장음표시 사용
581쪽
I iTOPICORAM. 29o id propter quodsi um,asi ignandum sic enim erit manifestum utrum praeuidensa qmi an no: facit instantiam.
Loci communes pro interro . . igante, O repondente.
Cap. IIII. ST aut orationem prohibere cocludi, quadruxpliciter. E aut interimedo id propter quod finitium:aut ad ἰ interrogantem insantiam dice , sepe.n. non soluit quidcm:qui tamen interrogat, non potes longius producere. Tertium autem ad interrogataraccidit.n. ex interrogatis quidem non peri quod uolumus,eo quod non bene interrogata sint, addito autem aliquo, feri coclusionem. Si igi tur non amplius potes producere interrogans,ad interrogantem erit insantia: si autem potest, ad interrogata. Quartu autem,pesima est instatiarum quae est ad tempus:nam quidam talibu instans ad qua disputare pluris est temporis, quam praesentis exercitationis:instantiae igitur, ut dictu est prius, quatuor modis fui. Solutio aut est earuquae dictaesunt,prima tantum:reliquae aut prohititiones quaedam ct impedimenta conclusionu. Inculpatio uero orationis, secundum ipsam orationem,. quando interrogatur no eadem.Tleranq; enim quod non bene distulatur oratio, is qui interrogatur,es causa eo quod non concedat
ex quibus probὸ erat disputare ad positionem: nam non es in altero solo, bexe absoluere comune O O 2 opus.
68.locus. Dubitatio α69.loelis. declaratio.
582쪽
L I B E IL UI ILopus. Necessirium igitur quandoq; ad dicentem
et non adposii nem argumentari,quando is qui respondet,is contraria interroganti ob servat corroboransfroteruientes igitur,altercatorias, non dialecticas faciunt exercitationes. Amplius autem quia exercitationis et experimenti gratia, est non doctrime hui modisunt orationes, pC sticuum quoniam non solum uerumJlio Randum,ucrum etiam fallium, nec per uera semper,
sed quandoq; per salsa, e enim ueroposito, interimere necesse es disputantem,quare proponenda Llya:quandoq; autem OH o posito, inteximendum perfals:nihil enim prohibetialicui uideri quae non sunt,magis quam uera: quapropter ex iis quae illi uidentur,oratione facta magis erit suasua quam adiutus. Oportet autem eum qui bene transfert,dialectita,cst non contentiωὸ transferre. Vt geometram geometrita, siue falseum siue uerumsit,quod concludendum est: quales autem dialectici filogismi,dictum es prius ..uM--niam autem malus particeps, qui impedit commune πω, patet quod O in orationibus: nam
commune quippiam quod proponitur O in Eris est, praeterquam in concertantiums, his autem non eri eundem utrisque finem assequvnampi res uno impossibile est uincere. Dissert autem nihil me in respondendo,siue id interuandomi: aram qui contentiose interrogat, pr. rue El aal: qui in restondendo non dat quod uid tur, nessuscipit quicquam quod uult interro
583쪽
TOPICORVM. IS Igans interrogare.Manifestum igitur ex iis quae di et s.lo 3 , quod non similiter inculpandum is secundum seipsam orationem, interrogantem. Nam nihil prohibet orationem quidem prauam esse, interrogantem uerὸ ut positile est optimὰ contra respondentem disieptare: nam contra protervos non po Iibile ortasse statim seumere quales quis uult,sed quales fieri possibile, faciendi fllogismi. Honiam autem est indeterminatum quando contraria, oe quando ea quae sunt in principio sumunt homines c nam plerunque per seipsos dicentes contraria dicunt, O abnueres pris dant posterius, eo quod interroganti et contraria,
est qua in principio,plerunque obediunt necesse es prauas feri dissutationes,causa autem est qui respondet haec quidem non dans, illa autem talia dans, manifestum igitur quoniam non sim
liter inculpandum interrogantes, Orati nes. Orationis autem secundum seipsis quinque Inculpatio- sunt inculpationes.Prima quidem quando exin- nis orationis terrogatis non concluditur , neq; quod propositum est, neq; omnino quicquam,cum sint uel Dlsa,uel inopinobilia, aut omnia, aut plurima , in quibus conmere debet conclusio: O neq; ablatis . quibusdam, neq; additis,neq; his quidem ablatis ii . illis uero additis, fit conclusio. Secundo aut, si adpositione no fiat ollogisemus,et ex talibus , eo modo quo diisu θ prius. Tertia uero si additis quibusda falsilogismus: haec aut sint deteriora tu, qua interrogatur,et minus probabilia coclusioneos s etiam
584쪽
7 .locus. declaratio. s.locus. declara io. s. loclis. declaratio.
etiam si ablatis quibusdam,tiam quandoq; sumulptura necessa's:quare non eo quod haec sunt ,'Dllo Imus. Amplius,si ex inopinabilioribus, ct
minus credibilibus c3clusione,aut si ex ueris, sed maiore opera indigentibus demolirari, quam problema:non oportet autem ex omnibus problem
iis 3llogismos exiistimare similiter probabiles ef-
se,c suasibiles: natura enim statim sunt aliqua quidem faciliora,alia uero dissiciliora eoru quae interrogaxtur: quare si ex aliquibus ut ferip te si maxime probabilibus, coiecturam fecerit,d sputatum bene est. Manifestum igitur quonia orationis non eadem inculpatio, o ad problema, secundumst mam nihil secundum se quidem orationem prohibet esse uituperabilem, ad proble-ma autem laudabilem : σ rursum ediuersio secundum se quidem laudabilem, ad problema autem vituperabilem, quando ex pluribus est facile cum
probabilibus, tum ueris concludere. Erit autem quandoq; oratio etiam concludens quam non concludens deterior, quando illa quidem ex absurdas concludit, cum non sit tale problema, haec aut indigeat talibus quae seunt probabilia cir uera, O nondum ex assumptis sit oratio. Eos autem qui per falsa uerum concludunt, non iustum est inculpare . Nam falsum quidemsemper necessest per falsa f3st irare: uerum autem es quandoq;
per falsa fγllogi re,manifestum aute id ex ana lyticis. Cilm autem demo iratiosit alicuius dicta
. oratio: si aliquid est aliud quod ad conclusionem
585쪽
nullo modo se habet, non erit ex illa filogi in os autem appareat,sophisma erit:non demonstra tio. Est autem philosophema quidem, stilogi semus demonstratiuM:epichirema autem,'Illogis mws dialicticiis ophilina uero, JDgismus con tentioso: aporema autem 13llog miu dialecticus contradictionis. Si uero ex utrisq; quae uideatur aliquid ostendatur, non aPtem sit militer Aideatur: nihil prohibet quod ostenil tur magis ait rouideri. Sed si hoc quidem uideatur, illud autem neutra parte:aut si hoc quidem uideatur, illud autem non videatursim liter quidem similiter utique erit, est nosi autem muta alterum, sequetur
quod ea magis. Est autem quoddam idem ad syllogismos peccatum, quando ostenditur per longiora quod contingit per brcviora, cy queo rationi adsunt. Vt quod est opinio magis altera, quam altera si quis petat ipsum quodque maxime esse, este autem opinabile, ipsum quod uerὰ est quare quorucida in magis csse inum: ad quod autem magis, magis dicitur esse, esse autem O Usam opinione ueram:an crit accuratims, qua parsit exigens quadam petitum est autem ipse ni, opimonem ueram ese, O ipsum quodq; maximὰ esse,ac si ipsa opinio vera, certior ': Ied quae nequitia maior, qua quae facit circa id cuius es oratio:latere causa mi oratio autem ιβ manifesta uno quidem modo,et publici bimo, i sit concludes sic, ut nihil oporteat jnterrogare:uno alite et qui B: gx dicitur:cu sumpta quide sint ex quibus ne
77.loclis. 'declaratio. 8.locu . declaratio.
586쪽
cessiritim est conclusionem esse, quae quidem sint per conesusimnes conclusa, etiam si id omittitur, quod ualde probabile est. Pro opponente oe respondente loci communes. ωρ. V.
v .LS A autem oratio uocatur quadruplici-x ter. Vno quidem modo quando apparet c-- cludere quae non concludit uocatur autem apparens, litigiosussyllogi κύ. Alio modo, quando concludit quidcm,no tamen ad propositum: quod accidit maxime in lys quae ad imposiibile ducunt. Aut ad propositum quidem concludit, non tamdsecundum propriam di ciplinam:hoc autem est, si ea quae non es medic inalis,uideatur es messicinalis,aut gcometrica quae no Ggeometrica, aut dialectica quae non est dialectica, tue uerum, suefisi sum sit quod accidit. lio autem modo,si per filsa non concludit: tus autem erit quandoq; quidem conclusio Diu, quandoq; autem uera: nam
susum quidem semper per Di a concludi veram autem possibile est non per uera:ut dictum est prius. v d autem Hlsa sit oratio, dicentis peccatum potira est,quam orationis:atne qhidem dicentis cmper, ted cum lateat ipsum quod falsam orationem dixit aliquam:eὸ quod ab ipsis suscepi-mres cum pluribua ueris quippiam amplius: se exire quae max uidentur interimit aliquid uer rum talis enim existens, uerorum demonstratio est oportet sanZ positorum aliquid non esse omnino , quare erit huius demonstratio. Si autemurum
587쪽
TOPICOM M. as Irum concludat perfalsa, O ualde absurda,c pluribus deterior eris,quae falsium filogi ant: erit autem tam, quae falsum concludit. sua re manifestum quod prima quidem consideratio orationis secundum stipsam est,si concindit: siecunda
autem,utrum uerum an falsam: tertia uero, ea
qualibus quibusdam. Pham se exfalsis quide, opi
nabilibus autem, tionabilissi aut existentibus
quidem, sed inopinabilibus,prahasi hero Ofalsa est ualde inopinabilia sint .dilucidum quodpraua,aut simphciter,aut ad rem. Id autem quod iup rincipis cir contraria quoniam pacto peteret tu terrogans,fecundum ueritatem quidem in analyticis dictum est secundum opinionem uero nunc mcendum est.2'etere autem uidentur id quod est in 8o.locus .
principio quinq; modis.Manifestissimo quidem, O primosi quis idipsum quod mostrari oporteat
petat: hoc antem in eo ipsio quidem non facile latere potest,in synoumis autem, in quibuscunque nomen est oratis idem significat, magis. Secudo autem,quando quod particulariter oporteat demonstrare uniuersaliter quis petat:ut qui argu- .mentatur quod contrariorum una di ciplina,omnium oppositorum postulauerit unam ese: nam
uidetur id quod oportebat siecundumst ostendere, cum alio petere pluribua. Tertio si quis quid uniuersialiter est ostendere propositum , particularia ter petat:ut si de omnibus contrari s propositum est, de aliquibus postulet:uidetur enim hic quod ca pluribus oportebat ostendere secundum se, extra
588쪽
8 r. locus. declaratio. 81.locus. declaratio.
L I B E UIII. petere . Rur*s,s quis dividens,petat problemar ut se oportet ostendere medicinam sanioe agri, extra utrunq; postulat: aut si quin eorum quae sequuntur sicinuicem ex necessitate, alterum petate ut latra incommensurabile esse diametro: si opor reat ostendere quod diameter lateri. Aequaliter. autemst υntraria petunt ei quod ex principio
est. 2Nam primo quidem siquis opposita petat
secundum virmationem oe negationem. Secydo autem contraria secundum oppostionem: ut bonum oe malum idem. Tertio uerb si quis unia uersaliter postulas,particulariter petierit cot dictionem. Vt si quis sumens contrariorum uria
disciplinam sani aegri alteram esse petat: aut si hoc petens .in uniuersali oppositionem tentet seu mere. Rursum,si quis petat contrarium ei quod ex necessitate accidit per ea quae posita sint: si quid ea quidsm non sumat quae opposita,at alia perat duo,ex quibus erit opposita contradictio. Differt autem contraria sumere tantillum ab eo quod es in principio: quoniam huius quidem est peccatum ad conclusiioncm nam ad illam aspicie tes, quod in principio est dicimus petere eontra, ria autem sunt in propositionibus, eo quod ima aliquo modo se habent adinvicem. Ad gymna-sam autem Gr exercitationem talium orationum primum quidem conuertere assuescere oportet orationes. Sic enim O ad id quod dicitur copiosius nos habebimus, in paucis, plures suemus orationes: nam conuertere Ai transumen-
589쪽
TOPICORVM. 29 tem conclusionem cum reliquis interrogationibas interimere unum quippiam eorum quae dicta sunt: necesse in enim si conclusio non es, unam aliquam interimere propositionum : siquidem omnibus positis necesse erat conclusionem esse. omnem autem positionem O quod quod non sic argumentum considerandi , cum inueneris,solutionem statim quaerendum. Sic enim simul accidet edi ad interrogandum, ad respondendum exerceri : O si ad nullam alium habemus,apud nosi ossensim comparanda sunt qua attinent ad 0siam positionem argumenta: nam id ad cogendum multam copia prae bete'ad redarguendum magnum habet adiumentum, quando quispiam promptus est argumentari , is quod fit est quod non sic: nam ad
contraria accidit facere ob eruationem, ad cognitionem, Oea quae siecundum philosῖρbiam est peritiam posse conspicere, est conspexisse quae
ab utraque accidunt suppositione,non paruum in frumentum: reliquum enim horum, rectὸ eligere alteram: oportet autem ad id quod tale est,e se bono ingenio: hoc est secundum veritatem
bonum ingenium posse bene Uigere uerum, diffugere falsum: quod qui nati sunt bene, posAnt probὸ facere: nam qui amant, O qui odiunt, quod profertur facilὸ dis cernunt optiuum. Et ad ea quae si simὸ incidunt problemata , scire Onrtet orationes, O id maximὰ de primispinuionibus. Nam in hissastidianis e qui respondent,
590쪽
8s.locus. declaratio. 86.locus. declaravi 8 . lacus.
L I B E VOΙ. Amplius, terminorum copiosos esse oporte Oprobabilium O primorum se habere promptos. Nam per haec fiuntsyllogi i Tent dum aut O ea cin quae 1 is me incidunt di1putationes tenere.P am quemadmodum in geometria ante pus est circa clementa exercitatum esse, in nurmeris circa capitales promptest habere,inmultum refert ad hoc, o alium numerum cognoscere multiplicatumsimiliter quoque Oin or
tionibus promptum esse ad principia, O proposi
tiones memoria scire oportet: nam perinde ac iu
memoriae fensorio solum, loci positi statim faciat
pas res memorare:te haec faciat ad ratiscinandupromptiore, eo quod ad determinatas illas inspiciat secundum numerum. Tropositionemq; communem magis quam positionem in memoria ponendum. m principiorum Osuppositionum copiosum esse mediocriter,disscite. Amplius, orationem unam plures facere assuescendum,ne-lut j qui occulti Simὰ abscondunt. Tale autem erit si quis quam plurimum abscedat ab Unitate eorum, de quibus es oratio: erunt autem potiores orationum uniuersales maaimὰ, quae id pati
pinint, ut quoniam non est una plurium disciplina: sic enim O in tu quae sunt ad aliquid, in
contraris , O in cometatis est. Oportet aAtem reministi uniuersalesfacere orationes: tametsi
fuerit disputans particulariter. Sic enim O plures licebit unam facere: similiter autem O aput rhetores in enthymatibuL: Eundem antem quam maximi