti, ad pleuritidem profligamdam colunt . Ego Iane, inquit Vir venerandus, de seb cap. 6 nemini pleuritico D, traxem mitto , estque curatio G modi tuta , certa , commoda , o solio. Nemo illorum perit: istarchi sub lebotomo plures longa tabe m nt , O quota is recidivam experiuntur. Iuxta Gai num enim quicunque die quadragesimo
vo funt perfectὰ sanati , tabidi sunt; ego veris intra paucos dies perfer Iano, nec recidiuam sintiuit. S c quid solus ab humea arcana balis . vinimis Hesroicum omnes pleuriticos tertia tu sanantem; uteLqur enim stercore iumenti pro viro, creabaia. ii pro muliere . quod diluebat in cereuiseia, ac colaturam expressam pro rabat. Tanta scilicet en Medentum ignorantia , totaque Scholarum pertinacia ; bd Deus rocis , O paruulis dat sis tiara. quam Ethnica litera inquis denegat
Hanc Helai6tij praxim sequitur neruosus Tachenius Ch miae antistes in libro Hippocratis Chymici nomine insignito,
caρ. r s. par. mihi ic Hoc in casu veteres nostri indagarunt Eam
273쪽
cermi, vel tauri, semina carduorum , O similia . Subdito, intendus spiritus vim saturatus G p a, O cmitinctura . onus a. o. plus, minis ruit in unci Auibus olei sei recenter ex . p. datis V . indubitatua Nur omnes pleurities, imb O quos; id anima lamiam expirare timctatur. Sunt qui etiam in orip sameris erratici, vel oleo mi desino pro nisi i sed oletiis lini spem nunquam te rit, etiam Uig. sanguinenon exacuato.
ru nimirum est alchali xolatile, quod statim acidum put initium. crerodensas orbet, ut suo loco de camphora dicturus suis. His ergo ita acidi in sanguinem si perreptat, satis vlus in pravi ptu es , ut mechanicὸ patuit. Injugi usu aliud me, selicissimo cum successu , sunt praediam Ta iiii mixtura, magisterium cornu cerui, spiri trusA sariusdem, salammoniacum , si ritus dulcis,spiritias fuligini; nnguis hirci iuxta Hel ni descriptionem praeparatus . mPrui lae, mandibulis Lucu, cancrorum Oculi. liores papaueris rubri, succus Emi ho expressus, dens apri, re similia fiati alchali praedita. De te BoeSHuius Batauus Mos medicae lib. I. cap. x I. xxvi. opissime curavit felicissimo successu pleuritidem absque venae sectione, sali antacidis volatilibu , idest per ea pratadia, quae stagnanti sanguini suum motum restituunt. Primo uidem ut compressio, vel vasbrum Obstructio tollatur. Secun b, ut sanguis evasis uis effusus, si fieri potest ante siti iii purationem, inde removeatur. Tertio , si removeri, atque adeo suppuratio impediri nequeat, ut eadem maturetur,.Pre moveaturque. Quarto, ut puris producti eductio deliinetur . Quinto, ut ulceris mundatio, &consolidatio quam citissime absoluatur. Vaibrum compressio a vinculis arctius partibus circumiectis tollatur; illis sublatis, a tumore duro eodem eurato. Obstructio valbrum i materiai vis A, vel a sanguine ibi coapulatis, curabitur per praesidia si dentia, henamque nuxilem humorem facientia.
Sine phlebotomo quovis tempore in pleuritide vel maligna
vel epidemica, vel alius conditionis curationem aggrediuntur 'Practici septentrionales, inter quos Jacob Van-Hanen , qui
in oncussis tionibus , ac experientia tuta edoctus facili, bre
274쪽
vique methodo absque vense sectione suam celebrata .
eadem usurpasset remedia, pleuritides a re curatas testatur, in
Hostatim ab initio acidum infringentia diaphoreticis, diu retiacisque mixta exta ibita suerint. Sed priusquam huic capiti coadoptionem imponamus, palam hic faciamus vulgi ineptias in curanda, juxta sua principia, pleuritide. Decumanus est error in quacunque pleuritide venam secare Calenistaruin turba in curatione pleuritidis logicorum morem amitatur; hi enim ex premissis consequentiam inserunt; illi expleuritide venae sectionem, neglectis Hippocratis , & Galeni' praeceptis. ignoratis causis, morbisue. Audi , quaeso, G lenista, Pro perum Martianum, cui Hippocrates doctrinae suae genuinae claustra reseravit. In aimotationibus de humor bus, versu I98. pag. mihi Ia 3 num. 9. Impe mentuni, Hippo .cratis verba , incruenta Duentibus , tempus anni , pleuritis, bilis. cum Hippocrates in praeced ntibus indicaxerit , non expedit, in reaedictis morbis , fan uinem mittere, licet a fan ine habitant Oria tinem, quando jam tacta est transmutatio in Hienam naturam η,od cognoscitur ἡ sputis a sanguinis natura recedentibus. uis credo.
re tuisset Ric tuto mitti sanguinem po Me , quoties nque fota
cruenta apparent; cum ex iis con et a sanguine morbum esse , nee adhuc factam ege trasmutationem , quae Huae fectionem impediat . Huic ieitur occurrens in praesenti fontentia Hinocrates nos admonet, tria esse , quae fanruinis migionem in crucnta ii uentibus pro hibent , nec perpetuό mittendum Iavi inem , ubi sanguis expuit r. Tempus anni aestiuum, c ut haud inepte Galenus interpetratur pleuritis, ac bilis. vero ratione haec tria venae section ni imp esint, nobis inquirendum relinqnit. In tempore Hii sectionem monae communiter Antiqui cavebaut pluribus de causis , potis imi mvero, quia es tempore sanguis tenuis in s cst, ac Minori biliosis
quam proximus ; unde cum per νenae fiationem adhuc magis ait nuetur, per culum eii , ne ea ore riti 'o perseverante , totus sa ruis is biliosum succum transmutetur. Adde etiam eo tempore corpora plurimum difflari , ac exhauriri a calore ambientis , ut vinae, Ilionem haud p se ferre viderentur . Quod si in omnibus morbis timendum est, lon, magis id vereri oportet in f guinis sputo N am cum si verisimile νitium sanguinis conmere eo tempore, nonis multitudine , Ar in prava qualitate quae t tim tenriorem,
275쪽
aerArem coactituat, si ulteriisve me sessionem attenuetur, ejus Excretionem augeri potius , quam cohiberi trecesse en . Quae quidem rationes , quo magis vigent, dum bilis dominatur in corpore,c quia erat secundum impedimentum eo minus sanguis mittendus est, non in Puto sanguinis tantam, sed etiam in quolibet alio morbo , qui a ' bile originem lubeat , aut teneat eum, qui succo bilissio abundet; ut mox mirum siit , si Hippocrates in bili sis nunquamst ausus venam se me. De Pleuritide tamen non levis est di cultas , qua rariore haec venae sectionem impedire post. Nam Galeni ratιo non omnino Hippocratis dot Arinae consona apparet, dum asserit sputa cruenta hi nurui se venae sectisnem impedire, quia haec mitem, O omnino μlutarem pleuritidem estendunt: quando contrarium habemus Eb. 7. de morbis,versu aso. 'bistatutiles euritidemsanguineam, in qua aeger subcruentar licit , fortem esse, i, rosam , ac lethalem . Ego eutem hanc asgnarem rationem. Pleuriticus triplici modo cruenta expuere teu primo quidem si rupta interius xena , tam sanguianem expuit , , uritide corripiatur. Secundo modo, quando pleuriati se e /yrenus Dutum expuit bilissim si ui, O sanguinem , cri ac pleuritidelibro coac. praenot. loquitur in hunc miatim Pleuritides simu biliosae, O san uineae ut plurimum nono, aut undecimo judia cantur , O maxime Ialutares sunt. Tertio denique modo Datum sanguineum in Neuritide apparet in ea raritidis specie, quam sam ruineam loco citato de morbis appellat Hippocrates . In nullo horum menae sectio conuenire poteti; in primo enim c 'su non conuenit, quia, s runa 'rena, aut quoque modo aserta, O samguine ei rediente ple ritis superueniat, ignum est, eam part , unde fanguis exit, inflammmationem fatis in signem contraxi e , quae si a Pontora suo inis ex cura oue non Iolum opem non sentit, sed acrebatur potius, Meest evideretismum argumentum, sanguinem exeuntem ad bilis nat ram Vergere, ideo quo magis educitur,qμω remanet tenujus sit, O ad transmutationem in biliosum succum magis disponitur. Adde etiam is ammationem insignem excitari in parte , unde egreditur sanguis, quae plenitudinem constituat,signum esse sanguinis bitas , aut serosi praedominium adesse, quo rigente in corpore , uenaese Iionem non conumtre, omnibus es notum. utrare in hoc prima casu uenas ctio nullo modo conuenit. D secundo pariter improbanda eIi, non solum, ut remedium inane , C super tuum, ut exposuit Galenus, sed ut noxium omnino: de quo Doris mus Duretus ita DPuitur in eu
276쪽
έsitione eouae mortua. Ne Diuum promiteri debet i re .rurgationem iuuant, molliendo. leniendo, oesputum csendo; non a tem anguinis detractione retrahi , ein impediri; quod G uenire via demus non sine maerore, O nemesi ab ictis Harmatisis uulrὸ diactis, qui omnem pleuritidis curationem emunt Vir in forulms d tractione serius iterata: Damia pleuriticus eiu οι puta ex m. gat , cumfresalutis praedivite. ο' homines Mipublicae ces Disii , adirue funestos i ipsam uritidem, quasua sponte nullius operis in ditens cum tali Outo quiesceret , ex eventu mortiferam reddunt. Haec Duratus: ut etiam Acausam laesionis siectionis venae in oviiDρρressione retonat, aliam tamen ex insenti textu Hicimus: quia Icilicἐt fantulae bili permixto egrediente, undem hi benignitas do pendet .. ωena Iecta, bilis o succo dominium transfertur; unde pleuriatis Ia ut is in bilissum transmutatur timo repletu . Non conuenit similiter in tertio casu pleuritidis, in qua sanguis sim . expuitur e od dupliciter eveuire in libro citato de morbis colligimus ; primo propter ruptiones: fecundue quia sanguis ob tenuitatem ramis rore iatates penetrariso exsudat foras, O in utroque casu venae fessio propter eamdem causam suspecta en, ne scilicis per eam humoris in Glim transmutatio totalissequatur ad seueritum. Nam sive primus ,
sia Iecundus consideretur modus , in Mim 'e fanitinis tenuitare peccat ; in priori . u i m. quia non quilibet humor parti infixus ru
ptiover parere aptus est, sed ille tantummos, qui tenuis est, is fumma activitatis. Heb Hippocrares libro citato in phariside bilios ruptiones fieri testatus M. De fecundo modo non ridetur dubitam dum, quia nisi sanguis tenuis est et, exiles carnis porositates perma sere mini mysti t, o uine tenuiorrexistente, venae festionem a conuenis am diatum est. Ex his tritur constat in nuentias
aenia nullo modo sanguinis misionem conuenire, non modo tem
re anni aestivo, est bilissio sycco dominante. sedet iam quando pleuri
tis tenet, ouia humorum transinutatio inde consequitur, quam venae
fectionis imoedire didrum e I in maecedenti Hilentia. Sed ex his haud mammia fructum vulgares Galanistae collia iunt, quia nolunt ipsi tenebras suae mentis dissipare, de praeju icia, quibus coecantur. tollere . Accipiant igitur uiari iem Hio cratis doctrinam volentis pleuritidis curationem fi ri variam, pro Mus diversitate, cirri venae sectionem . En d
ortium posteris traditam ab Hippocrate de morbis lib. x ersu
277쪽
dolor. Medici antiquiores , ait Martianus in Nac comment rio, omnem sco m in curationem dirigentes, tot morborum differentias constituebant; quot mouis curationem eorum,
xitiari necelle erat, ut ubique in Hippocratis doctrina obstru ire licet; evidentius autem in tractatu pleuritid:s, de qua in pr senti sententia sermo habetur, ubi ejus tres constituit differen . tias, pro quarum diversitate varianda est curatio. Cuam quiadem divisionem secutus est etiam libro superiore i unde horum librorum dominae consensus manticitauit. Primam igitur speciem pleuritidis, de qua libro superiore tractam versii 233. haec habete SHὸ Hrosi ad infernas pretes commatur, dolorem per ve nas ad vesicam distribuit, multum, ac Alio m Ger mingit. Hoc loco describit in qua materia morbilica non per sputum,. ut communiter seri solet, sta per urinam e purgatur , cujus inestium est, dolor per inguina ad vesicam se ex elisi in sal guinolentam urinam intelligit eam, quae saturato rubore ii tecta est, unde calor languinolentus apparet . Sententia de urina rubra men Uriae demandanda. Cum igitur hujuimodi pleuritis per urinam, non per sputum judicetur, ideo ejus c rationem per ea, quae urinas movent, abibluendam jubet ,
cujus gratia Oximet aqua multa dilutum exhibet : oximet scilicet diu reticum es & frigiditate aquae , madiluitur, bili ata temperandae aptissimum eli. Milij succum pariter actu frigidum probat, qui dominante biliori succo Hippocrati familiaris luit, pilianae ue praeserenduscit, quando enitioni, & si ut rum eductioni non datur opera, quemadmoduli in hoc casu. Dat vero hunc succum actu frigidum, tum ratione labris, tum etiam ut seruor promptius mitigetur a nec frigiditatem actu rem in hoc casu timet, quia materiam per sputum expurgare non intendit, sed per urinae vias. Alteram pleuritidis speciem describit, in qua dolor partes superiores potius intellat; unde ad clauiculam uique saepe dolor peruenit; & de hac in priore libro hunc in mi cum mentionem fecit. Et cum hujus in latere pars a store co tram fuit, O sanguis in isto horruerit, ad alas circlxviculam , O humeroni accedit , O conuellit, o dolorem inducit. Quae quidem pleuritis, quia prompte per sputum expia
satur , mςmodus curationem abiicit per ea , quas cilioreni
278쪽
rum mellis,&ptistana Viet. superpotato vino. Tertia vero,& uutima pleuritidis species posteriores partes magis intellat,quam superius loco citato describens ait: Eodem modo, O loci circa dorsum ab infixo ad latus humore pituita , b iis perces . seunt. Ex quibus signis rubor dorsi in loco expressus adiunati poterit, quod interni incendij indicium existit, cujus calore, & caput, & pectus incalescant, dc aliquando etiam venter, & pedes, & crura, quemadmodum hoc in loco adnotavit Hippocrates, ut mirandum non sit, si hujus curationis
momentum in refrigeratione reponatur. Hos curationis ino
eos adeo inter se disterentes in pleuritide notent Iuniores, qui uniformiter omnes curant VENAE SECTIONE, & PUMGATIONE , expectorantibus, iotibus, alijsque usitatis remedijs, & videant, quantum Ars Medica his temporibus sectionis amiserit Priscorum respectu, quamuis contrarium, ubique jactent verae artis IGNARI. Sed 16rsan aliquis Galentita sciendi avidus obikiemilii Ana-ationis pleuritici curationem per vens sectionem octava die ab Hippocrate celebratam pluris fieri apud Medicos. Verum 'haec res apud me parua momenti est , qui Medentium vulgus flocci habeo, quod non suvio absimile est levia attolenti, gra- viaque, ac itida emergenti, ac deprimenti. Vcrum ne it vulgus Medicorum doctrinae Hippocraticae ignarum , quod Anaxion in deterius se habuit ob celebratam xenae sectioncm. En Hippocratis historiam. Abderae Anaxion in febrim acclam incia est . Dextri lateris assiduus eum dolor cruciabat, tvim habebat ariadam , neque primis diebus expuit. Sitibundus crat, O inso vi , virinae boni coloris multae, O tenura; sexto die delirabat, er foliabus nihil remittcbatar. Septimo magis laborabat, quippe febrisma is intendebatur , nec imminuebantur dolores , se idque tusses infestuant ; di cultor etiamus abat. 6cta cubitvmsecui, muia tum, ut debilat e fluebat; leniores ibi e serunt dolores; sed Vipς pes aridae permainebant. Undecimo sita es fuerunt mitiores , alia quantum circa caput sudaxit , ctiamnAmthsses durabant, edi qua a phimonibtis exibant, iiquidistra eraηt. Decimo O septimo caepit pauca concocta ex ere, levatus rei. Vigesimo fudarit febre libri
279쪽
mmibui non seme priationes. Vigesimo septimo rediri febris, Otuss, multa excrevit concocta; in urina multa jubsidebant alba . des t seu re, dormivit. Trigesimo quarto toto corpore sudavit, cessiritfebris , in totum es ludicatus. Nil mirum, si post venae sectionem leniores evaserunt dolo res , ob sensim diminutum a spirituum jactura, seu sanguinisellusione causata, sed morbi causa facta est contumacior, de crudior, quia tusses aridae permansere. Fuit Anaxion priitinet saluti restitutus obsiebres, cquibus, ut ait Hippocrates, complures curantur morbi ' sudores, anacatarsim, per vias vrianae excretionis, nequaquam sanguinis missionem. Nihil tamen Meo icorum vulgo condonandum ; nam at lana sensa, ac ab Hippocrate ingeniose linienta ipsi primi non enun claruiat, sed ab aliis enunciata repetierunt: ad que Meden tes ex Oceano illo Hippocratico haurire debent. Prodit insciatiam, qui omnia in medendo suo cerebro tribuit. Diu ant exHippocrate in coac. sere vers 79. apud Comarum , de Ma tiaraum , &lib. 6. sect. a. aph. 18. HOlleru, & apud Duretum lib. in sine. Dolores secundum latus in iuribus tenuiter re si stentes , citra notas naesectis udit se amersantur cibos, atque poclutarium attollitur; er in perfileratione, ac torpore, non sum Iebre, detractio sanguinis ostendit, O cum melius habere δε p tem, moriuntur. q. a flectus hic pix nit Hippocrates, in quia diis noli conuenit venae lectio. Celius ait: Sanimem mittere nouum non sescripsit a Iedi sumpend malum ebe, in quo
Galenus in quadam levi pleuritide p. in id. a. noluit guinem mittere. In doloribus costarum laxis, de quibus Hippocrates in 6. l. epid. 32. de hi sunt sine notis vers pleuritidis, vel sanguinis sinceri peccantis phlebotomia nocet; fieri enim possunt a flatu, & pituita crassa. in quo casii Hollerius. Pituita quidem crassa, lentaque in lateribus haerente, O in fatusmesoluta
endente, O ita ducruciante agros, aut intemperie sola , noxia veme sectio est. IdemJacotius confirmat. Interdum vero Uectus toto genere repugnat, ni cruditas, dat cacochmia pila. In cruditate veta robur virium non adest , O secta mena, quicquid es obi sam uinis evacuatur ; pratius HG, cqiu' primis poti
280쪽
ad tirriamque excestum recessus , Alinratio non ιηciditur ; uti rixniam . planὰ a inendum . De eris cautu ogendum , prase tim ci m in altam humorem insigni muratione sanguis conuersus fusrit. Duretus vero: ExoritAr autem a prola su catarrhi, non ab oris gasmo sanguinis ; in eo , inqua η , dolore, Ph&ιotomia nullam vim Daiei retrasendi eata rotim concissitum , nce detrahodi G sens. Ergo nec jure, nec loco ad eum dolorem praejcribitur tu set mi a , proptereaque totum abest, hi ad κid opis aberar; ut uetiriamum noceat, quia multum ad scit catarrho, inunigionendo perfria*us , eumdemque ciendo Per infirmitarem tentia ri ιι ricis, quam infert. Hippocratcs a. de Victu acutorum, Latuosam pleuritisdem fometitis sedare tcntasse videtur, non vcnae sectione;un.
de subdit: Sectio olim non similiter solvit desorem , ns is adclaν xlam pertingat. Martianus ridetis Com. docet Hippocratem loqvi de dolore a materia biliosa ventriculum affoci te;&acucrtit ita iniscini phlebotomiam esse ii Oxiam, cuia Och chymia biliosa a cathar si juvatur, di laeditura phte tomia. Nam humor tenuis, sanguia emulo . te ui reccitur quare 'perueniente febri, quae succos agitat, S subtiliat, telicitas
intenditur, & acrimonia, venaeque per languinis inusionem inanitae, cachochymiam bibosam rapientcs, affectum intem eunt, seu gemmanc. Denique ventriculus per venae lectionem erieruatus acribus repletur Lumoribus. Hoc demonstrant lyp thimiae, & vomitiones a sanguinis minione contingentes; umde, ventriculo laborante, aduertit commune praecei tum , a sanguinis ellusione esse abstinendum. Hippocrates loquens de phlebotomiae impedimento in lateris dolore , nimirum de sanguinis sputo , Prius dixerat. Tropter inclinationem non item Iarauis exit, stes pro humoris coxnatione , talia expuunt, cideri pituitosim , Hliosum, Win clahcholicum. 32 onnunquaυ aliquibus o uinem det fico enit -