Historiæ ecclesiasticæ primi secundi a Christo nato seculi selecta capita, delineata studio d. Thomaæ Ittigii ... Praemissa est ejusdem de scriptoribus historiæ ecclesiasticæ recentioribus dissertatio

91쪽

mes latine reddidit, quae cum aliis Pici operibus Argent rati Anno Iso7. prodiit. Eandem suo Antidoto adversus haereses Basileae II28. Johannes Sichardus, suo Micropresbytico Bassileae Isso. Henricus Petri, suis Orthodoxographis Basilere ins. Iohannes Heroldus,& monumentis suis otth doxographis Bassileae Is69. Johannes Iacobus Grylutus ins ruit. Epipola ad c1 Serenum Bibliothecae Patrum,seocicae rariliis I66I. collectae primo statim tomo inserta legitur. Eversis dogmatum quorundam Aristotelis ex versione Gulielmi Postelli Parisitis assti lucem publicam aspexit. Sincta quaedam Justini Romae graece prodiisse Bibliotheca

Barberina indicat Tom. I. p. Quae sint illa selecta cum ignaris scio. Editor autem forte est Hieronymus Brunetis Ius Iesu ita, quem Justini & aliorum quorundam Patrum Graecorum orationes & epistolas Romae edidisse in Bibliotheca Telleriana p. 3o. legitur. Est solam ad Diognetum &orasionem ad Gyaecos primus IS92. vulgavit & versionem suam addidit Henricus Stephanus. Apolσωκ primam graece & latine cum variorum notis Oxonia: I7oo. prodire

raenesia ad Graecos, Sc alteram συι em ad Graecos, nec non Iibrum de Monarchia cum Variorum annotationibus Ox

niae Anno 17χ. edidit H. Huic hin. Omnia quae extant ustini opera, excepta epistola ad Diognetu ira, ct oratione ad Graecos Parisius issi. graece Robertus Stephanus in lucem publicam emisit. Eadem latine Parisiis Anno Iss . Joachimus Perionius, Basileae isss. Sigismundus Gelenius, & ibiadem Basileae asci. Iohannes Langus publicavit. In graec latinis operum Iustini editionibus Heidelbergensi is 3. Ω Parisiensibus 16is. & 1636. ut & Wittebergensi, quae Coloniae nomen mentitur 168 . etiam Epistola ad Diognetum,&

92쪽

ECCLEsIAST. SECULI SECUN DL 13 ratio ad Graecos, quae duo scripta Heinricus Stephanus jam e tenebris in lucem prod erat, comparent. De latinis operum Iustini editionibus in Coloniensi & Lugdunensi Patrum Bibliotheca nihil addo. Iudicium observationum Halensium de Justino Tom II. observat. 7. s. eXpendunt Autores der unshutalen Natarachien 17o3. p. 413.

XIII. TATIANUS Iustini discipulus ex gentili Christianus, & ex Christiano post Justini mortem haereticus factus est. Eum Plillustrius in libro de haeresibus post Decii persecutionem floruisse alserit, quod falsiisimum esse

Leo Allatius in Notis ad stathium recte animadvertit, etsi hunc errorem male corrigat,& ipse animadversionem qu

que mereatur, dum non post Decii, sed post Adriani persecutionem Tatianum floruisse statuit. Rationem quidem suae sententiae Allatius hanc reddit, quod Epiphanius Iustinum Martyrem Tatiani Praeceptorem sub Adriano passum tradiderit. Verum manifestum est, Epiphanium in illa chronologia errasse, nisi mrte verba ejus a librariis tran posita fuerint, & Epiphanius illo loco non tempus, quo J stinus obiit, sed quo ad christianam fidem conversus est, ii nuere voluerit, quae conjectura est Papebrochii Tom. II. Pru. pag. ros. Longius a vero aberravit Conradus Gesne--.rus, qui in Bibliotheca sua lal. ω7. Tatianuin sub Juliano Apostata MarWrem factum asserit.

XIV. Ex infinitis voluminibus, quae hunc Tatianum reliquisse Hieronymus in Catalogo Scriptorum Ecclesiasticorum c. N. memorat, nihil hodie superest, quam oratio ad Graecos, & harmonia Evangelica, si modo harmonia eva geliorum adhuc superest. Et orationem quidem ad M

93쪽

mes latine reddidit, quae cum aliis Pici operibus Argent rati Anno IsO7. prodiit. Eandem suo Antidoto adversus haereses Basileae Isr8. Iohannes Sichardus, suo Micropresbytico Basileae Isso. Henricus Petri, suis Orthodoxographis Basileae isη. Iohannes Heroldus,& monumentis suis Oilli doxographis Basileae Is69. Johannes Iacobus Grynaeus inseruit. Epipola ad σ Serenum Bibliothecae Patrum,seocicae Variliis I66I. collectae primo statim tomo inserta legitur. Eversio dogmatum quorundam Aristotelis ex versione Gulielmi Postelli Parisiis Iss2. lucem publicam aspexit. Seticia quaedam Justini Romae graece prodiisse Bibliotheca Barberina indicat Tom. I. ρ. Quae sint illa selecta cum ignaris scio. Editor autem sorte est Hieronymus Brunellus Iesulta, quem Justini & aliorum quorundam Patrum Graecoru morationes & epistolas Romae edidisse in Bibliotheca Telleriana p. 3o. legitur. Est solam ad Diognetum &orazι rem ad Gν scos primus IS92. vulgavit & versionem suam addidit Henricus Stephanus. φώσωκ primam graece & latine cum variorum notis Omniae IIoo. prodire jussit Johannes Ernestus Gra . . uomm Fcundam, sta rosio ad Graecos, & alteram συιonem ad Graecos, nec non librum de Monarchia cum Variorum annotationibus Ox niae Anno 17M. cdidit H. Hutchin. Omnia quae extant

ustini opera, excepta epistola ad Diognetum, & oratione ad Graecos Parisius issi. graece Robertus Stephanus in lucem publicam emisiit. Eadem latine Parisiis Anno Iss Joachimus Perionius, Basileae iss3. Sigismundus Gelenius,& ibiadem Basileae Isos. Johannes Langus publicavit. In graec latinis operum Iustini editionibus Heidelbergensi Parisiensibus 161s. & 1636. ut & Wittebergensi, quae Coloniae nomen mentitur etiam Epistola ad Diognetum, & oratio

94쪽

t ECCLESIAST. SECULI SECUNDI. 33 ratio ad Graecos, quae duo scripta Heinricus Stephanus jam e tenebris in lucem producierat, comparent. De latinis operum Iustini editionibus in Coloniensi & Lugdunensi Patrum Bibliothera nihil addo. Iudicium observationum Halensium de Justino Tommobservat. 7. expendunt

m. TATIANus Iustini discipulus ex gentili

Christianus, & ex Christiano post Iustini mortem haereticus factus est. Eum Philustrius in libro de haeresibus post Decii persecutionem floruisse asserit, quod falsissimum esse

Leo Allatius in Notis ad stathium recte animadvertit, etsi hunc errorem male corrigat, & ipse animadversionem quinque mereatur, dum non post Decii, sed post Adriani persei cutionem Tatianum noruisse statuit. Rationem quidem suae sententiae Allatius hanc reddit, quod Epiphanius Iustis num Martyrem Tatiani Praeceptorem sub Adrians passum tradiderit. Verum manifestum est, Epiphanium in illa chronologia errasse, nisi iste verba ejus a librariis transposita Herint,& Epiphanius illo loco non tempus, quo I stinus obiit, sed quo ad christianam fidem conversus est, innuere voluerit, quae conjectura est Papebrochii Tom. II. prιι pag. ros. Longins a vero aberravit Conradus Geta

rus, qui in Bibliotheca sua fol. 6o7. Tatianum sub Juliano Apostata Martyrem iactum asserit.

lim i XIV. Ex infinitis voluminibus, quae hunc Tatianum reliquisse Hieronymus in Catalogo Scriptorum Ecclesiasticorum c. N. memorat, nihil hodie superest, quam oratio ad Graecos, & harmonia Evangelica, si modo harmonia eva geliorum adhuc superest. Et orationem quidem ad m

95쪽

1i C A Pa DE SCRIPTORIBUS ET SCRIpTIsin, ut Tillemontio, item Hoornbeckio in misicesianeis p. gr.& aliis quibusdam Criticis ob styli diversitatem & insuetas Iustino argutias visum est, certum est epistolam hanc ob egregias, quas continet, sententias lectu non indignam esse. c

vi tam ad Zenam s Serenum spuriam esse Nat Iis Alexander pluribus argumentis probat, & Raynaudo inerotematibus de malis &bonis libris probabile videtur, autorem hujus epistolae non esse Iustitium Martyrem, sed Justinum Abbatem Hierosolymitanum, cujus mentio in actis S. Anastasii Peris injiciatur. Ex nostris hane epistolam dubiae fidei esse judicat Varenius in rationario secuti a. p. a zas. Contra epistolam hanc genuinum Iustini fretum esse statuit Diecmannus Dissert. I. de vocis Papa aratibus, &Tenetelius in Exercitat. Selectis p. 99. ubi ad Ra audi dubia respondet, & p. 4 o. ubi Halloixit sententiam refutat, statuentis autorem hujus epistolae Veterem aliquem ascetam, seu.Monachum, Zenam autem & Serenum itidemci nobitas fuisse, ideoque praecepta, quae hac epistola contis nentur, imprimis ad Monachos spectare.

XL Reliqua Iustino Martyri attributa, & sub ejus

nomine edita scripta, nempe eversis quorundam dogmarumini telis, Euasiones Christiana numero quinque ad ra-eos,cum responsione Graecorum, & responsi minus recte insituri eonfutatione, confutationis quarundam opinionum appendix aa Graecos, Suasionum Gratanicarum ad Christi

mos, s CHistianarum adeas sponsionum liberis A si onum νδε solutio ad Orthodoxos, a plerisque Criticis inter Iustini pseudepigrapha numeranrur. Sicut autem haec striapta Iustino ab aliis Scriptoribus supposita fuerunt: ita ex

96쪽

adverso aliqua germana Iustini scripta perierunt, ut

liber de anima, Psaltes, tractatus contra omnes haeresses, tractatus contra Marcionem , liber de refῖrrectione, ex quo insigne fragmentum Datnascenus in parallelis servavir, commentarius ιn haxaemeron ab Anastasio Sinaita allegatus, oc qi dam alia. Varia fragmenta ex deperditis Iustini scriptis colligunt letallistri Piet in vita J- sint e. a . & Grabe in orcioPo Patrum sec. II. Tom. I. Rag. ι ι. I siq. Iocularis error est Martini Poloni, qui in chr nico p. - . Justino Martyri epitomen hisoriarum Trogi Pom- ρυι adscribit, Historicum gentilem cum Philosopho &Martyre christiano, & Scriptorem Latinum cum Graeco confundens. Si Theophilo SpiZelio credamus, extant e tam Justini siermones a Sirmondo editi. Nam in veteri Academia Christi p. 3 . ubi Iustini Martyris virtutes ex ipsius scriptis delineat, adducit verba ex Iustini Sermone is. &in margine scribit: Psinus sermone XV. inter eos novos, quos Jacobus Sirmon N e tenebris in Lucem edidit. Quae nescio quomodo Viro celeberrimo exciderint. Forte ex Typographi incuria verba aliqua omissa sunt, qui post Iustini locum ex dialogo cum Tryphone delumptum ante verba: s in N. Fermone ponere debuisset: similiter Augustinus in sermone F. Verba enim quae SpiZelius ex Iustini sermone is. adducit, leguntur apud Augustinum in sermone g. inter eos novos, quos Iacobus Sirmondus edidit, qui nullos Iustini sed 4o. novos sermones Augustini in lucem protraxit. Unde etiam in margine apud Spia hum pro verbis: P nus Sermone Is. ponendum est: --gusinus Sermone I

XII. Ex his Iustini operibus ejus paraenesis ad se eos sive Gentes Johannes Franciscus Picus Mirandulae C B 3 mes

97쪽

mes latine reddidit, quae cum aliis Pici operibus Argent rati Anno Iso7. prodiit. Eandem suo Antidoto adversus haereses Basileae II28. Johannes Sichardus, suo Micro presbytico Basileat Isso. Henricus Petri, suis Orthodoxographis Bassilearisss. Johannes Heroldus,& monumentis suis otth doxographis Basilea: Is69. Johannes Iacobus Grynaeus inseruit. Epistola ad μ' -- σ Serenum Bibliothecae Patrum,seeiacae raritiis 166I. collectae primo statim tomo inserta legitur. mersis dogmatum quorundam Aristotelis ex versione Gulielmi Postelli Parisiis is'. lucem publicam aspexit. MDei a quaedam Iustini Romae graece prodiiise Bibliotheca Barberina indicat Tom. I. p. si, Quae sint illa selecta cum

ignaris scio. Editor autem sorte est Hieronymus Brunetis Ius Iesu ita, quem Iustini & aliorum quorundam Patrum Graecorum orationes & epistolas Romae edidisse in Bibliotheca Telleriana p. 3o. legitur. Est solam ad Diognetum Loraraonem ad Gyaecos primus IS92. vulgavit & versionem suam addidit Henricus Stephanus. Apologia. primam mece de latine cum variorum notis Omniae IIoo. prodire

raenesia ad Graecos, δά alteram oratιonem ad Graecos, nec non Iibrum de Monarchia cum Variorum annotationibus Ox

niae Anno 17M. edidit H. Huic hiria Omnia quae extant ustini opera, excepta epistola ad Diognetum, & oratione ad Graecos Parisitis assi. graece Robertus Stephanus in lucem publicam emisit. Eadem latine Parisiis Anno In . Ioachimus Perionius, Basileae iss3. Sigismundus Gelenius,& ibiadem Basileat isos. Iohannes Langus publicavit. In graec

latinis operum Iustini editionibus Heides bergensi isρι.&Parisiensibus 16is. & 1636. ut &Wittebergensi, quae Coloniae nomen mentitur USI. et iam Epistola ad Diognetum, &

98쪽

ECCLESIAST. SECULI SECUNDI. Isratio ad Graecos, quae duo scripta Heimicus Stephanus jam e tenebris in lucem produrierat, comparent. De latinis operum Iustini editionibus in Coloniensi & Lugdunensi Patrum Bibliotheca nihil addo. Iudicium observationum Halensium de Justino Tom II. observat. 7. V s. expendunt Autores der unssuiagen Nacbrachien I7Oῖ. p. 4l3.

XIII. TATIANUS Iustini discipulus ex gentili

Christianus, & ex Christiano post Justini mortem haereticus factus est. Eum Philustrius in libro de haeresibus post Decii persecutionem floruisse asserit, quod falsiisimum esse Leo Allatius in Nutis ad Eustatόιum recte animadvertit, etsi hunc errorem male corrigat,& ipse animadversionem quinque mereatur, dum non post Decii, sed post Adriani persecutionem Tatianum floruisse statuit. Rationem quidem suae sententiae Allatius hanc reddit, quod Epiphanius Iustinum Martyrem Tatiani Praeceptorem sub Adriano passiim tradiderit. Verum manifestum est, Epiphanium in illa chronologia errasse, nisi mrte verba ejus a librariis transisposita fuerint, &Epiphanius illo loco non tempus, quo I stinus obiit, sed quo ad christianam fidem conversus est, ii nuere voluerit, quae conjectura est Papebrochii Tom. II. Pril. Pag. los. Longius a Vero aberravit Conradus Gela - rus, qui in Bibliotheca sua fol. 6o7. Tatianum sub Juliano Apostata Martyrem famam asserit. XIV. Ex infinitis voluminibus, quae hunc Tatianum reliquisse Hieronymus in Catalogo Scriptorum Ecursia coinrum c. v. memorat, nihil hodie superest, quam oratio ad Graecos, & harmonia Evangelica, si modo harmonia eva geliorum adhuc superest. Et orationem quidem ad Gra-

99쪽

16 ci Ap. I. DE SCRIPTORIBUS ET sCRIPTI seos edidit primus, seu potius edendam curavit Iohannes Friti: s, qui imanu scriptum hujus orationis codieem Venetiis exArnoldi Arienti Peraxyli liberalitate nactiis est, eumque Conrado Gesnero communicavit, qui Tiguri Anno Tatiani orationem una cum Antonii & Maximi Sententiis, &Theoph ili libris ad Autolycum graece edidit, in quo volumine tam Theophili libris ad Autolycum quam Tatiam orationi ad Graecos praemittitur Epistola Johannis Frisii dedicatori qui utrumque hoc scriptum Venetiis adTi, gurinos attulit, & Theophili quidem libros Georgio Grelistio,Tatiani autem orationem Hieronymo Frichiollernati dedicavit. Graecam hanc Tatiani editionem mox eodem anno latina excepit. Idem enim Gessi erus eodem anno in eadem

urbe illa ipsa scripta,quae modo graece ediderat, latine quoq;

vulgavit, partim a se, partim ab aliis in latinum conversa. Et Tatiani quidem orationem ad Graecos ipse Gemerus latine reddidit. Etsi enim Tengelius in exercitationibus fefectis p. a/I. suspicetur, erras e Labbeum, qui Tatiani orationem ad Graecos seu Gentiles a Gesnero editam scripsit, & alios rectius sentire, qui orationis hujus versionem Conrado Clausero tribuunt, in eo tamen Vir Clarillimus ipse erravit. .

Sane Gesnerus ipse in epistola de libris a se editis Tatiani

orationem a se latine versam profitetur, & volumen a Ges-nero ex Patribus supra memoratis collectAm clare ostendit, Theophili quidem libros ad Autolycum a Conrado

clausero versos, Tatiani autem orationem ab ipso Gesnero latinitate donatam & notis insuper illustratam fuisse. Eandem Tatiani orationem semel iterumque inter orthodo tographa prodiisse scribit autor editionis Oxoniensis. Verum semel tantum in orthodoxographis ab Heroldo A. Is s s. collectis haec oratio oce & latine legitur. At inter Orthodoxo grapha monumenta a Grynaeo

100쪽

Gryn.rci collesti l c oratio plane non legitur, neque graece, neque latine. Unde etiam Nourry m fiso a paratu p. yyo. edt. In I. errat, cum ait, hanc Crationem post A. Is K. Basileae sepius& latine in orthodoxographis prodiis . Nulla enim post annum orthodoxogi aphorum editio habetur, in qua Tatiani oratio sive graece sive latine occurrat. Extat autem latine in Parisiensi, Coloniensi & Lugdunensi Patrum Bibliotheca. Graece & latine prodiit in auctari OBB.PP. graeco latino Anno 162 cum notis Ducaei, nec non ad calcem operum Justini Martyris Parisiis Isis. de 1636. ae litebergae 16m Novissime hanc orationem Tatiani graece& latine cum suis & aliorum notis de Anonymi disisertatione in Tatianum taxoniae A. C. i Oo. Gulielmus orth vulgavit. interum Antonius Pollevinus Tom.II. apparatus sui R. st.'alium quendam, at iam librum adversus Graecos pro fide Christiana MSCptum in Bibli theca cujusdam coenobii Bononientis se vidisse falso sibi peisuasit. Ultima enim illius tractatus verba, quae Posse-vinus loco allegato exscribit, 'docere iplum potuitsent cOdicem illum Bononiensem a Tatiani oratione ad Graecos minime differre, quem Possevini et rorem notavit Allatius in notis ad Eu nubium p. I.

XV. Praeter orationem ad Graecos tribui solet T liano larmonia Evangetica, quae iri orthodoxographis V roldi & Grynaei, nec non in Bibliothecis Patrum legitur. Versionem ejus Theotiscam Gryphisvvaldiae A. V 6. edidit Johannes Utilippus Palmenius. Verum ex cognomento Alexandrini, quod autori hujus harmoniae tribuitur,&Tatiano minus competit, quippe qui non Alexandrinus, sed Syrus vel Assyrius fuit, ut ipse in oratione sua indicat, C non