장음표시 사용
191쪽
uum onus ultra Obligationem antidoralem, quam habet mutuatarius.
g Dico Secundo licet in obligatione , quam imponit mutuator mu-vatario non fiat mentio debiti gratitudinis, sed solius gratitudinis, etiam usura committitur, & est casus damnationis. Probatur prima pars; tum secundo , & tertio argumento iam relatis: quae possunt mrmari cum eadem vi, omittendo ly debitum : Tum ex Cardinali de Lugo: Nam mutuator, qui obligat mutuatarium , ut ex grati. tudine det aliquid supra sortem , licet non imponat illi obligationem tria conscientia squia gratitudo non obligat ad gratificationem externam sub mortali, ut saepe, neque sub veniali in imponit tamen vinculum humanum promissionis, cui homines honesti, di honorati resistere non audent. Quod Propterea est nouum onus, sic quidem magnum. Tum denique ex Pisanibὶe. Nam qui vult obligare mutuatarium , ut ex gratitudine det aliquid Q-pra sortem, tentat imponere illi obligationem ciuilem ortam ex elus prOmilsione, ratione cuius obligationis ciuilis potest cogi a Iudice ad soluei dum illud supra sortem:Sed obligatio antidoralis non habet in se eam Obligationem ciuilem l Ergo ea obligatio ciuilis est nouum onus superadditum antidorali. Sed qui ratione mutui tentat imponere nouum Onus a V surarius est Ergo, is Probatur secunda pars, quia obligatio intenta pacto expressis, vel tacito, & ex doeito gratitudinis pro eadem sumitur . & idem re vera est.
... Io Dico Tertior Non solum damnatur in hac propositione posita ad ijci initio mutui pactum de aliquo praestando, ut debito ex gratitudin νsue e pressiam, siue tacitum ; sed etiam postmodum, etiam si nullum intercesserit paetiam, posse aliquid peti, ut debitum ex gratitudine vicum Muis plurim instat, di mutuatarium interpellat, ut sibi aliquid tradat incubcans hpc sibi ex gratitudine deberi Ita Pisani bie na. 7. S ali; cum Felice
di Probatura quia hoc etiam importat illud verbum exigitur,positum in λac propositione: utroque enim modo aliquid exigitur. Dico Tertio licet aliquid recipere ratione gratitudinis , etiam si it. Irii Iocres, , Ruimum talis spei mutuatario inanilalles . ita Scotu n d.
.i Probatur: quia non accipis ratione mutui, sed titulo gratitudinis, quiqsitvvlus virtutis I S illud sperans , sperat honestum ; animum etiam talis spei mutuatario manifestare, non est ei immoere novam obligationem,sed relinquere adhuc liberum ad dadum aliquid ut emereat gratitudinem : Et idem primum docet expresse D.Th mas qadi mal i aνι 4.ad II. ubi sic βιε a Munus aliquod veId manu, vel a lingμa, usi ab Obsequio potest arariu
192쪽
Comment.in Prop .prostr. Propos. XLII. 17
ubigatione tacita, vel expressa sie quodcumque munus speret, illicite sperat. Alio modo poti si as quod munus sperare, non quidem debitum, sed quasi gruuio tum , ct absque obligatione petendum: O sic licitd potest ille, qρι mutuat,sperare ab eo, cui mutuat, sicut si facit seruitium alieni, considit de eo , ut amicabiliter suo tempore seruitium faciat. D.Thomam sequuntur Caiet. tom. 2. opusc.tr. 8. q. 2. Bannek2.2.q. 3. art. I.dub. I. Aragonius, Salonius, S erra, quos citat, &sequitur Trado c. 28. q. I. u. I. & alij communiter. Secundum dicit etiam Caiet avus 2.2.q. 78. I.ad 4. in quo sequitur eum Serra, S atouius, Prado. Trullent h. l. T. c. I9.dub. I.n.q. Diana p. I. tr. 8. resol.62. quod scilicet nonis
solum licet hanc spem, S intentionem internam habere, sed etiam eam alteri manifestare, dicendo se sperare ab eo opera amici, gratumve futurum, & beneficium factum per mutuum, remuneraturum,dum modo ex
parte Obligationem non imponat, sed solam istam antidoralem sine pacto significet; quia talis expectatio, & petitio non reddunt donationem inuoluntariam, cum ibi nullam obligationem imponat, sed liberum relinquat. Unde si postea ex gratitudine mutuatarius, donet, potest mutuans illud
recipere, quia non recipit munus immediate ex mutuo, sed media amicitia,& liberalitate alterius. Quod indicant verba illa D. T homa 2.2. q. 78. ar. 2. supra relata, nempe: si υerδ aceipiat aliquid huiu1modi, non quasi exigens, nee quase ex aliqua obligatioue tacita , vel expressa ; sed sicut gratuitam donum, non peccat. Sed haec doctrina non est coram auaris diuulganda, laeinde ansam accipiant palliandi usuras: sed potius diuulgandum signum, quod liberaliter, & vere gratis donetur, vel donatum fuerit: quod tradunt
Tamburinus sit pra uu. I9. Se ζlicet, si mutuans reddat munus acceptum,s mutvat artus nihilominus Ipsi te iterum donet.
IZ Notanda sunt enim hic verba Caietanicit. ar. I.ad 4.quae sunt: o-niam peccatum coris, o operis in eadem funt specie, quia facere, oe desiderare aliquid inter se tonuertuntur in bonitate, ct maliti r, suendum est . quod desiderare aliquid υltra sortem dupliciter contingit. Prim3 ex mutuo , boc est propter
mutuum. Secund3 non ex mutuo, sed ex beneuolentia amicab. li eius, cui mutuatur. Et siquidi m Me secundo modo speretur aliquid vitta se tem , constat non esse vDrae peccatum , quoniam nihil inde, hoc sex mutuo,speratur. Si ver4 primo modo, subdistinguendum est, quia aut speratur ex mutuo principaliter, i ut secundariὁsi prineipaliter , υsurae vitium est, con ra domini praecept m, Nibilinde speravies. Si secundan),υμ ae peccatum n n toe ut Auctor die is in qu .ess. malo q. I I. art vlt. uoniam licitum est ex beneficio , quod confert proximo de suo I abere oculum sinisteum ad utile. Contingit autem hic stem darius respectus, quando aliquis mutuat,n bil propter mutuam expectans, Aed expectans ex gra. titudine illius, cui mutuat,quod nor erit ingratus, sed sicut gratiam illi facit mutuando, ita ille gratus, vel in remutuando, vel ia seruiendo , vel in murustulo iuxta coaditionem suam erit, non ut usuram soluat , sed ut gr.uis su gratum exbibeat . Debetur euim ratione mutui ct res quae mutuo est coneelsa propter ipsa
193쪽
rem mutuatam , et gratiir propter asseeIum mutuantis graιis: O propterea speraus is inlue cum suis effectibus, non peccat. Haec Caietanus , qui in hoc conuenit cum D. Antonino supra citato in eo autem ab eo discedit,quod iste putat esse signum mentalis usurae , & expectationis muneris principaliter ex mutuo, si quis non mutuaret, si crederet mutuatarium futurum ingratum, quod tamen negat Caietanus, quem sequitur I'rado η.ψ7. Castropa
quod in foro conscientiae non est signum sum ciens mentalis usurae , quod quis non mutuaret, si crederet mutuatarium futurum ingratum , quia in aretiori materia , scilicet in Simonia , docet D. I homas quot. 8. art. M. quod si quis vadat ad Ecclesiam propter distributiones , alias non iturus, non est Simoniacus: Et ita non est usurarius, qui mutuat sperans ex gratitudine lucrum , alias non mutuaturus; quia remuneratio sperata non enratio quod mutuet, sed conditio impellens ad mutuum . V nde sicut esset Simoniacus, qui distributiones ut pretium assistentiae in choro reciperet, non vero quia eas accipit ut quid ipsunt impellens ad assistenduin ; sc in praesenti. De hac tamen sententia solum affero verba P sani hic n. I. Haeci inquit Opivis est probabilis, nec in damnata tontinetur: ottamen mihi videis
tur inesse periculum Harae mentalis, dum ita uti quis assicitur, ut non esset mu-r tvrassi resperata cateat: per hoc enim υidetur illud donum inti adere obmutuum, oe quasi debitum : unde taute incedendum est .
Dissoluuntur argumenta contraria, quorum occasione multi casus reoluuntur.
OBijcitur primo D. Thomas 2.2.q. 73-aν. r. via ad 2.inquit: Dicendum, quod recompensatio alicurus benefici' dapi citer fieri po est . Uno quidem modo ex debito iastitia, ad quod aliq uis ex certo pacto obligari peses r hoc
debiram attenditar secundum quanιitatem beneficij, quod quis aces p t. Et ideo ille, qui accipit matuum pecunia , vel cui cunque similis rei, non tenetur ad plus reeompeusandum, quam mutuo accepi νiι: Unde contνa iustitam est, si ad Has νeddendam obligetur. Atis modo tenetur aliquis ad Neomen andum beneficium ex debito amititia: in quo magis considera r assectas , ex quo aIι quis beneficium eontulit, quam etiam quantitas eius quod fecur o tali debito non eompetit ciuilis obluatio, per Mam inducitur qαadam necessitas , ut non spontaneia
mome urio stat. Ergo D.Thomas& admittὲt debitum gratitudinis,& tantam excludit obIigatio ae arciuilem ; admittit ergo quod possit erigi ex obligatiove naturali, vi ut debitum ea graritudine.
194쪽
I I Respondeo, D.Thomam loqui de debito amicitiae , non gratitudinis , quod negat in corpore articuli , si proprie accipiatur , & perrespectum ad exi tis, vi supra vidimus: debitum autem amicitiae admutit:&explicat ad secundum; de quo dixerat in corpore: Re,ompensationem vero
eorum , qua pecunia Mon mensurautur ι cet pro mutuo exigere , puta beneuolentiam, O amorem eius, qui mutnatiit, vel aliqtiid huiusmodi. itaque potest amicitia in pactum deduci pro mutuo , ut etiam docent communiter Doctores, quia non est pretio, seu pecunia aestimabilis: idem est de signis amicitiae, vi banitatis,familiaritatis, cum absque incommodo , ct molestia mutuatarit possunt exhiberi. Aliud est quando ratione mutui obligatur mutuatarius ad condonationem iniuriae , ad quam nec ex iustitia , nec ex charitate tenebatur, sed habebat ius exigendi vindictam, vel satisfactionem per publicam potestatem. quia vi mutui obligatur ad aliquid praeliandum,
quod pretio aestimari debet. Ita Petr res Nauarta l. y.c. 2.n. 286. Card.de Lugod. 2 .uect. 8. num I 8. abjque contra Sotum l.6 q. I. art.2. s. existit. Dixi: ad quam nec ex iustitia, nec ex charitate tenebatur quia mutuans potest exi gure, vi mutuatarius priuatam vindictam condonet r. clam enim mutuata.
xius non habeat ius ad illam, petit, quod alius alias debebat ex iustitia face. re; ω sic licite potest in pactum deduci, ut inquit Lusius L 2. e. 2O. dub T. v. T. Trulleucb.LIe. 9.dub. F.v. a. Et generaliter quidquid erat alias debitum ex iustitia, potest a mutuante exigi ex pacto ratione mutui , ut si persecu- toti mutuet, ut cesset ab ea actione; si mutuet ei, cuius operas antea sol. uerat, ut exhibeat eas: s ei centum mutuet, qui alias centum debebat, ut si mul cum mutuo centum debita soluat, supposito , quod sit liquidum de
nullum est lucrum , sed redemptio propriae vexationis: neque imponitur
mutuatario obligatio, quam antea non haberet. Caiet. 2.2.qu 78. art. 2. Ca stropalavid. 4.ριι. q. u. I. Prado e. 2 8. q. a.n. q. Similiter potest in pactum deducere, ut sibi, vel alteri reddat, quae sunt solum debita ex charitate , vel religione, uti est obligatus meoicus, quando alius non est, soluto stipendiomederi, aduocatus patrocinari, diues proximo grauiter egenti succurrere: vel si esset obligatus ex voto ad aliquam eleemosynam praestandam : et tu ex vi mutui exigeres, ut votum illud exequeretur; vel si compelleres vi mutui, ut missam audiret, sacramenta reciperet , cum alias ex Ecclesiae praecepto te neretur; quia obligatio ciuilis, quae obligationi ex charitate , vel religioni superaddita est, non habet rationem piet ij: quia non iam cindit in utilitatem mutuantis, quam mutuatar ij, quem Obligat ut non deficiat ab obligatione, luam habebat,& sic eam non debet onerosam reputare. Rccedit, quod ex omnium sententia potest adduci in pactum mutui, quod alter desistat ab iniuria, quam mutuanti, vel alteri inferri nitebatur : Sed quando petit, ut adimpleat, quae ex charitate, obedientia , dic. tenetur D.
cere Obligat, ut desistat ab iniuria, quam Deo , vel eius charitali irrogat Z a ca
195쪽
ea non iaciendo i Ergo nihil indebitum exigit: & sic non erit usura talem
adimpletionem in pactum ex vi mutui deducere. Ita Ioa mes de Medin qu. .se uaris s. iam patet. Molina d. Io9. post initium , Card. de Lugo d. 27. se Z. I. num. q. alij quet. Contrarium docent Couar. Ponae. S .lij; S utrumque probabile existimat Tam bur. l. 8. decal. f. I. c. 8 s. 2. n.9. Obijcies tertio. Liber est a crimine usiurae , qui mutuat obligando mutua latium , ut ex gratitudine in suo pistrino molat, vel suas merces emat, ut sibi cum opus habuerit remutuet: Ergo usura non est , dic. Ante cedens docent Doctores relati a Diana p. l. tr. 8.res P. I 4 Respondeo negando antecedens ct opinio contraria subiacet huic damnationi, ut recte notati Ioaunes Cardenas hic e.6. u. I 9. Ratio est, quit sim ponitur illi nouum Onus propter mutuum: nam cum obligatio gratitudinis sol tim obliget ad exhibendum signa aliqua grati iudinis pro arbitrio gratificantis, atque adeo ea obligatio gratitudinis non obstringat ad molendum in pistrino benefaetoris, neque ad emendum merces eius , &c. ει obligatio est nouum onus , ad quod non obstringit obligatio antidoralis. A fortiori remanet damnata opinio Adriani, Almaini,& aliorum, quos
sequitur Rodriquax in summa Hispana tom. a. c. r97. ntim. F. qui docent non esse usuram mutuare cum pacto , ut mutuatarius remutuet cum mutuans opus habuerit, in suo molendino molat, suas me ces emat, Sc. quia pactum aperte importat obligalionem ciuilem additam. Scio Ioannem Pon cium cit. oncl. 2.n. Io. doceres posse aliquem dare mutuum cum conditione, quod alter postea mutuum deti S, si non dat, quod non continuabitur mutuum, dicendo: Do trbi mutuum ea conditione, ut post mensem, vel annum des inibi, si petiero aliud mcituum: quod si ι:on feceris , volo repetere mutuum meum : Sed non obligo, υ tum des mihι mutuhm : Si vero non dederis, propter defectum inius conditionis, nolo tontinuarc Mutuum, sed illud repetam i quia
non volo illud continuare, nisi ad illud rempus: Et similiter asserit, quod mutuans possit mutuare cum hac conditione: Volo tibi mutuare rem meam ad annum. θ, si tum ex gratitudine dederis nobi aliqMid, continuabo illud, sed ta- mori sene obri itione: Mouetur quia tunc fit contractus conditionatus, &nulla imponitor ciuilis obligatio mutuatario : Sed haec secun clum eius mentem dicta esIe volo cum Diaua p. I I. tr. .r622. is Aliud est, si mutues, ut mutuatarius statim re mutuet: docent enim
tuem tibi pecuniam ea lege, ut statim mihi rem inues frumentum , vinum, oleum, dic. modo huc sibi non sit magis damnosum, quam illud mihi rnam, ut inquit D. Tbomas a. a. q. 8. απ.2. ad 4. licet sibi mutuanti unum,ali quod aliud mutuum tecipere, non tamen licet eum Obligare in posterum ad mutuandum. Et ratio est, quia postulantia me ossicium amicitiae, PONsum ab eo vicissim postulare idem ossicium: quod si Prristare nolit, eum vi inin
196쪽
vi ingratum repellere; nec per hoc accipio aliquid supra sortem; nam pe cunia reddenda correspondet Brti,di obligatio de praesenti mutuandi,cor respondet ossicio amicitiae,quod de praesenti illi exhibeo et igitur non erit usura, si mutuatario dicas: Si vis d me muttio obtinere pecuui is, oportet te mi. hi mutuare frumentum, vel iusto pretio vendere, vel locare 1mbi praedium: alias nibit obtinebis. Et hanc sententiam hoc decreto non condemnari docent Torreeilla hὶc num. 8.Corella num. I 63. Sed dixi, modo hoc illi non sit magis damnosum: quia si re mutuare illi damnosum sit,eo quod de facili non po. test habere remutuum, vel sunt aliquae expensae faciendae ad illud, certum est esse usuram, S iniustitiam, cum non seruetur aequalitas . Obi;cies tertior Non est usura mutuale exigendo, ut mutuatarius impleat obligationem, quam habet: Sic enim non est usura , quod mutues Petro mille aureos cum onere, ut restituat tibi debitum liquidum , &certum: neque quod mutues Ioanni centum cum onere, ut audiat Missam in die festo; quia nullum nouum onus illi imponis. Sed mutuatarius habet obligationem antidoralem, per quam debet se exhibere gratum beneficio mutuationis: Ergo non erit usura, s mutues cum onere, ut impleat eam obligationem is Respondeo ad maiorem, patere ex dictis:& distinguendo mino. rem mutuatarius habet obligationem antidoratem,per quam de.
het exhibere se gratum, dando aliquid lucrum temporale , nego: exhibendo aliquod fgnum gratitudinis verbis, vel factis, suo arbitrio,concedo. Et ideo quidis - quid petit Iucri mutuator, licet dicat esse ex gratitudine, id sine dubio excedit
obligationem antidoralem, ata i. . . que adeo est nouum, onus.
197쪽
Muidni, nonnisi leni ausit, detrahentis auctoritatem magnam i noxiam falso crimine elidere Z -
Probabile es, n peccare mortaliter, qui imponit falsum crimen alicui, ut suam iustitiam, honorem δε- fendat. Eo Me non es probabile,Ῥιx erit opi. nio probabilis in Theologia r
r Ommuniter Auctores has Propositiones attribuunt Caramueli u in prima editione Fundamentalis: ibi enim nam. II 3 I. etiam inisquit: κυ--σ plures Doctores si rere eum , qui imponit f.lsam tesamqn umalleui,υt faum insitiam, oe bonorem defendat,non peccare mortaliter. Sed in editione Lugdunensi,anno i 3 I. aliter discurrit.Nam funis. 6 ι nu. 18 2. hanc saluit primam conclusionem : Innocens fals4 accusatus uon potest crime , imponere falso testi, ε tale illud sit, Pod ισιmoniam ηοη infirmet potest autem imponere tale,quod falsam ιest monium infirmet. Potest,inquam,quin peccet contra iustitiam, re teneatur ad aliquam νestitutionem, quia peecabis contra verisa, rem . Secundam conclusionem statuit ntim. 823. Non est possibilis easus, quo innocens falso tecufatus post sine mortali iinponere crimen falso testi, quod eius t simoniam infirmet. Ergo impositio eiusmo.li nunquam erit iusta defensio, sed semper vel vindicta,vel perivratim. . Mod clarissime ostendor Nam vel Tiatius per iniuriam apud Tribunalia traductus tontra accissitorem deponit calumniam eum iuramento , vel sine iuramento :si primum , erit periurus :s fecundum,non acceptabitur tu iudicio eius depost to . Ergo quocunque se vertat, reus erit peceat; mortalis : peccabit enim mortaliter i peιeret, mortati ter etiamsasi si,. e moaer. ine inculpatae tutela, iniquo testi falsam testimonium imponat. Omitto ipsum mendacium, nam mentiti Reiph blica in materia gravi, etiam prariis ivrammto,s graue peccaιum . Itaque Caνamuel iii hac editione Lugdunensi in qua etiam multas alias sententias reuocauit, quas olim tradidMat,amrmat, eum , qui falso accusatori obijcit crimen falsum, etsi ea excepti prosit ad defensionem falso accusati, peccare mortaliter contra veracitate, non vero contra iustitiam:& hoc solum docuerat Rameet Ioannes De la Cru , Ledoma,s Oreliana,qui falso citantur pro sententia proscripta .Errin
198쪽
ri autem causam tribuit Dιana p. 3.tr. s. res. . qui cliin in titulo solum pro . posuisset,an hoc sit peccatum mortale , adducit proca sententia negante relatos UOetores: illi vero non negant esse peccatum mortale contra ve, racitatem, religionem,Sc. sed solu ex parte iustitiae, ut recte notat Card. LuVO to. 2. detulit t.d.qO.scct.2.num. 2y. qui eiusdem est sententiae, sicut etiaDicestillus late contra quendam in nominatum,l a.de iussit. tr. 2. d. IZ diab. 2. nu. ψOq. Tamburinus vero Ly. cal. e. 2. . 2.num . . ait sibi probabile esse, non esse peccatum contra iustitiam, unde non oriri onus restitutionis: at nu. 6. Ieqq.ducit incertum sibi esse an peccetur mortallter , etiam ratione periurii, cuin per Castropatium, etiam iii iudicio possit adhiberi aequi uocatio in iuramento. Et tandem concludit nodum hunc in aliud tempus reser
L A t Summus Potitisex merito illas Propositiones damnauit, tum quia adhuc reperiebantur in priori editione Caramuelis: tum quia sic sue. runt Oblatae censurandae& ex alia parte admodum fallae, animarumque s saluti perniciosae sunt, ut iacent. Prior enim interrogat: αuidni, seu eur non iis νenialiter quis peccabit, si magnam detrahentis auctoritatem sibi noxiam falso erimine st udeat elidere,ut se a molestia liberet Respondetur: Ergo-ne a solum veniale erit, si visum magnae auctoritatis mihi leuiter detrahente, mihique tantum leuiter noxium, graui falso crimine,notabili afficiam iniuria , ut cum eius damno magnam illius elidam , seu totaliter destruam auctoritatem; ut me a molestia tum leui,tum leuissima liberem Ergin ne venialis tantum culpa censenda semper est,quod quilibet, sibi crimen falsum etiam graue imponendo,se infamet , s sic magnam detrahentis auctoritatem qualitercumque sibi noxiam elidere poterit, ut noxam siue magni, sue parui momenti a se repellat Ergo. ne veniale peccatum interdum erit mendacium grauiter perniciosum proferre e Has tres consequentias tanquam scandalosas nullus negat: scut nec aliquis inter Catholicos Doctores illas affirmat, nisi quod per generalem huius XLIII. Propositionis senium,illas video affirmari, de edoceri . Haec tam ampla , falla,& scanda. Iola doctrina sub terminis diuersis iterum replicatur in Propositione XLI V.in qua oc aliquid ulterius additur vere fallam, meritoque damnatu. Venenum detegamus. Uuit,probabiliter non esse mortale, ted scium veniale, quotiescumque falsum crimen siue graue , sue leue imponitur ali. Cui,ut proprius honor,& propria iustitia defendatur generatim,stilicet nosolum si grauitur, verum etiam si leuiter proprius honor;& propria iustitia laesionem patiantur . Hoc est primum caput doctrinae scandalosae huius Propositionis: secundum est,quod ponitur in illis verbis r imponit falsum
crimeu alicai,non determinantio an ille debeat esse persona, quae iniuriam inseri, vel an etiam tertia persona,quamuis innocens,sit intelligenda. Tertium caput consistit in eius ultima parte,quae est: Etsi boe non sit probabile , vix ulla erιι οριmo probabιlis in Theolova . Et tamen Fac uina a Mologica
199쪽
Lovaniensis,die mini j anni Id T. eam in ordine tertiam hac censura amiseitr Ne umbram quidem prasen probabilitatis, sed camulum comρlet temer)taatiscipatiosam ealumniatoνibas, re imposioribus portam aperiens . Has Propositiones tam ample fuisse intellectas a caramuele proferente non existimorat quia etiam in sensu non tam amplo venenum continent, ideo pro defensione Decreti,ω veritatis notitia plures affertiones afferam, praemissis notandis .
3 'uid est detractia,quidue fama, ruius detractio est iniusta denigratiq An, in quo disserant specie detractis, O eontumeliat an sit det ractio etiain presentιa.ιmuriatι,σ quomo Io coniungantur detractio, m contumelia IZuid est detractio materialis,quidve formati tr oe an utraque ex genere suost peccatum mortale, geauius furto,at leuias homicidio i Ex quibus eapit,bus non est mortalis eo an grau tus,vel leuitas detractionis sit Meipienda ex grauitate eriminis impositi,aut detecti,vel ex grauitate tufamia subsequuta: σ qua circumsta
tia attendensa si ιι σ quanto pluries leuiter delinquens pecces moti liter 7 An sit mortale delicta proximi per generalia verba tegere, quibus constare
nequeat,ipsum mortale eommisisse t8 An derrahere alteri in eo uso, o generaliter, non exponendo aliquid ἰα particulare,innuendo vero graues illius defectus, sit mortale peccatam oblis gyns ad restitationem ty tam os peecatum sit defectas naturales anim ,vel eorporis reuelare to An sit mortale dieere, aliquem morbo Gallico laborare II An defunctorum grauia occulta crimina deregere sit peccatum mortale Ex quorum Historiographis sieriptio permittatur Ia Idui sint qu.ituor mod direm, qui alii quatuor indirecti, quibus exertetur detram di Et an si erimen sit verum,at oecultum , sit peccarum mortale reuesare illud υni,vel alteri υiro cordato ., qui illud sub secreto continebit II An reuelare erimen verum occultum υni,vel alteri prudenti viro ad lenie dum dolorem offensa, ad petendum consitium, ad consolationem sui, tu a
r An precet mori uiter, O quando qui refert erimen occultam proxim ,no v asseum. merled dicendo se ab aliis illud audiuisse , siue eo quὸd vel augeat, vel tonsi mes audita Is Loqui de aliorum peccatis Mids occultis coram bis, quibus nota sunt, quando licitum, quando illicitum,υenialiter, quando mortaliter se eis Caret-ne graua culpa narrare grave crimen notorium in eo loco , in quovi
200쪽
publicum, etiam illud ignorantibus uod oe quando debilum es publi
cum,seu notorium fιm,quod, quando fumosum I7 Au parsit resolutio eius, qui crimen in υuo loco publico, in alio narraret,ad quod,inoesta conditione hominum, ct conuictu illarum , faciliter esset pedi
ventura brevi tempore eorum notitia
18 An varietur resolutio,si iniuste publicatum sit dolictum is Si quis tu uno loco publicd dissamatus es publicitate iuris, potestnd tam par. na,quam crimen quo diffamatus est,in alio loco etiam distantι,ad quem non esset de facili illius notitia peruentura,narrari absque peceato gratii 2o An deli cum publicum publicitate facti, vel f. mosum in uno loco possit abseque graui culpa,in alio proferri, ad quem non egit breui tempore peruenisturum ear An cesset licentia revelationis dum gr.ine damnum infamato, praeter infamiam, continget Et quid si honestd vivendo in amatus famam recuperauit 22 . uando infamare eum de nouis criminibus, qui iam de aliquibus est diffama. tus culpa graui non adseribatur a I In quibus casibus detegere erimina occulta sit licitum, immὸ obligatorium Σφ An damnatio harum Propositionum extendatur ad testimonia infalsum ia iudicio, s extra l
2 y An peccet mortaliter,qui in iudieio falso alexsatus , imponit falsum erimes accusatori,vel testi Ati etiam si illud imponat extra iudicium iniquo deintractori: Et negati a pars eu ee .surae obnoxia sit tas a uid Pontifex intendat ostendere dum negat etiam molate Propositionis XLIV. ProbabiIς est 3 Et an ex huius damnat one inferri possit reiectio sententia secentis, licitum esse amylem sententiam probabilem, relicta probabit ori, dum agitur quaestio de bo restate ac Ius , oe extra sententiam Iuis dicis W7 An peccet contra iustitiam tum legalem,tum particularem reus, qui in iudi- eis imponit falsum e/imen in quo testi t28 An sententia Caramuelis, aliorum subdatu ν b,ie damnationi as an sit falsa , ct subiiciatur damnationi sententia docens, quod non peccat mortaliter contra iustitiam qui extra iudicium imponit falsum crimen me. dacty infamatori Do t3o Dum reo ηοn eonstat interrogari iuridice,potestne ct negare erimen, in die
re accusatorem mentiri,ct calumniari
II Guid etiam extra iudicium possit quis obiicere proximo iniquo sui detracto, 3 332 Iu quibus easibus lieitum sit reo occulta crimina testium detegere in quibus verδ peccet mortaliter t33 αμα culpa sit ex suo genere infamare se ipsum sine causa:qua verδ ex assiva ctis eireumstantiis e