장음표시 사용
51쪽
matu,quia multi ex eoru philos his diuinatio,
Dem nullo modo utile esse ea Pbauertit ratione, quod sequi praeludebat omnia esse fatata:& quonam utilitas fuisset,si futura omnino mala prae uideas,quae nullo modo valeas euitare nulla eniomnino utilitas,sed moeror potius fuisset secut': qui hominu animos potius preturbasset. & non tantu homines ex bonoru expectatione gaudet, quantu timore impendentiu malom cosueuertit torqueriuno eni satis multu infortunis Romanis fuit deos dea & fatorci oraculorum augurio rumcs & caeteroru quae diximus malorum initia
a gentib' barbaris accepisse, nisi ritus quot sa croru infandos ab is pariter habuissent,quib' tamen populus Romanus pro sua prudelia min' flagitiose q traditi erant est usu S . Siquide orgia orgia. Orpheus adinvenit Thracibus,quae Dionysio aBacchis mulieribus celebrantur: & hae carnes crudas comedentes sacro furori initiabantur, Scfurentes ac Bacchantes viros simul atl foemi nas in templis deorum noctu pernoctare coge; bant:Cererem Romani vi castissima coluerunt, adeo ut periculti castitatis facturae vittas ei' ma, Vires Ceres tronae palam in templo tangerent.Vnde poeta: ΠΤ 'Paucs adeo vittas cereris contingere dignae.sed
videam' que fuerint metita,*pter quς deificata est.Ea femi filiae luctu moestam cu a Baboneno Bambo mubili coribantu muliere hos tio suscepta potione '' 'multis confecta ex rebus: quam ciceona appet, Ciceo gen'
lant sumere recusasset,indoluisse Bambone,ati PVtiψηi sublataveste genitalia mebra cereri oste disse,que hoc spectaculo delectata ciceona sust erit, atq; biberit,unde dea meruerit appellari.Matris vero
52쪽
deoru sacra Phrygii quotannis crudelissimis cera taminib' faciebat,sed mani Lacerdotes utrius; que sexus virum &kerninam ex phrygia conse crantes urbem solenni pompa tympanoru so nitu perlustrabant. Maiora sunt quae sequuntur, re quorum pauca Romani vel modestissime du, xerint imitanda.Rhodii hominem Saturno facrificabant.Quam crudelitatem cum postea duxearint mitigandam, aliquem mortis supplicio da, natum ad faturnalia V si seruabat,quem ipso in Immolatio festo grauatum vino immolabant. In Salamine insulaDiomedi homo immolabatur,qui ab ados pud varios lescentibus ter circum aram ductus,tadem a faσPRPμψδ' cerdote hasta percussus & rogo impossit' crema batur.Dionysio masti apud Chios homo crus deliter discerptus sacrificabatur. Lacedςmoniis homine Marti sacrificare Bliti fuerunt.Et phoe; nices in bellorum aut pestilentiae calamitatibus amicissimos homines Saturno solebant immolas Te.Et i creta curetes Saturno pueros sacrificabat.
In Laodicea Syriae palladi virgo immolabatur. Arabest singulis annis puerum immolates sub ara sepeliebant.Omnesq; Graeci priusqua in siu; scepta prodirent bella hominem immolabant, quod de Iphigenia bello Troiano factu praediscant. Phoenices in magnis calamitatibus atque
periculis sui principis, dilectissimum ex filiis in
xedemptionis praemium iugulabant. Unde Sastumus rex regionis, qui posteaquam hominem exuit,in Saturni stellam transsatus est,cum Vni cum filium ex Anobret nympha haberet,Leud dictum,quia maximo dc periculois bello ciuitas premebazur,regio indutu ornatu,super construs
53쪽
ctam ad hoc praeparatamque aram immolauit. Aristome. Aristomenes Messenius Iovi, quem apPellant tabes. .: Ithomerem trecetos simul factificauit homines, '' in quibus Theopompus lacedaemonius fuit. Cufame Athenientes p ropter Androgei caedem an toti foegerentur,de ad auxilia deorum confugissent, A. I ' is
pollo iussit ut singulis annis septem mares tota crificandos idemque foeminas in cretam Lacrificandos miti mitt*bδ x
terent. quod &diligentissime multis seculis obsseruatum fuisse traditur. Scythae quosicunq; ad uenas ceperint capiunt autem multo , qui stu duhniis actibus & tempestate ad eos depelluntur Di ε st. dia. nae statim immolantiIn Pella ciuitate Thessaliae 'φ' hominem Pelleo & Chironi singulis immolant ' μ '
annis.Dionysius alicarnasssus in primo de antis quitate Italica refer Iunone & Apollinem,quo niam decima hominum eis immolata non fues ra magnas Italis calamitates induxisse,ut nulo Ius in arboribus fructus ad maturitatem usque primam permanserit:nec sipicae semine implebastur:nec herbς pecori siufficietes germinabat. Fo tes deficiebat,mulieres abortu periclitabatur,aut nati filii maci & distorti erat, caeteritq; hominumultitudo crebrius et Blebat veXabatur. Cumque responis accepto nollet dii immolatione animas lium hostiis facie da,magna omnes ambiguitate tenebatur. Tuccs ciuitatu prim ues,post reliqua multitudo,Italia migrare coepertici&quasi ame tes furentest pellebant vicissim,ac pro certamune pellebatur, & multis Italiae ciuitatibusdereli,ctis Graecia & barbaria italis eli repleta. Hercustlemi ferunt ara primu in saturnio aedificata,in, Herentis in
54쪽
neglecto superstitione inani incolae turbarentur, simulacra vivi hominis in Tyberim fluuium de, i ciebant hostiarum ornata modo, Idque postea idibus malis a populo Romano factitatu est.Ea enim die pontifices,virgines s Vestales,prgioreS, alii h ciues,quos sacris adesse fas est, animalibus de iure pontificio immolatis triginta hominum simulacra,quos appellant argeos,a pote sublicio
in Tyberim dimittebant. Gentiliu externorum xeligione quantum ad Romanorum honestandaxem oportere visum est ostensa , ad nostru redi. himus propositu. Inter multa vero quae Roma na superstitio nobis dicenda exhibet,nihil no reo spuendum, ac omnino abominabile est, praeter unum,quod viro Christiano in meliore partem amplectendti,couerte dumi existimo,sacris sci, licet ut appellarunt,ac religioni Romana gente accuratissime intentam fuisse. Unde praeclarissi via est illa Ciceronis de aruspicum relponsis senstentia. Quam Volumus patres coscripti,licet ipsi
nos amemuS,tamen nec numero Hispanos, nec
robore gallos,nec calliditate poenos, nec artibus Graecos,nec denil hoc ipso huius gentis,ac ter rar domestico natiuol sensi Italos ipses,ac latio nos,sed pietate & religione ait hac una sapientitia quod deorum immortaliti nomine omnia res gi, gubernarat prospeximus omneS gentes nastione si superauimus .Et Liuius xlvij. Gn. Corsnelio praetori multa indicta, s cum M.&milio Lepido potifice maximo iniuriose contenderet, sacroxurnq3 q magistratuu ius potetius fuit.Sed quid beatus Aurelius scribit Augustinus dii illaen Romanis comitteretur suorti sacroru insaniae,
55쪽
dum tanta fierent mala,calebant arae numinum sabaeo thure serti si recentibus halabar,clarebat sacerdotia, phana renitebant, &vno eodemque tempore Lacrilacabax ludebatur,furebatur in tesplis. Igitur de religione Romanorum tractaturi, partes prim i ,pponemus,in quas ea diuidi oporotere iudicemus. Tribu sis multaria,&diuersarum
reru aciebus armata relietionis predictae cognitio nobis tractanda occurrit. a prima in parte aesi iis operis. OS eoruU Origine,sacra,cerimonias,ritus,adora;
tiones,liberationes & hostias, ipsaru postea rerucausa a gentibus instituta erectat tepla,sdes,sacella,phana,aras,delubra,simul ostendem'. Desinde secti do loco quaerendae utilitatis,opulentiar& amplitudinis artes sub religionis,&aeoru nusminis integumeto c5fictas,potifices, flamines, sacerdotes,saliris,Vestales, dates,phanaticos bacachides,&maxima eiusmodi hominu turba doce,
bimus. Tertia dehinc aci e, ludi, spectacula, lecti. sternia, supplicationes, & multa huiusmodi ad populoru delectatione luxumque &ad seditionu,
tumultuationum cocitatione, auersione excos
gitata sub religionis 3 re deoru praetextu popu
lo data coplebui.Deos & sit Romulus coluit,qui Lupercal in palatio monte ins siluit,facra diIS a Euphidatiliis albano ritu, Graeco Herculi, ut ab Euandro instituta erat,sicut Liuius docet feci tame Nu Numa Psiama Pompilius artifex religionis industrius fuisse stibi . i. videε, que Liuius dicit ne luxuriaretur otio ani, iis*mi,omniu priiam rem ad multitudine imperita,& illis seculis rudem,efficacissima, dearum mestum incutiendum tantum esse stimulassem secuargeria colloqui & monitu qus acceptissima diis Baisi.
56쪽
essent sacra instituere,sacerdotes suos cuil deo rum cultui praefecisse. Vnde Cicero P domo siua ad pontifices. EQuidem sic accepi potifices in res ligioniblis suscipie dis caput esse,interpretari qus voluntas sit deorum immortalium. & in eadem oratione.Cum multa diuinitus pontifices a maιioribus nostris inuenta atque instituta sun tum nihil praeclarius quam qUod vos,& religionibus deoru immortaliti & aummae reipu. praeesse vos luerunt,ut amplissimi & clarissimi ciues reipub. bene gerendo: pontifices,religiones sapienter imterpretando rempub.conseruarent. Quati etiam deos fecerint Romani Cicero in vetustissimis pontificii iuris legibus ostendit, quarum capita nonnustarum hic ponemus.Ad diuos adeuto,caueste pietatem adhibento, opes amouento, qui seocus favit deus ipse vindex erit.Separatim nemo habessit deosmeve notios,sed ne aduenas nisi publice aduectos priuatim colunto,costituta a paα tribus delubra habento. Lucos in agris habent & larum sedes,diuos,& eos qui caelestes semper habiti colunto.& illos quos in caelum merita vocaverunt,Herculem, Liberum, iEsculapium,Cassiorem, 'ollucem, uitinu.Ast illa propter qua datur homini ascensius in caesum,mentem,Virtustem,pietatem,fidem, earumi laudum delubra
sunto,nec ullo vitiorum sacra Blennia obeunto. Quod autem ex hominum genere consecratos sicut Herculem & caeteros coli lex iube indicat quidem omniu animos immortales est 'sed forotium bonoruml diuinos.Bene vero quod meS, pietas,uirtus, des consecratur manu,quarit Oma
nici Romae dedicata publice templa sunt,ut illa
57쪽
qui habent habet aute omnes boni) deos ipses
in animis suis collocatos putent.& idem Cicero in Verrem actione septima. Tui Ceres, S Lbbera quarum sacra sicut opiniones hominum ac religiones ferunt loge maximis atque occultissi'mis cerimoniis continentur,a quibus initia vitae,ari Victus,legum,morum,mansuetudinis,humanitatis exempla hominibus & ciuitatibus data, ac dispersia eue dicuntur.Praeterea ipse Cicero P murena.Cum omnis deorum immortalium po*testas aut translata sit ad hos,aut certe comumscata nobiscum. Satis ital hoc initio ptimae diuisionis nostrς partis fundamenta iecimus:qui per Ciceronem & iuris pontificii documenta deoruVenerationis, & locorum in quibus adorarentur Principium causam l ostendimus. Sed plura ad eam rem a M.Varrone afferemus. Is vir sancto; rum religionis nostrae doctissimorum Hieronyomi & Au ustini iudicio doctissim',est autor de,
os ex Samoinrace m Phrygiam aduecrOS rene; in phrygia
am ex Phrygia in Italiam detulisse;dicto quem Itiiii Iper eos spiremus: & corpus,meΠtem ac ratione delati.
habeamus:quos fuisse vult Apollinem & Neptu num .unde Uirgilius Cum socijs natoq;: penatibus & magnis diis: &, Ia pater AEneas sacra & mae de deo sacra altera patrem Asseret: iliacos excipe vesta deos. Plutarcibus in vita Numae popilh. Ea quae de deorum sacris Numa pompilius statuit q si milia sunt prorsius Pythagorae docUmetis.Nam primum principium ille necis sensibi nel pertUrbationi subiectum: sed mente inuisibilem:
creatam esse censuit. Hic aurem Romanos pro
hibuit existimare imagine dei aut hominis spe-
58쪽
ΥRIVMPH ANTIS ROMAE ciem,aut animalis habere formam:neque fuit a
pud eos picta neque ficta dei prius species . Sed
in prioribus. clxx. annis templa quidem aedifica; bant: sacraque tuguria erigebant:simulacrum vero nullum corporeum faciebant . perinde atque nefas esset deterioribus meliora assimulare, neq; Mera insti aliterati intelligentia percipi deus possit. facra' 'μ' quot a Numa instituta itum, sanctimoniamque
Pythagorae vehementer attingunt. Erant enim
sine sanguine,eorumque plurima ex farina dc lisbo rebusque vilissimis composita . Affirmat etiueam Varro deos ab aliquis Romanis plus annos. D res. ι ςlXX sine simulacriS fuisse cultos,eorumque.xx.& plebes. ' selectos,caeteros appellauit plebeios, suntque is lecti.xismares,octo foeminae.Ianus, Iupiter,Saaturnus,Genius,Mercurius, Apollo,Mars,Vulca nus,Neptunus,Sol, Orcus, Liber pater, Tellus, Ceres,Iuno,Luna, Diana, Minerua, Venus, Ue Ra.Et praeter hos utriusque sexus deos, alia fuit
deorum dearumque tanquam matrimonialis c5 pymatio iunctio, quam comprecationem appellauerunt:
ut qui scilicet rem diuina uni fecisset,alteri quoque supplicasse videretur: & latiam Saturnus, salacisam Neptunus,horam Quirinus,mariam Uulca: nus,miricen Quiritius,ne tenem MarS,comprescationem suam habuit. Attulit tamen aliam deorum diuisionem Varro a Labeone sumptam,quin i dis. asseruit deorum partem esse bonam,partem ma mali dij- Iam, qui cultus a uersitate internoscantur , cum
mali caedibus hominum & tristibus supplicatio: nibus,boni obsequiis laetis atque iucundis qualia sunt lectisternia, atque ludi, & conuiuia placa; rentur. Et cum deos ut diximus selectos a Iano
59쪽
LIBER PRIΜvs. 14 Commendare incepisset: quem tum bifrontem, IRR'bi 'rum quadrifrontem tanquam geminu faciebanti 'μμ0 φῆ de aliis minoribus tractauit,quorum seriem a coceptione ad decrepiti hominis sepulturam perduNir, in hunc maxime modum nostris hominibus Perridiculum .Quum mas & foemina coniungutur adhibetur deus iugatinus , cum domum est: 'μη' ducenda quae nupsit officium id exhibet Domi, Domiduc
ducus.Ut autem in domo sit,deus DomitiuS: Vt Domitius maneat cum viro,dea Manturna praestat.perduo HRVtum 'Etaque in mariti domum virgo super priapum, p: Gum is nimirum masculinum immanissimum & turpisi d*x simum fascinum more honestissimo matronam sedere iubetumnec prius mariti cubiculam ingredi permittitur,quam aula & caeterae domus partes cubiculo continentes nucibus spargatur,qui, Nμ - ψη bus a multitudine conculcatis compressae virgi. δ'' ' 'nis eiulatus inter strepitum nequeat exaudiri. dumque fuerint peragenda secreta, ut sine dissis ροπψΠ cultate virginitas auferatur dea Virginensis , & nensi,. 'deus pater Subigus,& dea mater Prema,deaque Pertunda,& Venus Priapo & ipsi deo praestant venus. obsequium, Subsequiturque illico dea Mena Io: ΜςΠη uis priuigna,cruori menstruo praesidens:& liber Libes sater accurrit pater, quem sic vocatum esse volunt, mmareS in coeundo per eius beneficium emissis seminibus liberentur.nec tardius praestat ossicium dea libera & Venus dicta,illud idem mulieribus quod liber viris praestans auxilium. Vnde credit Libera dω a Labeone doctus Varro duobus iis mari & foe: minae numinibus,honores in templis marmore, aut aere, Libero virilis corporis pudendam par
tem oeminini liberae, excises adornato sis fuisse.
60쪽
Malum vero fuit obscurissimos a Romanis desvi sitivi ει οβ QTQ habit S Uitumnum & Sentinum, quorusentinus. alter Vitam in Embtione , alter sensum puerpe, rio largiebatur . Vt autem nulla pars hominum praesidio numinum careret, dei per singulos ad erant actus, tanquam opifices in vico argetario, ubi unum vasculum ut perfectu exeat, per mulatos artifices trassit.Mulieri enim focis partu tres, ab G custodes adhibebantur, ne Siluanus deus illa
Pilumnus. VeXaturuS ingrederetur, Intercido Pilumnus &DeuQmnus Deuerrinus: rumque significandorum causia res homines noctu domus limina circuibant:Ρrim' intercidoni subministraturus securi limen caede; bat. Pilo secundus pro pilumno feriebat, & sco Lucina. pis tertius deverrebat. tandem Lucina qua par turiens inuocauerat,ops quot dicta,opem asse; rebat.Et ne agrippae essent qui nascerentur,quos
sic dictios fuisse constat quia perueris ordine pes
Dea peruer dibus pr mum ventre egrederentur,deae peruer/V. iiiiiii, se & profa aduocabantur: post quas Uagitinus deus os puerperii aperiens siucceaebat: & partu lucem Diespiter perducebat: pra ibi aderat
Rum ti . leuana quae partum de terra leuabat expositum. sed & rumina veniebat mammis praefecta muslierum quas prisci ruinas appellauere, ut lac cos piosissime praeberetur, quousque adueniente tem Potina. pore Potina dea potionem: Edulica escam prςbe tuti a. re possent. Nec paruum erat Cuninae deae opust quae & si cunas ipsa non agitabat,ut leuiter moti. fu, uerentur curabat. Maiora deinceps dicenda sunt numinum collata hominibus beneficia. Mercus rius inde quasi medio inter homines curres Hermes Grῖce ab herminia,id est sermone appellat'