장음표시 사용
211쪽
99huc usque vidimus, & quae quoque adhibuimus in hoc experimento. Agemus igitur de phaenomenis, obseria animalia H. vatis in diversiis animalibus, quae eidem vasi inclusa fue 'i' --runt, & quae sunt sequentia. i. Uyμ μ Hirudo plus quam per horae spatium inclusa Vasi vi Xit, orari , valens, tam libere se mOVens, ac si in aere aperto fuisset. x Idem fecit Limax in vacuo, in qua nihil omnino ob- ADDITA MENTUM.k Quoniam BoYLEUS, HUGENIUS , STAIRSIUs, DERHA- Mus in diversis animalibus pericula, iis Florentinorum similia, fecerunt,quorum nonnulla hisce illustrandis inserviunt,ea una C Umaliis a nobis captis hic adde-
aeris vacuum recipiens inclusit BoYLEus, illa iub Aqua se per quinque dierum spatium tenens, vivacissima semper apparuit, Potuissetque protracto experimento diutius vivere. Hoc non adeo mirandum est, cum insectum hoc aquatile soleat fere semper inpaludosis locis, lumbrici instar, supra fundum repere, sub sagis se abscondere, atque per totam hyemem profunde sub Aqua in terrae rimis latere, nequaquam noVum aerem, veluti reliqui pisces, appetens: Quoniam vero Hirudo
lavit ad Aquae superficiem, vesicula illa aerea caret, qua multi pisces donantur, & de qua infra
Quoniam Hirudines, qui sunt modo lumbrici aquatiles, absque
aere vitam trahere possunt, eX plorandum duxi, an Lumbrici Torrestres aere quoque tuto Cyreant : magnos proinde & bene valentes aliquot in evacuatum inclusi recipiens,lii quindecim horarum spatio m 'aserunt absque ullo mutationis signo, repebantque per totum vitrum non aliter, quam alii qui aere vescebantur: reddito etiam aere, omne vivi, nec ullo modo mutati deprehendebantur. Deinde alios lumbricos Cum magna Terrae satis humidae copia inclusi vacuo, elapsis duobus diebus cum dimidio obiisse videbantur, Concussi enim se nequaquam move bant, erant aliqui tumefacti , alii pristinam retinuerant magnitudinem. Aere reddito, ii exstincti observabantur, qui insati fuerant, nam hi in aprico dc supia terram positi nullum vitae
signum dederunt, sed brevi post
penitus computruerunt : in aere etiam nunc flaccescebant, omni
212쪽
servatum fuit, unde argumentum posiet peti, aeris privatio-tionem ipsi ne vel tantillam mutationem induxisse. iDuo Grilli per quartam partem horae vivacissimi in
vacuo videbantur, semper se moventes, sed non salientes, verum ad ingressum aeris salire coeperunt.
Papilio, vel quod aliquid detrimenti , tractando cum in vase poneretur, passus erat, vel quod postea privatio aeris id fecerat, visus illico fuit, facto vacuo, motu carere, & vix languidissimus alarum tremor discerni poterat. Quae tamen ad ingressum aeris conquassabantur, sed distingui non potuit, uirum aer, an ipsum ani-
in vacuo, humores incipiebant Putrescere, atque ita in fluidum elasticum, aeri analogum, mutari ; hoc sua rarefactione quaquaversum se expandebat; verum admisib aere in recipiens, comprimebatur ab Atmosphaeraepondere, hinc lumbricorum corpora flaccescebant. Ex duodecim vacuo inclusis, quinque non intumuerant . hi reddito aere statim vitae signa dederunt, in initio erant valde languidi, vix semovere poterant, elapsa tamen hora dc Terrae in aprico impositi, vires recuperaverunt, pro serpserunt, nec aliquot dierum intervallo mortui sunt. Lumbrici terrestres igitur aliter sunt comparati quam hirudines, quippe acre indigent,ut vitam protrahant, etiam si eam aliquandiu absque abre sustentent: sorsitan in va-Cuo mortui sunt fame & siti,
contingeret, simul cum illis incluserim, sed quia pabulum sugendo tantum intr6trahunt, s suetio autem nulla essectum sortiri potest in vacuo, ubi atmosphaerae pondus deficit ali non potuerunt, non enim arbitror Lumbricos aliam ob caulam acre indigere, nisi ut a pondere atmosphaera
tur', pabulumque in os suctionerim primatur: quippe deprehenduntur Lumbrici in corpore animali Depe in iis locis, quae nullus aer alluit,veluti in foetu inclu- utero, tum in renibus, qui casus est in canibus frequentissimus.l Limaces albos, sed absque testis, in vacuo clausit BoYLEUM primum absque incommodo
vi Xerunt, se moverunt, sed tumefacti sunt, quaquaversum e mittentes aereas ex corpore bullas ue elapsis duodecim horis admodum flaccidi dc exspirasse vi
213쪽
mal eas moveret : quod paulo post ex vase extractum, deprehensum fuit mortuum. Est quaedam majorum muscarum species, quas Itali Misse l. vulgo Mosconi vocant, quae Volando alasque creberrime movendo bombum eXcitant. Aliqua inclusa vasi, bombum fortissime continuabat; simulac vacuum fuit factum, omnino delapsa, instar mortuae se habuit, & antea stridentes alae quieverunt. His visis, subito admissus fuit
aer, tumque parumper se movere visa fuit. Accessit tamen remedium serius, nam mortua eX vase eXimebatur. RLacerta, simulac in vacuo fuit , eXtemplo se aegram Lacerra. ostendit, & paulo post oculos claudendo, mortua apparebat. Deinde conspeximus eam identidem respirare, Videbatur enim concavam partem pectoris inflare. Fuit indebantur , postea enim aperto aEri expositi non amplius semoVerunr. DE RHAM Us in Cochleis cavaticis periculum fecit ;duae viginti quatuor horarum spatio in vacuo post ae , ViX Crant mutatae; verum elapsis adhuc viginti octo horis, Carum altera erat mortua , altera adriCX posita re convalescebat in
Theol. Phas L L. c. I. m Antequam haec insecta in
Papiliones mutabantur , eruca fuerunt , has exploravit ideo BoYLRus , inclusitque suo vacuo, nihilominus elapsa hora aeque vivaces apparuerunt : post decem horas vidcbantur extinctae, sed postea libero commissae
n DERHAMus plura insecta vacuo immisit, veluti Vespas , Apes, Muscas , Cicadas, aliaque, quae intra duo minuta sese quali mortua fingebant , nihilominus tempore viginti quatuor horarum in eodem relicta fuerunt recipiente, tumque adriaperto Commissa , Contra exspectationem reconvaluerunt: notat
tamen BoYLEUs Muscas, Apes Vespas, quadraginta octo horis in vacuo clausas omnino periisse. Staphilinus magnas , scarabaeus magnus niger & pedicularis, & quaedam alia iniecta tempore satis longo in vacuo vix mutata Conspiciebantur, imo
quamvis illi inclusa sedecim horis fuerint, adri quoque postea exposita, solito more viXe
214쪽
in hoc statu spatio circiter sex minutorum , post hoc tempus amissa respiratione, mortua iterum visa fuit. Tum admissus fuit aer, quo tam bene reconvaluit, ut paulo post aperto vase exsilierit , fugerit que, sed capta
iterum includebatur, denuo aegrotabat, Verum denuo reviviscebat vase parumper aperto. Tandem tertia vice
immissa fuit, brevi tempore, spatio forte decem mi
-HUGENIUs in Scarabaeo sequens fecit periculum , quod prostat in Phil. Trans. D. ΟΣ Animal hoc inclusum vacuo ,
mortuum apparebat, reddito aere reconvaluit : tum iterum ho
rae spatio claus ina fuit in vacuo, dein adri aperto commissum longiori tempore ad reconvalescendum indigebat : tertio per biduum vacuo fuit immissum , rum postea in aperto aere tantum revixit elapsis decem horis: denique quarto inclusit hoc idem vacuo, in quo Cum fuerat octo dierum spatio , nunquam
Splendentem Scarabaeum , qui rosarum musca vocatur , in vacuo positum per sex horas, semortuum finxisse conspexit BoYLEUs, in aperto ac se tamen reconvaluit. BoYLEUs ea insecta aquatica, ex quibus, depositis exuviis , prodeunt culices,
inclusit cum aqua recipienti , eductoque omni aere, natasib absque incommodo aliquot diebus visa sunt; imo postea relictis ex.uviis in culices tiant migrasse su-
pra aquae super sciem incedentes,
nequaquam vero volantes. Anguillae, quae natant in aceto, vacuo inclusae, elapsis quindecim diebus modo extinctae ob-sdrvatae a STA IRSIo. Dantur exigua quaedam animalcula in aqua, cui piper contusum immissum est haec per viginti quatuor horas Vacuo inclusa fuerunt , hinc plurima
mortua fuerunt, quae non reconvaluerunt reddito licet aere: de his animalculis consulendus est LEEWENNoRRius in 's. NJob Eoae oberv. Micros chv.
Formicae vacuo in esulae, horae sparto videntur eXtirctae, neque admisio aere. vitae cito edunt indicium , elapsis tamen plurimis horis valent vigentque.Acari , qui Casleo vescuntur, inclusi in vacuum recipiens post pauca minuta. apparuerunt immoti mortui qui ; licet autem in hoc recipiente fuerint trium dierum intervallo , nihilominus readmisio aere in vitam quasi redierunt.
215쪽
nutorum, post aliquot contorsitones, ac si alvum deponere voluit et, in deliquium cecidit subito, atque in vitro obiit. Alia lacerta breviori temporis spatio iis dein
contorsionibus motibusque convulsivis a Tecta fuit. Sed cum parumper quie Verat, quasi lente Vires recapesseret, ut ostendit e vigore , quo supra parietem vatis interiorem repebat. Deinde paulatim pristinae convulsiones redierunt cum violentis oris intorsionibus, Sc inflatione oculorum , quasi hi eX capite exsilire voluissent : tum supina cecidit , atque in hoc statu post aliquot agoniae actus moriebatur. Observatum fuit postea, i sesam eX onerasse ventrem & vomuisse, hinc venter erat mollis & flaccidus. Alteri , quae easdem assectiones pat i inceperat, succurrimus veloci remedio, nempe aere reddito, & liarcillico sanata fuit. A vi-Sunt quaedam exigua Insecta , sex pedibus donata, qua: Liliorum alborum foliis vescuntur, quorum dorsum Coccineo Clegant i stimo colore resplendet :hujusmodi duodecim inclusi vacuo simul cum foliis Lilii, ne
pabulum deesset : simulaC Vacuum factum erat, mittationem percipiebant, decidentia tum CXfornice lagenae, tum eX apicibus foliorum in tabulam antliae, elapso semiminuto vires reCU pCrabant, Contra vitri parietes repentia di supra folia ; nonnulla alas CX serebant, quarum inani usu deprehenso , iterum sub cute ea S tegebant: post horas 2 ViXerunt omnia aeque hilariter, ac si modo recipienti aperto inclusa sui sient, repebantque supra soli a sursum deorsum PARS. I, pro lubitu, bene comedebant, imo lasciviebant nonnulla: tribus elapsis diebus aeque hilaria fuerunt , nullum eorum fuit mortuum, lascivia potius incre-Vit , ut ostenderunt frequenti COItu : Cum elapsis tribus diibus dc dimidio nullam mutationem in illis deprchenderam, Aerem reddidi : quo facto statim videbantur mutationem percipere , citatiorique cursu incedebant. Tum desiderium subiit explorandi , an ferre possent Aerem, fumo accensi Sulphuris inquinatum y sed eo suscitato, intra
tria minuta mortua sunt omnia,
delapsaque ex foliis Lilii ad fundum lagenae, neque postea AC-ri commissa ullum vitae indicium dederunt.
216쪽
1o E X PERIMENT A CIRCA A visisti. Avicula, vi X vix facto vacuo illico incepit oscitare,& quasi anhelando quaerere a Crem, ac cum tremore alas Caudamque conquassare. Reddito aere post horae dimidium minutum, quando morti proXima videbatur, subito quasi reviviscebat, sed post pauca momenta oculos clausit & obiit. Calde rugio forte Carduelis & deinceps alius, quamvis illico iis succurreremus aerem reddendo , mortui sunt. Tam subito fit damnum irreparabile, quod his teneris animalibus a privatione aeris infertur. Dis rimois Mors quasi repentina harum avicularum posset primo: parμit iM' intuitu videri contraria experimentis EOYLEI, qui me-sby morat Alaudam, quamVis in ala vulneratam, & recipien- Aere vacuo inclusam usque ad decem minuta, nihilominus incolumem evasisse; Pas erem vero visco captum , qui septem minutis Vacuo inclusus mortuus Videbat Ur ,
ope recentis aeris ad se rediisse superstitem mansisse hic tamen postea iterum inclusus recipienti, ε quo aer Comitatis eXhauriebatur, intra quinque minuta periit. Qui autem ἡ se immi. attendit ad diversos modos vacuum faciendi in uno vel altero vase , cognoscet haec duo experimcnta adeo sibi opposita, secum invicem valde convenire. Quoniam aer in hoc vase, propter succestivas emboli attractiones , lentissime & fere insensibiliter rare fit In alio autem vase obetis repoui velocissimum mercurii descensum subito reducitur ad Me v c. η ult inum raritatis & subtilitatis gradum, ad quem cum b. per Venerit aer, non amplIUS ad respirat lonem avicularum
qis,mbia iis Valet. Quin imo, si antequam Vacuum feret, nostrum Ostro et ase vas ita inclinatum fui siet, ut orificium AC globi fuisseti em a b altitudine cubiti Q, pei pendiculariter sumta, Quae ovis/ri nempe cadit ab Orinclo usque ad Iuperficiem mercurii , si ut si stagnantis, & in eiusmodi statu apertum fuisset orificium l inferius B; vas deinde elevando, & sensim reducendo BoYLti. in situm perpendicularem , observati forsitan fuissent iidem effectus, quos BOYLI Us memoravit: nam tum ille aer per omnes gradus raritatis, successive majores &majO-
217쪽
majores ut accidit in evacuando Antilae ope recipiente) ais r arissi non tamen cito inutilis respirationi dictorum animalium' ' si
Cancer teneriorum Chelarum in principio moVebatur, Cander re- deinde consternatus paulo post animam agere coepit. ης -
o Est certissimum methodo Florentinorum citissime fieri vacuum, lentius autem methodo BoYLEAN Λ , quamobrem avi Culsu multo citius in vacuo TORRI-CELLIANO moriemur, quam in
recipiente Boyleano; nihilominus cum CXiguis recipientibus includuntur aviculae; atque ope duplicis antliae, methodo s' Gra- vesandiana constructie , aeris fiat exhaustio, solent fere omnes intra semiminutum horae mori, quemadmodum etiam notavir DERHAMUs: Caeteroquin si exacte scire velimus, quamdiu avicula carere aere modo possit, submergatur sub aqua; tum enim
abrem inspirare non potest , estque illico quasi in vacuo ; sed factis ejusmodi experimentis deprehendimus aviculas plures e lapso semiminuto exspirasse ; tentavit cum eodem successu idem BoYLsus in Passere & Chlori. de. Nihilominus fatendum est aliquas dari aviculas, quae diutius in vacuo supersunt ; veluti est v espertilio, qui in vacuo e lapsis adhuc quinque minutis se
manifesto movet, intra vigmtiminuta tamcn moritur.
Cum DE RHAMus in Theol. P f. Lib. 7. Cap. 3. Hirundinum lustrationes hybernas investigans, CX naturalium rerum auctoribus tradit, has aves hyeme sub aquis manere superstites: id admodum mirandum visum
diligentia exploraretur: occasio id accurate cognoscendi mihi defuit , hoc tantum quaerendo , rogando, sciscitando didi- dici , Rusticos, harum que terra rum in colas hyeme nonnunquam deprehendisse hirundines musco densiori tanquam nido in-Volutas, qui arundinibus ad fluminum ripis crestentibus adhaerebat, CXtra aquae superficiem tamen semper prominens , aut illi, nimium assurgenti , in natans : Hoc paradoxon non est,& unumquemque facile a sientientem habebit : cum e contrario aviculam tenesam sub aquis longo temporis spatio hybernare, captum rationemque humanam superat : Quamobrem ita ratiocinium nivi: Si hirundines hyeme sub aqua vivere posiunt, poterunt quoque aestate 3 nec sub
218쪽
ros Ex PERIMEATA CIRCA Deinde aliquantum quasi defatigatus, aut paralyticus evasit , cumque non amplius in eo motum conspiciebamus, aerem ipsi concessimus. Quo facto ad se rediit & lente se moveri incepit, sed ex vale exemtus brevi mortuus est. PRana illico stupebat, vehementer inflabatur; admisso aere, eX templo saltans vires resumere visa fuit.
maneant superstites, aere, quem respirent , ipsis opus non erit ;ergo recipienti in elusae, e X quoa Er exhauritur omnis, in vacuo vivere pergent : hina haec tenta
mina facilia simpliciaque instituenda duxi : Hirundinis pedi proinde pondusculum alligavi, quo vix vix sub aqua submerge-hatur, sed intra dimidium horae
minutum suffocata visa fuit avis,& ex aqua educta adriqueeX- posita, nunquam deinceps vitae ollum indicium dedit. Inseruiit experimento aqua pura pu
tealis, factumque fuit periculum Junii octavo die. Quo obser- Uato non parum sublellte fidei mihi visa fuit traditio de hyberna hirundinum sub Aqua man isione , nisi aliud genus avium intelligatur, quam in quo e X perimentum feci; aliaeve sint hirundines in Hollandia , sub tectis trabibusque cunas facientes , alite in Dania, septentrionalibusque terris Quod esse posset,quia
dinis Marinae, piscis : dc PLINi Us inquit, volat Hirundo, piscis, lane perquam similis volucri hirundini : videatur GE,NER Us de Avi bus Lib. 3. pag. so I. Insuper recipienti Boyleano inclusa hirundo,
eductoque aere, CX templo mortua fuit, nullis convulsionibus motibusve' tentata; illico ex recipiente liberata adrique commissh, nequaquam ad se rediit, sed mortua mansit; docens hoc eventu se aere carere non posse, quin pereat. Tandem in apertis cadaveribus fabricam cordis & pulmonis CXaminare tentavi , an
sorte sic quid detegerem , eX quibus suspicari possem sanguinis circulum, sublato aeris pulmonumque usu , superstitem salvumque sore: Tenerior vasorum cordisque fabrica , quominus foramen aliquod ovale cordis , canalemve arterio sum apertumque invenirem, prohibuit, sed nihil inusitatum alienum ve a structura multarum aliarum avium animadverti. Nolo autem meis observationibus eas doctissimorum virorum labefactare, candide tantum memoro, quid in Hollandia videre mihi contigit. p Cancros examinavit quoque BoYLpUs, tradiditque eos diu in vacuo mansisse superstites.
219쪽
Alia vice eidem vas inclusimus Cancrum & Ranam. Quoad Cancrum, hic se movere conspiciebatur usque ad finem, qui fuit plusquam dimidia hora, nec alias mutationes subiit, quam quod paulum inflabatur. Ranae contrario elapsis decem minutis, undiquaque valde quam intumuit. Atque in hac apparuerunt duae insignes vesicae ad utramque partem ori S , rana Vero Vomens maXimam spumae quantitatem OS apertum tenebat, quod implebat tum lingua, tum aliae vesicae & membranae valdequam inflatae, atque immobilis semper in hoc statu mansit. - intromisso aere detumuit, manens deformis, atque attenuata usque ad summam macilentiam , ita ut duplo tenuior fuerit , quam cum vasi primum intromittebatur. Quando ex vase eXimebatur, erat mortua. Cancer tamen , ut supra digimus , bene vivebat, sed brevi lsimo temporis spatio exspiraVit. Alia Rana eodem modo ac praecedens vehementissime intumuit, & postquam escam ex ore evomuerat, Copiosissimamque spumam excitaverat, elapsa dimidia hora deprehendebatur mortua. Ad ingresIum aeris eadempli nomena, quae in praecedenti, oriebantur, eratque admodum attenuata. Aperto deinde Thorace a dextro anatomico, in principio non inveniebantur Pulmones, adeo erant propter Aeris eductionem collapsi. Verum culmo inflando meatum, quem ranae sub lingua habent,& per quem respirant, eXplicabantur 3 Hinc apparet, majorem aeris partem, quae, cum rana includebatur, in ipsius corpore erat, exivisse se dilatando in vacuo abiaque memoratorum viscerum Iaesione , nam haec inflata
fecit BoYLΕUs : Cum gliquam vacuo ineluserat . haec manifesto
vixit per binprium, post tres horas videbatur expirasse, sed eIapsa nocte reconvaluit: Alia rana spatio sex horarum in vacuo CX- tincta fuit. Expertus est DER
220쪽
1o3 ExpnRIMENTA CIRCA Immissi praeterea fuerunt vasi nonnulli vivacissimi pisciculi cum sussiciente Aquae copia, qui vacuo facto ex
templo valdequam intumescere videbantur, & quasi semimortui ventre sursum converso, saepius sese revolvere conabantur, sed frustra, nam semper supini reperiebantur :Αere tandem admisso, ad fundum praecipitabantur, neque postea ibi reconvaluerunt, sed mortui sunt. Horum aliquem aperuimus,ut compararetur cum alio, quem Vivum dissecuimus, & qui in vacuo non fuerat; in illo rimantes interiora, deprehendimus vesticulam aeream detumuisse, in hoc autem rotundam turgentem I . quemadmodum ordinario observari solet in omnibus piscibus. Barbi satis magni oculi vehementer inflabantur, ipse supine reVolutus , extendens pinnas quasi frigore assectus, aures dilatans, totumque corpus tumefaciens, Aquae innatavit : saepius vi ingenti nitebatur , sed in cassum, in pristinum redire situm. Elapsis sex horae minuti S, accedente aere statim oculi detumuerunt, & quamvis thoraX optime ad suam veram mensuram redierit, nihil
mi-HAMUs magnum Busonem in vacuo sub finem sex horarum fuisse mortuum. Rana quoque &Buso simul vacuo includebantur, Bufo periit post duas horas, Rana elapsis undecim horis adhuc vivebat. moriebatur tamen
post viginti septem horas. Deprehensi sunt a Florentinis
nes ad modum collapsi ; sed quotiescunque thoracem animalium in vacuo mortuorum aperimuS,
pulmones sunt collapsi, exigui, adeo solidi & graves, ut lub A- qua submergantur, veluti in animalium foetibus, qui nunquam
respiraverunt. Sunt enim pulmones in vacuo sibi libere commissi, sua igitur vi contractili
fibrarum muscularium se penitus contrahunt vesiculae , ominnemque Aerem expellunt, hinc volumen Pulmonis fit admodum eXiguum : haec a GmDEo etiam observata fuerunt inPhiιo Trans.