장음표시 사용
221쪽
PREssIONEM AERI s. Iosminus tenebatur semper in fundo anhelare, nec unquam enatare potuit, immissus alteri aquae brevi post mortuus est. Ipso aperto, deprehendebatur vesicula penitus collapsa,& quidem quinquies minor, quam in alio pisce, vivo dissecto. Anguilla diu in vacuo mansit absque jactura virium aut Anguilia. vivacitatis; sed tandem ad finem horae mortua est, ejusque vesicula inanis, veluti in aliis piscibus, reperta est Alii Barbo, pariter vacuo immisso, illico succurri- 0b seriam mus Aerem dando, hic contra omnium exspectationem vivus e vase e Xenatus est: Tum ipsum piscinae injecimus, in r. .
qua & alii erant pisces, altitudo autem aquae I I cubiti erat. extractu , Hic nihilominus sive casu,sive id sibi commodum fuerit, sive ps ' necessitate coactus, Ob ea quae antea passus erat, cum ' in vacuo vesicula aere exinanibatur, toto tempore quo in ea vixit, quod circiter fuit mensis , sive ipsum persecuti sumus terres a Ciendo,& aquam agitando, nunquam enatare visus fuit ut alii pisces, sed semper prope fundum natavit, Ventre radens terram. Ipsius vesicula post mortem videbatur ita turgida ac naturaliter esse solet, sed multo facilius comprimi poterat, quam ea aliorum piscium. Vesica alicujus magni piscis clausa atque ita turgen S, eis pi- uti e piscis ventre eXtracta fuerat, in vacuo nullam mu- Iesum in Ta tationem ostendit. Apertum itaque Vas fuit, cridentes, nihil aliud ex hoc experimento concludi posse, quam iiones circa quod tunica, dictam ambiens intrinsecus vesicam adeo m. fortis fuerit, ut vis aeris, naturaliter illi inclusi, eam rumpere non potuerit. Simul ac vero Aer eXterior ingressi TAn XVI. sus fuit, vesica mansit multo minus inflata, eodem modo ac Fig. Ιι. deprehenditur in piscibus, qui in vacuo mortui sunt. Mani- η
s STAius tradidit Anguillam crassam, sesquipedalem in Aqua sub recipiente positam eXhausto aere multum intumuisse, oscitasse, sese movisse ; sed elapso circiteribi horio fuisse extin
222쪽
aro h x P L R I M E N Τ Α C I R C A uod uam festo signo majorem partem aeris vesiculae, aperiendos vel lacerando valvulam alicujus invisibilis ductus, exi ville,
i. quoniam minima aeri S quans itaS, quae ibi mani erat, ope
suae rarefactionis sussicit ad vesteam satis turgidam servandam, & in eodem statu, in quo antea fuerat , quem . admodum in Experimento Ros BΕRvALLi1 evenire Obser-Vatum est. Tha XVI. Ad cognoscendum vero quomodo aer ex his vesiculis Fig λλ. egrederetur, an ex aliquo naturali meatu , an eX alio aliquo
vi aeris aperto Z exsecta fuit summ1 cum industria ex altero pisce vesica, cujus eXtremitates strictissime filo serico ligavimus, opinati, quod si meatus daretur, eam in
Alieris Osi- alterutra latere posse. Haec vacuo immissa, prioris inca licet iastar, inflata mansit, sed aere exteriore accedente, delu-
ὰ,ὰzes . Muit ut antep Ut proinde Via detegeretur , quam sbi, diente aere Ut eXiret, internus aer quaesiverat, exiguum ipsi insi-M VmRis. fuit foramen, per quod vitrei tubi orificium immitti posthi: quo ipsi introducto, ora foraminis circa tu-bum ligata fuit, & relictis ambabus extremitatibus absque ligatura, per tubum inflata vesica fuit. Quamvis aer magna copia ita impelleretur, & vesicam inflaret, nihilominus eodem tempore egibat eX tenui spiraculo Do .hjBd - A , quod procul dubio fuit id , quod aer interiortur spiracv- fecit, ut egrederetur) huic candelam accensam admo- manifesto vidimus flammam agitari. Inspicien-ctum, cistes vero illud attentissime , quando vesica magno inflatu ex vesco tumebat, non adeo exiguum deprehendebatur, quin solis g - oculis observatoris facile conspectum fuerit. Cum hoc modo vidissemus aerem non egressum esse per ligaturas, quia, ut eXiret, nova fractura requirebatur, videre voluimuS, an aer eodem modo egrederetur e vesicis piscium in vacuo decedentium, eorumque adhuc corporibus inclusis, lacerando subtilem tunicam, an eX aliquo meatu elabendo. Summa igitur cum industria ex corpore Lascae in vacuo extinctae exsecuimus vesicam, eam in parte
223쪽
te acutiori perforavimus, insertoque tubo eodem modo, ac in praecedenti factum erat, magna vi eam inflavimus, satumque haec optime retinuit. Signum hoc est satis Dostbhὸ, A evidens, ad clarum hoc argumentum deducendum, aerem tur in te iscilicet, absque eo quod aliquid rumpat, viam, qua egre- 'm'
diatur, invenire polle, quam propter Oculorum hebetu- t. dinem non videmus: Idcirco meditati sumus, an non quem aerem
posset haec detegi ope Aquae, aliam igitur eX pisce sarioρ . 'si 'ρ
mus, quam, conVeniente pondere pri US appenso, more TA8. XVI. solito aquae immisissius, sub qua ipsum tenentes, facto Fig- Α- Vacuo, Vidimu S eX parte acutiori exiisse plurimas aeris bis bullas, hinc vero similiter ibi meatum naturalem qui aerem transmittebat, credi posse videbatur. Aperto vase atque aere eXteriori intrante detumuit vesica, quemadmodum aliae. Cupientes tandem videre, qua via egrediatur aer e corpore horum piscium, an ex auribus, an eX ore, eidem reticulo Lascam involvimus , cui tantundem ponderis alligavimus, ut sub aqua manere cogeretur. Facto igi-Pisces usatur Vacuo, VidimuS ex ore maximam aeris copiam exi- ρ re unςvisse sub forma magnarum bullarum , eodem modo ac ' 'ex submersa vesica egredi antea videbantur. Hic finis hisce experimentis imponendus esset, sed modus DE cum , quo tempore haec typis excudebantur, aliculi qr Dcie i
hac vesicula destituuntur, qu Ies sunt omnes cartilaginei, &plani, qui ad fundum marissem per natant : multi ea vesicula
gaudent, qui dc saepe ad superficiem Aquae enatant, & ad fundum descendunt : hinc quaesitus fuit Aereae hujus vesiculae usus. PIocul dubio hic positus est in eo, ut piscis semper in aequilibrio sit
cum Aqua, ad quamcunqUe pro funditatem in ea haereat. Ponamus enim piscem ad mediam Aquae altitudinem esse in aequilibrio cum pondete Aquae aequali; si igitur piscis profundius descenderit, vesica aerea a majori pona dere
224쪽
Ex PT p IMENTA CIRCA nostrorum Academicorum multo facilius in usu invocandi hoc ultimum vas in mentem inciderit moduS, eum praeterire noluimus, & eo magis,quoniam periculum cum eo
fecimus,deprehendimusque id multo commodius in faciendo vacuo. Inventio in eo conlisiit, ut tubo RE figurae 1 Tab XVI. adjungatur tubus incurvus BFG, deinde infunditur mercurius more solito per os A C, postquam hic pervenit ad G, clauditur G, & vas impletur usque ad AC. Eo , ut antea solebat , clauso , apertum fuit orificium G, ex quo mercurius, qui superat altitudinem cubiti a superficie G ad E, emuli, neque tubi immersio in alium mercurium requiritur. Notum sit oportet, Globi GF usum esse, ut mercuriuS retineatur, Cum in reciprocas abit oscillationes adscendendo & descen
do, quod in utroque tubi crure facit, propter impe
dere aquae pressa introrsum cedet, imminutumque Crit volumen piscis, atque hoc modo sequi librabit cum profundiori aqua, magis etiam compressa : E contrario piscis adscenderit ultra mediam Aquae profunditatem ,
minus compressus erit ab incumbente Aqua, vesicula ergo Aerea extrorsum expandetur , at
que abdomen piscis rarefaciet, ita ut herum in aequilibrio cum Aqua sit. Ubicunque igitur in profundo haerebit piscis , ope hujus vescae aeris plenae semper erit cum Aquae pressione aequilibratus. Ut nunc piscis ex alto descendat ficilius, ex vesicula exprimit bullam aeream, idque tam ope musculi vesiculam ambientis, quam ope musculorum abdominalium praestat, adeoque volumine ejus imminuto , fiet
gravior specifice & descendet rut vero enat et CX profundo , musculos abdominales CX troris
sum pellit . dilatatur illico vesicula, fit volumen piscis majus, specifice levius quam ante, atque ita enatat. Cum vero pisces, qui semper ad fundum aquae haerent, non indigeant ejus. modi fabrica, etiam delituuntur tali vesicula De usu ejus disseruerunt eleganter B LE-
I l . , M. Os. Poteritque videri NEEDHAM in Tram de Formato faetu. tum WiLLIs de anima Arator. P. I. C. s.
229쪽
II 3tum in primo descensu conceptum. Haec circa naturalem aeris pressionem, ejusque varios effectus impraesentiarum stilliciant.
Post Florentinos in aliis animalibus experimenta diversissima
secerunt Philosophi, quorum nonnulla afferam ; cum vero in omnibus fere similia conspiciantur phoenomena,Commemorabo, illa tantum,quae in adulto Cuniculo aut cane a me laepissime observata sunt,quae deinceps omnibus cassibus in quibus similis respiratio Gaturdi structura, applicari possunt. Inclusus ergo fuit recipienti vitreo
cuniculus, eductusque aniliae pneumaticae ope omnis aer; pri-mtim incepit animal angi, aerem quaerere, ab Omni parte tumere , oculi protuberare, alvum deponere, exitum per totum va pervestigare, sese erigere, anhelare, debilitari, convelli, in latus delabi , tand mque moriebatur; haec omnia fiunt intra dimidium
hos ae minutum . a quo agit ala fuit anilia, quae celerrime omnem Herem ex vase exhauserat : Reddito Aere, detumuit totum animalis Corpus; aperto Thorace pulmones exig ii, flaccidi, solidi . aqua specifice graviores reperti sun . Tumet autem tot una animalis corpus in vacuo, quia ventriculus & In testina Aerem copiosum concludunt , qui non amplius ab externo Atmosphaerae pondere compressus se quaquavertum sua elasticitate explicat,atque in tumorem inflat abdomen. Verum sanguis reliquique cum ipso humores intermistum inter suas partes habent aErem elasticum , qui tum temporis quoquet non comprcsius, sese exserit, elasticitatem antea silentem quasi recuperat , vata omnia expandit , unde totum animalis corpuS undique tumere d bet, praecipue ocr ii, quorum humores mullum hujus Aeris comprehendunt ; docuit hoc me frequens eriperentia , veluti probare conatus fui in Dissertatione de Adras exsentia in omnibus animalium humoribus. Praeterea animal vacuo mclusum in s pi rare aerem
in pulmones nequit, & quamvis pectus dilatare conetur , &frequenter dilatationem reperat , nihilominus nihil est, quod ab exteriori parte pulmonum aErea vasa vesicula ive ingrediatur. quamobrem vis fibrarum contractilis, omnibus fibris naturalis, ultro contrahit vesiculas, pulmones decrescunt, densiores fiunt.& Aqua specifice graviores : dum vero vesiculae , ultimis finibus asperae Arieriae appensae contrahuntur,impeditur languinis circuitus rer Arterias Venasque, quta totam vesicularem luperficiem copio-
230쪽
II ADDITA MENTUM.sissime ambiunt, ut & quae in interstitiis , singulas inter vesiculas relictis collocantur :)Sed in adulto hoc animali Sanguis universi corporis eY cordis ventriculo dextro expulsus, pCr pulmonum vasa transire debet in Auriculam &Sinistrum ejus ventriculum, ut ex hoc expelli mittique ad cunctas Corporis partes possit: Collapsis contractisque in vacuo Pulmonum vesiculis, Comprimuntur quoque vascula sanguinea, transit ex Corde dextro nihil in sinistrum, nullusque sanguis vel ad Cerebrum, Cerebellum aliasve corporis partes mittitur, actumque est de circulatione sanguinis, in qua vita consistebat. Sed antequam penitus omnis sanguinis circuitus per pulmones desinebat , Aer, qui in sanguine haeret, extricabatur ex interstitiis, coibat, rarescebat pellebatur ad cerebrum, obstructiones hinc inde producebat, unde inordinata spirituum animalium secretio in cerebro, & exinde insequabilis eorum in musculos Corporis influxus, qui convulsionum erat causa , mortemque procrastinabat. Nullus dubito, quin in vacuo perirent omnia animalia cum memoratis phoenomenis, quorum cor duobus est instructum ventriculis, nec foramine ovali pertusum : moriuntur autem ita in evacuato recipiente intra dimidiaum horae minutum plurimae Aviculae, Passeres, Chlorides, Pari majores & minores , Alaudae, Sturni , sed Vespertilio diutius vitam protrahit, moris Ur tamen : Deinde Canes, Feles, Mures, Glires, Talpae, Cuniculi, non diutius, quam ad triginta minuta secunda vivunt ; imo nec per majus temporis spatium sub aqua vivere possunt, sed suffocantur, uti liquet ex Phil. Trans. Nφ. 62.
Quibus autem animalibus foramen o vale in corde apertum est, haec in vacuo diu vivunt, nec nisi ob alias causas, sitis, famis&c. pereunt, hinc feles juniores quinque vel sin dierum in vacuo positas , quidem tumere, convelli, vomere, angi observamus, non tamen extingui; clauso autem hoc foramine, aeque cito in vacuo pereunt seles, quam memorata animalia. In his HusENius pericula instituens, descripta in Phil. Trans. D. rar, notavit, si ex recipiente , Cui aliquod animal inclusum erat, nondum omnis aer erat eductus, atque animal morti proximum, id reddito aere, subito reviviscere : Cum vero vas probe evacuatum fuerat, id nunquam rediisse in vitam; opinor, quia minus diutum in vacuo fuerat: vix enim mihi persuadeo, si intra minurum secundum vas penitus orbaretur aere, atque ita per alterum minutum siccundum maneret , reddereturque Aer tertio minuto, Animal sore extinctum. 1 D.