장음표시 사용
261쪽
cuunt cain esse adiuers us leges, cx iis quiἴponuturinnialis artibus. Nain aliquan-cio cliuident suadent attendenduna esse scriptuin, & veriba legislatoris, ut quae sint aperta,&nulla opus habeant expositione. Aliquando aia in contra, neques ci tun neque verba, sed s ententiani esse seqiicndain. Nc luc enita litivult punari cum qiui ferruin alicti ianten tauit, cii tui qtioinodocunque liuen-
sed eius ani inuni csse puniendum, cuius ea filii audacia ut vellet la ominem occidere. Ilibentata rena nonnunquana leges legere truncatas, S ex iis quae resta ni alitina sensuna componere. Saepe aiatem anal iguas litoque diffingi in t dictioiles, colafirimantes significatum qiuod est eis conducibile. aliiqueficii int inniimerabilia ad divertendas leges. Vnde e tiarn Orator Byzantinus rogatius quomodo selial cat lex ByZancinor una, Ut
Pππρε - μυ ἴσας τα υ αtem spcctatorium fiartiin prastringunt oculos: ita Oratores cum pcrastutiani Iussicum animis tenet ras ostia clerint,lc ge suffragia & calculos si ibripiunt. Pr ter leges qui dena scripta decreta, nenio est ausus promulgare nisi Oratores. Mqiuidem certὰ quod scriptum fuerat ad uexsi Ctesiphontein, ni ulturn vociferans, & verbo retria se lactans portentis, surripuit Demosthenes. Virile etiam Wας Δημα ἰν , οὐ βο- -- Esci ines,Mala,inquit, consuetudo tria
. - . sponiae t ac se ciet enau i Reus alitem accusat: Iudices alitem coguntur serre
sententiam de iis de quibus non sunt iu- vices. Sed si contra leges cst R.lictorica, cum in nulla re sit utilis, est etiarn noxia. Sed neque oratores qui dicendo popul egu t animos, ad bonum prodeunt ci-iuitatis. sed quam liabet rationE ad Mea dicitin Pharni acopola, eam habet orator ad cum cliti est praeditus idientia ad-
262쪽
re vera auteiri ex nulla re bona S: sana paratali inEtuin: si initis nutrici is, quaei,uccellaria dantcs infantibus,totuin deuorant. Atquellaec uti idei se Rhetorica in cain anu cliencio clicuntur ab A.
cadenticis. Resare sineque ei qui ipsam habct, neque Dropinqtiis est utilis, non est ars. Sed adllaec respondentes dicunt nonni illi,quod cuin duplex sit l laetorica, alia qui leni bona S honesta, & qiuae
est inter sapientcs:alia auteni liiς est intcrnaccliocres: accus tur non bona S honesta , sed tinproborurn Rhetorica. Noniti illi aut cita vitantur etiam exen Plis. Quo imodo enina pugil qui verbe-r.iti atren , non ideo patrent verberat liuod sit petatus artis plagi anm,sed propterea quod sit prauis inoribus: ira qui indicendi arte se cxercuit, &ea utitura lucrsius patriani leges, noncst citis- imo si propter Riaetoricani, sed proptersitani praui intcna. Priores autena nonanina aduertunt , qtibis inuiti concc-dunt non cile Rhetoricani. Nam cunantilli inueniatiir sapiens, aut raro in- Uclaratur, oportebit etiani cani quae est in sapientibus Rhetoricain, aut noncs- sic, aut esse rarana. Secundis autem ti-cendunt est: Dissimile est cxenapiunt iis sequi biis inprςsbntia quin 'ttur'. Decertatio enini non docet ea ..ia linat uni,v pote ad verberanduim patren . Rhetliorica alitenilioc docet tanquan prς- ei putana naunus,nempe quonia limo luna dicendo ex paruis magna faciant, cxparuis autE ni agna& qtaeniadnaoduni ii ista videanti ir iniusta , iniusta auicnii ulla. In funania alitent cuni csistet Rhetli orica ex contrariis quae ab ca dicuntur, non contingit iscere alitini qui ilicii est e bonum&hones liani oratorent, a lium vero niantino. Cutii simo sicunqueenini sit Orator , debetoninino contrarias naeditari &exercere orationes. In contra sauteni citctiani iniustum. Onanis crgo Orator,china sit iniustitiae patronus ac defensor, cst etiani iniussus.' Atque quod Rhetorica quidem non sit ars dicenda ex his est niani sest uni. Post
ria in qua versatur, non posse cosistere. aqua laoc caput fuit a nobis priustra situ cuin a renatis aduersiis Graia inacicos. Nani si in oratione versatiar Graiirmatica: n5 cst aute aliquid dictio, ne I, oratio quae conflat ex dictionibus,
263쪽
noxiis, pra ter id liod non erit ars, eri etiana pratilina artificiuna. Prius aliterra Ostendii nus quod niaximὰ noxias sit scipiat orationes. Non est ergio ars. Porro autena sitio modo vis cali ininiandi 5 facultas populia tn agitandi in concioni bus, in dicendo se exercent, nec sun artes: perspicitu inest clivisci cetia in I lietorica, qtiae eo solo censetiir mioci iliudicen ii faculta toe studi uiri postieri ,re. Dicendurn cst laincia, prirnuin qui- , cliuod non si in oratione versatur Rhetorica,oninino est artificiosa: sed si in ea quae cst utilis. Quoimodo enim citi uni sint diiuersia venena, & alia qui-aeni sint letifera, alia vero i alutaria ; lilianimortiferis quident versatur liabitus nec est ars, nee niecticina: qui autem in salii taribiis,est&ars M vitae utilis: iradicendose cxercent,nec sunt artes: er go nec I lietorica. Ait haec accedam itiois neclioc quid cinsit propritina I laetoricae,sEd etiana cuius his quae est rationis partaceps disciplinae. Ars enini Medicinaelbenedicit de stiis conte implatio nibus:& Musica de nausicis. amobrequotmodo unaquae litta carunt non cst Rhetorica propterea quod dicitii in nec cade qua quaeritia r. Vt sciaret aurena di-
- nobis ostendit quo hoc fiat artificio, ut pote qi ioci bonae utatuΠdictione, , pri- inuinqui leni qui non declinat ac vitatea citiae licuntur ex consueti id ine, ut o iste si inus aduersiis Grainimaticos: cicinde nec certo tenetrena cie qua intelligi-riar. vaga eniim & incerta est dictio si haec ignoren tur. Quamobreni ad hoc aspicientes, uniani liuenqtie bonui licinalis esse Oratorena eoruni istudiors in
264쪽
natain melionein liaberent a Rhetorica. Nunc a uicin
265쪽
dastant aurein quae prius dicta sunt, aduersus Gramnaticos urent aenalogia:& docaendium, ab iis qui volum bene dicere, maras attendEdainesse consuetu-clinena 'litim artem aliquam curios in desiperuacaneana. Nuncaute transea- iniis,& a fine i laetoricq sumamus argumenta. Rumis ergo dii endu est, ciliodii nullus sit finis Rhetori ,nillil est Rhe tam , μυτασαν τυ κοίεξινα-ῖ , propterea quod oninis artificii
pe adere. Eo eniim spectans Plato, dixit,eam esse vini Persiuadendi verbis: MXenocrates, earn esse opificem persuasionis: Aristoteles autem, vim contes planiti et iis quod contingit esse proba-Dile. Aristo vero nimiliaris Critolai; scopuni quiderii dicit ei esse, propos tuni, persitationem: finein aurcim; cairi assequi. Hermagoras autem xlicebat s se periheti Oratoris Osticiuna, ciuilein quaestioneni propositam tractare,qtiantuni fieri potest , apid ad persuaden- lii . Athenaeus vero vini liceni dicit esse Rlaetoricain, quae scopum sibi proponit persuasionem auditorum. Itoc ares au in dicit Oratoruni non aliud csse institutum, quana sciciatiam petitiadendi. Vnde nos quoque eo uni insistentes vestig is , protinus dicebanatis;
266쪽
sed fieri qui leni non potest tem quς' Α , O gratin eoouod est euidenter verti . hoc enini ex seipso persuadet,dc nos attranita lassensionE , adeo ut sit super acane rux in ipso coasilitaRhetorica persua- Ο.& quom do nulla opus habemus arte ad persua tendit in quod nunc sit dies, vel ouod ego nunc dupli te,curii res sinCeuidentes, &quae ex ic post untdepreriliendi:ita neque ut assentiai nur euan cae-
no etiani conicimplabitur id quod non cst probabile. eaeni in ratione simitu ex ea litam inter se liabent habilitisne. Et clita ratione qui cona prehendit sinistrario, necessitio cita anequitur i d cuius est sinistriam: ita etiarn qui dudernit probabile verit in abeo cliuod non est elusinocti, liabet etiam notitiam veri non probabilis. Quoniam ergo cliuidquid est Verunt,cuitusnodiciique sit, aut est probabile aut i improbabile, secliuetur Rhe-
i abde, necessarioς - . otii dis cernit proibabile viscerastiinprobabile: ita etiam qui omne verunt agnoscit, assequitur etiam ouid auid ei aduersatur, lioc est falsum. odsi ita est, erit IRhetoricac tio verorum de falsorsi. Sed non ita est. Nec argo contemplabitur id quod est ex severum. Porro auton profitetur climi defendere eaquςsbianter se aduersian-
rii in quaerit&sibi proponit Rhetorica sed nec fulmin. nulla enim ars stat in filso. Sed necesse est Rhetoricani quae laoc persequitur,vel no esse artem, vel pratia esse artifici si, S sinitul eatilem rursita oc currere dubitationes. Si enim veri itu in falso probabili, omnino sciet etiam non probabile. Quonia in ergo quid- citi id est falsiim, est vel frobabile, vel non probabile, omnino falsi erit scientiae, M ideo etiani cuiustiis veri. ofit ut ea minimἡ disserata Dialectica . Quod quident multis modis est absiar-dsi. Verume'inivero si ea defendit quae
sibi inter se aduersantuc, non sunt fari:
267쪽
ge abest: id ait rein liuod ei Miuersatur, est, quodpauca dc rara liabet arguinciata ad hoc ut sit verum, omnino Rhetorica quae arguimentatur in contrari si, non nragis scopulia si ibi propoli itiis quod est verisiimile , quain quod ei aduersatur. Sed neque persequi citrid quod est com- inune veri M salsi. In eo eniim est falsiiiii aereia D . . ααῶν ri, AN Metia Ri i in ;&est absiar iuni, attent vitiat Id--χοῦ - , QUO AE , ,. V uinxit ianis couitur eo inodo otio
prius ostensum est, ub&psi scientias ie. δεδειγμον- ρ T Vcroruin & tali ruin, cisim res non ita
que quod est utrius e conamune, contemplari potest Rhetorica: praeter haec
auteni nihil est probabile quod possit
persia aderi,noncst R. hetoricae ossici uim persuadere. Atique nos qui licui volu- .mus via his argumentis, alij vero aliis. Dicunt enini : Sive Rhetorica est ars, siue non , quomodo habet finena cona- . - a et munena eius qui non est Orator3 Multa AM EA, b, ss .c. lieni ni suiu qui persuadent propter di-
Vt prius oltcnainam. Saepe auteni cum dictae sunt orationes, M ab eis perstasistunt Iulesces, nihil ontinus adhuc manet Orat0rcs aliuni finena expectantes , dc manentes precantur. Non est ergo persuadere finis Rhetoricae , sed id quod ipsum seouitur. Et aliooui oratio rhetorica aduersatur persitas ioni. Nanapri nium qui deni ea eu affectata & superuacanea. Ostenduntur aurein imulta ora-
268쪽
iustae conciliat opinionem tu od sit magis iusta, quod earn astruat nonio simplex S priuatus. Quam ob causianu Atheniensibus olim nono erat permisisti in adhibete patronum ovi defenderct coriani causam qui tuaicabantur in senatu Areopagitaria tn: sed unusquis-Que,pro virilbus,absolue ullis verboria in strophis aut ulla calliditate, pro se verba iaciebat. Praeterea si crederent Oratores se vini liabere persuaderriti, o- sporteret eos nec imisericor liani, nec iram, ne lite vlla alia mouere eiusinois, suae minina E ci iidem peribadent, sed tulicii in incntcincircunscribunt,&iuri ost undunt tenebras. Atque quod Pcrixi adere qui deni non contingat esse fineni Rhetoricae, ostensii in est. Nonnulli autem dicunt hoc non essc et his finem: sed inuenire ea quae possc dici continii C. Alii autetnia , Iudicibus cani de rei ius inderc opinioncm qiuam velint qui diciunt. Alij autem utile.
fitetur I laetorica: aut ea ouae vera fiunt, aut citiae dici possiant,prontetur: No aluenti. Vera: Oporteret enim eos habere regii lani discernendi vera oc ta-s a: quoc non habent. Nec ca quae dici possunt: Vera eniim ignorantes, nec eaqxiae dici post uni agnoscent. Non est ergo Rhetoricae inuenirta ea quae rei instant ,& quae de ea dici possunt. Ne-
, nil U δηρις. ς αξι τ πραγμα , poste contingit. inii ita alac launc dicit esse, staein, perindC est ac si dicat Rhetoricani, est e, finem, Rhetoricae. Neque id proptec quod se onmix facere dicit Orator,illud erit finis. Non quident cert E propter argiumenta citiae contingit posse clicere, oninia agit Oratoc : ica propter id liqd sequitii post argument . Non est ergo illud
finis. Praeterea quoiam finena Opus liabet ut asscquatur Orator, exin etianuvi assequati ir opiis liabet cliti euna conduxit priuatiis. At pritiatus non hoc Contendit assequi, ut uiuae dici post cicontii Pt,inueniat, sed Auluid aliud illuc tergo erit finis, non alitemini lenir ea liliae dici poste contingit. Sed neq; Iii clicibus cani de rebus indere opinione,
269쪽
villii mistere ab eo quod est perfruader nam qui persuasit, canaquain vult opinionem indissit Iussicibus. Nos aurern osten sinus persuadere non esse finem R. lictoricae. Quare nec opinionein indere. Sed neque utile,ut nonnulli vOluEre. Nam quod partis est finis, uomnierit hoc finis totius. Patiena autem Rhetoricae, generis deliberatiui finem, Rhetores licunt esse utile. Non est ergo finis totius Riictoricae. Et quod to-
. - se non poterit solitus I laetoricae. utile,
autem est omnium in vita artium finis. Non est ergo hoc proprium Rhetoricae. Restat ergo ut vincere sit eius finis. quod rursus non potest esse. Quie- nini saepenumero non assequitiar Grinnaniaticae finem,non est Graiiunaticus: Mouisaepcnumero non assequitur Musicetnnein noncst Musicus. Ergo&qui saepenumero non assequitur finem Rhetorricae, non est Rlaetor aut Orator. Orator auteni saepius vinciriar quani vin-
G αν Ε μουcim. at twὐοὶ dicendo, cum ad cum concurrant qui ε ri - - ni alas&iniquas habent causas. Non est ergo Orator. Praetcrea qui Rhetoricae finem non meritassecutus,minime laudabitur. Oratorem autem nonuinctu Invictum laudamus. Non est ergo finis Riietoricae vincere. ina Obreni sineque materia laabet Rohetorica inclita artem exerceat , neque finem ad lucim referatur , non potest esse Rhetorica Sed nec materiam habet nec finem, ut
Praeterea autem moueri possunt dubitationes etiam eius partibus, Rhetoricae autem partes esse dicunt, Iudicialeni, delit, crativavi laudatoriar Earuni auteni, iudicialis clii idem ei neisse, iustum: deliinerativae autem, utile: laudatoriet autem,lionestum. quod quidem statim est subiunt. Si eniim aliud est causa iudicialis, & aliud deliberativa,& non idem quod laudatoria:caiisae iudicialis de deliberatii non erit iderna
contra. Quoniam ergo deliberativae finis cst utile id no erit finis tuadicialis: Iussicialis aute finis erat iustili
270쪽
No est ergo iustum utile. Et rursus,quo- Aniani ut hae partes uiter semiferiant, ita etiam disserem fines et quatenus laudatorix quidem finis est hones hunc, iudicialis aurein iusti ain: potest esse hones si non iustii iri, & iusturn non. honestunL: quod quidein est absurdum. Praeterea si totius Rhetoricae finis est persti adere, iudicialis aurein iustum, & laudatoriae honestiuin:non crit omnino iustia Inprobabile & aptum ad persu leti tu ne livtile:neque lionestiana. quod quider pugnat cum coquod Rhetorica perpe- Atuo qiuaerat& sibi proponatpersuadere. Et alioqui init uiiciali alit per iustas so- Idmorationes ad finem I iudices trahet Maetorica: alit per iustas stimul S: iniustas. Sed si per iustas qui dein soluin, fiet viritis. Non est atrii in virtus, quae sibi tanquaniscopiam proponit pcrsuadere ad vulgus: si luidcni in ea persuasione
inulta sum lux clicuntur ternerc,& apposite ad fallenduim. Non est ergo ei a natura insitum, ut per solas iustas orationes ducat ad finein ali clitores. Sed nec ex cOIurariis coiistabit orationibus, Ccisin ea iustuin s ena per Persequatur. Si non sit alitem coiitraria oratio, nccerit quidem R.hetorica. Quana obrem nec hac ratione iustis soluin victurorationis iis, citi arriloquidem erunt iniusta. Miuinis si non sit oratio contraria, nonapo rurit consistcrc. Rcst at crgo vica ingrcssiatur per Vtrurnque. quodquidcin prioribus cst ni ulto absit restis.ecit cani iniimul de virtus & viti uin:quod fieri non,potcst. Non est ergo dicendii in iudicia-icinest e Rhetoricae partena, cuius finis Dut iustum. Ad ea quς mctasunt,accedit, quod si orator iustunt proponit Iussiciabiis ostendere in iudiciali parte II lictoricae, aut iustu quod ostcnait, ex se apparet&de ipso constat: aiat est dubitabile. Sed ex se quide n5 dixerint apparere. In
hoc enitia non cosistit oratio rhetorica,
si id sit eiusniodi de quo non dubitetur. Resta t ergo ut sit dubitabile: quod rur