장음표시 사용
151쪽
sed Succini electricitas alio modo est comparata, quippe haea
in vacuo perstat : quamobrem diversorum corporum vis electrioca discrepare videtur indole ' proprietatibus. Cum tamen ex plurimis eXperimentis constat, vitrum in vacuo , etiamsi electricitate orbatum, non destitui vi attrahente, qua tum suas retinet partes, tum alia sibi applicata corpora, quam ct manifesto liquorum adscensus in tubis capillaribus vacuo inclusis ostendunt, colligimus vim attrahentem esse di Wursum a vi electrica ' utraque gaudet Vitrum . hanc exorcet in aere dumtahat , illam ostendit, quocumque in loc0 ct quacunque in occasione ponatur. Plurima dantur c0rpora, quae Vi electrica destituuntur, nulla novi, in quibus vim attrahentem liquido ostendere nequeam: est haec universalis, altera singularis tantum virtus: perdurat attractio, quamdiu corpus p exstat, electricitas raro ultra pauca mi- .nuta vel horae quadrantem eYtenditur p0st histionem : pendet
152쪽
RXPERIMENTUM Ad cog vos evaenu greatis foret Mollis ivvisibili
Fig. 6. Cum ex aliis cognovissemus experimenti S, Calorem igni Si non ae9Uali cx quaquaversum moveri, sed multo magis sursum se diffundere, quam Versus quamcunque aliam partem; eXistimarunt aliqui colatrarium posse acciudere, atque in Vacuo varietatem posse ObserVari, ex qua admodum firmae conjecturae formarentur de causa naturalis motus hujus ignis, & hoc quidem ope hujus instru
Sit tubus AB duorum cubitorum, in quem dum adhuc apertus est in A J intromittatur Thermometrum quinquaginta graduum, sed inversum, ita factimi ea parte qua sigillatum est, ut sustineri possit supra interiorem& angustiorem partem tubi CD, ad hunc effectum praeparati. Νe Uero, quando infunditur mercurius, ThermO- metrum labi queat, aut offendendo ad globum superioris Thermo metri, aeque hoc ac illud rumpat, alligetur filo, quod transeuns per orificium B, illud teneat, quando, ut impleatur, tubus invertendus est. Composito ita primo, immittatur alterum Thermo scopium, quod prorsus aequale primo, etiam omnino aequaliter cum ipsi, mutatur, atque hoc , cum hermetice sigillabitur orificium A, simul eadem liquefacti vitri massa afferrurninetur. Instrumento sic praeparato infundatur mercurius, & fiat Vacuum, citrando ut parS angustior CD sit altior cubito Iἱ, ne Thermo metrum, quod ab illa sustinetur, sub mercurio sepultum sit, sed omnes ejus gradus ab obser 'atore libere conspici possint. Tribo in hoc situ firmato, intromittatur magna Copia ignis in vacuum ope duarum sphaerarum ferri rubentis, positarum in aequali distantia a tu
153쪽
bo, sed in inaequali ab ambobus Thermometrorum globis, quippe paulo propius teneantur inferiori Thermo- metro, quoniam ignis, qui in aere semper in altum adicendit, hoc modo aequabilius distribuetur. Nos post- Thermm- quam hoc eXperimentum saepe repetimus, nihil aliud asserere possumus, quam Thermometrum superiUS reUera palaris acci- plus caloris eXcepisse quam inferius. Verum tamen est,titas 'differentiam esse admodum exiguam, posito tubo aeris pleno vel Vacuo; cum enim haec in aere erat quinque graduum, in Vacuo tantum fuit duorum. ' Aliquibus ve- Disserentia ro hoc aliter esse non posse Videbatur, quoniam aer, qui Nub. intrinsecus globos ambit, calescit plus in parte superiori, major tu Unde necessario etiam magiS calefacere debet superius HV μThermometrum, cui propior est.
In gl0bo vasis AB suspendatur pastillus niger, vel alteri- TAB.
us bituminis obscuri, quod facile ignem capit. Deinde facto Vacuo, accendatur radiis solaribus ope speculi ustorii. Illico videbimus oriri fumum, qui non adscendens, ut caeteroquin solet, & vix separatu S a pastillo de- i ibuo 'scendit, formando instar jactus fontis Parabolam .fendi iuReddito aere, eXcitatus iterum fumus subito versus summitatem sphaerae adscendit. i Quia autem in hoc globo multa eXperimenta fecimus quae non requirebant, ut ali- Udi Aliquando sumus corporum in vacuo accensorum in principio adscendit, quatenus ab igne sursum propellitur; verum sublato hoc m0tu descecdit illico ad vasis fundum, acquiritque superficiem horgiontalem. ' Si Ver0 prunam ardentem extrinsecus prope unum recipientis latus teneamus , sumus lateri pr0pinquus ab igne movebitur, sursumque propelletur, qui re-L 3 mota
154쪽
ud particulare vas fabricaretur, uti pleraque sunt, do quibus huc usque locuti sumus, optimum erit ne in illis
mota pruna iterum sua gravita- ea circumverti potest , hu- te delabitur. jus ope c0rpora exploranda Quoniam hic agitur de cor- ct capsulae immissa, demittimus
p 0re in Vacuo combiasto, non- per crenam , ad quamcunque nulla tentamina HVGENIANIS copiam : Deinde ex ferro p0l- in 'd. Trans N . Iaa. tum BoY- licem crasso, parum excavato, LEANIS in Tr. de relatione inter diametri trium p0llicum, fa-sammam o aerem, descriptis ad- ctum est scutellum, quod valdam, quae in Theatro Ultrajecti- dequam ignitum prius, immi no ipse i is litui, ct combusti0- sum deinde recipjenti fuit, ut
nem diversserum corporum in huic ferro in jesta corpora com- vacuo spectant. Ut commode burerentur, nam pruna quae experimenta fieri possent , sumsi cunque inservire his experimen- collum capacis recipientis Che- tis nequit, cum in vacuo citomici, a quo Ventrem separave- extinguatur : S0le non semperram , marginesque ab utraque uti licet, adeoque haec incen-Parte applanavi. h0c vitri ge- dendi methodus, ope calefactinus elegi, quia ab igne non tam solidissimi corporis, fere tantum facile finditur , quam album; superest: ne autem recipiens assi satis pellucet ad phoen0mena parte in seriori nimis cito ca- in eo distinguenda : capiebat lefiat dissiliatque, convenit hoc 85 Aquae Uncias : operculum , ferrum fictili terreo imposuisse quod superius imponitur, a par- parumper alto, quod in prii te spectante vas, assi Xam habet cipio ignem aliquomodo reti- ligneam capsulam plani fundi, net.
in uno loco exigua rima perf0- Experimentum T. Ferrum
ratam, per quam c0rpora, quae mem0ratum , ignitum, inclu- cxplorare ' incendere Volumus, sum fuit recipienti descripto, demitti p0ssunt: a parte externa capsulae ligneae operculo adhaeo persuli datur filum cupreum, renti immissum fuit Sulphur in quod per medium ejus transit, pulverem contritum , Aniliae ct quidem per ole0sa ct ceracea impositus est hic apparatus, e-c0ria , ut cuilibet motui filum ductusque illico omnis Aer, ita inseruiat; extremitati fili lamel- ut mercurius in indice steteritia cuprea assi Xa est , quae instar ad altitudinem 29 pollicum diametri capsulae est , atque iii Rhynland. tum parum Sulphu-
155쪽
memorandis proliXi simus, post brevissimam vasis deseruptionem, ejusque mensuram amplitudo enim chartae
ris in serrum candens dejectum, flammam non concepit , sed implevit vas fumo, qui illico ad latera applicabatur , atqHe ad fundum subsedit, vase postea pellucente Adn0tavit quoque
BoYLEUS in Trael de relat. inter flaminam 9 Aerem, EXp. IV.
Sulphur non incensiam fuisse in vacuo. Deinde demissum fuit plus Sulphuris in idem ferrum pari cum essectu: mercurius in indice descendebat, suspensus tantum I 6 pollices; imo quotiescunque novum Sulphur Jahebatur in ferrum, mercurius erpetuo in indice deIcendeat, elapso alitem exiguo temporis momento iterum adscendebat. Quoniam mercurius in
indice descendere nequit, nisi ab elastico fluido, generato in recipiente , liquet Sulphur in
vacuo combustum ejusmodi materiam elasticam produχisse, quam nequaqNam in aere accen-lam, aut cum aere destillatum pr0creat, veluti constat ex Experimento 6 HALEs II in Vegetabis Stati s , ubi potius aer abserptus dicitur. Sulphur interea liquefactum fluebat supra ferrum antequam sibi imabatur; tandem guttatim aliquis liquor incepit defluere ad parietes vitri , qui c0l0rem eundem ac oleum vitrioli habebat, spissae autem erat consistentiae; Sulphure combusto Aer admissus fuit in recipiens, in quo tum sequentia observabantur. Liquor, qui ad vasis latera mainnabat , erat crassus, tenax, saporis parum acris, non tamen
distinguendi , plurimumque discrepabat ab oleo Sulphuris per campanam : hic post aliqu0t
dies magnam nactus est duritiem cum maj0ri acrimonia , em- pyretima referente. Odor in
vase fuit instar ambusti alicujus
corporis, paUlum ingratus. Supra tabulam antliae crusta densa materiae flavae instar Sulphuris reperiebatur, erat haec tenax
ct plicatilis instar corii, sap0ris ingrati, Valde acris, referentiS empyreuma , qualis odorqu0que erat: imp0sita prunis ardentibus vere instar sulphuris ardebat cum flamma caerulea. Tabula antliae erat nigra, infra hanc materiam eXesa : fuligo nigra, paHca erat saporis acris,
ingratissimi , empyreumatici , poteratque a digito facile abstergeri . Tabula erat paulum quasi humida ab oleo Sulphuris per campanam: haec su-ligo relicta sex h0rarum spatio in vase cupreo , id velut aqua
fortis, coriosit. In hoc tentamine
156쪽
76 TXPERIMENTA CIRCA non sussicit ad tam magnam figuram formandam, qualis si pro aliis rebus ad idem vas pertinentibus, ut clarius intellimine sulphur non fuit sublima. tum ad superiora recipientis tubforma pulveris, quemadmodum alia vice expertus fui. Quia suspicabar majorem minoremve ferri igniti cal0rem diverses effectus in Sulphure pro
ducere valere ' experimentum re
petii , ferro vehementissime Calefacto usus; nec laboris poenituit: Recipiente enim ab omni aere e vacuato, . in ferrum dimissum
est Sulphur, in principio species subtilissimae , sed exiguae cae-xuleae flammae visa fuit, quae parvae durationis illico extinguebatur: meminit etiam BoYLEUS in relat iam. O Aeris titulog. Sul phuris , quod in Vacuo
flammam aluit: eam tamen nona Sulphuris quadam specie , sed
a diverso calore ferri pendere opin0r: In nostro eXperimento recipientis parietes obfuscabantur, sumus oriebatur densus, ad supremum recipientis operculum elevabantur flores sulphuris sub tenuissimi pulveris forma :reliqua fiebant uti in praecedenti tentamine. In Sulphure alio m0do fecit periculum BoYLEUS: Recipiens enim , quod aliquid Sulphuris continebat, Aere erat Vacuum, ardentibus imposuit carbonibus , sulphur ignem non c0ncepit, sed in oppositam vasis partem sub forma floris subvectum est : hac autem parte deorsum versa ct carbonibus imposita, sulphur nequaquam accensum, denuo sublatum est in formam expansae substantiae, quae ab igne remota majori ex parte pellucida erat, &flavae vernici non dissimilis. Quam diversa producta igitur suppeditat sulphur in vacuo combustum ὸ ecce quae in praecedentibus memoraUimUS.
IV. Fuit flos sulphuris, qui sub forma tenuis pulveris adscendit a'. Veruix pellucida flavescetias. 3' Liquor oleolas, tenax , non pellucidus , fuscus-4'. Fuligo nigra, humida, ingrati sap0ris & foetentis odoris. 5'. Sulphur non penitus combustum, plicatile , iterum inflammabile. 6' Spiritus volatilis foetentissimus. Experim. a. Loco sulphuris vulgaris sum si sulphur prius calcinatum cum sale Tartari, omnibus uti in . antecedente experimento, Comp0sitis, e recipiente penitus omnem Aerem eduxi hoc facto sulphur in ferrum candens demissum fuit ; ad primum
ejus casum excitata fuit flamma caerulea , tum latera recipientis humido vapore fuerunt obfuscat desiit flamma, nec denuo ex-
157쪽
intelligantur ) pauca dicere de modo, quem elegimus, ut illo commode & facile uteremur. Ita enim, qui Vi
dere citari potuit , etiamsi aliud Subphur in ferrum inciderit: reliqua autem phaenomena, in primo eX- perimento tradita, hic quoque sunt observata. Alia tentamina cum Sulphure videri possunt apud Bo YLuum in loco citato. Experimentum 3. in Carbone fossili Britannico captum fuit. Carbo in pulverem redactus, capsulaeque lineae inclusus, immittebatur simul cum ignito ferro in idem vitreum recipiens aere educto index mercurialis ad
altitudinem 28 pollicum hydrargyrum suspendebat. Tum supra ferrum lente aliquid Carbonis demisi, quod comburebatur fumus ob oriebatur densus , c0pissus , flavus, qui totum vas implevit, facile ad summum vasis adscendebat in principio , p0stea relapsus ad imum , colligebatur supra tabulam Aniliae : Ex suprema Vasis parte , sed ad latera , stillicidium guttarum, quasi
aquearum Oriebatur : mercurius
in Indice multum descendit, haerens ad I 8 pollices ; quod confirmat Experimentum 67 HALESII tu Veget. sati s , qui deprehendit dimidium pollicem cubicum carbonis combustum dedisse 18o pollices cubicos aeris : Verum haec combustio in aere peracta fuit. Aere admisso sublatoque recipiente, odor sertis exibat , similis illi , qui a carbone combusto pr0gignitur. Guttae a Neae, quae parieti recipientis adhaerebant , erant saporis acris , ingrati, nequaqUam acidi empyreuma referebant , attamen erant tenaces, pellucidae, coloris expertes , vernicis instar. Supra tabulam anilise collecta erat materia fulvi coloris , cui aqueae laumidaeque guttae insistebant: erat haec materia opaca ,
magis ad Solidum quam ad Fluidum accedebat, saporis ingrati ,
acris , empyreumatici : cuprum sua acredine erodens. Haec injecta prunis ardentibus primo , veluti aqua igni infusa sibilum
edebat : humido expulse nigrescebat, tum crepitabat instar marini salis in igne , remanente cinere nigro velut a carbone relinquitur. Cinis carbonis supra ferrum manserat, erat coloris nigri , sicuti cinis hujus carbonis esse solet. Experimentum 4 insti tutum fuit in Succino B0russico cujus duas drachmas in figulino exiguo vase supra carbones ardentes eo usque calefeci, ut inciperet liquefieri & flammam admoto elychnio incenso ceperit: hoc ita
ardens sub recipiente posui, il-M lico
158쪽
dere desiderant veritatem nostrorum experimentorum , eaque cum tui S comparare, eo uti poterunt, donec salten lico educturus aerem, sed flam- re factum , cum statuat 13s.ma extincta erat , antequam in grana Succini combusta in vase Indice mercurius ad tres p0lli- clauso suppeditasse I 35. pollicesces adscenderat: totum vero vas cubicos aeris. Uid. Vegetable Sta-
implebatur subito fumo c0piose , ii spag. I 3. Aperto recipiente Ob- dense , opacissimo , albo , qui servabatur fumus acris penetran- non tantum adscendebat, sed penitus vas opplebat , interim fuligo nigra intermedia conspiciebatur , in fumo natans , ct gravitate sua descendens : Extincta flamma Aer in recipiens fuit admisi is , ex quo tum amoto ab
Anilia exibat fumus acris Od0ris , succinum referentis combustum : ad latera recipientis observabatur materia oleo se, acris, suae erat oleum destillatum Succini. Quoniam hoc modo voti compos n0n factus eram , Succini in pulverem tuli binas drach mas injeci capsulae ligneae , operculo recipientis assi Xae, ferrumque candens simul recipienti inclusi, eductoque aere pulvis demissus suit in ferrum : qui inflammatus n0n fuit, sed in fumum conversus adscendentem, qui postea iterum descendit fumante ita Succino mercurius in Indice labebatur ad 3. pollices . QVare paulum aeris elastici generabatur , quod confirmat experi
tisque odoris, minus acer tamen erat quam cum in aere aperto comburitur succinum : lateribus recipientis adhaerebat oleum Succini : tabula antliae obducta erat massa semifluida , oleo se , pene trantis saporis & odoris , diversi tamen ab oleo Succini destilla. lato : simul dabantur guttae magnae aquosae , n0n spiritu0ste , quae sap0rem insigniter acrem , penetrantem , similemque eXaminatis partibus habebant. Experimentum s. Captum fuit in pulvere pyri0, qu0 capsulam operculo affixam implevi , ferro candente simul concluso in reci, piente , eductoque omni aere , dejesta in ferrum fuerunt quaedam grana , quae liquesaita prius,
dein caeruleam flammam Conceperunt , nequaquam explosa fumus exivit aliquis statim de0rsum latus: mercurius in Indice descendit ad Io. p0llices ne que injecta alia grana in hoc idem ferrum alia phaenomena ediderunt.
159쪽
tem aliud instrumentum tutius facili usque in Ueniatur. Vas igitur AB ex Vitri confectum est, cujus orifici- De stio una A C eminet & extrorsum revolutum est maret ne pla V V Drs
quatuor digitorum , diameter globi DE est cubiti, at pcr eviis titudo iubi FB est circiter duorum cubitorum , inserius
Est hic effectus prorsus ei si- non mod0 arsisse , sed CXplon usὸhili milis, quem BOYLLUS descri- fuisse, ct recipiens in fragmen-psit in Eap. VI. Tit. I. de relat. ta disjecisse. Agitavit postea FIamm. O Aeris. Si tamen plu- Philosophus hunc pulverem alio rima grana simul dimissa fue- modo serae Scio peti , fist0rint in ferrum candens , flam- letti di Eii , quod ope Silicis mam concipiunt , exploduntur- in chalybem explosi aperiri p0Lque , ct Vas diffringunt , uti set, pulverem nitratum m0re so- quoque expertus est HAU SBE- lito immisit , hunc apparatum JUS. Ex quo experimento li- recipiente texit, *X qn0 eduxit. quet , flammam ct explosionem Aerem , tum silex explosus in hujus pulveris non pendere a chalybem , scintillas effudit in compressione aeris atmosphaerici, pulverem serae , qui nequaquam uti aliqui crediderunt; quia Ve- incensus aut explosus fuit. Dero in eodem pulvere diversa me- inde pulverem supra chartam thodo traitato, alia BOYLEUS in longa serie dispositum inclu- observavit phaenomena , ea hic sit recipienti , eductoque Aere , adjungam. In satis amplam ope vitri caustici radios solis in& validam vitream ampullam pulverem direxit , qui ignem pauca aliquot exigua hujus pΗl- non concepit , sed fumum emi- veris grana immisit , aere hanc sit , liquefactusque fuit idem vacuam imposuit satis magnae
dit , mercurium in indice man- qui cineribus conspersi erant : sisse immutatum fumumque deci-Horum ardore Sulphureum pul- duum fuisse flavum instar Sulphu- veris ingrediens ex parte fuit in- ris , residii una erat massa nigra, censum , caeruleaque arsit fam- quae carbonibus injecta , nitrima , admodum ampla habitu re- instar ardebat, ita ut omni Sul- spectu pulveris praeterea pars phure orbata fuerit. Verum hoc sulphuris sublimata fuit sur- modo contingit cum vires So- sum : in repetito autem eX- lis debiles sunt : cum enim hae perimento notat grana pulveris sunt sertiores , grana quaelibet
160쪽
orificium B clauditur vesica, poniturque supra pulvinar coriaceum, quod medio mercurii in quodam catino contenti
in foco Ustorii colliquescunt, tandem accenduntur , at non Ualet granum accensum incitare sibi vicinum , quum id, quod in
foco est , tantum accendatur si tamen diu radios in haec grana conjiciamus , tandem , notante HUGENIO , inflammantur omnia simul: fumo delapso , conspiciuntur acus nitrusae quamquasi parietibus vitri adhaerentes. Si quis hujus pulveris acti0nem vario m0do explicatam desideret , consulat MARIOTTTde la Nature de L r. SYLVAΙΝ REGIS Phli I. Liv. q. pari. 4 chap. 4. BERNO ULLI disert. de Fermentatione. HAIIΚSBEE Pwso MIech. Exp. MEA. 5. UOLFPhysic tom. a. pag. 3 7 TON Opti f. Experimentum 6. Ferrum, quod prioribus Experimentis inseruiit, eo usque calefeci , ut oleum Therebinthinae ipsi affusum in aperto aere , illico flammamc0nceperit : hoc iterum recipienti inclusum fuit , ex qH0 educebatur aer , deinde oleum Therebinthinse guttatim affusum fuit ; id flammam non concepit , sed fumum aliquem eructavit , vitri lateribus adhaerentem , in indice mercurius stetit immobilis : agitabam de- deinde antillam , transiit sumus
non mutatias per Aquam , qu embolum tegit : aperto recipiente odor Therebinthinae erat manifestus. Experimentum T. Ferrum idem valde candefactum accendit in aperto aere oleum Anisi guttatim injectum : id igitur inclusum fuit recipienti , ex quo rapidissime eduitus est aer; in serrum deinde infusum Anisi oleum non accendebatur , sed fumum edebat copi0sum , in principio adscendentem, denique delapsum
aut vasis parietibus adhaerentem mercurius in iudice aliquantum descendebat fere ad unum pollicem : Aperto vase odor exiit
ambusti quid redolens , ct diversus ab illo quem oleum Anisi edit: parietibus recipientis adhaerebat materia pinguis. Ueprehendit quoque HALEs in Exp. 62 Veget. Stati s , p0llicem cubicum olei anisi destillatum suppeditasse a a cubicos pollices aeriS. Experimentum 8. Cum memorato ferro , iterum Vehementer candefacto instillabatur oleum caryophyllorum , id in aperto aere flammam concepit: tum