장음표시 사용
351쪽
VERSIONIS AUCTORITAS. Lἰb. III. c XL 3 3 IVII. Auctoritas graecae, de qua hactenus dixi, versionis magna merito esse debet ac singularis, quia & antiqaitate praecellit omnes reliquas Bibliorum versiones , & a tota fere Ecclesia per plures annorum centurias audita propemodum unice est , & pro divina fere habita , quin a Iudaeis non paucis adhibita Christi aetate, ut e Philonis & Iosephi scriptis apparet, neutiquam deniq; spreta ab Apostolis ipsis
atque Evangelistis. Nec minor versionis hujus ulus esse intelligitur, tum ad plurima loca V. T. recte intelligenda, tum ut sciamus, quae fuerit sententia Iudaeorum ante Christi tempora de variis dictis Moysis ac Prophetarum , deinde ad recte tractandos veteres Ecclesiae doctores, quorum fere omnium pleraeque interpretationes fundi loco hanc translationem habent. Maxime vero Omnium haec versio conducit adprobe noscendum scriptorum novi foederis sermonem, quoniam is, cui LXX. Interpretes familiares fuerint, multa melius in scriptis Evangelicis atque Apostolicis percipiet atque interpretabitur, quam qui in aliis Graecis scriptoribus multum diuque fuerit versatus. Judicio nihilominus opus est, tum ne in tanta confusione Codicum & corruptione, glossema aliquod, vel Theodotionis aut alterius interpretis ιν pro versione Senum amplectamur, tum, ut subscribentes judicio Sirachidis cogitemus, etiam Senes illos in versione sua non per omnia rem acu tetigisse, verum haud raro a vero sacrorum scriptorum Ien si ab erra Te, quamobrem Evangelistae quoque & Apostoli non raro neglectis ' LXX. Interpretibus loca V. T. ex Hebraico potius allegant. Certissimum equidem existimo graecam versionem , quandoque fuisse a recentibus scriptoribus reprehensam iis etiam in locis, cum hi potius ipsi essent reprehendendi vel propter Graecae lingvae ignorationem, longeque magis propter praeposterum ea , quae non intelligebant carpendi studium, quod Isaacus praecipue Hobfius luculentis aliquot exemplis in libro de LXX. Interpretibus ejusque Apologiis, tum Iob. Pearsionius in praefat. ad Cantabrigiensem editionem Graecae versionis demonstravit. At indigna Viro tam erudito praefidentia idem Vossius ab omni penitus errore immunem illam contendit interpretationem , & in responsione ad iteratas Rich. Simonii objectiones eum
Vide Christiani Scholani diatribam de auctoritate versionis LXX.viralis, Franeh.1663. . cap, i. & H odi de Bibliis Original. p. 24q. seq.
352쪽
Lib. III c. m. pretibus expressus sit, reperturumst P Simoius sperat locum,frustra semper est &boraturus, etiam simille vixerit annos. Sane aliter judicasset ipse vir doctissimus, si partium studio, quas semel publice in se susceperat, renunciare voluisset. Aliter etiam judicaverit lector quilibet, Critices vel maxime,
nec minus linguarum Hebraicae & Graecae peritus, quicunque versionem hanc cum Hebraicis contulerit, aut attente consideraverit observata virorum doctorum, qui hoc jam ex parte fecerunt, Ludovisi praecipue CV- pelli in notis posthum is ad vetus testamentum nam in Criticae sacrae editione caput integrum, quo LXX. Interpretes examinaverat, a Morino est omissum ) tum Johanni, Drusii in commentariis suis, ne de Iob. Ligthloto dicam, cujus opus, sed vix inchoatum exstat in scriptis ejus post-humis, in quo discrepantias Versionis graecae a textu Hebraico digerere N examinare instituerat sub hisce titulis: Inaniter addita ; periculole decurintata : siensium clarum obfusoantia, vitiantia pulcrum. Reddita in sensium alienum. Traditiones Judaici redolentia. Hebraica retenta. Reddita pro fama Gentis, pro ama textus. Paraphra es. Propria nomina facta appellativa. Numeri male calculati. Locorum nomina recentiora Vocales male lectae. Literae mais BE . Sensus faedatus. Variatio nominum. Hersus male conjuncti &c.
VIII Cum versione illa Senum strenue uterentur Christiani,& ex eade licet a Iudaeis composita subinde crebrius intorquere coepissent testimonia adversus ipsos Judaeos, aliae deinceps versiones graecae a Iudaeis atq; judaia antibus Christianis confectae sunt. Prima harum est AQUILAE a) Sinopensis Pontici, qui ex Ethnico Christianus factus& baptigatus Hierosolymis sub Imp. Hadriano a quo urbi restaurandae praefectus, ipsius nempe, si Diis placet, Imperatoris socer vel assinis cΠ εμης fuisse traditur. Hinc cum Christiani Astrologicas ejus superstitiones probare nollent,circumcisus est,& accessit adJud s. Horurn proselytus se factus R. Akibarin disciplinam se dedit, ut narrat Hieronymus Q posteaque concinnavit novam graecam librorum antiqui foederis versionem AE Vide Drusii aliaesit. per Epis, I. Caveum mae inrar. ad A. C. iag. Tille mont. Hist,
Imperator. r. r. p. s II. Hody p. 176. seq- & et 3s seq. b) Epiphanius deponder . & me risuris MI . Athanassius Synopsi Scripturae, Esithymius praefat. in Psalm. p. 1 set. odii. Stephani Le Moyne : Chronicon. Paschale p. g s f. Glycas p. 24o. seq. 3ccce Irenaeus IL 24. & apud Euseb V. Plist. 9 Niceph. IV. t . Eusebius VIl. 3. demonstrat, Hierori. Catalogo & Epist. de optimo genere interpretandi.
353쪽
avide mox arripuerunt Iudaei, ut patet ex stuppa re propemodum Aqui lae Tryphone apud Iustinum Martyrem & ex Origenis responsione ad Afri
κῶνα τίω καφ . Confer Philastrium Haeresi XC Hieron. Epist. 13 3. qu. a. Augustin XV. 2 . de Civ. Dei& Anastasium Hodegi c. VI. p. 9 . ubi Aquilae vel sionem vocat et M λ ἐβραύοις δευτέρωσιν τ πει- ουααν ἡ ΟΨ,ς τ ἐβσομήκοντα ἐρμ ευτ E rσιν - Θμου νόμου κατάλυσιν, &p. i'2 quo in loco Severum Eutychianum quod auctoritatem Patrum respuat, dicit Hον πια λeo. Publice quoq; legenda permittitur Iudaeis ab Imp. Iustiniano Novella I 6. nec raro a Talna udicis laudatur Aquila, qui cum Onkelosso g) Chaldaicae interpretationis auctore confundunt. Sed & Christiani scriptores studiosissimum interpretem appellantes diligentiam in eo laudaverunt, ut Origenes p. q. Philocaliae testatur eum κυρμάτα τα h. e. maxime proprie reddere libros sa
cros studuisse)& pluribus in locis Hieronymus bi licet alibi ci eum
reprehendit tanquam contentiosum interpretem, quod non talum verba sed& etymologias verborum, quin & ἀμm atque - α & syllabas interpretari & literas κακοζήλως fuerit conatus Idem Aquilam Iudaeum, licet quaedam ut Christianum vertisse testatur ad cap. III. Habacuci, & nonnulla LXX. interpretibus melius reddidisse quaest. Hebri in Genesin. Libros duos Samuelis in unum contraxisse, notatur indu-
e Epiphan. de ponder. &mensiuris c. I S. At hoc diserte negat Hieronymus Epist r3.
ad Marcellam. cum hoc ipsum observaturus versionem Aquilae cum Hebrae. contu lisset. Jampridem, inquit cum Voluminibus Hebraeorum editionem Aquilae confero, ne quid forsitan propter odium Cliristi hynagoga mutaverit : & ut amicae mentitear, quae ad nostram fidem pertineant reperio Vide Lighttooti cap IX. appendicis ad horas Talmudicas in s. ad Corinth & ejusdem opera posthuma p. s. Morini Excerc. Bibl. p. R I &c. t) Non recte hoc fieri, licet Onke loli nomen Babylonica dialecto idem sit cum nomine Aquilae, scriptores multi Christiani consentiunt, Vide Hottingerum p 33Z. Enneadis, ChristianumKortholium de variis S. , cripturae editionibus p 23 et . Leus denti Phi. lologum Hebraeo- mixtu pag η3. ac Julium Bartolocci iam Bibl. Rabbin. in
bd Hody p 176. seq Caveus parte a. Hist literar. o Flpist de optimo genere interpretandi & in Esaiaec VIII. adde Epiphanium det men
354쪽
plici Scholio graeco apud Cotelerium ad Canonem Apostolicum
LXXVI. T. r. Patrum Apostolicor. p. 448. Porro secundis curis versionem Bibliorum ab Aquila emendatam ex eodem Hieronymo discimus in Erechielis caput IV. Aquilae vero siecunda editio, quam Hebraei F ακρν β imi nominant. Meminit ejusdem Agobardus Epist. ad Fredegi sum, tum idem Hieronymus iterum in caput IV. & XL. atque editiones prima in caput XVI. At in Iustiniani Novella i46. per Iudaeorum non intelligenda hecunda Aquila editio curra Il. volsio in ' responso ad tertias Simonii objectiones p. 84. Nam neque Anastasius Sinaita in loco paulo ante memorato secundam Aquilae editionem, sed simpliciter versionem ejus, respectu interpretationis LXX. senum etia Aoλα δευτέροoro vocat, tum Verba Imperatoris in dicta novella perspicue ostendunt, eum non loqui de versione aliqua fa-crorum librorum, sed de opere a sacris literis & quam paulo ante memoraverat concesseratque Aquilae Versione plane alieno ac distincto, quale
est opus Mi inicum, vel quales Mosis & Akibae sive Barat ibat, tum
Aiadae sive Annae cognomento Judae & filiorum Assamonaei sive traditiones memorat Epiphanius XXXIII. 9. p. 224. Alio sensu λυτ ω is accipit Clemens supposititius, ad quem vide Cotelerit notas Constitui. Apostol. lib. I. c. 6. Antequam vero de Aquila dicere desino diligenter animadvertendum , quod Christiani scriptores rrequentissime, quando ad Hebraicum codicem, Hebraeorum i P vel ad Judaeorum ' provocant, non ipsum Hebraeum textum, quem paucissimi propter ignorationem illius linguae consulere potuerunt , sed hanc Aquilae versionem intelligere.
IX. THEODOTIO Ephesius om) non, ut alii, f Pon ticus, licet Marcionis Pontici sorte sectator so fuit, atque hinc Ebion ua
355쪽
THEODOTIONIS. G. Ira c. XII. 33 s p) & proselytus Iudaeorum condidit exemplo Aquilae Pontici
translationem alteram sacrorum librorum graecam, quae jam exstabat cum Irenaeus scriberet M. Aurelio Imperante Anno Christi CLXXVI. vel CLXXVII. ) Symmachi versione tum nondum edita. In hoc autem differebat Theodotionis interpretatio a translatione Aquilae, quod propius accederet ad LXX. viralem υ & inter contentio si interpretis servile studium atque inter licentiam Symmachi veluti media intercederet. Unde Hieronymus praefat. in Jobum: Guasi non S apud Graecos
Aquila, symmachus, s Theoaotio pel verbum e verbo, pelsen um est v, vel ex utroque commixtum s medie temperatum genus translationis expresserint. Quoniam vero a LXX. interpretibus minus utroque discrepabat, hinc inter novos s veteres medium incedere ait idem Hieronymus praef. ad Evangelia.
Non mirum itaque videri potest , quod Origenes editionem graecam cum Hebraeo collatam& Asteriscis instructam ex Theodotione potissimum 6 suppleverit, aut, quod liber Danielis su) integer non tam tum caput quartum, ut Is. Vossio visum) praeter multa Jobi loca x quae in versione LXXvirali desiderabantur, ex Theodotionis interpretatione jam pridem receptus sit in Ecclesiis,& hodieque in graecis Bibliis legatur. Thre nos I) idem interpres, perinde ut Aquila in versione
sua omiserat,&Estherae cujus libri versionem graecam Lysimacho' cuidam praeter rem tribuunt additamenta. or) Danielis vero additamenta
ca) non ip te prim*Theodotio posuit, ne dii libros f quos vocant Apocryphos collegit primus) cum in antiqua versione graeca invenerit ea de
Origenes & quandoque conferat veterem illam cumTheodotionis edi
A Hieron. in Catalogo ubi de Origene & ad. cap 3. Habacuci, Suid. 1uωριγένης, sq) irenaeus loco laudato. r) Dodvveli. de successi Pontific. XlV. 17 & diss. ad Irenaeum lV. 39. seq. I. E. Grabe pro- lego m. ad irenaeum p i4. Cave in Hist. literaria S. E. ad A. II s.
356쪽
tione. Paralipomenon d) libros & librum primum Maccabaeorum e) graece nos hodie ex versione Theodotionis legere, lubrico nimis argumento contenderunt Viri doctissimi. Quemadmodum nec illis temere habenda est fides, qui ex nominum conspiratione cIonathan enim Hebraeis idem quod graecis Theodotio est i hunc eundem esse existimant f) cum Ionathane scriptore Paraphraseos Chaldaicae.Fevardentius ad Irenati III as. confundit cum Theodoto haeretico, quem Augustinus c. 3 ῖ. de haeresibus vocavit Theodotionem. Idem Fevavdentius notat Theodotionem nostrum a Nauclero Bergo mate, Antonio Sabellico & Platina appellari discipulum Tatiani, sed apud veteres scriptores, ut jam dixi, vocatur sectator Marcionis. Duas olim fui se editiones versionis Theodotioneae, obsiervavit hactenus nemo, inquit eruditissimus Hodius p. s 84. Nempe vir infinitae lectionis non meminerat I uetii , qui hoc jam annotaverat libro de claris interpretibus p. 1S . Sed apud Hieronymum in Ieremiae XXIX. vocabulum secundam non dubito de Aquilae versione accipiendum esse, ut fecit etiam Drusius p. 1 3 a. fragment. Vett. Interpretum. Irenaei testimonio revincitur sententia Antonii Pagi, de Chronologia&Ecclesiastica Historia meritissimi Viri, qui Chronicon Paschale secutus existimavit Theodotionis versionem editam demum anno Christi CLXXXI. in honorem Quinquennaliorum Commodi Imp. Vide ejus Criticam Baronii ad jam dictum
X. SYMMACHUS gente & religione Samaritanus O) postea Samaritanii desertis mei; σΘεις hὰ & secundo circumcisus 60
2b Epiphan, de mensuris ac ponderibus c. I 6. & ex eo Chron. Paschale p. Zσα Συμμαχος τις Σαμαρώτης F παρ άυτοῖς σορων &c. Athanasiius Synopsi scripturae T. g. p. Ip6. Euthymius praef. in Psalmos p 192. iτη η Συμμάχου ος ων Σαμαρει μη τυγχα νων ρσης ἐβουλετο τιμης προσεισιν Iὐδαίοις κω δευτερον περιτυμνευη , De praeputii adductione per spasterem vide praeterEpiphanium loco laudato, interpretes ad I. Maccab. I. II. & l. Cor. Ull Ig. Andream Masium ad Jostiae V. Z. Steph.le MOyne notis ad Varia sacra p. 76 i. seq. qui de hac attractione putat etiam agi Ie-Tem .iX. 2 .Joh. Rhodium c. VI de acta p. s . Montacutium T. I. Originum Eccles.
p. 79. Tan. Fabrum lib. M & Thom. Bartholinum de morbis viblicis
357쪽
33 Judaeus, denique Christianus Ebionita P post Aquilam & Theodo
tionem libros antiqui foederis graece interpretatus est Imperante Severo etsi Theodotione antiquiorem tradunt nonnulli quoniam scilicet Origenes in tetraptis & Hexaptis Theodotioni Symmachum praeposuerat : sed ob hanc causam LXX. interpretes quoque Symmacho & Aquila luniores statuere debuissent, quos utrique pomposuerat,
Theodotionem vero LXX. Interpretibus proximum, ut maxime scilicet interpretatione sua ad illorii transferendi rationes accedentem, junxeratAdamantius. De caetero parum verisimile mihi videtur,Symmachum versionem hanc aggressum es e προς ςροφην Σαμαρειτουν, utEpi phanius & Athanasius, & ex his alii scribunt, nisi forte hoc existimarunt ideo, quia solus Pentateuchus cnθ admittebatur a Samaritanis, Symmachus autem reliquos etiam libros Propheticos transtulerat. Potius observandum existimo, Christianos scriptores, quemadmodum Aquilam fere innuunt, quando provocant ad Hebraicum , ita quando Σαμαροπι- κον laudant, respicere ad hanc Symmachi Samaritae versionem, a quo Pentateuchum ex Samaritico translatum mihi persuadeo: neque enim Symachi meminisse simul solent veteres, quando inter diversas interpretationes Samariticum laudant, co) neque Samaritice callebant antiqui Patres graeci vel latini plerique, ne Origene quidem excepto, ut ex ejus commenta r. ad EZech. IX. 4. observat Huetius p. 29. Origenia n. Graeca autem si exstitisset diversia a Symmachiana interpretatione Samaritici Pentateuchi versio Origine antiquior, cur, quaeso,eam Origenes in
τως υνυ οι άπο Σαμαρειν προς 'iουδαιους ερχόμενοι. Ub Eusebius VI. ir. Hist.& VII. I. demonstrat. evangel. Hieron. Catalogo S. E. in Origene & ad c. 3. Habacuci, Suidas in siριγέ,-Hinc Symmachianos pro Ebionaeis di-dtos ab Ambrosio sive quisqui.s auctor, commentarii in Galatas, praefat. dc ah Rugustino lib. I. C. 3I. contra Crescon. Grammaticum, observat. Hodius p. 388. l Epiphan. Athanas. Chron. Paschale . Euthymius, Glycas p. 242. mo Epiphanius, Petavius ad Epiphan &c. confer, quae contra hos disputat Elias du Pin. Proi egom. Bibl. . i. p. I 8 G, seq. Huetius p. 2 s 6. Origenianor. n Origenes 1. contra Cels. p. 3 3. Epiphanius &Damascenus de haeres. Leontius de sectis p. 422. itemque alii. 0 Vide loca collecta ab Hottingero exercitat. anti Morin. f. 2 s. p. 28 - 32. qui putat, graecam Versionem Pentateuchi e Samaritico consectam aute LXX. Interpretes. Idem tamen p. I s. fasciculi & thesaur. Philolog. p.Joa. fatetur & ipse Symmacbum e Samaritarum Codice Pentateuchum vertisse.
358쪽
;rs VERSIO GRAECA Lib. IV c. XII. Vomo quare veteres scriptores de Hexaptis Origenianis agentes
hoc ad unum universi tacenti Superest igitur, ut operi Origentano inserta fuerit lub Symmachi nomine, vel extra Origenas Hexapta iii Iecta. Duplex etiam editi 1 Symmachi olim feret' atur, ut ex Hieronymo in Jerem. XXXII. & in Nahum III. pulchre observat Hodius p. sδ6. Forte igitur priorem harum, quae non fui illa videtur in Hexaptis, veteres tu Samaritici nomine laudant. Caeterum Franciscus Junius, qui Symmachum tertia vice versionem suam aemulatione Theodotionis recentu ille afirmat, sine antiquo teste hoc dicit Controvers. de verbo Dei lib. a. c. s.
Symmachum porro non verborum contentiose secutum ,
sed sensam potius sensu reddidisse, ideoque tanto magis perspicuam exhibuisse interpretationem, ex Hieronymo procem . in Chron. Eusebii, in Esaiae I. & V. in Amos III. Ecclesiastae IX. & quaestion. in Genesin nec minus e Theodoro Antiocheno ad PDal. LV. I. notavit idem Hodius p. 3 3 8. obiter refellens sententiam Lindani, qui existimavit Psallerium graecum hodie nos habere non ex editione LXX. senum; sed ex Symmachi interpretatione o tum eorum, qui vulgatam latinam, quae exstat, Bibliorum translationem ex Symmacho potius vel Aquila vel Theodotione, quam ex Hebraeo concinnatam fuisse. In Catalogo MSS. Co Bantini Varini CPolitani quem Possevinus ad calcem Apparatus sacri &ante Posse vinum Verderius ad calcem Bibl. edidit, memoratur 'mmachi Hebraei interpretatio in Psalterium David , s ejusdem interpretatio in omnia volumina veteris divinae Scripturae. Sed opus ipsum nemo ruit hactenus, qui in lucem proferret. Interdum non parum recessit Symmachus tum ab Hebraeo tum a LXX. Interpretibus, ut notat Hieronymus ad Ecclesia-XII. s. Symmachus nescio quid hoc loco lentiens multo aliter interpretatus s nam pro verbis : s rebit am dolum, s impinguabitur locusta, s dissipabitur capparis , ipse reddiderat : s obdormient vigilantes dissolvetur spiri-rus fortitudo. cujus interpletationem Apollinaris) Laodicenus secutus nec Iudaeis placere potes, nec Gristianis, dum s ab Hebraeis procul es , σ siqui
Traditur praeterea Symmachus hic scripsisse Commentarios in Matthaeum , quibus dogma Ebioniticum conatus est confirmare. Eusebius VI. 17. Hist. cujus verba: πζος τὸ κ M Dτρi l*J. Eυαγ-
Vossius respons ad Objecta Criticae sacrae p. 3os. 3o6. cui adde , respondet Eue lius p. 217. Origeman. & Rich. Simori.
359쪽
SYMMACH I Lib. III e. XII. 339
γελιον de commentariis Symmachi in Matthaeum non de lar pio ac versus Matthaeum edito, ut Valesius) acceperunt Rufinus interpres' Hieronymus Catalogo S. E. in Origene, Suidas in Nicephor u V. I a. ut Abbatem Urspergensem aliosque juniores omittam. Isto*commentarios Symmachi si O ἀλλων ει τας κα*ας ἐρμη δεων ίρ Συμααχου a Iuliana acceperat Origenes, haec ab ipso eos habuerat Sym
macho, ut praeter Eusebium tradit Palla Lausiaca p. is r. ον θ
ελεγῆν παρ - ζ Συμμάχου ζ ἐρμνέως τ Ιουδάων Latine aliquid scripti si e Symmachum colligit pretestantissimus
Hodius p. 18 . ex his verbis Hieronymi ad Tit. a. SVmmachus pro es, quod Psalm CXXXV. es ingraeco amιά ον, in Hebraeo : expressi εξάρετον, id est, egregium vel praecipuum, pro quo Verbo in alio volumine latino sermone utens peculiarem interpretatus es. Sed videtur Hieronymus loqui de latino veteri in teiprete, qui in alio volumine, h. e. non in Psalmis, sed in alio libro Biblico πλάσιον reddiderit poculiarem. Neque Agobardum vel Catenarum compositores aliud opus Symmachi quam versionem Bibliorum respicere existimo, quemadmodum Hodius ipse probe animadvertit Symmachum inter latinos Patres quandoque referri, quod latini Ecclesiae doctores ejus translatione usi fuerunt. Quales sint libri Symmachi, quos apud Syros adhuc exstare auctor est Hebed Iesu, ex his memorans unum, cui titulus de disinctione praeceptorum, dixerint illi, quibus scripta haec legere concessum est. De epistola commentitia, quae latine edita est a Rigallio inter scriptores rei accipitrariae cum titulo Aquilae Symmachi s Theodotionis ad Ptolemaeum Regem AEgypti, iam monui supra lib. I. 6. rEx quo hi interpretes ab Origene in Hexaptis ac tetra-plis fuere cum versione LXX. senum junctim vulgati, is pius consulti sunt a I eteribus Eccleis Doctoribus, quando sacras literas exponerent, ut patet tum ex aliis tum ex Origene ipso, qui inter alia illis est usus ad Codices LXX. Interpretum in nominibus propriis emendandos, ut testatur commentariis in Iohannem p. 13 I. seq. Frequenter etiam ad
q9 Rufinus interpretationem Bibliorum a Symmacho eompositam intelligit.cui assentitur Dodus ellus di T. I, . ad Irenaeum O. o. At Hoditis p 3 8 mavult de commentariis sive expositionibus, Eusebii verba accipere. Fateor tamen non improbabilem esse Priorem sensum, & sorte εομμνω αζ plurativo numero dixit de utraque versionis Sym machi editione, priore &posteriore.
360쪽
Lib. IV e. XII. illos, quos subinde communi vocabulo Uρους ἐρμνευτα ς tres interpreses craappellant, provocare constat e graecis quidem Theodori tum & Procopium Gazaeum, e latinis Hieronymum. Saepius quoque advocantur in
Catenis, quas in plures libros Biblicos e Graecis patribus collectas habemus, tum in Scholiis editionis Romanae LXX. Interpretum, atque aliis ejusmodi Scholiis & Catenis ineditis. Nonnulla quidem aliter legisse Videntur, quam in Hebraicis habemus Codicibus, ut exemplis quibusdam insignibus docuit Lud. Cappellus. Est etiam curn
interpretationes unius ex his tribus permixtae sunt hodie editioni LXX. viralis versionis, sive quod glossae loco ex alia versione additum e margine in textum irrepsit, sive potius quod Origenes veterem versionem ex caeteris interpretibus suppleverat, addito asterisco, locosque obscuros ex Theodotionis vel alterius interpretis versione lemniscoappicto illustraverat, hinc enim factum est, ut omissis librariorum negligentia hisce signis, aliae interpretationes st) jam indistincte cum
versione veteri legantur , & unum vocabulum non raro bis translatum junctim occurrat , ut Exodi XIII. 2. πωτότοκον ζω ras a. Sam.
II. ED 'unεδε ενεκεν Κυργου quae Aquilae est interpretatio0 interdum integra phrasis, ut Prov. XXXI. 20. ἐκόπαντο-ἐάιησαν μιν. Interdum integer versiculus, ut Deu t. XXIII. 17. & i . Sam. XXI. 13. & a. Sam. XV. 2 o. Certe parum verisimilis est sententia Northoni Κnatchbulli, qui in notis ad Actor. XIII. 4 I. ait LXX Interpretum morem esse, at unum idemque verbum vetpropobsibili errore literarum quandoque bis reddant, aliquoties etiam ter. Cum vero tres illae interpretationes
Aquilae Symmachi & Theodotionis non minus, quam pretiosium Tetraptorum atque Hexaptorum opus jam pridem cum magna literarum Hebraicarum & sacrae antiquitatis jactura interciderint, fragmenta sallam, quae supersunt,licet perpauca, in veterum scriptis & antiquis codicibus investigare viri docti sunt aggressi, primus quidem omnium minius Nobilitis in notis ad Sixtina Biblia. Romae i 8. fol. Diligentius deinde conquisita & interpretatione ac notis illustrata dedit Soba mes Drusius, non uno hoc nomine praeclarissime promeritus de studiosis sacrarum literarum, in singulari volumine post fata auctoris demum in lucem