장음표시 사용
571쪽
ditque Plinius in duodecim tabulis nusq dici vibIam,sed ortum,qui primum Athenis ab Epicuro Q in prifuerit institutus.vst enim ad Epicuru ortos non Iuruci. fuerat moris haberi in oppidis. additi Plinius, Romῖ quidem per se ortum paus eris agru misest.qui & subiungi peν aetatem fiam ortoru nos mine ingentia in urbe Roma fuisse palatia. Sed quantu spectat ad ortos qui secus villas in re rusitica habentur, comendat Plinius liginas nonubias his verbis .Fertur in templo Apollinis delphi
ci adeo caeteris harrbis prflatus raphanus , Vr e Rapham auro dicaretur,beta ex argento,rapum eX plum=-diis. bo. Sic M.Curius rapum torrens in foco, auru a bane Apeso
Samnitibus oblatum repudiauit.Et allium ac ce, et quum pas inter deos, & iusiuradum habet Aegyptus.
Brassica in medicina populus Romanus sexcen iis annis est usus. Referris Plinius Marcii Cato ne illum superiore omniu bonarii artium magiastrum diu dutaxat paucaru hqrbaru notitia attiagisse.Vnde libet aliqua hsrbarum Sc seminu vo cabula afferre a Nonio Marcello siumpta.Aspa Tagus nunc etiam notissimus. Tifatial Sc lepao Ticina. tia.Nasturtium & sinapi.portulaca & ocimu se, N avxxaimen viciae simillimu . Sed & vocabula eodem lo; co Nonius exponit quorudam ex agri fructibus, quos stupra Marcum Catone a villica parari deabere ostedimus voluisse. Lora est Potio consecta L, ..
mus,si obdurio defrutn:si liqda est, miriola. de D. M qua Festus: Mirrina genus potionis. hanc mulies res miriolam vocant a genere uuae dicta quidam putant. & Plinius,Apud Priscos vina erat mi
odore condita.qui ct alibi addit quosda vinis uns
572쪽
menta addidisse. Plautus in Persa ad calamum vino addi iubet, idq; Vinum mirrina appellatur. quo ite vocabulo dulcia melle codita dicta sunt. Vlpianus iureconsul tus,Vinum si quis legauerit, omne continetur quod eX Vinea natu est,uinum permansit.sed si mulsum factum sit,uini appella, tione non continebitur, nisi forte paterfamilias etia de boc sentit. Certe rithu quod in quibus dam prouinciis ex tritico & ordeo vel ex pane conficitur, no continebitur: simili modo nec calmum,nec cervisia continebitur, nec hydromeliquidem conditum. Nec hoc pacto nisi alia mea testatoris fuerit oenomeli plane id est dulcissimum vinum & passum,& defrutum non continebitur. quod potius conditurae loco fuit. Acis naticum plane vino continetur, passum,uua dococta, & sole siccata. Turunda genus panis ex farre cum dulcibus. Plinius scribit primu in Lastio cibum pultem fuisse, non panem,argumensitoque ad id esse, quod pulmentaria pro cibis sua etiam aetate dicerentur. & panem lautissi:
mum fieri e siligine. inde subdit pistores Ros
mae non fuisse ante Persicu bellum annis ab uxobe condita super quingetos Octoginta .ipsos quis rites panem fecisse, & id opus mulierum fuisse. Pistores vero vult tantu dictos illos qui far pinssebant.Exinde in pisturam delapsius modum narra quem in pinsendo Hetrusci tenuerunt, male nunc intelligibilem: tamen assirmat maiore Itas liae parte nudo viam pilo,&quosdam rotis quas aqua versiaret:sicut & omnes pridem in toto orshe fecerunt,quae aedificia cu instrumento appellant molendina .priscos autem,sicut ipse vult Pli
573쪽
nius, pilo videmus uses,& singulos patreslami,
lias,singulas domos frumentum sibi in larinam attriuiueiquod officium stupra Plinius villicae ala tribuit,& molae asinariae scilicet ad pistrinu, cu iussassim in urbe & villis fuit usus.Et quado vocabula attingimus rei rustics,finitores esse voluerunt,quos & agrimensores appellant, decempe.dami virgultum vel hasta quae metiendis agris adhibetur,& iugerum terrς quantum duo iuncti ues uno die arant, haram porcoru stabulum,hurim aratri extremam partem, stivamvero manubria quibus siustentatur a bubulco aratrum. Demu & legem dicemus Laurentum,qua sianci; tum est ne pomum ex alieno legatur in armum, id est quod humeri onus sit. 8c alia per Latia lex pagana fui ne mulieres per itinera ambulantestorquerent fusium,aut omnino detectum ferret, quoniam aduersetur omni frugum spei. Arbore platanum habuerunt in villarum deliciis malo: rra, quas vino irrigasse Hortensium scribit Ma, crobiusmostra non habet artas,praesertim eo res cognitas vocabulo, sed frequentes alicubi habet Italia cedros, quibus eam caruisse scribit ide Macrobius.Fenestella tradit non fuisse oleam in Hi,spania, Italia & Aphtica Tarquinio Prisco res gnante,annourbis tertio octogesimo centesimo. Cerata Lucullus in Italiam primum anno urbis sexcetesimo octogestmo e Poto tulit.Nuces dio ita quod foris durae:sicut iuglans nunc solo nu; cis vocabulo appellata. avellana,quae & colitus, castanea,amygdala,pinea:mala vero dicta sunt mollia. Florentinus iureconstultus inquit frua
gem pro redditu appellari, non istum quod frui
574쪽
. TRIVMPII ANTI S ROM AE. . iuentis aut leguminibus,vem etiam quod ex vlino vel siluis caeduis, e fodinis 3 Iapidicinis capi ψ tur Calpar vult Festus Pompeius vim esse no uu quod ex dolio demitur sacrificii causa anteqgustetur.Ioui enim sua vina libabat,qus appellabat festa Vinalia.Mos fuit Latinis, quo die quis, ' μ' primo gustaret mustu,dicere,ominis grati 'Ve
Nos latino tuS nouum vinum bibo,veteri nouo morbo mea
um deor.A quibus verbis Medi tricae deae nomen co Nin σημ' cep tum, cuius sacra retro Meditrinalia appella ta sunt.Habet autem Plinius de vina multa,Fς diligenter duximus afferenda: Primu prorsus disci posse inquit,nel viribus corporisvruius aliud, nem aliud voluptatibus perniciosius, si modus vini usus absit.Vini vero usium Romae,& per Italiam,per regum & crescentis Reip. tempora fuisse rarum multis in locis inuenio. L. Papyrius imperator aduersus Samnites dimicaturus, votu fecit,si via cisset,Ioui poculum vini.Et inter dona sextarios lactis datos,nuq vini Plinius asserit.Et proliba re diis vino,nefastum fuisse,praeter imputatqui tis,fulmine tactae,quami iuxta homo pependisset laqueo,aut quae vulneratis pedibus calcata esset.Et Romulus lacte,non vino libauit. Vnde Ie. αε,Nums gem tulit Numa, vino roga ne quis spargeret. quod sanὶ fecisse illumvini inopia constat .Eades P lege ex imputata vite libari vina neptias in dictum.Varrom est auctor Mezentib PIetruria regem auxiliu Rutulis contra Latinos tulisse vi ni mercede,quod iam in latino agro haberi coespisset. de iocus ille prodiit viri excellentissimi Cineae regis Pyrrhi oratoris:cui'a Romana legatione ad rege suxi redeuntis serui & familiares cu
575쪽
LIBER VIII. Io apud Ariciam urbem nunc suaditus diruta,vino immoderatius hausto,ut Blent ebrii, capitis do
lorem & nausea ab aeris grauitate causarentur: quin,inquit ili vini hoc effecit austeri inhumanis P malignitas Unde iter ages,insipedias altissimis in ulmis quod etianunc fert regionis natura vi
tes illis ostendit,matressi dixit vinoru, a quibus
tantu acceperant incomm dii, in tam alta cruce
merito pendere.m licebat etia Romae foeminis Tvinu bibere:quod quidem multis postea seculis mus urnu seruatu fuisse videmus Na dotale nos instrumentu legimus,ante annos paulo plus minuS trecentos adstipulatu,quo genitori siposiae maritus Per mittit,quoties peperisset,vinum illi octo primis diebus quantu deceret bibedum dare,& pariter de consilio medici quadiu aegrotasse insuper fosto quo 3 solenni die potu illam unico oblectare. Sed ad prisicos: Cato cessor constituit,Vt propim '--
qui foeminae osculu darent,quo scirent illi an tes qui foemis metum oleret.Exemplo enim id factum videtur Egnatii Metentini, quem constabat XOrem,
vinum e dolio bibisset, fuste occidiae,& fuisse a
Romulo absolutum.Cneusque Domitius iudex post Catonis legem pronunciauit mulierem via deriplus vini bibisse viro inscio quam valetudioni expediret,& dote mulctauit.Anno antenta urbis conditae tertio trigesimo sexcentesimo vinaeceperunt in apothecis diu servari. Vnde a conssulum nominibus censebantur i& tunc transma rina dc phalerna nosci coepere. P.Licinius Crassus, & L.Caesar censores anno urbis CCCC GγL π v statuerunt,ne quis Vinum graecum Plu ---
tonis aeris singula quadrantalia venderet, in gratia
576쪽
tius ebrietati deditus. R er ΜέAntonii de sua ebrieta
TRIVMPHANTIs RoΜAE autem vino graeco gratia era Vt singulae potio nes inum coena darentur.L.Lucullus puer apud patrem nunquam lautum couiuium vidit,in quo plus semel vinum graecum daretur: ipse cum res
diit ex Asia,congiarium diuisit,amplius centum milia cadoxum.Caesiar dictator in trivphi fui coeona vini phalerni amphoras centu,chiI cados censium in conuiuia distribuit. Idem Hispaniensi triumpho chium & phalernum dedit. Epulum vesro in tertio consulatu phalernum habuit,chium, lesbium,cyprium,quo primum tempore genera
quatuor vini coepta apponi,postea omnia inno; bilitatem venere.Haec anno urbis septingenteimo. Tiberio postea principe institutum,ut ieius ni biberent,potusq; vini antecederet cibos. Exsternis id artibus,& medicorum placitis sese nos uitate aliqua commedantium.Pudet pigetq; re'
ferre quod Plinius post supra dicta habe M.Cis
ceronem filium ebrietati deditum, binos cogios
simul haurire solitu.Sed quod dicit Plinius inane
gloriam nimirum auferre voluit interfectori pastris sui M.Antonio.Is enim ante eum auidissime apprehenderat hanc ebrietatis palmam, edito etia volumine de sua ebrietate, quo patrocinari sibi est ausus .Exiguo tempore ante bellu Actias cum id volume euomuit,quo facile intelligatur ebrium iam sanguinem ciuium sitivisse. Nam &haec necessitas vitiu comitatur, ut bibendi conssuetudo augeat auiditatem. Et Macrobius,In ea brietatem procliues fuerunt multi imitatione Platonis,ut dicebat,inuitati,a quo ferebatur disctum esse,sontem & incitabulu ingenii esse viraturist,simes & corpus hominis vino flagraret,
577쪽
LIBER VIII. IosIdes est auctor,mulieres raro inebriari, crebro senes. Unde Augustus octauius prudenter rerspondit, qui querentem de inopia vini populuRomanum grauissima coercuit voce, fatis dices prouisum a genero suo Agrippa,perductis in urabem plurimis aquis,ne populus sitiret. & de Ρe: scenio nigro imperatore scribit Helius Spartia; nus,Hic erga milites tanta fuit censura, ut cum apud Aegyptum Limitanei vinum peterent,resspoderi Nilum habetis, de vinum petitis Siqui dem tanta est aquae illius dulcedo, ut accolae vi, num non quaerant. Item tumultuantibus iis quia Sarracenis viisti fuerant, & dicentibus,Vinum non accepimus, & ideo pugnare non possumus: erubescite,inquit.illi qui vos Vicerunt,aqua utus tur. & iussit vinum in expeditione neminem bis bere. Agroru cultura, cum iis quae vitae homi num sustentationi, atq; etiam delectationi,siue gignuntur in illis, siue industria a patrefamilias
diligentiore coparantur, ostesis,traxit nos quo'rundam ex priscis ipsarum rerum,prssertim vigni abusius, ad ebrietatis eorum descriptione: uno de non indecens esse ducimus, conuiuiorum &coenarum quae caste & sobrie fierent, & earum quae opipare ac laute pararentur, exinde malos rum antedictis ebrietatum, & habitarum effusi,us comesationum immoderatas consuetudines ostendere. Et sicut ebrietati damnandae initium
Cicero filius dedit, ita honestioris in coenando verbi rationem a genitore sumemus, qui Papy rio Paeto scribens,inqui Sapietius nostri,quarti Graecitilli Symposia, id est compotationes, noseonuiuia, quod tum maxime simul vivitur, api
vescenti imPeratoris censura in milites
Nili aqua dulcis, Decoulasas Symposia convivia,
578쪽
T R IV Μ P H A N T I S ROMAE pellamus. vides Vt te philosophando reuorare coner ad coenas s Non multi cibi hospitem acciapies, multi ioci. Certumque est, quod tunc per Cicero in ei locum scripsit Cicero,Verum fuisse, eum in cibo PR R potuque temperatissimum fuisse.Trebatio enim α ' ' scribens inquit:Cuin non probarem me non Vaslere, quia febrem non haberem, fugi in Tuscuolanum, cum quidem biduo ita ieiunus fuissem, ut ne aquam quidem gustarem. itaque ego,quic ostreis & murςnis facile abstinebam,a beta etia& malua deceptus sum. & Papyrio Paeto, Hiracium ego Sc Dolobellam habeo dicendi discipu,
Ios,coenadi magistros mec tamen eas coenas qus ro,ut magnae reliquiae fiant.quod erit magnum,
sit & lautum.& infra, Solebam enim antea dea lectari iocis &lactucis tuis. Ego tibi unum sumaptu affera, quod balneum calefacias oportebiti Proinde para,cum homine edace tibi res est. sed vide audaciam, etiam Hircio coena dedi sine pasuone.Nonius Marcellus accubatione dicit epu*larem amicoru,quia vitae colunctionem habeat, nuturum conuiuium nominari;& Aulus Gellius conuiua.
Num rum numerum incipere a gra tiarum numero,sci Rui- μ' licet trium,& consistere in nouem musarum nu*mero. Constare etiam ex quinq; bellis homini bus,lecto loco,tempore,apparatu non neglecto, neque loquacibuS,neiu mutis conuiuis: sermos
nes habendos iucundos,& bellaria pro secundis mensis. De quibus Macrobius in Saturnalibus sic habet,Bellaria & secundar mensis. Idem,mel coena lita, placenta, & similia.Coenam Festus vult ab antiquis appellatam, quod postea fuit prandisi y siperna um. Vespernam ,quae nunc coena appellatur E t
579쪽
r L I B E R VII r. 1 is infra, Prandium ex Graeco est dictum.nam me; Prandium, ridianum cibum coenam vocabant. Et in serius,
Vesperna apud Plautu coena appellatur.& Noanius dapalem coenam esse vult diuersis amplis dapibus plenam. Sobrior autem & coena,& oamnis victus inueniri nequiverit ea,quam gloriossiis ecclesis doctor Hieronymus contra Ioviniaanum his verbis describit Dicsarchus in libro ansi uitatum, & Graeciae descriptione refert, sub Saturno, id est in aureo seculo, cum omnia lius mus funderet, nullum comedisse carnes,sed unis
uersios vixisse frugibus & pomis,quae terra sponare gignebat. sed quando talia melius dici & lau dari possunt, quam seruari, Antonini Pii ima peratoris coenas imitari laudabile fuerit, de quo scribit Helius Spartianus, Victum eius talem fuisse, ut & esset opulentia sine reprehensione, parsimonia sine serdibus,& mensia eius per proaprios seruos, aucupes, piscatores, ac Venatores institueretur. Et Seuerum Pertinacem scribit Capitolinus nouem libras carnis per tres missus posuisse. Nec minus sobriam coenam Plinius os rator Septitio Claro parauerat, cui in haec veraba scripsit, Heus tu: promittis ad coenam, nec venis. dicitur ius, ad assem impendium reddes, nec id modicum .paratae erant Iactucae singulae, cochleae ternae, oua bina, balnea cum mulso &hiue. Hanc vero astrictiorem in coenis & vis
ctu disciplinam prisici legibus seruare iusserunt. Nam scribit Gellius et Parsimonia non domesstica solum disciplina , sed legibus quoque cus Lege . Mstodita est. Cneo Fannio, & M. Valerio Mes R Mi
salae consulibus haec fuit sanctio i principes quio ii
580쪽
ludis Megalensibus. matris deum mutua inter secouiuia agitarent,centenos vicenosi aeris in coeanam, excepto oleo farre & vino quod patrio esse &argetine Plus pondo lex Fania,ludis Gamaris,plebeis & circensibus & saturnalibus cestenos aeris in singulos dies,caeteris diebus denos. Iex Licinia,ut in pdictis & nupths duce tenos,& caeteris triginta.Lucilius lege tulit, calendis,
idibus, nonis, diebus ludorum, & feriis quibusdam in coenam sestertios tricenos, caeteris dies bus non amplius x x x asses. Aemilia lex ciborii modum in varietate correxit. Antia, nequis ma gistratus ad coenam alicuius propinquom iret.
Lex Iulia,& Caesaris Augusti,diebus profestis,
dc feriatis trecentos, nuptiis sestertium millies. Tiberius Neruat a trecentis sestertiis vis duo millia in coenas.Plinius vero scribit priscos non habuisse coquos in seruitiis, eo I ex macello co- duxisse.Et lege Cn.Fannij consulis decimo ante bellum tertium Punicu, ne quid Volucrum pro poneretur praeter gallinam unam, inuentum Giuerticulu in lege,quod in fraudem earum Gablinaceus quot pasceretur lacte.Idem quoq; scibit, Extant censoriae leges,gallinaria in coenis gliresin,& alia delicatiora apponi vetates,aliaessi subinde repetuntur leges.Orchia quam tulit Orochius tribunus plebis de senatus sentetia tertio, quo anno Cato cen r fuerat, iusseratq; apertis tricliniis, & domo patente coenari. Praescripsit
leae numerum quot conuiuarum. Fannia deinde post annos viginti duos,anno urbis cccc CL πXXVII I.Pletim enim vino madidi in senatu Secomitium veniebant.quae fecit modum sumpnis