장음표시 사용
211쪽
ipso. quod sic publicata sint, iuris aut facti publicatione, per publicitatem
illa in cilii. maius Ius ad famam amisit Hula ipia facti euidentia repugnat, ne pollit colaque vi, sibi fieri iniuriam narratione sacrorum , quae iam erant posita in propatulo . Tertio: quia qui talia Publica crimina coram commi. sit, vel de eis inclicia manifesta dedit, sponte sua videtur cedere ruri, quod
ad famam habebat: quia hoc i plo, quod in publico ci imen commisit , vel
eius ecdit indicia manifesta, non videtur curare quis sciati vel non, eo cui in locon uiodo iacit, ut omnibus patescere pollent Sper accidens fuit,quod ce I irentur aliquibus. Quarto: ex communi hominum usu , & consuetudi. ne, si tam lim Oratoriam, qui non putant se grauiciar peccare, si publica crimina alibi referant, lueris praescribant, historiis continenticiat, vel comme- data legant, aut rcserant.
ai In casibus in quibus diximus licere delictum publicum proferreis,
O de eo loqui duae limitationes considerandae sunt . Prima , si damnum a graue aliquod praetur ipsam infamiam, in famulo contingat: ut si propterea Et denegentur debiti honores, vel tale in Privetur bonis,m carcerem coni ciatur, vel puella non nubat, c. tunc enim peccatur moital iur c utra cha. ritatem, non tamen contra iussitiam , unde adest onus ad restitutionem da inni, I .: M ur. i. ινλι l S. Secunda: si alias honeste vivendo infamatus fama recuperauit. iunc enim prosci cns delictum non solum peccat contra charitatem, ut concedit etiam DuUllas nu. & alii, sed etiam contra tu. 1lii iam ut i ect sus docem omia d. J3. v v. 2. Card. LIVO nu. 83. Tapta art. s. xv vi. 3. quia licet hic non potucrit acqui iure ius, ut dicatur probus pro eo te-Pore, quo improbus crat, potuit tamen illud acquirere bene vivendo, ni
improbum fuisse aliquando , apud nescientcs publicetur : S hoc acquirit, quando per Publicam emendationem , S tempolis lapsum penitus abolita fuit prior infamia,& oblita : Si tamen pice terita infamia non est obliuioniti adita, etiamsi emendata fuerint crimina nec contra Iustitiam, aut charitatem grauitur delinqueret, qui ea commemoraret, vi patet ex dictis . 22 Infamare eum de nouis criminibus, qui iam de aliquibus est dissa in altas,non est puccatum m Urtalc, si nouum crimen, quod natiatur , parum
auget narrati ianem praetervam, et i .im si sit diuertae speciei ab eo, de quo est dista matus, ut si de eo, qui publice habetur ut fur dicas esse periurum, vel si delictum,quod de nouo rcstitur est annexum , S attine ei, de quo est dissa. maius, i si de famoso lusore dicas esse blasphemum, non aud ille sacrum , ne ludum rc linqueret, vel suae tamilia: non curare: vel si delusium, quod de nouo dicitur subintelicetum sit in eo, de quo est dist mattis , vi si cle mei e trice. etiam fallo narres aliquam fornicationem Cccultam; quia hoc parum, aut nihil ad sit eius publicae famae . At si unum crimen sub al: o subintellectum non sit, nec illi alline, hoc de nouo piopalare erit peccatum graue . V t si de foemina cista mala de uno adullerit , narres aliud occubum, quia
fama non consiliit in indiuisib Iis, S Liauiter augetur per criminum multi'
212쪽
plicationem: ci multo magis si de diffamato in uno genere ι occultum crimen aIturius generis detegas cum illo non connexum, ut si de adultero dicas, quod est tur: constat enim diuerss partibus fama S qui amisit unania,
Pil alobos alii. x I Notandum est sexto : Nullum esse peccatum, primo detegere crimine occulta a d. denunciandum delinquentem,ob emendationem, vel accus induin,ob bonum iustitια publicum,debitis seruatis circumstantus, quia oruo eliaritatis praesert bonum spirituale, vel publicum,temporali, vel par issulari. Vnde si filius, aut iacuus non bene vivant, & aliter corrigi nolia pollunt, licitum est id denunc lare parenti,aut domino, ut corrigantur. Ita communiter Doctorcs cum D. Thoma 2.2.q. 7 I. ar. a. Secundo licitum est crimina occulta uetegerc ad euitandunt graue damnum commune , vel damnum particulare considerabile sui, vel aliorum , sue in vita, siue in membris, aut donis fortuna: , Ut si imponatur homicidium innocenti, licitum est,imo Uubitum aperire Auctorem, si noscas Pctrum furem esse, po Les CDS uaOnece cum quibus habitat, ut sibi caueant; quia ordo iustitiae,aut charitatis putat, vi ius ad tamam habeatur sine praeiudicio aliorum. V nde qualido ad cultandum graue damnum detegitur dehetum, non laeditur fama ex intcnti Onc,sed vitatur malum,& laetio famae sequitur per accidens,&Pi aeter intentionem, ut conculcatio segetum, vel occisio paruuli iacenistis in via, ad fugiendum,& mortem vitandam.Ita Tapia ροι. q. I aro. a m . q. Card. Lkgo a xv.9 Dde alii cum Saηυς 2.2.q. I. ar. a. dub. I. Donci .2.
Unde etiam sequitur, quod si quis se fingit magnu Medicum, Artificem, vel Ad uocatum in aliorum praeiu uicium, licitum est et,qui certo scit illius defeetum,illum detegere, ad obviandum alienum praeiudicium : ut si aliquis vellet illius opera uti in aliquo ex his ossiciis, potest illi reuelare eius in suo ficientiani, ne illi bdat. Hocque esse licitum probabile iudico cum Lessio LPetro Nauarra l. 2A. .uum. I II. contra S tum l. . qu. Io.ar. 2. Card.ce Lugo nu. IO . T aptam num. 8.eli alios, etiam si criminum occultorum reuelator acceperit notitiam iniuste , puta per vim, aut fraudem .
V .g.aperiendo litteras clausas, S sigillatas,&c. quia licet iniuriam fecerit extorquendo secret uin,postquam tamen habet no itiam , in graui necessi. tate ea uti potest, sicuti iniuilitiam secit, qui equum iniuste accepit,sed postquam eum apud se habet, illo in graui necessitate uti potest, etiam cum morte equi, imo ipsius Domioi. Uerlam dietum intelligendum est secundum quod est necessarium dumtaxat ad finem vitandi praeditium damnu; ct si ad intentam sufficit manikstare sub secreto,ita faciendum est;& si graue damnum ex manifestatione alteri sequatur,& solum leue euitetur, noni erit licita talis manifestatio non autem requiritur, quod damnum euitandum sit maius, vel aequale sed susticit, si grauc sit, quamuis minus: ut si in
213쪽
nocenti immineat poena exili perpetui, vel trirem: um , & alteri ex manῖ- sellatione tua mors euentura timeatur,licite potes, imo debes illud manifestate. Villa obos tr. I .dssc. I 8.nu. . Dicast. nu. 93 Tapia nam IO. Terri lici tum est Occullum detegere crimen , quando expedit bono communi, vel ipsius diffamati,ut si beneficium esset recepturus, vel ordines, vel aliud murius,ad quod esset inhabilis : tunc illud dicere ei, qui remedium adhibere possiet, licitum esset,S debitum,quando cle illius vita inquiritur, & etiamsi non inquiratur: quia praeeonderare debet commune bonum,& etiam spirituale ipsius peccatoris, illius famae. Quarto, quando quis intendit Collegium ingredi,habitum,aut L anonicatum statuti recipere, licitum est declarare cum minori damno possibili desectum illius occultum I tum ut prae. iudicium aliorum e uitetur . tum ut ipse postea ingrediens mala fide, non possuleat mala conscientia , tum denique, quia ea lege res proponitur, ut si quae inhabit iras,vel defectus etiam occultus sit in praetensiore, iuste dele.gi possit. Sed si hic bona fide procedat,tenebitur colatus eius defectus,prius secreto eum monere si pcllit, ut a praetensione desistat. Ita Viliolobos n.q.
Denique licet peccatum,vel desectum alterius reuelare, quando id necessarium est aci bonum temporale alterius , dummodo id fiat sub secreto,&solum quantum necessarium est ad consequendum tale honum , & euhan. dum malum,& cum probabilitate, & spe,quod non publicabitur; ut des Elus natalium,quod est fur,quod morbo Gallico infectus, licet manifestareei,cum qua vult matrimonium contrahere,vel his,qui de hoc agunt;& fur. tum serui, ne in familiam alterius recipiatur. Petrus Nauarra supra, Dicastimius nu. Io .& alii. 24 Notandum est ultimo damnationem Propositionum extendi,non solum ad testimonium falsum,quod imponitur in iudicio testi iniquo; sed etiam ad testimonium falsum, quod extra iudicium imponitur detrahenti grauiter. Nam Propositiones damna iς id non limitant ad testem, neque ad iudicium: loquuntur enim uniuersaliter de falso testimonio dicto contra quemlibet infamatorem. His praenotatis,sit.
Stabiliuntur assertiones iuxta Decretum, utramque Propositionem damnans .
as Ico primo: Peccat mortaliter qui in iudicio falso accusatus,ta dis ponit falsum crimen accusatori, vel testi. Similiter si extra i dicium imponatur crimen falsum alicui,isse peceat mortaliter, si crimen agra imponat detractori, etiam praetextu minuendi auctoritatem detra.
214쪽
noris & detractionis: Oppositum utrique parti asserere est hoc decreto, ut
minimum tanquam scandalosum,expulsum . Pruna pars propugnatura Molina tom. 3.de iustitia tr. .d. q. nua S au cheLI. 6 con ii. e. s. rub. Eonu q. Cara1.de Lugo d. O.'ct. 2. nu. 27. cara mel a in idit. Luedunensi, Felice a Panormo supra nu. 8s I. Serra 2.2. q. 69. art. 2.dub. S alus communiter cum D. Thoma 2.2. q. 69.a . ubi proponit eam qum stionem: Virum accusato liceat calumniose se defendere. Et inter alia respon det: Fals atem a tem propouere tu nullo casu licet abeui. Quod elare prosequitur,S ex contextu liquet loqui de culpa graui. Probatur primo: Ex verbis relatis Angelici Doctoris: Falsitatem proponerem nullo e u litet, sic : Semper est peccatum dicere falsum ; & si sit in materia graui , est peccatum graue : Sed imponere crimen falsum testi iniquo, est cicere falsum in materia graui: Ergo imponere crimen graue testi iniquo est peccatum graue . Maior quoad primam partem est de siue : Llacet enim a quibusdam antiquis existimatum fuerit. licere aliquando mendacium, ut constat ex Orige te ι 6. Stromatum, cassiano bb.Collat. Collat. IT. 4c T. γ 'ue ad 2I. c timente , Erasmo,apud Sixtum Senensem lib. I.nota T.
super illud D. Pauli ad Galat.1.υeri ii .de reprehensione, di quaestione de circumcisione in Antiochia; hi enim Auctores approbant mendacium,ac effatum illud Platonis l. I i. Diulog. r . de Republ. Mendacium hominibus pro medicamen oes utile r cui consonat illud Abbatis Iosepbi apud Casanam acιι. Collat. 17.e. 17. sic aientis Eol scilicet mendacio utenLim est, quasi natura ei insit ellebori. Ast error iste iam proscriptus fuit ab Innotentio III. eoupereo de uris. Immo di a Spiritu Sancto Eceles7. G2I. Noli velle mentiri omne mendacium. Et videndus est ipse fixtus Senensis ubi supra, cum D. Au gust. Obs. contra mendacis m. Quoad secundam partem etiam liquet: si enim mendas tum sit ex sua natura malum in materia graui graue malum,& Pe Catum Est : Minor etiam constat r quomodo enim in mendacio sit materialculs,in pqnere crimen falsum grauissimum, imperceptibile prorsus est . Consequentia etiam est manifesta. Nunc subsumo.Sed malitia ex natura ilia
iubaerens actui non potest ab eo auferri , aut diminui per relationem ad bonum finem, neque ex necessitate finis, nempe hic propriae defensionisa
ad quam ille assumitur, ut medium: Ergo,&c. Probatur haec minor, Primos .honitas, vel necessitas finis non tollit neque malitiam, neque grauitate a naturalem aetus : naturae enim rerum neque tolli,neque minui possunt se cundo: Si actus natura sua malus est, nulla est necessitas illum faciendi, quia nulla est necessitas peccandi cum omnia toleranda sint, ne fiat peccatum. Tertio mendacium non amittit malitiam, etiam si dicatur ad seruandam
vitam propriam,vel alterius, ut docet D.Augustinus cit.lib. contra mendaciusci communiter dicitur de fide eo quia natura sua malum est . Ergo impositio falsi criminis non amittit malitiam suam mortalem,etiam si assumatur
ut medium ad defendendam propriam iustitiam.
215쪽
Probatur secundo: Ratione communiter tradita, sed emcacissima. Im-.positio falsi criminis accusatori , vel testi vel deleruit ad defensionem, vellion 8 Si non deseruit, erit infamatio iniusta proximi sine necessitate, vel utilitate: Si de iuruit, huc erit probando illam per testes , qui cum debeant iurare,cum mittent peccatum periuri δε per consequens eos ad hoc hortari ,erit peccatum mortale . Perperam autem profert Lumbier hic nu. I9 18. hoc argumentum estir inessicax, ex eo quod ad minuendam auctoritatem . infamatoris sum cit simplex amrmatio iudicialis.Loquimur enim modo de infamato in iudicio : Ut autem infamatus minuat auetoritatem accusato. ris,aut testis,ne sibi noceat, nihil prolunt ea,quae extraiudicialiter affert.
Probatur etiam aliis argumentis , quibus probabitur secunda pars; quae non minus militant pro hac,quam pro illa. Secunda pars propugnatur ab iJsdem Auctoribus, qui stant pro prima . Et probatur pruno , ea argumentatione prima proposita Pro Pruva parte. Semper enim est peccatum mortale mentiri in re graui . Probatur secundo. Haec falsa criminis impositio non est desensio, sed vindicta priuata. quae numquam licet: Ergo est peccatum lethaletas . A ntecedens probatur. Ut licita sit defensio, debet esse cum moderamine sinculpatae tutulae: Sed hoc modes amen non inuenitur in praesenti casia'. Ergo ea noti est defenso, sed vindicta illicita. Maior est euidens. Minor probatur. Ad moderamen inculpatae tutelae requiritur, quod constet, illud esse medium emcax ad defensionem, & illud esse unicum , ideo enim ei, qui videt aduersarium irruentem gladio districto licet occidere cum moderamine inculpatae tutelae, quia videt, id esse medium emcax, S uni cum defendendi te, & euadendi mort em : sed ubi quis patitur calumniam extra iunicium, non est medium emcax ad sui defensionem, imponere crimen falsu in calumniatori: nam plerumque contingit , quod eiusmodi publicationem criminis attribuant audientes vindictae, iracundiae , scii furori hominis patientis detractionem: ideoque credant illi , qui prius detraxit famae alterius: imno vero censentes, quod ille notium crimen falsi testi. monii patrat, inde colligant, verum esse prius delictum, quod asseuerauit detractor ille primus . Ergo haec secunda criminis impositio falsa , non est defensio cum moueramine inculpatae tutelae. Sed neque id est medium vilicum ad sui defensionem , plerumque enim suppetunt alia media ad . in uagandam veritatem, nam ut scri commune proloquium : Veritas oppugnatur, sed non expriuatve . .
. Probatur tertio, quia harum Proposition uni dicto non respicitur ad doctrinam Apostolicam, sed Ethnicam; videtur enim respici ad illud T
rentii in Eunucho: Par pari refixto, quod eam mordeat, non ad illud'I. Petri Nou reddentes massem pro malo, nec ad illud Pauti Rom. I 2.v. IT.Nulli malum pro in is reddentes, S I. Thus alon. s. ver. I S. Vi ete, ne quιs malum Pro inito reddat.
216쪽
Tertia pars assertionis patet ex ipso contextu Propositionum proinscriptarum, quae cum sint uniuersales, comprehendunt falsam criminis linpositionem, tam quae fit in iudicio, quam quae extra . 26 Porro dum Pontifex damnat Propositionem XLI U. Probabile est, non peccare mortaliter intendit ostendere illa nec umbram probabilitatis habere, ut retundat au daciam illius Auctoris,cui adeo probabilia visa fuit, ut si non sit probabilis, vix ulla erit opinio probabilis in Theologia cum tamen a principiΠEthicae tam sit aliena iam in se faeda, ut plane sit euidenter falsa. quare interendu non est esse reprobata a Romana Cathedra senteni lade sequenda opinione minus probabili a quolibet priuato homine , extra materiam iudici I ,& valoris Sacramentorum I mmo totum oppositum inferendum si enim reprobata esset illa sententia , non esset necesse damnare eam Proposcionem, quae dixerit, Esse probabile, licet minus probabilo, non peccare, Sc. nam eo ipso, quod diceret esse minus probabile, diceret id esse reprobatum. 27 Dico secundo. Licet vera sit sententia docens peccare contra iv. sit ia m reum, qui in iudicio imponit falsum crimen iniquo tcsti: tamenia Op sita sententia Caνamtielis in edit. Lugdunesi, Card. de Lugo , S ali O-rum, docens, peccare quidem mortaliter reum imponendo falsum crimen resti iniquo, sed non peccare contra iustitiam, seu contra ius priuatum illius testis, non subiacet huic damnationi. Doctrina primae partis assertionis est expressa sententia Lyb ma ,
Nam a. a. praestribit quaestioni 69. hunc titulum: De peccatis, quae Iuni contra iuβιtιam . Et mox ar. a. praescribit hunc : Vtrum accusato Lceat calumniosὰ se defenderi In corpore autem ait: Falsit item l men proponere, in nullo casu licet alicui. Et mox t Neqhe etiam aliqhem dolum , vel fraudem a th bere . quia fraus, o dilus vim mendacis habint . Et hoc est e lumniose se defende e . Ex quibus patet , secundum D. Thomam, uti in iudicio fraude , dolo, a calumnia, esse contra iustitiam . Pro eadem pugnant Matina ic m. . de ius .
quae docet ibIdem qu r .ar. io.n. Felix d Pavormo cit. d.q.nu. 8 i. di alii , praesertim post Decretum scribente . t Et antequam ostendatur veritas istius partis, supponendum est id , quod communiter admittunt Theologi, nec negat Caid.de Lugo et nempe
id esse contra ius, & iustitiam Reipublicae, siue contra iustιtiam legalem squae resipicit ius Communitatis, sitie Reipublicae r Respublica enim habet ius , ne ullo modo decipiatur in iis , quae pertinent ad rectam gubernationem: Violat ergo ius Reipublicae, qui in iudicio crimen falsum Obijcit ac, cuiatori, vel testi; facit enim , quod iudicium publicum erret censendo dignum poena eum, qui non est ilia dignus. Sive ut disserit Carf. de Lugo citatus meatur etiam eontra iustitiam Igalem, proponenIo acensationem Diasam, conando decipi adicem in illa parte iudicii, co .demnaudo testem ob crio . Para II. C s men
217쪽
men nunquam ab ipso commissum. Hoc supposito cum Carc de Lugo contra ipsum Caram uetem, S alios, iam Probatur id esse etiam contra iustitiam priuatam testis: Testis habet ius strictum , ne infametur crimine salso ; sicut habet ius, ne ab aliquo priuato Occidatur, aut lneretur. Et sicut habens ius ad vitam , non amittit illud, nisi ubi urget defensio alterius cum moderamine inculpatae tutelae ita ius, ne infametur, non amittitur, nisi ubi urgemus defensionis alterius cum moderamine inculpatae tutelae : Sed reus imponens falsum crune testi iniquo, non se defendit cum moderamine inculpatae tutelae : Ergo in hoc casu reus retinet ius suum, ne falso infamatur; atque adeo si falso in- fainatur, violatur ius illius, S committitur iniustitia. Maior est euidens . Probatur minor . Primo. Nemo defendit vitam tuam cum moderamine
inculpatae tutelae, si se defendit cum praeiudicio Reipublicae , sue violan. do ius thei publicae: Sed reus, qui defendit se, imponendo crimen falsum, testi iniquo, violat ius Reipublicae, ut constat ex proxime dictis in praesu p.
posito. Ergo reus in hoc calli non se defendit cum moderamine inculpatae tutelae. Et ideo Lellias l.2. iust.c. 9. dub. I 2. num. 82. optime dixit : In iure defensionis Iemper considerandum, ne rius in pernici m R publi ae vergat. Secundo. Ideo defensio occisiua in imatoris non fit cum moderamine in culpatae tutelae, quia talis defcnsio est in perniciem, S contra ius Reipu.hlicae, contra ius illius , eo ipso quod sit contra iustii iam legalem r Ergo talis defensio non retinet moderamen in culpatae tutelae. Iertio, ex S. T homa: Eduiafalse atem proponeee tu nullo castu licet ali M: Sed defendere secum moderamine inculpatae tutelae , nunquam est licitum per falsita,
tem . Deficiente ergo iure defensionis cum moderamine inculpatae tute. Iae, manet integrum ius ad famam in teste iniquo atque adeo ceus peccat contra tale ius, & consequenter contra iustitiam . Motiua autem, quibus C.trd.de Lugo ducitur ad oppositum, sunt: Primum: Licet mendacium sit inirinsece malum, non tamen peccat contra
iustitiam, qui dolo, S mendaciis recuperat rem suam ab iniusto possessUre : Ergo neque peccat contra iustitiam , qui recuperat dolo , ω mendacio suam fama in ab iniquo teste violaram . Secundum: Qui dolo, S mendaciis
deciperet iniustum inuasorem vitae suae, ut caderet in t eam , vel in iluuium, ut hac ratione se ab illo liberaret, non peccaret contra rustitiam, ei set enim defenso cum moderamine inculpatae tutelae: Ergo etiam in prae senti casu non erit contra iustitiam propter eandem rationem . Tertium τNon est contra iustitiam, si ego auferam victum, vel laedam segetem illius, qui iniuste me laedit, quando id est medium, ut faciam illum abstinere a mea laesione: Ergo non est contra iustitiam Iaedere famam eius , qui meaminiuste laedit, ut sic me liberem ab eius laesione in me. 'Sed haec facile diuelluntur . Ad primum enim respondeo distinguen
do anteccdcas: non P cccat contra iustu iam, si dolus ipse per se non si
218쪽
contra ius iniusti possetaris, concedo: si sit contra ius illius, nego. Itaque
si velit recuperare rem suam infamando iniustum possetarem,aut accusan. do illum in iudicio de crimine falio,p cat contra iustitiam, quoad infama. tionem,aut accusationem falsammon vero contra iustitia recuperando rem sua. Ad secundu respondeo eode modo, distinguendo similiter duplex ius inuasoris, aliud ad vita, aliud ad famam: in eo ergo casu inuasor amit eretius ad vitam , urgente iure alterius ad defensionem cum moderamine in . culpatae tutelae , sed non propterea amitteret ius ad famam. Si ergo inua. sus deduceret in uasorem ad foveam, vel flumen per mendacia, quibus non laederetur ius ad famam , nullum ius inuasoris violaretur : non ius ad famam , quia ea mendacia non sunt contra famam : non ius ad vitam , quia amisit in uasor illud ius , urgente iure ad defensionem ,cum moderamine. In nostro autem casu violatur ius ad famam ; quia ille reus non se defendit cum moderamine inculpatae tutelae: ut satis oste a sum est. Ad tertium dicosmiliter, illum amittere ius ad conseruationem sui victus , aut segetis, quando instat ius defensionis meae cum moderamine inculpatae tutelae Iscut contingit in casu, qui proponitur in antecedent ι. in altero autem casu testis iniquus non amittit ius ad famam suam ; quia in reo non inuenitur defenso cum moderamine inculpatae tutelae per id medium infamatio. nis, ut demonstratum est.28 Secunda pars assertionis etiam liquetr Quoniam , hoc decretum damnat solum propositionem , quae negat, id esse peccatum mortale : sed praelata opinio Card.de Logo , S aliorum non negat , id esse peccatum mortale ; quin potius id expresse affirmat: Ergo hoc decretum non da. mnat praefatam opinionem. Praeterea decretum nullum habet verbum , unde colligatur, illud peccatum mortale esse politis contra tu stulam, quam
contra aliam virtutem : Ergo dummodo asseratur esse peccatum mortale,
non subiacet damnationi opinio docens, id non esse contra iustitiam , licet falsam ex istimem'. 19 Dico tertio. Nec etiam subijcitur huic damnationi opinio docens,
quod peccat mortaliter contra alias virtutes , non vero contra iustitiam ,
qui extra iudicium imponit falsum crimen mendaci, infamatori suo: licet vera sit opinio docens, illum peccare mortaliter contra iustitiam ἱ quam propugnant Sotus, Molina, T apia, Felix d Panormo supra relati in as, sertione praecedenti, ubi etiam constat , hanc eandem esse mentem D.
Prima pars probatur eodem modo, ac secunda pars praecedentis ansertionis. 'Probatur vero secunda pars ex principiis in praecedenti assertione praeiectis . Etenim detractor ille prior , sicut quilibet alius habet ius stri ctum ad famam suam, O illud non amittit, nis ubi adfuerit in alio ius defensionis cum moderamine inculpatae tutelae: sed infamatus .ab illo notis Cc a nou
219쪽
non habet ius ad defensionem suam cum moderamine inculpatae tutelae exercendum per impositionem falsi criminis. Ergo prior ille detractor non amittit in eo casu ius ad famam, & consequenter si infamatus ab illo delinquit contra famam eius, peccat contra ius eius,atque adeo contra iustitiam. Probatur minor. Vt detur moderamen inculpatae tutelae , requiritur ,
quod se defendens sciat, illud medium esse efficax,& unicum ad suam deis fensionem. Atqui infamatus detractione alterius non potest scire, imposi.tionem salsi criminis esse medium emcax ad suam desensionem, cum pie. rumque accidat, non inde recuperari suam famam : immo vero inde quan- coque deteriorari: credunt enim homines , instetum esse illo crimino eum, qui habet linguae audaciam : Ergo ilIe non habet ius ad sui defensio. nem cum moderamine inculpatae tutelae per eam falsi criminis imposui nem . Sed neque id est medium unicum suae defensionis I cum sint ali. media, quae adhibere potest ad indagandam v gritatem. Confirmatur ea . dem minor ex coectrina D. T boma saepe relus. Nam falsitatem proponere in nullo e u lieet: Sed clefendere se cu moderamine inc lpatae tutelae est li. citum Ergo defendere se cum moderamine inculpatae tutelae in nullo casu fit per falsitatem. Io Dico quarto . Dum reo non constat interrogari iuridice , potest negare crimen, S dicere accusatorem mentiri, ct calumniari. Ita contra
concl. I. & alii cum Sylvestro V. Restitutio I. qu. . ubi de reo negante crimen verum, sed occultum, di improbabile, licet ex eius negatione sequatur in. directe infamia accusatori, indeque notetur mendacio pernicioso , aut calumnia, dicit: tatuod in natis unetu. : quia iniustὰ non lasit, sed accusotor imputet sua mat tia, si sienter, vel sua iussitia, si errans imprude iter sic processit
cum perit ulo alterius. Probatur : Quia ex 2.2. q.69.M.2. ait Angelicus Doctor : Reo , qui arrvsatur, licet se defendere veritatem oceultando, quam confiteνi non tenetur , per aliquos eo itieuietius modos, ine. non autem licet ei fasta em dicere. Sed in praedicto casu per conuenientes modos occultat veritatem, quam consi . teri non tenetur, de dum dicit, accusatorem mentiri, S calumniari, non dicit falsitatem, aut mendacium .' Ergo, Sc. Probatur minorinam falsum
praesumitur in iudicio, quod probari nequit legitime, S qui accusat doco, quod probare legitime non potest, calumniator praesumitur; ut docet
eata falsitates, in m udaeta dicuntur e Consequenter accusator, quando non procedit secundum ordinem iuris, peccat, eiusque accusatio , etiam si vera
speculativa, iniusta est . Ergo falsitatem, S mendacium saltem practice dixisse, verum erit , ac proinde accusatorem calumniari, falsum dicero , mentiri, licitum erit asserere reo defendenti.
Verrin recte notat Serra supras patet ex notandis quod si reus posset
220쪽
Comment. in Propo roscr. Propos. XLIV. 2o s
posset se defendere simpliciter negando, abstinere deberet ablilla verbo 'rum asperitate , qua calamniae, vel mendacii crimen accusatori impingitur : nam ex charitate saltem tenetur respondere, ta se defendere , ita ut quam minimum accusatorem laedat contra charitat ubi sitiem est, pro. ximo malum inferre, quam ad defensionem sui necessarium est . Unde si ad defensionem rei sussiciat dicere, non esse verum, aut falsum esse, quod , obiicit accusator, non liceret dicere, illum mentiri, ubi hoc verbum significat specialem iniuriam, ut apud Hispanos, Italos , dic. Dixi saltem contra charitatem nam etiam contra iustitiam e ise, verius est, ut infra patebit. 3 i Sic etiam potium extra iudicium obiicere proximo , qui de m murmurauit, aliquod crimen verum licet occulium dummodo sit medium unicum ad recuperandam meam famam . Nec hoc subest damnationi , quia condemnatio a Scit impositionem falsi criminis: haec doctrina est de obieetione criminis veri caula defensionis. Ita Corella hie v. I 67. M alij
32 Dico quinto . Reo licitum est occulta crimina testium detegere: si
tamen valent ad infirmandum eorum testimonium,& probari possint: c-que non solum quando testes falsum dicunt, sed etiam quando dicunt te stimonium verum contra ordinem iuris. immo etiam si secundum ordinem iuris verum testificentur. Ita serra supra concitis 2 alij. Probatur assertio quoad omnes partes. Et quidem quando testes fal- , sum testimonium cicunt, manifesta est r nam cuique licitum est te ipsum . lueri cum moderamine inculpatae tutelae r Atque talium criminum Obiectio habet proprie rationem defensionis cum moderamine inculpatae tutelae : Ergo So Quod etiam liceat Reo,eiusque Αduocato, quando testes verum testantur contra ordinem iuris , patet: nam illi faciunt reo iniuriam . Ergo licitum est ei se defendere eodem genere armorum a quo impugna tur: nec aliter queri de iniuria possunt testes, clim sint inuasores , & spon. te se huic periculo exponant , hoc ipso quod sic testantur. Quando vemi: secundum ordinem iuris verum testantur , probatur: tum quia ius naturale , quod quisque habet se defendendi, reo potestatem facit deleo , gendi praedieta crimina r tum etiam, quia illi testes non tenebantur testificari , si timebant obiectionem illam illis opponendam; nam praeterquam quod eorum testimonium erat inutile,nemo tenetur testificari icum tanto detrimento, di periculo honoris i Ergo sibi imputent, s talia obieetio illis fiat a reo defendente se iuridice . Tum denique, quia reus in tali casu non tenetur confiteri crimen Iudici , cum interrogatio Iudicis non sit iuridica , nisi ex falsa praesumptione , qua Iudex putat esse legitimos testes : Ergo reus poterit testes praedicto modo refutare. Dixi: Si tameu valeant ad iusirmaudum eorum testimoniam , ad illa due re- , pellendum tondueant: nam alias obiectio criminum Occultorum non habe- .