장음표시 사용
361쪽
lucem edito, quod inscribi tur: laterum Interpretumgraecorum in toIum Hetuae Testamentum fragmenta, collecta, versas notis illustrata. Arnhemiae I 622.4.
Nobili i&Drusii collectanea junctim exhibentur in Tomo sexto Poly
glotton Londinensium, cum Scholiis ad editionem Romanam : Occurrunt & in eodem tomo variae lectiones& scholia graeca ex Codice MS. Barberino versionis graecae Prophetarum, aliisque antiquis codicibus, nec minus Commentarius affectus Patricii Junii in versionem graecam
in capite XIV. Numerorum desinens, in quibus singulis plura interpretum fragmenta Nobilio ac Drusio praeterita licet observare , quae diligentissime, ut Iperamus, undique investigata atque auctiora dabit proxi me praestantissimus Vir Joh. Emesus Grabe.Dictionarium Ebraicum ex LXX. Hieronymo, Aquila, Symmacho &Theodotione collectum, item Hellenisti cum parasse se testatus fuit Drusius praef. ad praeterita sua. Nonnunquam interpretationes Aquilae Symmachi ac Theodotionis, quemadmopum LXX. quoque in-rerpretum frequentissime advocat in praestantissimo Lexico suo Jo. Coccejus. Constat praeterea Conradum Kircherum Augusta num 'Hoeschelio impellente,laudatissimo studio composivisse Concordantias versionis LXX. Interpretum, sub Hebratis vocibus digestas, & Indice Graeco licet non satis pleno instructas. Francos 16o . . Idem de
ulu harum Concordantiarum singulari est diatriba comentatus. Niteb. 1622. q. Breviora Lexica in LXX. Interpretes edidere Zacharias Rosen bach Herborn. I 63 . 8. Mich. Crellius Alten b. 1646. I a. & Christianus denique Scholanus, Fra neqV. I 662 I 2. XI. Superest, ut reliquas versiones Bibliorum sacrorum graecas deperditas brevites perstringam. Tres maxime Anonymas o uintam in Actaeo litore repertam Nicopoli ab Origene, ut ex Origenis ipsius testimonio referunt Rufinus invectiva posteriore in Hieron. & Hieronymus praef. ad Homilias Orig. in CantIca Canticor. Confer Eusebium VI. is. Hist. Eccles Hanc quintam cum κοιH Luci an ea confundunt Isidorus Hist. VI. 3. Orig. eumque secuti Ranulphus Higdenus Cestriensis, Hugo de S. Victore&c. Sextam repertam ab eodem Origene, Ierichunte, quam Epiphanius c. I p. de ponderibus ac mensur. Athanasius in Syn Opii Scripturae, Euthymius praef. ad Psalmos quintam appellant. Josephus scriptor
' Vide Lircheri praes & Hoeschelii Epist. ad Junger mannum, post Hotomannianas p. 66 r. seqύJn Bibl. Bodlejana exstant hae Kircheri Concordantiae multis vocabulis ab
362쪽
γοις ἐυζηο τους ἀθους. Terba Tnμελίς ν τοῖς ἱεροῖς λογοις miror omittia Clarissimo Hodio, ubi hunc Josephi locum ex MSto codice producit p. s 89 & de versionibus hisce disserit diligentissime. Utraque haec interpretatio non omnes libros Biblicos complectebatur, sed maxime hos qui versibus compositi sunt, ut testaturHieron. in Tit. III hoc estJobum, Psalmos, Canticum Canticorum, ac praeterea Prophetas minores. Idem Hieronymus Iudaicos translatores vocat lib. 1. adversus Rutinum ; at in versiculum XIII. Orationis Habacuci , ex sexta editione hanc affert translationem: ἐΘηλλς ζ σωο - τὸν λαόν σου δἀ aπουν τὸν
Septimam denique, memoratam Eusebio VI. 16. Hist. & Hieronymo in Habacuci cap. ΙL quae Psalmos& Prophetas minores complectebatur, & alia forte nonnulla. In codice Marchaliano Esaiae, ubi praeter Aquilam, Symmachum, & Theodotionem subinde allegantur. Γ, sive Oi-ς , videri possint anonymae hae tres interpretationes innui, si Majores etiam Prophetas illis comprehensas olim fuisse, aliunde constaret. Igitur eruditissimus Hodius p. sp . potius subscribit conjecturae Waltoni, qui suspicatus est designari tres vulgares LXX viralis versionis editiones a Pamphilo, Luciano & Hesychio recentitas, de quibus infra g. XIV. & quos non valde inter se diversas fuisse notat Waltonus IX. prolegom. I S. & 27. XII. ORIGENES Alexandrinus presbyter, cui ab indefetio labore Adamanti i& Chalcenteri nomen haesit, prae caeteris omnibus editione insigni versionis Graecae LXX. Interpretum praeclare jam pridem de Ecclesia promeritus esse noscitur. Haec fuit quae passim in veterum scriptis pro emendatissima a9 celebratur, & cum κοιν' si veVulgata ante Origeniana male confunditur b) a viris quibusdam doctissimis: quanquam & LXX. Interpretes in genere interdum Vulgatam e) versionem Hieronymus appellat. Continebat vero Origenis editio translationem LXX.Senum diligenter emendatam e codicibus optimis,
speciatim illo Alexandrino in Serapeo: praeterea cum Hebraico vel
cum AJ Videndus Hodyp. 613. Mo id, p. GIX.
363쪽
ORIGENIS ASTERISCI ET OBELISCI. Lib. III. c. XU. 3
cum Aquilae fortassis versione, neque enim Hebraicarum literarum admodum peritus sae erat Origenes ita cossatam ut ubicunque aliquid in LXX. virali abundaret, id notaretur obelita, ve virgula : ubi deficeret nonnihil, hoc ex alia versione, Theodotionis ) maxime suppleretur, atque itellula sive asterisco notaretur ; ubi denique aliquida LXX. interpretibus redditum esset paulo obscurius, ei sub lem nescinota adjungeretur lucidior altera translatio, itidem plerumque e Theodotione, nonnunquam & ex Aquila fg vel Symmacho repetita: unde fortassis est factum, ut in nostris quoque editis nonnunquam verba sacrorum Scriptorum bis H Graece reddita junctim legamus, locis ex Origeniana illa Hexaptari transscriptis, quae integra, perinde ut pura LXX. Seniorum ex Origenis Tetraptis, hodie in nulla editione superest. Caeterum constat Hexaptarem illam olim veluti praestantissimam una cum obelis & reliquis notis Criticis non modo Graece saepius descriptam, sed quoque in Ecclesia latina frequentatam esse, latiis redditam : & in
Orientalibus, lingua Suriaca atque Arabica. Verum sua jam aetate con
questus est S. Hieronymus Epistola is ad Suniam &Fre telam ii quod librariorum negligentia virgulis & asteriscis subtractis, distinctio
universa confunderetur. Tanto magis arduum videtur hodie Origeniana illa signa restituere , quod facturum tamen se nuper spopondit Clari mimus Grabius. Quanquam in libris quibusdam praeeunt adhuc Codices MSti, sive Graeci, ut Arundelianus e quo librum Esther notis
Agnoscunt hoc Huetius II. r. Origenian. Tille montius Memor. H. E. T. 3. p.7s4 Alberti Anus de Eucharistia p. 3 13. Petavius T. I. dogm Theo l. p. I. Morinus Exerc. Bibl. p. I 22. JO. Clericus qV. r. Hieronym.& Elias Boherellus ad eruditam suam Gallicam librorum Origenis contra Celsum versionem p. 27. o De notis Criticis Origenis vide praeter scriptores supra lib. 2. c t. ad i. I 8. laudatos Andream M istum ad Jostiam p. Ietet. Io. Morini Exerc. Bibl. IV. I seq. Huetii Origeniana p. 2 6O. Hody p. I IO. 29 I seq. Usser. de LXX. cap 6.
Suma & Fre tela, virorum nomina, non sceminarum, ut iam notatum viris doctissimis. Sic Attila , Ι otila, Froila. Bli vita. Ceurila, l Ilphila, Agila, Suintila , Amala, Chintila, apud Jornandem S bido runa : Traquila nomen servi in Chronico S. Benigni Divionens apud Dacheri uin T. I. spicile g. p 3 64. Sentila Rex Hispaniae id. p 388. G Ηody p. 6is. Usterius de LXX. c 7 &c. ubi mentio plurium Codicum M S asteriscis Origenianis instructorum. De Rupe fucaldiano agit Ctur terius praef. ad Procop &MOImm Exerc. B.bl. p. 114. seq. Et eAcerpta ac Variae te n. ex hoc aliisque codici-
364쪽
tis Origenis Criticis distinctum edidit Usserius ad calcem libri de LXX. Interpretibus, & codex alter e quo Esaiam,Procopii commentariis illustratum Io. Curterius vulgavit: si ve Syriaci, ut ex quo Josuam in i cem protulit vir paucis comparandus Andreas Masius, testatus ejusdem codicis ope alios etiam libros V. T. Judicum historias & Regum, praeterea paralipomenon, & Deuteronomii bonam partem, tum Esdram&Estner c Judithae quoque ac Tobiae libros codex ille conplectebatur similiter virgulis & asteriscis disjungere se potuisse: sive Arabici, ut Codex Pentateuchi duplex qui exstat in Bibl. Bodlejana, quosque evolvisse se statur idem Usterius , sive denique latini,ut quibus usii suntIo Cochleus, i Iosephus Maria Carus sive Thomasius m) Hugo Ferrandus, U &nuper in sua Hieronymi editione Io Marcianaeus. o) Nam alios quidem omitto, qui nova industria obelos & asteriscos apposuerunt, labore non fortassis plane reprehendendo , quo latinam versionem veterem vulgatam ad Hebraea & Graeca exigerent, ut in Bibliis suis Paris. i s s 8. fol. excusis fecit Io. Benedictus ) In Novi Foederis libris Iacobus Faber q) Strapulensis, atque Rob. Stephanus cr) in editione mino
XIII. Editionem LXX. Senum ita recensistam, suppletam &asteriscis dispunctam atque obelis, Origenes ' Hexapiis suis inseruit,
bus in Tomo VI. Polygloti. Londinens. De Codice Chigiano goo. annorum, com plexo quatuor Prophetas majores, Sc altero simili Vaticano meminit Mabillonius T. I. Musellial. p. 's. Varios codices eximios Graecos Uersionis Bibliorum in Bibl. Caesarea exstantes refert Lambecius libro III, 0 Cochleus A. is 3 i. edidit Psalterium Vetus cum astexiscis & obeliscis, praesiXum commentariis Brunonis Herbipolitani Episc. - In Psalterio duplici Rom. 168 3. 8. Et in sacror. Bibliorum titulis veteribus. ibid.
ω In Psalmos, Haris. I683 4. Conser Coteler, T. 3. monument. Gr. p F36. ο) Vide Acta Er. 160 s. P. I O . ρ) Rich. Simon Hist. Crit. N. T. lib. a. p. I b. &-s61. id. lib. 2. p. 134. e) id. lit, 3. p. 496. De Origenis Tetraptis. Hexaptis Ac Octaplis perquam diversia commentati sunt viri docti, ex varie intellec iis locis veterum, Origenis, Eusebii, Epiphanti, Hieronymi. Mihi
satis fuit de tota re quae verissima viderentur succincte exponere. Interim evolvat conseratque qui volet A. Massium praef. ad Josuam, Petavium ad Epiphan, p. 4O4. I. Rud. Retilenium in Epim Origenis ad African. p. 378. Marci anaeum ad Hieron. Valeis
365쪽
operi Biblico cui nullum par viderat vel illa vel prior aetas, & quod non
tulisse aetatem merito dolemus. In hoc sex columnis uno juxta se conspectu positis vir egregius collocaverat quidem Hebraicum contextum, Hebraicis consignatum literis non Samaritanis, neque punctis animatum vocalibus ) secunda eundem Hebraicum contextum literis Graecis descriptum, tertia translationem Aquilae , quarta Symmachiversionem, versionem LXXviralem ita ut dixi emendatam, interpolatam,& virgis, stellulisque ac lemniscis notatam, texta denique interpretationem Theodotionis. In quibusdam libris Biblicis heptaselida etiam erant &octa selida,&fortean ennea selida, siquidem versionem Graecam quintam, & sextam & septimam addiderat Origenes, ubi eam nancisci potuit, de quibus dictum a me supra g. XI. Hinc O IVD-rκm apud Veteres aliquando mentio, quae tamen ab Hexaptis diversum opus fuisse non videntur viris eruditissimis. Praeterea versionem Graecam ex Samaritico consectam, vel saltem illius varietates Hexaptis ab Origene insertas contendit IC Vossius: sed jam supra g. I p. annotavi veteres quando Samariticum laudant respicere versionem Symmachi Samaritae, e cujus binis editionibus alteram Origenes operi suo adscripsit. Specimen Hexaptorum in margine Codicis Barberiniani hoc occurrit ad Oseae XI. I. unde illud descriptum exstat intomoVI. Polyglotton Lon
dinens & in praestantissimi Cavei Vitis Patrum Anglice editis T. i.
Valesium ad Euseb. VI. rs. & in Epistola Eusebio subjecta ad Usserium, contra ea quae
hic vir doctus de binis editioni lius Graecae versionis senum ab Origene in HeXaplorum opere conjunctis, pura &κοινῆ, tradidit in syntagmate de LXX. c. s. Waltonum pro lego m. Bibi IX. 2I. Huetium Origenian. lil. 4. Dionysii de Rivis diatribam de Origenis Hexaptis & Octaplis Lugd. 1676. q. Dan. Hein sit Aristarch. p. 796. L d. Cappellum Critic. S. p. 337. t L. Vossinna respons . ad Objecta Criticae S. pnos, seq. Ricles Simonem in disquisiti. Biblicis & II. 3.& io. Hist. Crit. V. T. Hottingerum thesaur. philolog. p. 288. Jo. Morinum Excrc Bibl.p. 8 I. Caveum vita Origenis num. 13. Alex. Morum in Causa Dei p. IZo. seq. Frassenium disquisit. BibL p. 263. seq. Eliamdu Pin Prole gom. Bibl. T. I. p. 383. seq. Petr. Gale simium &Jo. WoweranUm ira Comment de LXX. & qui diligentissime in hoc argumento accuratissimeque versatus e it Humi redum Hody de Bibliorum textibus Original. libro IV. E nostiatibus quoque hanc materiam attigere Theologi praestantissimi Dors heus diff. Theologiae
Zacharianae praemissa, d) 3. Κortholtus de variis biblior, editionibus p. q74. scq. Waltherus ossicini Bibl. P. 2II.
366쪽
Lubet & aliud hoc loco specimen subjungere, Caput primum
367쪽
Geneseos, fragmentis Veterum Interpretum E Philoponi maxime commentario in Hexaemeron conquisitis: Theodot.
368쪽
369쪽
370쪽
II. K- έπεν ο θεος βλα σάτω η γη βλά - μα χόρτου σπειρο ον σπέρμα, ξύλον κάρπιμον
