장음표시 사용
261쪽
cujus memini supra , accedit quod lux silis glaciem ingreditur , partes nonnullas aquae solvit, dilatat, in auras propellit; eundem ei sectum ignis subterraneus , sursum continuo delatus , glaciei ct
nivi occurrens, easque penetranS , edere posset.
Infudi phialae vitreae aliquam pluviae copiam , vitreo autem Opercul0 , siphonis instar parato , phialam clausi ; erat ejusmodi vas aeris semiplenum : sed similem elegi phialam aquae semiplenam in qua aerem sollicite eduXi, tum vitreo eam texi opercul0. Has phialas a quindecin retro annis omni hyeme exposui gelu , ut in iis aqua conglaciaretur , glaciem dein liquefeci , aquam iterum deinde conglaciationi obieci quo factum est , ut interea temporis quidem quinquagesies haec aqua congelata resolutaque sit, mansit nihilominus seque limpida ct pellucida , ac cum phialis infundebatur , neCvel tantillum sedimenti dep0suit. Idcirco non possum non recederea sententia FRANCISCI TERTII DE LANIS, qui in Magis. Tom.
a. lib. 8. Cap. I. tradit, aquam p0st aliquot congelationes mutari, albescere, atque pelluciditatem. amittere: nisi id contingat in Italiae
aquis, sed nec in pluvia, nec in I 0llandiae puri 0ribus aquis id ob
Phialas comparavi quatuor , sibi utcunque similes & aequales aquas usque ad dimidium aqua implevi , tum vitreis occlusi obtura mentis: ponderavi nivis quatuor massas aequales, tum quoque aequa Iem quantitatem sumsi Salis Ammoniaci, bitri, Salis Marini, ae Aluminis: permista fuerunt eodem tempore, sed se ursim a quatuor observatoribus cum nive hae e salia, atque eodem tempore inpositae illi nivi fuerunt phialae : citissime abiit aqua in glaciem , quae mimsturae cum sale Ammoniaco inhaerebat; serius conglaciabatur phiala in nitrosa mistura , tum sequebatur, quae stabat in sale Marino , ultimo conglaciabatur aqua in Aluminis mistura. Alio temp0re binas adhibui ex praecedentibus Iagenas, unam imposui misturae nivis cum sale, alteram nivi, sed cui purum sal superfundebam , id non miscendo nix in utroque casu seluta quidem fuit cum sale, verum citius illa, quae permixta erat: hinc qu0que phiala, quae mixturae insidebat, citius in se glaciem recepit, quam alia.= Imposui quoque phialas alio modo nivi; scilicet in densam compegi nivem massam , quae basis foret , cui insistebant phialae, tum
circa has ad aliquam usque altitudienem conspersi salem , iterum hunc texi copiosa nive , ut omnino hac coopertae fuerint phialae in his aqua inferior prius congelata fuit , congelatio sensim sursum proserpsit, donec aqua phialarum penitus in glaciem conversa fuerit.
262쪽
Si, qΠo tempore non gelat, nivi aut glaciei sal aliquod admisceatur, citissime liquescit glacies : si hyeme gelu medi0cre fuerit, ct
nivi sal siccissimum frigidumque admisceatur , nihil0minus nix liquefit. Explorandum durit MAIRANUS ope cujusnam sellis glaciescitissime solveretur hunc in finem quatu0r ejusdem glaciei frusta, p0llici cubico aequalia paravit; qu0 temp0re gelabat, unum obruit frustum ab 0mni parte sale marin0 , sicc0 , pulverisat0, 2 supra aliam glaciem prius frigefacto : alterum e0dem m0d0 p0suit in sale Ammoniaco : Tertium in Νitro: Quartum sibi solum reliquit: deinde haec omnia simul in tepidum detulit observat0rium , in qu ο 0bservavit, glaciem quiae in sale marino fuerat , intra horam fuiste solutam : quinque vel seX minutis post liquefacta erat , quam sal
Ammoniacum texerat : quae obruta nitro , circiter duas , antequam
fundebatur , exigebat horas r quae in aere sibi c0mmittebatur glacies , m0do post quinque horas cum dimidia solvebatur. vide Traia
Cum aqua aliis corporibus est admista atque in glaciem abit, nonnunqHam ea, quae sunt specifice graviora, d emittit ad imum, quibustum ipsa glacies supernatat : n0nnunquam vero glacies graViora corpora quam aqua propellit sursum imo aliquando in medio quasi gremio haec c0mplestitur. Cum hyemali tempore cerevisia vel acetum in doliis conglaciatur , partes aqu0sae ct leviores in glaciem abeunt, subsidentibus gravioribus. Verum cum solutio Huminis in aqua penitus in glaciem Vertitur , 80s candidus in superficie apparet , qui modo est alumen in pulverem tenuem redactum , uti igni injectum apparebat, est vero alumen multo graVius aqua, quod hic tamen sursum pellitur : vid. DU HAMEL in IIVL Acad. reg. l. I. Mi . 6. C. 3. Liquor ex gummi lacca rubicundissimus eX- trahitur , qui aquae licet ad vigecuplam infusus copiam , nihil0minus eam colore sanguineo tingit ' hic liquor purus in glaciem n0nabit, ct specifice gravior aqua est, si autem cum aqua miscetur c0piosa , ct in vase conglaciationi exponitur , aqua in glaciem abit levissime tinctam, liqu0re nempe rubro se recipiente in mediam glaciem sub rotunda oblongiuscula forma, ct manente fluid0s, veluti observavit HAUΚS B EJUS in Pis s. Mech. Experim.Si aquae admixta fuerint salia , nunquam tam cito in glaciem abibit , quam pura , solet tamen unum sal magis impedire conglaciationem , quam alicrum : huc aliqu0 modo eXploravit LISTERUS in Philos. Tranis. 167. Sumsit enim aquam , in qua latutum
263쪽
ADDITAMEN rUM.fum erat Natron rubrum Aegyptiacum. a'. solutionem spissam ni tri murarii in aqua . 3 R. aquam marinam haustam Scarbourgi, &ad dimidium evaporatam. 49. muriam naturalem etiam ad dimidium evaporatam. Has quatuor selutiones in lagenis eidem aeri exposuit; observavit vero lagenam , in qua solutio nitri murarii, ad dimidium usque in glaciem abiisse, reliquis tribus aliis solutionibus
adhuc fluidis . Sequenti mane in glaciem penitus abierat mitrarium nitrum : verum Natron Aegyptiacum multum glaciei ad vasis fun-- dum collegerat Tum quoque aqua marina aliquot glaciei lamellascuntraxerat : sed muria mansit ij quida. Harum solutionum glacies figuras diversas induerat , quippe ea ex Natro oriunda , in cuspides ex basi lata abibat: quae ex aqua marina , quasi ex rectangulis scabris juxta se positis concreverat. Glacies diatri exsiccata linteo, atque ante ignem posita , cit0 in aquam selvebatur. Glaeies aquae marinae exsiccata, ct ante ignem p0sita, gradatim molescebat, humida fiebat, citius tamen abiit in vapores, quam quod liquefiebat reliquitque pulverem album salsum. Glacies harum solutionum in lagenis servata in aedibus , diu perstitiae, nec solvebatur , etiamsi aedes plus aere externo caluerint, ct glacies Vulgaris penitus lique
Si aqua supra ignem diu ebulliit, magna copia aeris orbat Ur, qui ab igne rarefactus se explicuit , sursumque delatus , eXpulsus
fuit : capiantur tamen tu aequalibus es similibus vasis duobus aequales duae quantitates aquae , quarum una sit pluvia , altera pluVia cocta , eidem aeri eXp0nantur , qu0 temp0re gelat, utraque aeque cito in glaciem abibit quae ex aqua coita gensratur, durior est, pauci0ribusque referta bullis aereis, quam quae ex pluVia concrevit veluti qu0que observaverunt i JARlOTTUS & PERAULTIUS apud DU HAMEL in His. Acad. reg. I. I. s. I. I pag. 99. Est profecto Glacies admirandum Naturae productum , de quo saepe cogitavi , cum in eo pericula faciebam quae cum 'diu animo versabam , in eam pedibus tandem ivi sententiam , non formari ex Aqua glaciem , quia aqua igne tantumm0do orbatur , sed quia aliqu0d corporum subtilium genus admiscetur , quod , dum ignem fugat, aquae partes , antea fluidas , ad firmitatem cogit. H0c corporum genus esse Salinum , Nitrosumque , mjhi qu0que admodum probabile visum fuit . nec mihi tantum, sed multis, qui serio de glaciei causa meditati sunt , Philosophis ; quos honoris causa mem0rabo : CASATUS in TraA. de Igne , Disert. q. particulas Nitr0sas , Alrimin0sius , Salinas in aere haerentes, quae AqHaebb a ad--
264쪽
admixtae , eam in glaciem cogunt, advocat. Daniel Barioli in Trum dei Chiaocto e delia Coagulatione , Substantiam opinari, dicitur , esse nitrosam, frigidae siccaeque naturae , quae aqHam csagulat, haud aliter , quam ab acido Lac congulatur , hunc tamen auctorem non evolvi. UABEUS in Tras. de meteoris, spiritus sal nitrales appellat: DE CHALES in TruA. de Meteoris tantum Halitibus quibusdam, qu0rum indolem non definit , aquae conglaciationem adscribit. RA- NAZZl I rationem saevissimae hyemis Anni I O9. daturus in Ephem. Ge n. cent. I ty a. nitrosas esse particulas statuit. FONTEN ELLIUS in L' His. de U Aoud. R . A . ITIO. Temp0re, inquit, qu0 gelu regnat, nitrosis particulis , quas ad frigus multum contribuentes c0ncipere p0ssumus , aer est refertus. LA HIR E in memoires mathem. 9 physi . TO UR NE FORTIUS in P age si Leuant. BILLEREZ in Ly us. de Ly Acad. Rox. I Ia. CHEYΝ in principi. os. naturat. Religio n. STAIRS in Physiologia. NIEWΕΝTYTiUS in . CVmotheo o. TElCHMEYERUS in Physica. Cup. 9. BAYERUS in differt. de hyeme anni LTO9. corpuscula aut nitrosa, vel spicula conglaciantia glaciei causam statuerunt. Non tamen ut in Philosophia aut0ritatibus quis innitatur op0rtet , sed argumentis ' quorum ea , quae mihi persuaserunt, in medium nunc afferam.
IV. Quemadm0dum ignis solida ct fluida , ita quoque aquam dilatat , partes a se removendo , imo es ipsas rarefaciendo hinc necesse est ut igne abeunte ex Aqua , ejus partes & condensentur, ct ad se propius accedant, si igitur glacies sermaretur, quia ignis
ex aqua avolat, glacies foret aqua condensata , ct eo minus V0- lumen 0ccuparet , quo plus ignis avolaret: verum contrarium eUenit , nam glacies est aqua rarefasta , imo ct illa, quae ex aqua , omni aere orbata, creatur, est specifice levior aqua , & c0 plus tumet, quo gelu est asperius: hanc rarefactionem proinde producit aliquod corpus , sive id sua m0le, sive motu faciat, non Vero absentia mera ignis. a Q. Memoravi in observationibus antecedentibus me ad oculum vidisse , per punctium parietis lagenae , aliquid in ipsam intrasse aquam, quod in curvis ferebatur lineis , ct ad cujus m0tum oriebantur illamenta glacialia. 3'. Saepe temp0re hyberno animad verti, Therm0 metron sua humili statione frigus magnum in aere dari notasse , erat enim infra
gradum 32. non tamen gelabat idem postea liqu0rem supra gradum 3 a. pepulerat , cum gelu nihil0 minus peritabat : idcirco
265쪽
ADDITA MENTUM. 18sminor ignis copia esse potest in atmosphaera absque gelu , ct major copia ignis cum gelu ; hinc gelu non ab igne pendebit , sed
quid aliud erit. Neque hoc tantum observavi in Thermometris , quae liquore impleta erant , verum etiam in mercurialibus, quibus tutissime confidimus. Praeterea idem tradidit in Elem. Aerometr.
magnus WOLFIVS f. ao3 etiamsi aliam phaenomen rati0nem det. Quando , inquit , per insigne intervallum tempore hyemali spiritus in Thermoscopio descendit, descensus intervalla incrementis frigoris non satis respondent. Exper. gr. Anno III 3. Jan Harii 9. hora matutina liquor in Thermoscopio descenderat usque ad Ia gradum scalae frigoris , cum consueta phaenomena frigus intensum loquerentur , h. e. cum valde gelaret sed cum I 8 Januarii eadem hora , tempestate jam multo miti0re ad gradum 8o subsisteret , hora tertia , qua nix ct glacies ad pristinum fluiditatis statum reducebantur , spiritus ad Ia grad. haerebat. quare
eodem frigore in atmosphaera dato sit conglaciatio vel resolutio hoc projecto oriri non potes , nisi conglaciatio pendeat a corpusculis nonnullis , quibus praesentibus dabitur conglaciatis , iis absentibus resolutio. Additque aut0r ad eundum saepius gradum liquorem deprimi, cum tamen alia phaenomena caloris ac frigoris insigne discrimen, c hoc conglaciationem vel resolutionem P prodant. Imo interdum depressio spiritus major cum effectibus frig0ris remissioris , minor vero cum effectibus frig0ris multo intensioris conjungi latet. Quae omnia etiam observantur , quamvis Thermoscopium aeri aperto exponatur. Similes observationes prodidit MARAI DI in L His de ly Acad. R . A'. IT aa. Cum enim I 4 Octobr. Thermosco
pii liqu0r ad 35 gradum descenderat , aqua congelabat : Sed
cum primo 2 secundo Ianuarii A'. III a Thermost0pium iterum erat ad gradum 3O , aqua nondum abibat in glaciem , cum caeteroquin valde gelat , Therm0scopio stante ad 3o gradum Ita Anno 1 28 Decembris I mane hora 8 Thermostdpium meum in aprico suspensum , erat ad 2 gradum , quo tempore rege labat , cum tamen si altus sit , ad 32 gradum gelare occipit , ultra ducentas ejusm0di observationes successu temporis col- . legi.
4'. Nonia linquam notavi verno tempore , mense Martio ct Aprili , cum dies serenus , medi0criter calidus praece erat , noctu autem succedebat Eurus vel Boreas , omnes fossas ruri fuisse conglaciatas : profesto ille ventus non adeo subito aquam , diurno
late tepentem , refrigerare putuit, sed aliquid secum debuit aL
266쪽
ADDITA MENTUM.ferre, quod aquae infusum , eam in glacium coegit; qu0ties enim non spirat Eurus vel B0reas mense Novembri, cum tamen non ge-let , sed tum n0n praecesserunt sereni dies, Verum humidi nebulosique; quibus sol ' non potuit ex terra id elevare , quod sereno cae- Io att0llit: id vero quod ex terra Sol elevat , aquae admistum, ipsi eam duritiem inducit. 5'. Notavit BEA L in Philos. Tranis. IV '. II 6. aliquando esse vehemens S pericul0sum gelu in aere , atque in verticibus nonnull0rum tumulorum, dum interim in aliis locis m0do perveniat ad distantiam du0rum triumve pedum a terra. Imo addit gelu aliquando vagari ita , ut in aliquibus l0cis saeviat, in intermediis vero inter haec quasi extrema locis moderatum sit, ct ulterius proinde iterum validum. Ecquis hoc ab absentia ignis derivabit p Evincit h0c 6h-
servatum evidentissime ope Ventorum nonnullos aereos tractus partibus conglaciantibus vel nitrosis refert 0s , deferri ita, ut in hunc terrae locum p0tius incidant, qNam in alium, quod pr0pter munies,
sylvasque contingit ; in quam Vero inciderunt plagam, ibi potissi-mUm aquam conglaciabunt.
6'. Aqua aperto in vase caelo exposita , citius in glaciem convertitur, quam quae in phialis clauditur; im0 cum juxta vas magnum aquae plenum phialas clausas p0suissem per totam n0ctem , saepe observavi in aperto vase glaciem ad crastitiem dimidii pollicis concrevisse, manente aqua in exiguis phialis adhuc fluida limpidaque. Ignis, qui in utraque aqua est, aeque facile paene avolat, saltem n0n tantum intercedere p0test discrimen. Verum phiala impediit quominus tam libere partes conglaciantes in si iam ingressae sint aquam : hinc aperta phiala , ita ut aer libere accedere potuerit, mox congelabatur aqua , aut inter effundendum per aerem concrescebat. Simile observatum memoriae prodidit FAHRE HEYTiUS in Plitos. Trans. . 382. cum enim globum vitreum pro dimidia parte Aqua implevisset, omnique Urbasset aere , hermetice eum sigillavit, frigorique e Xp0suit Martii a V. anni 1 ar. sed aqua mansit fluida: Sequenti nocte iterum aeri commisit , nihilominus perstitit aqua fluida; suspicatus aeris praesentiam requiri, collum aperuit, moX ruebat aer introrsum, atque intra minutum tota Aqua lamellis glaciei implebatur. Aer proinde in se aliquid gessit, qu0d aquae admissum , glaciem produxit. Analogum attulit NiEWENTYTiUS iu Ct notheoroeXperimentum cohabaverat aquam ex Unguibus bovinis destillatam, deinde retortam aperuit, simulac admisit aerem , aqua in speciem marmotis congelata fuit. 79. Hus
267쪽
'. Huc usque quidem ostensum fuit aliquid, quod in aere haeret, ad glaciem formandam requiri, id vero Salinae esse indolis nondum evictum fuit, id autem probatur sequentibus argumentis Omnia
Salia circumposita circa vas aquam continens , ejus c0ngelationem adjuvant; ct nonne ex c0ngelationibus artificialibus id manifesto sequitur, nam acceleratur conglaciatio mirum in modum, imposito Sale nivi vel rasae glaciei : videntur igitur partes subtilissimae Salis , etiamsi paucae, per por0s Vastrum penetrare , ignem iugare, aquae partes figere. 89. Quotiescunque in aere ingens salium haeret copia, quae aquis infunditur, quocunque anni tempore , aquae obrigescunt glacie uti patet in Persiae ct Armeniae parte Septentrionali, in qua , media aestate ingens frigus nocturnum regnat, quod omnia c0ngelat, qHam Vis Sol interdiu cuncta calore quasi comburat: quemadmodum TOUR NE FORTIUS in Vonge du Leuant, Lettr. 18 elegantissime pr0didit quippe Iunii I , in urbe Tribilanda frigus tantum eXperiebatur, ut manus obriguerint, nec scribere potuerit, gelabat per totam noctem usque ad horam ante selis ortum: quod non insolens tum erat , sed iis in regionibus semper contingit: ideo Lucullus media aestate agros
orbatos gramine & Cerere deprehendit , ct flumina sub aequino tio Autumnali glacie obducta: Iunii 19 in urbe Erzeron n0 tu gelu
erat adeo intensum, ut aqua , cui plantas , quas conser Vare cUpie
bat , imp0suerat , in glaciem conversa sit: addit Auctor Iulii 6, in pago Elzelmic in Georgia, frigus magnum fuisse , multlimqHenivis cecidisse. Julii Ia in eodem tramite nostii insigniter gelavit, observavitque circa fontes glaciem. Jacet vero haec regi 0 , in quλtantum frigus regnat, inter qo ct a gradum Latitudinis Boreae: quare Vero hic tam enorme frigus, cum in Gallia, Italia, Hispania , Graecia, ct Germaniae parte, sub eadem utcunque latittidine , e0dem tempore aestas adsit, quae suo gratissimo calore omnia reficit sol est idem qui Armeniam illuminat , ac Italiam , imo per idem templis intra a4 horas, nec noctes sunt hic quam ibi l0ngiores. Rati0 quaedam sit op 0rtet, quae ut in una regione calor, in altera gelu regnet, faciat. TOUR NE FORTIUS solum Armeniae eXaminans, illud admodum salinum & nitrosum deprehendit, unde id sale fossili abundare notat , hoc diurniis Sol volatile utcunque facit , tempore nostilrn0 relabitur id in terram , inde frigus ct gelu. Si regio autem nitrosum solum non gerat, calor frigoris loco n0 ui aderit
uti quoque in Hispania ct Italia obtinet.
268쪽
Confirmatur T URNEFORTII sententia observationibus illia. bus a Jesulta VERBIEST in China notatis: tradit enim, si j i Chi
nae provincia, quae Leaotung V0catur terra effodiatur 41d trium
quatuorve pedum pr0funditatem , eam deprehendi , penitus conglaciatam , m0libusque mere glacialibus refertam idque fieri mense Julio & Augusto , verum addit ingentem Nitti quantitatem in ea terra dari, a quo hi Iec phaenomena deriV3t. Prodidit idem autor, in Tartaria Chinensi sulio S Augusto ingens saevire frigus , quod terram ad quatuor Vel quinqHe pedum profunditatem constringat , verum piosissimo Vicin0s m0ntes Nitro scatere. vide LECOMTE in Itiner. Chia. pag. 389. Hispani transituri ex regione Americana Chili in Peru , altissimorum montium Caedmina superare conati fuerunt cum ver0 hi montes nitro abundare deprehenduntur , adeo h0rrendum ibi regia
vit frigus , ut omnes statuarum instar illico obriguerint , perierintque : jacent vero hi montes inter latitudinem 23 & 24 graduum. Est in his nitrum adeo c0pissum , ut FREZIER in Betuerario Americano notet , id ad crassitiem digiti solum obtegere , ct sal gemmae ex plurimis Ddinis erui. Ex n0stra doctrina facile fluunt , quae caeteroquin intelligi , nec explicari possunt: si enim solum aliquod ita se habeat , ut hyeme ex eo salia attolli nequeant , sed quidem verno aut pestivo tempore , aquae vicinae hyeme non in glaciem cogentur , at quidem vere aut aestate, quando salia a Die prius elevata, dein notiti in aquas praecipitantur :memorat SCHEUCF ZERUS in Hydrograph. Helu. p. 135. 2 Ger MERCATOR in Atlante Min. p. 258 , in Helvetiae episcopatu Basileensi fluvium dari, qui aestate calidissima congelascit, hyeme autem tepet. BORRlCHIUS in asis Has nisi bus p. I. obf. 64. tradit in inseri 0re celsissimi maritimarum Alpium nr0ntis Vesuli , latcum esse satis amplum qui in glaciem mense Julio abit , ita u. usque ad as passus supra eam incedere liceat. In Philosoph. Trans- A se. II 4. describitur parvus lacus in ea parte Britanniae, quae Vocatur Straherrik , hic nunquam penitus tegitur glacie , nequidem bruma saevistina a urente , ante mensem Februarium , sed tum pri-πa noste gelante penitus glacie tegitur , atque duarum noctium intervallo glacie notabilis crassitiei obducitur. Est alius lacus in Scotia , qui I 0chmonar v0catur , satis amplus , ct qui e0dem modo conglaciatur. Est I alter exiguus lacus in Straglash at Gleucanicii , qui intra alti montis vertices jacet, ita ut ejus fundus satis altus sit , hic nunquam glacie in sui medio destituitur , i
269쪽
ADDITA MENTUM Ι 89 nequidem calidissima aestate , etiamsi ad ripas roret glacies in eo
invenitur , quamvis sol ratione reflexionis a montibus illius retagionis multum caloris in terram adferat: lacus autem aeque alti vicini ejusdem regi0nis nunquam haec phaenomena exhibent. Praeterea in Comitatu Burgundiae dantur oblongae speluncae sexcentis congelationibus plenae. Singulare autem est , ct admiratione dignum , quod quinta ab urbe Vestiatione leuca conspici tur, ubi naturalis quaedam est velut glaciei repositse ossicina: amplum nempe est antrum , in cliV0 montis arboribus obumbrati
situm ; hujus aditus portam urbis refert , spectatque plagam N. N. o. fornix admodum excelsa , ultra 6O pedes attollitur , est antrum 3s passus pr0fundum , 6O latum. Solum glacie vehit crystallo , stratum est : glacies paucioribus aereis bullis scatet , quam vulgaris, ct dissicilius funditur : saepe ad pedum altitudinem supra solum assurgit , atque e fornice pendent complures velut Encarpi observatae quoque sunt in antro glaciales pyramides , Is Vel ao pedes altae , s Vel 6 latae : ad superiorem fornicem nebula plerlimque c0nspicitur , quae hyeme eliit, atque glaciei solutionem annunciat: quo fervidi0r aestatis est dies, eo plus glaciei formatur , quam muli ct carri ad circumjectas urbes deferunt DES BOZ autem dicit se deprehendisse ope Thermo metri , aerem in hoc antr0 esse e0 calidi0rem , quo plus calet almosphaera , externa ' eo frigidi0rem esse in antr0 , quo plus friget atmosplisera , quemadmodum in omnibus cellis cavisque observari solet. in i His. de P Acad. R . A'. Ira . Rivus , qui partem antri occupat, aestate conglaetatur , hyeme fluit : negat BES BOZ, rivum hic dari sed tantum pluviae stillicidium fieri ad serit: est vero frigus in antro adeo intensum , ut Thermometrum in eo Io gradus infra magnum frigus descendat , nec absque horripulationibus , quis ibi per semihoram m0rari queat. BILLEREZ observavit te ram supra fornicem esse plenam salis Nitri aut Ammoniaci, qui calore Solis solvitur ab aqua facilius , quam hyeme , selutio autempe, figliras in antrum destillans hanc glaciem producit; utrum Vero haec glacies salem in se contineret, exploravit DES BOZ, ideo multum hujus glaciei solvens & evap0rans, verum in fundo nonnisi terram invenit ejusdem saporis ac oculi cancrorum. Vid. DU HANEL Ris. Acad. Reg. Lib. 3. MEI. 3o Cap. I. S L. Hi . de V Acad. R . A'. I Ia. 9 I a . 9'. Aliquod c0rporum genus in glacie dari praeter aquam concludo, quia glacies vel nix modo in aquam resoluta , est crudi0r Cc iv
270쪽
ADDITA MENTUM.& inepta ad potum Theae vel Cossee: idcirco omnes , quibus tene.rius & delicatius est palatum, id illico distinguunt; quam0brem opo tet , ut diutius supra ignem ebulliat, quo usui haec nivalis aqua cedat , ct aeque cibis nonnullis emolliendis ac infusis memoratis inserviat: est hoc in Hollandia notissimum, hinc concluderem, BO RICHIUM qui in a A. Hasiti Tom. I. Obis. 69. tradidit, aquam , cum glaciatur , nil peregrinum in se recipere, nequaquam nivalem vel
glacialem aquam accurate examinasse.
Io R. Et nonne essetius insignes hujus aquae nivalis in corpus humanum id ulterius probant' Incolae enim, qui dublimiores Alpes inhabitant , atque e sentibus bibunt, quorum aquae sunt nivales co ripiuntur in gutture, manibus, pedibusque monstrosis strumis, pugno majoribus, ct perpetua raucedine laborant.: vid. DECHALES in I
de ADteoris prop. L 3. tum Ephem. German. Curio s.
D. R. Observavit Autor pincipiorum natur. part. 9. in Suecia frustula glaciei super glacie concrevisse papillarum instar , quae Gguram crystallorum sexangularium exacte referebant : verum Nitrum est solum sal huc usque notum , quod in ejusmodi crystallos abit ;an igitur non est verosimile formam memoratae glaciei fuisse nitrosi
admisti salis effectum Ia'. Capiatur vas nivis plenum , cui aliud inmittatus, in quo aqua, totus apparatus igni imponatur , simulac nix Divi incipiat, congelascet aqua : quod citius contingit , si vas supra ignem ponatur , quam si sibi relictum fuisset. Ignis proinde pellit hic ex nive aliquid in aquam , quod hanc congelat hic ignis absentia invocari nequit , cum copiosior ignis producat effectum , sed tantum quatenus spiculis glacialibus occurrit , quae in aquam
pellit. Iata Observamus semper in hae regione Boream asserre friguo vix tamen aquam congelat : sed spiret Eurus hyeme , illico gelu adest : sunt vero loca Orientalia calidi0re s tentrionalibus , adeoque Ventus B0reas gelu potius causa seret quam Eurus, si glacies ab ignis absentia penderet : sed nunquam Drtius gelat quam cum Euro Auster amaverit , proinde ex calidiori plaga: ideo alia debet esse glaciei causa quam frigus , ct quidem talis, quam S0l ex
Terra' elevat, Atmosphaerae infert, ct quae cum ea ad alias regi0nes desertur.
I4'. Quando in glaciem abit aqua fossarum vulgarium , ct duabus diebus se sequentibus aequaliter gelat , prima die glacies formatur crassissima, secunda die multo tenuior, ct quo glacies cras.