장음표시 사용
201쪽
cto omni aere nullus percussae Campanae audietur sonus. Cum Campana primum recipienti immittitur, attendatur ad soni in tensitatem, quam pulsata edit ue tum aer recipientis rare fiat parum , illico decrevisse intensitas observabitur, imo in singulis majoris rare desonis gradibus intensitas soni minuetur, donec tandem prorsus percipi nequeat. E Contrario Campana includatur firmo recipienti metallico, in quo Condensetur aer, manifesto sonus increvisse audietur, & quo Aer magis condens itur , eo etiam clarius percipietur campanae sonus : Non sunt haec subtilia experimenta, non magnam postulant dexteritatem, sed sunt facillima captu, di ideo ab omnibus, qui modo aliqua dexteritate praediti sunt, cum iisdem effectibus, quos hic ex propria memoravi, tum aliorum eX perientia, observata fuerunt
Circa offerationem Magnetis in vacuo.
Alligata acus eidem filo tintinnabuli, admoto extrinsecus magnete, attracta fuit ad eandem distantiam, ad quam attrahebatur cum globuS aere repletus fuit. ADDITA MENTUM.
In Di Kertationibus P sicis nuper a me editis demonstravi quoque magnetis actionem in ferrum esse eandem , sive magnes inclusus fuerit recipienti Vitreo , eX quo Aer educitur, sive sei rum in vacuo fuerit , aut magnes ferrum simul vacuo includantur: transit igitur magnetica Virtus per vacuum aeque ac per corpora solidissima absque decremento, veluti in memoratis dissertationibus fule plurimorum CX perimentorum ope exhibui Si eruditissimus S TURMi Us hoc Florentinum vidistet observatum, dubito, an quidem unquam aeri, tanquam causis, magnetem adferrum pellenti, plice nomena magnetica adscripsisset.
202쪽
Puomodo sequatur secundum illos talis adscensus.
De adscensu suidorum in cavitatem tubulorum sub- titis morum in vacuo sositorum. Opiuio ali- Tnter effectus h pressione aeris oriundos etiam ab aliqui-quq - , μη bus recensitus fuit adscensus fluidorum in canales ie-λλα- iis iu- nul ili mos, illis impolitos. Hi enim arbitrantur, tenui1-
bos capilla' simum aeris cylindrum , qui cavitatem canalis ingressus es. , s . premit supra aquam, minorem pressionem egercere pro-is , E ij. pter resistentiam, quam in descensu magnus contactus ad superficiem angustissimi canalis internam producit. Cum bcontrario judicant, aerem libere premere magnam superficiem aquae Circa tubulos circumfusae , atque in eam omni sua vi operari, adeoque tanta in tubulos adscendit aquae copia , ut hujus momentum gravitatis , simul cum debiliori pressione aeris in cavitate, aequilibrium faciat
cum momento aeris eXteriori S. Ut autem cognosceremus, an hoc ratiocinium verum foret, investigare voluimus, qualis sequeretur in vacuo effectus. Fuit igitur praeparatus solitus globus, quemadmodum eum componendum esse monuimus, cum pisces erant immittendi , hoc est implendo aqua mediam superiorem partem. Huic immersus fuit tenuissimus tubulus A B, utrimque apertus , quem trajecimus per globulum vitreum cavum, quo cum ipsum misturae ope conjunximus, & ita composuimus , ut perpendiculariter aquae insisteret. Clausis deinde orificio AC, ut supra dictum est, factoque Vacuo, retentaque aqua circa dimidium globi, tubulus mansit erectus supra aquae superficiem, eminens supra globulum, aqua vero conspiciebatur in C. De--.ώs, inde digito clauso inferiori orificio vasis , ne aetiis iub, elo- accedenS illud depleret, apertum fuit orificium AC,
zata suora ut videremuS, an aer ruendo supra aquam, hoc
B, bis ' magno& Violento impetu aliquam variationem pri
203쪽
Pn EssIONEM AERIS. 9 Imae superficiei C induceret, verum hic fuit effectus, A- reon, qua nequaquam movebatur. Post hoc experimentum du-- , πρn in-Ditabatur adhuc, an humectatio superficiei internae tu- , - - h buli, quando aquae immergebatur antequam VaCUUm fa- rudrani acraaectum erat, non fui hi instar glutinis tenui sim o cylindro - Aquae CD, atque ita per adhaesionem potius, quam per
vim pressionis cXternae phaenomena ferent. Quamobrem circa fuissen- decretum fuit, primo aerem esse rarefaciendum & atte- μ /Vπcmnuandum in vase, in quo faciendum esset eXperimentum
ut prima immerito fieret, cum aer foret admodum raruS qaue immer-
dc dilatatus, atque tubulus siccus, ita ut in hunc aqua non 'sfΠ0m ingrederetur, nisi quae a debili pressione rari ili mi aerisia levari posset deinde autem aerem reducendo in statum Rὸ-ὸditiis naturalem, imo etiam secundum artificium comprimen- ou hoc dAbido, Videre studuimus, Quasnam mutationes aqua in tu po si
bulo subiret. Adeoque sumtum fuit vas crastum vitreum A B C, cui TAB. XVI. immittebatur tubulus AD, clausoque orificio A vesica, 'S Vas ita locavimus, ut jaceret, ita ut collum ejus A E esset hori Zontale, atque eodem modo jaceret tubulus A D.
Vasi ita composito immissum fuit vinum rubrum sui meolius ejus superficies in tubulo conspiceretur per orificium F, quod in jacente hoc modo vase superficiem GH formabat, usi vero sumus, cum vinum infundebamuS,magna prudentia, ne Orificium D tubuli humectaretur. Quibus peractis, antlia pneumatica vasi applicata fuit, illius cochleam immittendo cochleae insculptae cylindro metallico F, qui vasi asserrum j natus erat: factisque quam plurimis emboli reciprocationibus, erectum fuit vas, hinc Vinum, quod prius erat in GH, acquisivit superficiem BC, in quod orificium D immersum fuit; illico vinum adscendit ad E, fuitque haec altitudo aequalis illi, quae eve- meritas ainisset in Aere naturali , nam non solum aperiendo ori-Σ ' ficium F, aerem reduXimus in statum naturalem , sed etiam ope antliae Aerem fortiter condensavimus, ita ut fe-
204쪽
sica non nisi disticulter in tropremi potuerit, nihilominus Vinum non videbatur adscendisse vel ad crassitiem capilli supia altitudinem primam, cum aer in vase rari sti mus fuerat. Praeterea hoc quoque factum est experimentum. Solito globo immissus fuit Sypho ABCD. ita suspendebatur , ut vacuo facto , staret in medio globi erectus, &Mercurii plenu S. Observato gradu ad quem mercurius in ramo angustiori A B remanebat, deinde aeri aditu concesso, mercurius nequaquam recedere visus fuit . Hoc experimentum, sed semper eodem cum succestu, saepius repetitum fuit.
Qui tandem firmiter sibi persuaserant fluida in his tubulis sustineri ad determinatam altitudinem a pressione a CriS, Videre Voluerunt , an aer, qui eorum superficies stagnantes premit, quando cogitur transire per angustisse simum tubi rostruiti, ita ut per illum deductus modo premat ) tantopere debilitetur , ut decrementum altitudinis fluidi hoc modo prelli observari queat. Hoc secundum ipsos vero similiter contingere debuisset, quia pereunte vel debilitato uno momento, alterum necessario praeponderat alterando primum aequilibrium. Sumtus igitur fuit tubus ABCD, altitudinis duorum cubitorum , pars inflexa B C dimidii cubiti extracta usiaque in supremam subtilitatem , imo tenuiorem quam in hac figura repraesentatur, erat hic tubus apertus in A , & in D, atque per orificium A, implebatur mercurio usque dum in parte inflexa perveniret ad D, tumque orificium D ad flammam fuit sigillatum . Impletus tubus usque ad A, more solito clausus fuit vesica, tum fracto orificio D, lentissime exire incepit mercurius, quod non accidit, quando aer ingreditur ab altera parte, cum nunc in hoc tubo AB loco Aeris nihil aliud quam vacuum dabatur , quod successive fiebat versus A. unde mercuriuS non CX-
Pellebatur ab alio momento, quam quod habet a propria
205쪽
altitudine supra ii cubitum, a C versus A.-Illico autem emuere desiit mercurius, simulac pervenit in F, quae est ipsius altitudo supra superficiem C, eodem autem die in
alto' tubo, vasi amplo imposito , haec eadem altitudo mercurii observabatur. Deinde tenentes tubum ad hori Zontem erectum, eum leviter concussimus sursum deorsumque movendo, atque ita etiam mercuriuS motum concepit oscillatorium, reciproce adscendendo & descendendo in utroque ramo, cum Vero redibat in tubum inflexum DC B, aliquid ex orificio D efluxit, cum vero clausus erat tubus,mercurio ad quietem reducto, remansit quaedam pars tenuissimi inflexi tubuli GC D orbata mercurio. Adeo- Experimenque Aer premens in G, quamvis transierit per angusti- tum demon simum tubulum DC G, ne vel tantillum suarum virium
amittit, ut vel minimum altitud InlS decrementum in cy-ter hanc caulindro F C observari possit. Ex omnibus his igitur ex- sam m perimentis , ut & ex aliis ejusdem generis, quae memorare nunc non vacat, Crediderunt nonnulli concludi pos- Ghὸωώιολse, opinionem debilioris pressioni S, quam aer intra an- ad censum gustissimos tubos modo haberet, ita absolute sum tam , fluidorum in nequaquam susticere tum his, tum similibus essectibus ex- 2 ἡ ὰὐbta . plicandis , existimantes saltem aliquam aliam cau- adscribi heb
sam ad eosdem simul concurrere debere. . her, ADDITA MENTUM.
Hanc causam esse vim attrahentem, quae datur non modo in vitro , sed in omnibus aliis corporibus, qua aqua & alii liquores 1 vitro in canalium cavitatem abripiuntur, & elevantur , demonstravi plurimis experimentis in Dissertationibus Phlisco Geometricis, quamobrem plura hic non addo.
206쪽
Aqua nasu Walis in Sa- suo , in ini-rio excitarmaximam copiam buLIalarum. Aqua tepida vehementer ebullit, Non sumen plus calet,
Aqua ope glaciei frige-fucta vix
Aqua tepidata naturalis ad ingressum aeris quis scunt,
Circa Aquam in vaesi'. Pulcra observatio a nobili BoYLgo capta de ebullitione Aqu se tepidae in vacuo, vehementer nostros eXcitavit animos ad tam elegantem & admirandum effectum videndum, tum ad cognitionem nostram promovendam: Desiderio itaque capiebamur idem periculum in aqua naturali faciendi, ut & in aqua ope glaciei ad majus frigus reducta, ad quod absque congelatione redigi potest. Igitur va sit A immissa fuit Aqua naturalis, cujuS calor temperiei ordinariae erat. In hac, vacuo facto, apparuit maxima copia minimarum bullularum , quae utcunque copiosae fuerint, adeo tamen rarae erant, ut aqua suam pelluciditatem non amitteret, movehantur omnes sursum, donec paulatim, ebullitione cessante, aqua ad pristinam quietem redierit. Aqua tepida, facto vacuo, illico mirum in modum ebullire coepit versus superiorem partem vasis, aestuando non secus, quam aqua calida supra ignem ebulliens. Aperto globo, atque ex eo exemto vase, calor ab hac ebullitione non increvisse visus est. A qua frigida quatuor vel quinque minutissimas bullas produxit,& postea quievit, ne vel minimam mutationem ostendenS. Notandum est, ad ingressum aeris externi ebulliti nem tam aquae naturaliter temperatae , quam aquae tepi
207쪽
De Nive tu vacuo. Sum sinus primo parvam quantitatem nivis tenuissimae, Sub tanea quae delapso mercurio, vix sub alia forma quam aquae videri potuit. Hanc subitaneam nivis lique factionem admirati fuimus, quare ut melius hoc inquireremus, repetitum fuit eXperimentum cum majori quantitate , ruditer in cylindri formam reducta , tantae crassitiei& longitudi
nis ac a globo capi potuit. In globum igitur postquam
mercurio erat impletus) immittere voluimus nivis cylindrum , ipsum vi sub mercurio pellentes. Sed infortunio ex manibus illius gliscebat, qui ipsum immergebat, atque
enatavit; tum vidimus, quod in solantia immersione mercurius magnam ejus partem lique secerat , cum ejus aqua mercurio innatare conspiciebatur. Ita CognovimuS causam Mercuriustam subitaneae liquefactionis parvae portionis nivalis in Vivςmέρω- Primo experimento esse mercurium , non vero vacuum , ' 'ut antea videbatur. Immerso proinde eodem cylindro , Nisaeque
vase clauso, & facto vacuo, nix seque lente liquefacta :fuit, ac in aere fieri solet. ADDITA MENTUM.
Tradit Du HAMEL in Histor. Acad. reg. lib. Se I. 2. C. I. HoMBER GiUM observasse , citius aquam Congelatam in vacuo solvi , quam in aere aperto. Continet enim glacies quam plurimas , valde elasticas, aereas bullas, quae in vacuo se validius extrorsum eXserunt, utpote minus ab exteriori parte compressae , adeoque glaciei particulas dissolvunt, discerpuntque . eas adversus se mu-Iuo pellunt , atterunt : attritu ignem colligunt , qui aquam solvit; ignis facilius in massam ita diffractam ingreditur, pluribusque occurrens superficiebus , facilius adhaeret, suamque actionem dis solvendi eget cci : hanc veram phoenomeni rationem invenit CA MERARI Us, tradiditque in dissertar. Taurinens pag. 126. O 2.
208쪽
EXPERIMENTA CIRCA Captum fuit hoc eXperimentum tempore aestivo, Unita . o. de ni X qua usi sumus non erat recens , Solla, ita Flomento inser- rentini ni Vem Vocant cum cadit, & antequam conget 70 tur) sed erat congelata & compressa, quemadmodum in cryptis glacialibus conservatur.
vit marga ritas , corallia. Operatio aceti in me
vacuo appa ret mutaritalis operatio Aere ingrediente , ace tum ad pri- sinum ope rationem redire videtur.
Accidentia observata in solutione
De dissolutione Margaritarum S Corauit in vacuo Hoc quoque Experimentum didicimus a BoYLllo,
atque fit sequenti modo. Margaritae & Corallia , ut unicuique notum est, solvuntur in aceto destillato: Nihilominus admodum lente fit in Acre haec distatutio, & consistit in tenuinima separatione min uti is marum bullularum, quae eX corpore Margaritae & Corallii elevari videntur. Hae vero ita frequentes non sunr, ut ab iis pelluciditas aceti pereat, quod inprimis non fit a Coralliis, quae nisi sint in subtilissimum pulverem contusa , lentissime solvuntur. Teneriores sunt Margaritae, unde major bullularum copia ab iis generatur. Nos solutionem Margaritarum & Coralliorum seorsum eXaminare voluimus in vacuo, vidimusque ebul, litionem tam densam ex utrisque fuisse obortam, ut acetum penitus in spumam sublatum transcenderit vas, &plenum Lactis, vel nivis albi stimae videretur Tunc aeriaditus concessus fuit, quo illico spuma evanuit, & acetum naturalem pelluciditatem recuperans operabatur ut
Praeterereundus hic non est effectus, quem fortuito in hac dissolutione observavimus , quando nempe Margaritae dissolvuntur, rumpuntur in unam pluresve bullas aereas, quae cum naturaliter adscendere debent, secum Margaritas, quibus adhaerent, attollunt. Sed simulac hae bullulae ex aceto emergunt, illisae in aerem
209쪽
franguntur , earumque superficies in subtilissimos jactus dispergitur. Tum Margaritae relabuntur, dum aliae novas producendo bullas eleVantur. Quod toto tempore , quo dissolvuntur , perdurat, hinc adscensu & descensu earum per acetum, fluxum & refluxum continuum observamuS.
210쪽
QUT IN ANIMALIBUS VACUO INCLUSIS OBSERVANTUR.
Ab eo tempore ; quo TORRICELLIUS primum eXperimentum cum mercurio invenit, animo etiam Volvere coepit, quomodo diversa animalia vacuo includeret, ut in iis observaret motum, Volatum, respirationem, aliaque omnia phaenomena, quae conspici posse sent. Verum destitutus ad ejusmodi tentamen necessariis instrumentis, praestitit, quaecunque potuit. Nam exilia & tenera animalcula opprimebantur a mercurio, per quem adscendere tenebantur Versus summum, vase postea converso, alterique mercurio immerso: hinc vel mortua, vel in agone eo perveniebant , ad reque non bene discerni poterat, utrum a suffocante mercurio, an a privatione aeris plus detrimenti acciperent. Hoc vero accidit, vel quia ipsi non in mentem venit fundos vasorum aperire, aut id ausus non fuit, forsitan diffisus ligaturas tam stricte adduci posse , ut aerem proprio impulsum pondere retinerent. Verum enim vero post inventionem sui experimenti valdequam distractus fuit aliis negotiis, quae ipsum ita detinuerunt, ut huic accuratius perficiendo vacare nequaquam potuerit, quemadmodum forte fecisset, nisi praematura mors ipsum e Vivis eripuisset. Nos vero Cognoscentes vim Aeris non esse tam validam, quin misturae, exmenta, & vesicae stricte ligatae ipsi resistant, usi fuimus vasis ab utraque parte apertis, prout huc