장음표시 사용
101쪽
ri CAP. I. DE SCRIPTORIBUS ET SCRIpTis
non improbabilis est eruditorum conjectura, qui harmoniam hanc Evangelicam sub Tatiani Alexandrini nomine ea ditam non a Tatiano, sed ab Ammonio Alaxandrino tertii seculi Scriptore concinnatam judicant, iicut & Michael Memlerus hanc Tatianoivulgat adstriptam harmoniam Moguntiae A. Iuer . sub Ammonii Alexandrini nomine in lucem publicam emisit. Accedit, quod haec harmonia, quae in titulo Tatiani esse dicitur, talis non sit, qualem Tatiani harmoniam fuisse Veteres tradiderunt. Cum vero etiam sub Ammonii Alexandrini nomine harmonia qua dam Evangelica in iisdem monumentis orthodoxographis &bibliothecis Patrum, nec non i n Micropresbytico Basileensi
occurrat, seorsim Iies. Augustae Vindelicorum ex versione Ottomari Luscinii edita,non pauci eruditorum statuunt, ubeissim hanc harmoniam sub Ammonii nomine vulgatam Tatiano adicribendam esse. At Valesius in notis ad Eus hium,&liunc secutus Pagi ad A. C. I 72. animadvertunt, illam quoque harmoniam evangelicam, quae in monumentis orthodoxographis & bibliothecis Patrum Ammonii Alexandrini nomine praenotatur, Tatiano tribui non posis. Et quamvis Valesii argumenta non Omnia sint magni ponderis, sufficit tamen vel hoc unicum argumentum, quod ex Theodoreto constet, Tatianum in sua evangelica concordia ea omnia expunxisse, quae ad Davidicam Christi genealogiam spectant. Unde pater, neutram ex his harmoniis evangelicis Tatiano tribui posse 1, non illanx, quaeAmmonio Alexandrino vulgo inscribitur, quia etsi genealogia Christi in ea omissa fuerit, multa tamen loca, in quibus Christus . vidis filius dicitur, m ea inveniuntur, multo minus illam, quae Tatiani nomine vulgo gaudet, cum in illa integra Christi genealogia referaturo Caeterum ex eo, quod Tatia
102쪽
gelicam alia πεντε inscripsit, VosIius in iusser atione de genere Chri ρ. II.&Grotius sub initium notarum ad Matthaeum colligunt, Tatianum suam harmoniam non ex quatuor, sed ex quinque evangeliis, addito ad quatuor evangelia evangelio secundum Hebraeos, concinnasse. Uerum cum Eulebius Tatiani harmoniam ex quatuor evangeliis concinnatam ideoque ita τεα-- dictam fuisse scribat, dubio procul in prauatione Victoris Capuani pro
αα πεντε legendum est διά quibus verbis innuitur Tatianum ex omnibus quatuor evangeliis harmoniam svisam evangelicam contexuille, qua de re iam olim notἷQihil dixi in iussera attine de Hares archis p. acto. Qualiscunque autem fuerit Tatiani harmonia, certum videtur eos errasse, qui hanc Tatiani harmoniam cum evangelici secundum Hebraeos confuderunt, quorum meminit Epiphanius bares M.
XVI. Tatiano Gregorius quidam tractatum de Mnima dedicavit, quem Nicolaus te Nourrv hactenus inediatum putavit, ideoque, cum MSCtum quendam codicem nactus fuisset, in apparatu suo ad Biblioth. Patrum Tomo secundo editionis prioris,hunc tractatum graece & latineat- texuit. Verum illeoactatus jam pridem sub nomine Gregorii Neocrimentis Episcopi, seu Talaumaturgi, inter ejus opera a Gerardo VOssio cum ejusdem scholiis fuit editus, qui Gregorium Thaumaturgum auctorem huius tractatus esse judicat. Quae sententia si vera sit, neces se est Tatianum, cui hic liber consecratus est, a Tatiano Justini discipulo, de quo nos agimus, diversum esse, cui rei liaudim
103쪽
dio CAP. I. DE SCR l P TORI Bus ET sCRI mismorari placet, sed ilibet potius,quis illaGregorius, quis iuleTatianus, judicandum relinquere. ιν
XVa IRENAEUS Polucarpi senis quondam audiator, Lugdunensis Ecelesie Presbyter, ac tandem Pothinodela rusto ejusdem Seleta Epileopus famis est. Qua fide
striptor hic dignus, quo tempore natus &mortuus fuerit, quo coniilio & quo tempore opus adversus haereses elucubraverit, qua aetate latinus hujus operis interpres vixerit, dc qae alia scripta Derinis reliquerit, prolixe disquirit He Deus Dodoellta in tex dissertationibus de t renaeo Omniae 16ην. ediris. Fase etiam agit de Irerimo Halloixius ιn visis documentis istumium Ecclesia orientatis Scripiorum a pag. a. usque adpag. ω . Addi poterunt Femesemius in vita Irenaei ex illius ti aliorum Patrum scripssi collecta, Grabo in ole menis ad novam Ionas edtionem, Cave iis mitis Prurum A sto uorum P. III. Tille montiux Tomo. memor. eccos p. 77. seqv. Se in motisp. sis. Theophilus Mynautas in iniucuso martyrum Let Me sum p. aae . sseqv. ubi interatare si quod Cardinalis monius, eum Philippum Melancinhonem a Rege Francisco I. in Galliam evocatu intellaxisset, ad Regem se contulerito de industria. Irenaes volumen adversus hoeses attulerit, Regique, ut erat literarum&librorum amantissimus, deantiqv itate Script tis & libri excellentiadisserentem libenter audienti, ea quae Irena lib. 3. c. p. deodio adversus haereticos scripsis, ostemtauerit, & hoc stratagemate effecerit, ut Rex commeatus diploma revocaret, & Melanchthonis in Galliam adve
' XUM. Quinque librorum Irenaia adversus hameses, textus Diuiligod by Cooste
104쪽
textus graecus exceptis stagmentis apud Epiphanium&alios autores servatis periit, veterem autem latinam versionem primus Basileae A. Isr6. in lucem produxit Erasinus Ro-terodamus, qui hanc latinam versionem pro originali Irenaei textu perperam Iiabuis, & cum Is3 . secunda vice hoc Opus Irenas in eadem urbe ederet, adhuc incertus fuit, utrum Irenaeus graece an latin P scripserit, ut ex praefatione fecundae hujus editionis patet. Verum graece non latindIrenaeum scripsisse communis eruditorum sententia extra dubitationis aleam merito colIocat, quorum aliqui ipsum
Irenaeum graeci sui operis latinum interpretem esse suspicantur, quam suspicionem, cum nihil probabilitatis habeat, illis relinquimus. Quisquis autem fuerit latinus ille interpres, ineptissimus fuit, & multa, quae non intellexit, inmisit aut depravavit, ut judicat Maliger e p. av. ad R chaνdum Nomsonem. Post Erasmum, cujus editio Basileae& Parisiis aliquoties iterata fuit, Nicolaus Gallasius A. Is7o. Gene vae apud Iohannem te Preux & Iohannem Parvum hoc Irenaei opus vulgavit, qui graeca, quae reperire potuit, fragmenta latinae versioni adjecit, & annotationibus suis hunc scriptorem illustravit. Eodem feritae tempore nempe A. 1171. Iolio Iacobus Grynaeus hos Irenati libros recognovit, & Basiileensibus Episcopiorum typis imprimendos dodit, in qua editione maxima libri primi pars, quae apud Epiphanium legitur, non iuxta veteris latini interpreti&, sed Iani Cornarii, qui Epiphanium interpretatus est, versionem exhibetur. Post Erasinum, Gallasium & Grynaeurn quinque illos Irenati libros adversus haereses, seu ελεγχου G άνα τροπης' --γνωοχως, quae graeca fuit illorum librorum inscriptio, Parisiis Francistus Fenardentius edidit, cujus Irenaeum primo Parisiis A. I376.& postea locupletio-
105쪽
11 CARI. DE SCRIPTORIBUS ET SCRI pristem Coloniae Agrippinae A. IS9s. prodiisse refert Lucas addingus in suis laiptoribus ordinis minorum, cui Ordini etiam Feuardentius addictus fuit, pag. ita. Alii adhuc
alias editiones partim vivente adhuc Feuardentio, partimeo jam defuncto procuratas reserunt. Et in Coloniensi quidem editione, quam vivente adhuc Feu ardentio A. 1196.
prodiisse dixi, post Feri ardentii epistolam dedicatoriam & praefationem ad lectorem & vitam Irenaei ex ipsius& aliorum Patrum scriptis a Feuardentio collectam.& antidota adversus criminationes, quibus haeretici ire um lacerare dicuntur, & encomta Irenaei ex Patribus collecta, sequuntur ipsi Irenaei libri adversus haereses ex veteriversione latina, quibus adduntur a. graeca fragmenta, quae ex Irenaeo quondam in suis scriptis allegavitPseudo-Justinus tyr, Basilius Magnus, Epipbamus, Eusebius, Theodoretus, Anastasiius Nicaenus, Antonius Melissa, Demetrius Diaconus, Damascenus, & Nicetas. 2. Eadem fragmenta latindreddita a Joachimo Perionio, Iacobo Billio, Iohanne Christophorsenio aliisque eruditis viris. 3. Scitolia I cobi Billii,& Frontonis Ducari in octodecim primi libri capita. 4. Annotationes Feuardentii magna ex parte auctae & locupletatata F. Fragmenta Omnium aliorum liabrorum Irenaei additis Feuardentii annotationibus. 6.Fragmenta quinque ex scriptis Polycarpi,quae ad calcem libri secundi Irenaei adjecta simi. 7. Arnobii & Serapionis conflictus. In editionibus Parisiensibus postrem is accesserunt etiam nova quaedam Irenaei stagmenta ex bibliotheca Cardinalis Rupilucaldi de Omia graece & latine, quae Petrus Halloixius in vitis & documentis illustrium ecclesiae orientalis scriptorum primus Vulgavit. Accuratestina liabrorum Irenaei adversus haereses editio est, quam Johannes
106쪽
Ernestus Grabe Oxoniae A- I7oz. procuravit, in qua textus graeci partem non exiguam restituit, antiquam versionem latinam subinde emendavit, Omniaque suis de aliorum n iis illustravit. Caeterum Irenaeum opus suum adversus hae reses ad Turibium EpiscopumToletanum transmisisse fabu- latur Dexter tu ch onico ad A. C. n. n. s. quod etsi a nullo alio Scriptore memorari trivariusin notis ad hoc chronicon 'fateatur, nihilo tamen minus hos Irenaei librosTuribio num
cupatos fuisse sibi persuadet, & aliis persuadere frustra sata ἀ
XIX. Notandum autem est in Erasint, Gallassi, tiGrynaei editionibus, quinque libri quinti capita postrema desiderari, quae primus Auardentius produxit, &quae Ireis 'naeum chiliasino addict- fuisse produnt, quae causa sone fuit, quod nonni,ssi ea in suis exemplaribus ex Irenaei opere resecanda cens ierint. Sed de chiliasimo irenaei & non nullis aliis doctrinae naevis,qui in hoc eximio alias opere Oecurrunt, dicendum erit in capite Id. de doctrina secundi seculi. Nunc tantum monemus, non probari nobis Ν-dicium Iohamis Clerici, qui ad octodecim commata capulis I. evangelii Iohannis pag. 42. scribit, fuisse quidem Ir meum virum pium & religioni addictissimum, sed callidum
rerum & dogmatum aestimatorem nunquam eum credimturos,qui opus ejus non oscitanter legerint, ζ optandum
etiam fuisse dicit, ut suae in heterod os misericordiae potius quam reli speciminae nobis relinquere maluisset, cum relus irae saeph ita assinis sit, ut ab ea vix secerni possit. Multo mmus probamus, quod Rekrmati in clypeo fidei gallia scripto, apud Feuardentium in antidotis adverses haereticorum criminationes, de Irenaeo asciverasse perhibentur
107쪽
r CAP. I. DESCRIPTORIBUS ET SCRIPTisbentur, nempe eum nunquam sacras scripturas perlegisse, symbolum Apostolicum non intellexit se, multa pestisera, nefaria & ab omnibus rejicienda protulisse, multaque temere commutasse,& a vera apostolicaque doctrina desse. xisse.
XX. Praeter hoc opus adversus haereses alia quoque scripta Irenaeus reliquit, quae temporum injuria perierunt. Scripsit enim librum de Udoade seu octonarao, quem singulari adjuratione obsignavit, cujus formulam Eusebius tib .
clesiast. e. s. exhibent. Scripsit etiam varias epistolas, ut epistolam ad Maseum de schismate, episeoiam ad Horaniam de monarchia, & quod Deus malorum non sit conditor, jus fragmentum servavit Eusebius loco modo allegato, pistolas aliquas in causa festi paschalis ad Vinorem Episcopum Romanum, ex quarum una bonam partem excerpit Eusebius Bbr.s. histor. e l. e. cujusmodi epistolas Irenaeus etiam ad plures ecclesiarum Praesules exaravit. Alia quaedam scripta Irehaei deperdita, nempe librum adversus Genistes, quem de sitientia inscripsit, & demonstrationem praedracationis apsotica Marciono nuncupatam, & IUrum marim rum dissutationum recenset Eusebius lib.F. his . eciaec. c.& ex eo Hieronymus l. c., qui tamen librum adversus gentes de scientia, seu disciplina perperam in duos tkbros divi dii, quasi Irenaeus & breve Volumen adversus gentes, de aliud de disciplina scripserit. Nam ex Eusebio constat, illud ipsum breve contra gentes volumen de disciplina seu de scientia inscriptum fuisse. Libri adversus Marcιonem ab Irenaeo elucubrati, cujus nulla apud Hieronymum menti ne is minit Eusebius M. a. c. G. sicut & ipse Irenaeus his. l. c. ap.
108쪽
seor im se contra Marcionem scripturum promisiit. Sunt, qui etiam Iibrum aliquem de Pascha ab Irenaeo scriptum putant, moti auctoritate Justini vel potius Scriptoris respons onum ad quaestiones orthodoxorum)qV. M. ubi morem die Dominica genua non tactendi ab Irenato in libro de Pascitate traditum seriolt. Verum ἡ πεE 4 πακα λεγγ. cujus autor ille meminit, forte nihil aliud est, quam una ex epistolis Irenati ad Victorem& alios Episcopos dc Paschate exaratis. Ex MSCtis quibusdam Patrum catenis nonnullas Irenati symbolas collegit Combefisius in auctario novissimo Graecorum Patrum bibliothecae Tom. I. p.a98. Similes Irenati symbolas exhibent impressae Patrum catenae in Matthaeum, Marcum, Lucis T & alios libros biblicos.
I. usum suiste Irenaeum inscriptis suis eo Novi Testamenti exemplari, cujus partem priorem quatuor Evangelia & Apostolorum acta complectentem ex Bezae dono Cantabrigiensis Academia pomidet, suspicatur Colome. ius in epistola ad Iustellum p. 127. Suspicio autem C lomessii inde nata est, quod ille, dex Cantabrigiensis, de quo apud Morinum δε . t. exet . LM. --ercit. a. e. 3. Simonium in bisoria critica textus N. T. e. Io.
ut & in dissertatione eritica, quae subjuncta est historiae criticae eommentariorum in N. T. Amaldum inexerciti erit.
de exemplaribus graecis&MSCto Bezae, & alios plura videantur, in Lugdunensi S. Irenaei coenobio inventus fuerit, ut Bera in epistola ad Cantabrigiensem Academiam testatur.
Conferri etiam de Irenaeo poterunt Photius m Litio M. ea cod rao. Chemnitius in oratione de lectione Pistrum Dannhauerus in chriseide p. 3II. Bcbelius in antiquitatibus sicuti a. Varenius in rationario secuti a. p. N. Rivetus Critic. S. BD. a. c. 6. Hottingerus in b bhotbecario quisis
109쪽
τε, CAP. I. DE SCRIpTORIBVs ET SCRIpTIs partito p. at . & 3 3. Fratres Sammarthani in Gallia christiana Tom. I. p. ayI. Ex gestis vel scriptis Irenaei jam dis sollicitd qua litis nihil inveniri potuisse scribit Gregorius
M. ad AEtherium Episcopum Galliae Iib. XI. epist. indict. IV. s. s6. in qua epistola Gregorius Irenaeum beatum coisgnominat, nec martyrem appellat, quemadmodum & Te . tullianus, Eusebius, Epiphanius aliique Veteres Irenaeum, etsi variis elagiis celebrent, martyrem tamen non cognominant, nisi quod autor quaestionum & responsionum ad orthodoxos inter Iustini Opera editus, Irenaeum martyrem appellet, quod etiam ab Hieronymo in commentario adcap. .. Esaiae factum est, ubi tamen nomen martyris forte ab aliena manu adjectum est, cum Hieroci us aliis in locis Irenaei mentionem faciens martyris cognomentum Omittat. Sequiori autem aevo a temporibus Gregorii Turonensis Irenaeus vulgo inter martyres reserri coepit, cujusamemoria
in martyrologio Romano,& aliis quibusdam martyrologiis d. 28. Jun. vel 4. Cal. Iul. non ψCal. Iun. ut in Grabilla naeo semel iterumque per typographi vitium legitur &in Menaeis Graecorum d. v. Augusti celebratur. Baronius in notis ad martyrologium Romanum, habemus, inquit, iubibliotheca nostra acta martyris S. Irenai s Sociorum eis sed quod non mediocriter dolemus, ona sublata pagina sunt imperfecta, sed in annalibus A. C. 2os n. 28. acta passionis Irenaei excidisse ait. Integra Irenaei acta se reperisse in MSCto codice archi coenobii Cisterciensis asserit Ruinarius in actis mari rum sinceris p. 7Sy. sed ea proferre operae
pretium non durit, cum recentiora ipsi vis a tuerint. P trus Halloixius in vita Irenaei e. ra. literarum monumentis
proditum esse dicit, quod Irenaeus ab Im peratore Severo iis ter duos colles, in quorum uno crux fixa, in altero Jovis sta' tua
110쪽
tua posita, collocatus fuerit, & interrogatus utram partem alteri praeferret, spreto JOVe crucem elegerit, eoque facto post varios cruciatus resecta per carnificis gladium cervice agonem suum consummaverit, quam narrationem Halloixius ex autore libri de aetatibus mundi aetate 6. la ausit Uerum cum antiqui Scriptores de Irenaei martyrio nihil tradant,& sequiori tantum aevo Irenaeus inter Martyres r latus fuerit, non improbabilis est Dodvvelli in diss. de Ire naeo sententia, negantis laenaeuin inter Martyres reserendum cste.
m Reliquias Iren i pessime tractatas fit iste ab Hugonottis Imrificii passim graviter queruntur,. ua ι ria Sancti liiijus P sulis corpus a Calvin illis
auectum fuerit, male inter se consentiunt. Bellai minus B, a. de re stuu Sanctorum c. I. asser corpu4 Irenaei cst tum & crematum, & in profluentem prolectum scilla cujus rei testem nominat Laurentium Surium. Ipse Suriaus effossum a Calvinistis Irenaei corpus non dicit, neque etiam corpus ejus in profluentem suis. projectum asserit sed tantum ossa ejus com austa fuis. scribit. Dissentit a Surio Nicolaus Badius in vita Edmundi Augerii. Is enim refert, rogum quidem jam paratum fuisse, in quo Irenaei corpus concremandum erat, sed pium quendam Chirurgum, cum jam antea caput Irenaei Calvinistarum truculei,-tiae siubduruit si de reliquo corpore flammis subducendololicitum simulata religione Calviniana in mediam turbam accurrisse,& exclamasse: Sinite me haec Papisticae su- perstitionis idola manu mea propria prunis&igni tradere Iusque dictis Irenaei truncum e vestigio in domum sitam asportalle S. carbaso cistaeque simul cum capite inclusum ra-