장음표시 사용
171쪽
Disput. I. de Mutua Element gener uast. I. i i
s III. Salutiones ar mentorum prima sententia. 63. primum negandum est antecedens, de ad reprebationem dicendum est, testimonium illud Arist. esse ad summum intelligendum, qualui subiectum est capax triuique contraris,quod in prae .
Ad secundum neganda est sequelari nam licet in
aere . . . non sit aliqua qualitas resistens directe summo calori est tamen alia resistens indirecte scilicet humiditas, quae nequit ilia una cum illo, ideo in instanti non potes fieri summe calidus, aut ii agi calidus, quam connaturaliter, iuxta humiditatam, quam habet, petit. 64. Ad tertium respondet Rubio n. lues nunquam polle elementum, cuius qualitas minus intensa intenderetur ab agente extrinseco , expellere a se praedi- dictam intensionem , quam semel receptilet, non tamen ideb talem intentionem semper ibidem pernianere . quia sicut ab uno agente exti in luco talis intensio recepta est , ita poterit ab alio age ut contrario expellit ut si calor aeris intendatur ab igne, poterit remitti ab aqua,vel terra per infrigidationem eiusdem aeris.
Sed vi blutio displicet: nam quidquid violam ter inest, tollirque naturalem dispositionem passi,
non ore it non expelli , saltim decursu tempotis abitur inlecis principiis eiusdem passi: nam sicut potest ab iturinseco , Ac per naturalem dimanationem roditae res ad pristimim, connaruralem statum, ita expellere a te id , quod tollit ab eo esse in tali statu sibi connaturali. 6, Quare ad argumentum resipondetur negando seqitelam: ad probationem dicendum est , satis este: qud licet liabiectiun non habeat, nec petat O positam qualitate in; nihilominus petat minorem. intentionem: nam licui si peteret oppositam qualit tem , reduceret se per naturalem dimanationem ad illam, ita si peteret minorem intensionem, poterit ex principiis intrinsecis ad illam reducere: 66. Ad ultimum, concedendum est antecedens de aere, qui non sit pure elementalis, in sua sola connaturali dispositione non existiti nam hie potest habere permixtionem frigiditatis, offectum in argumento inlibauatum producere iecus verti a ecpure elementalis , de sua sola na
De Mutua Elementorum Generatione.
tuam pibrum generationem pertiactat in de nos cum illo post praecedentem disputationem, in qua de multiplicitate elementorum, de eorum qualitatibus egimus, merit hanc instituimus, generationem explicemus.
quocumque alio immediare generari p
, n ionsulibin ritulo addita est illa particula
in immediau, quia ut certum supponimus, ex communi Philosophorum sententia. quodlibet elementum potest saltim mediare generari ex quolibetinam cum iiii ant marci iam communem, de qualitates actiuas,quibus possint agere,in reagere, ac generare sibi sim lic non est dubium , quin possis quodlibet ex elementis in quodlibet,saltim medietates transmutarimon loquimur autem de elementis secundum se tota quia sic certum est,saltim supposito ordine uniuersi, nullum polle in aliud transmutari ut te
Gent. 9.sed secunduin partes,quia huiusmodi transmutatio illorum non destruit dupolsitionem uniuersi,
Varia sintentia. 3. DRima sentencia negat,posse aliquod elementirint immediate conuerti in aliud sed ut ex uno ge neretur aliud, necellarium elle, quM prius conuertatur in Horem , aut exhalatio em, vel aliud corpus
mixtum, quod postmodum in elementum transeat: Ita aliqui, quos citat Marsit quaest. 9. lauius libri. Fundamentum est: nam ex elementis symbolis, id est,exillis, quae eonueniunt in aliqua una qualitate, non potest unum immediate generari ex alio: lerso muli minus ex dissymbolis, id est, ex illis quae in nulla qualitate conueniunt,ac proinde ex nullis.Hecvltima consequentia est euidens, quandoquidem et meta adaequale diuiduntur in symbola, & dilsymbola. Prima vero ex antecedenti constacinam, ut insta dicemus,secilior est transtus faciliorque generatio inter elementa symbola quam dissymbola:ergo si inter et menta symbola non potest esse immediatus transitus,&generatio; muli minii sinter dissymbola Anteeedens verbpr batur: nam tignis generetur, V. G. ex terra,cum qua symbolizat in siccitate , requirit inter alias dispositiones maximam raritatem:ergo clim te ra numquam possit esse sub maxima, ex eo quod petit satis densitatis , consequens est, ut vel ignis nunquam fiat ex illa, vel prius praedicta terra transmut tu in illud mediu capax illius raritatis,quam in igne: . Secunda sententia distinguit inter elementa
symbola,de dissymbola, aitque in elemento symbolo
172쪽
posse immediatὶ generari aliud symbolum; seeus ve- tb ex dissymbolo aliud dissymbolum, sed prius transiri te in aliud corpus in hoc medio statim posse en rati diisymbolium. Ita Themistius s. Physic ad text. s. Valles. 4 Phys cap. s. ad finem Rubio in praesenti
cap. 6 tractatu de Generat elementorum, quaest. I. reserens, suppressis tamen nomine, plures ex recen tioribus.
Sententia haec , quoad priinam eius partem, con-stisit ex his quae pro assertione dicemus , quoad secundam ver partem, scilicet quoad elementa dil- symboles, probatur prim ex Rubio, quia ut corrumpatur aqua ab igne , necessὰ cit utramque qualit tem eius , nempe frigiditatem humiditatem remitti usque ad quatuor gradus, aut plus, vel minus, priusquam totaliter opes latitur , quandoquidem uincessive expelli debent , sed non polluntre, mitti stigiditas.&humiditas aquae , nisi perinu ductionem caloris in siccitatis in eisdem gradibus: ergo necesse est, ut priusquam corrumpatur aqua, perueniat ad talem dispositionem , in qua habeat omnes quatuor qualitate ad quaendam mediocrit tem redactas; sed qirilitates sic attempe Iatae. retractae sunt dispositioneι conuenientes ad rinam mixti ergo oportebit hanc prius introduci materiam aquae , quam formam ignis. s. Nec rereri si dixeris ultd sortius agere ignem per calorem quam per siccitatem, quia calor es acti-uus in summo gradu, siccitas ver iii infimo inridebIn eo tempore, in quo producit unum, vel duos gradus siccitatis in aqua, poterit prodiicere sex gradus
caloris,'ii non videtur etficere polle conueniens temperamentum pro sorma mixti.
Non itaque hoc te seri, nam contra hoe se arguit Rubio, quia ex hoc solam sequitur disponi illam in tetiam ad hoc , ut in illa prius inti oducatur forma aeris quam forma ignis ergo semper saluatur, quia inter clementa dilhmbola scilicet inter ignem, Maquam, non est immediatus trai .situs, immediat que generatio unius ex alio Antecedens patet,quia hoe ipso , quia prius introducatur calor, . . ut sex, uiccitas ut unum, remanebit aqua cum humiditate ut septem in calore ut sex Haec autem est ortima dispositio ad sormam aeris, qui est humidus,& calidus in gradu execllenti,4 magis habet de humidietate, quain de calores: ergo illa materia aquae prius disponeretur ad hoc utituroducatur forma adiis quam ima ignis. g. Secundo probatur eadem tententia, non videmus aquam vehementer calefactam ac igne nunquam in illum conuerti, sed in vapores prius resolui, idemque contingit in terra,& aere, nam illa per resolutionem conuertitur in exhalationec ergo sigilum est, ex elemento dissγmbolo nunquam posse aliud diisymboliun generari. Tertili ab uno extremo in aliud non est transitus, nisi per medium, quod inter extrema intercedit; sed elementa di ymbola, V. G. ignis, laqua, sunt extrema ergo nequit elle transtus ad illam, nisi per medium , scilicet aerem vel aliud corpus illi linile, Meius qualitates participans. . ILEx -- Arip. i. Thom staminis eanu
7. Icendum tamen est,posse ex quolibet elemen-d to quodlibet immediate generari, ut C acre ignis, e contra ex igne aqua, & e conuelso Mite de aliis. Haec est Acist in hoc lib. cap. 4.& D. Th.
ibid. lect ve statim expendemus in quos sequuntii Marsi iusq. ' huius lib. Albertus de Saxoniam
. Nimphus commen. 6. ' l. Tolet '. 8. Conimb. in hoc .l.1.c. .q.I. a. a. alterni, uescite communem. tam inter Latinos, quam Graecos interpretes, Sonet. 8. Me t. q. I. Baiie in eodem cap. q. unica. Probatii priinb testimonio Arist. locoecitato , ubi agens de Oinnium clementorum mutua generatione, inquit, uomam uisa omisa, innasa f.n ad inuricem tran intitari matris uis est. Vbit Thora. Sic ergo concludit, quod niuersistiter amnesvan est, quod quodlibet elementum ex qmuin generetur. Confitiarati , nam iuxta mentem Arist. D. Th.
difficilior utransitus inter elementa illymbola, quam inter symbola: eis licet dissicilior non tamen impossitis Antecedens probatur iam Arist. l
co citato text. 16. sic inquit Ex ore autem aquam, ex aere terram G rursus ex aquarium terra aerem,
3. Occulti Rubio, hine solum haberi contra aliquos ex antiquis Philosophis eleinenta esse ad inuicem subitantialiter,i non solum accidentalitertianta uabilis non verb/uhd haec transmutatio possit immediate fieri a quolibet in quodlibet. Et sinii liter ad coli tirniarionem respondeiit aliqui ex Iuniori. bas , ex ea potius sequi oppolitum nam id e liuet elementa diisymbola est diuicilior transitus,quam inter symbola, quia illa immediate transmutatitur, haec ver non nisi media duplici transmutatione , ex eo qxibd prius conuertenda sunt in aliud corpus medium, constat autem praedictam coluiersionem duorum corporum diluciliorein, prolixiorem esse,
s. Sed contia primam solutionem obest, quia ut statim magis expendemus ratio quam Arist adducit ad probandum, quodliber elemeruum poII in quo
libet substantialiter transmutari, conuincit pol Iehanc transmutationem esse immediatam Deinde, nam per hoc, quM absolute , simpliciter, fiunt- uersaliter dicatur , post quodlibet, elementurn transmutari in quodlibet aliquid aliud praeter hanc mediatam tran utationem innuitur, rideblicet homo possit fieri ex homine mediate, Se similitet vivens ex cadauere, nihiloininus nonide absolutiu&impliciter dicimus hominem fieri ex hornine, vis
Contra blutionem ver confirmationis etiam obest, quM Atish dc Diu Thom statim reddentes rationem illius maioris difficultatis , quae est in tram stu inter elementa di IIymbola, non dixerunt id pi uenire ex eo,qud inter elementa diisymbola debeat eis duplex transitus , duplexque conuerso ad hoc, ut num couertatur in aliud sed ex quod plures qualitates contrariae sunt vincendae, nam si ex aqua ha ituis debet expelli, vinci stipiditas, tuini ditas; si ver ex aere idem ignis nat, non oportet deuinci nisi solam humiditatem, quia calor eius non est contrarius calori ignis. Io. Deinde probatur ratione Arist. i. Thom. Ioco citato: generatio est ex contrariis, re in comitati a se omnia elementa habent contrarietatem ad inuicem: ergo ad inuicem poterunt generari Desego haec generatio poterit elleinmediata a quolibet in quodlibet Minor ex dictis 2 Phys . ex coimmuni Philosophorum sente tui constat Minor verbi te inductive ininsulis elementia: nam quaedam ex illis contrariantur 1ccundum ambas qualitates , ut
173쪽
Disp. XL de Muma Element gener sus a 1 s
ignis, S: aqua, quia ignis est calidus, Iccus, aqua
vel stigida , quinaida calidum autem de frigidumst intcontraria, dimiliter humidum & siccum ι quindam autem contrariantur solum secundum alteram qualitatem, sicut aer, dc aqua, quia aer est calidus, de
aqua frigida, sed in humiditate conueniunt, de se de aliis , iuxta ea , quae supra disp. praecedenti diximus.
Prima ver contequentia ex utraque praemissa ape t constat. Secunda veid ex prima consequentia videtur sequiri nam cum elementa sint transmutabilia, quia sunt contraria, fit inde, ut sicut sunthrimo Ilaia contraria, vel in via , vel in utraque qiralitate , ut ex dictis constat' ita sint ad inuicein iminediate transita utabilia, vel secundum unam , vel secim dum utramque qualitatem , ac proinde secundum propriam substantiam, cuius consistentia,vel destructo, ex consistentia, vel destructione praedia rum qualitatum pender. Respondet Rubio, ex immediata contrarietate ex trema non posse colligi immediatam transmutati nem cuiussi telementi in quodlibet, sed potius orpolitum, quia uniuersaliter verum est, rem iton polle transire naturaliter de extremo ad extremum, nisi per medium ut videmus in semine, quod non potestitatiste immediate in hominem, nec homo in terram
tropter maximam dissimilitudinem dispositionum;
ed illud transit in hominem media Mima inbrionis, hoc verbi terrain media serma cadaueris, quae similes dispositiones postulant quare cum elementa dis Iymbola valde distent secundum dispositiones, valdeque secundum illa sint dissimilia,non poterit unum immediate transmutari in aliud, sed medio alio cot porc magis simili.
ii. Sed contra, nam licet inter ea . quae extreme
distant, non possit esse transitus , nisi per medium, quando illud medium D se petitur ab extremis: secus ver quando tale medium, per se non petitur ab illis; at litat ignis inqua extreme distent secum dum utramque qualitatem modo supra explicato,non tamen petunt per se aliquod medium , per quod fiat transitus ab uno in aliud: eigo poterit per se loquendo fieri immediatus transitus ab uno ut aliud Conis sequentia non indiget probatione maior verbetiam videtur noto et ideba loco sursum non potest imm diate descendi ad locum deorsum, quia uterque i cus per se petit locum medium inter sursum , sicut etiain de summe tenebrosum potest raruire ad eis summe lucidum , quia inter summum lucidiim is summe tenebrosum , non petitur per
se aliquod medium ad hoc, ut ab uno in aliud fiat
ii Minor ver in qua est dissicultas, Probat utinam ideo forma embrionis habet esse medium inter fibrinam leminis de animalis, quia per se loquendo post formam emblionis debet subsequi formara ni inis, ut experientia constat ; sed post serm,maeris per accidens producti ab igne ex aqua, non debet petie subsequi forma ignis, quandoquidem pra
dictu, aer est eiusdem iraturae cum alio aere non producto ab igne ex aqua, ad istum non debet, per se loqiiend lubsequi serina ignis,ut ex se constat ergo signum est,quod aer non est mcdium per se petitum.abh: duobus elemetitis extremis, scilicet igne,in aqua. Nec duo illa exempla , quae pro se adducit Rubiae
contra rationem Aritior urgent: nam bima cad uelis solum per accidens mediat inter formam vivam, sormam terrae, si attendamus ad ea, quae praedictae scit ae ex vi propriarum linearum exposcunt, uti
pra iii spur.3. quaest. . 6.explicuimus, quamuisex alio capite non possit non mediares, quia materia, quae est
sub sorma viventis, hoc liabet speciala, ut non possits cienter disponi pro serma teriae, aut alterius compositi in ea temporis mora in qua dispositiones
pro forma viventis corrumpuntur , ex eo quod istae inter omnes alias facilitia alterantur desti untur, ut experientia constat:vnde quia coiruptis di μpositionibus corrumpitur serma, ideo ne detur mat tia sine forma, mediat ibidem forma eadaueris.
13. Ad illud autem de socina illa emblionis dicendum est, quddideo mediat inter Armam seminis. de hominis, quia per se petitur ab utroque extret , non quidem praecis ex linea generationis hominis, secundum ea, quae ab intrinseco, 6e indilpensabilitet impoliat; sed quia iuxta communem rerum cursum, non potest agens naturale perfecte dilponere, de O ganizare materiam illam, nisi prius introducatur prindicta forma, ut disput.3.n. - tetigimus. g. III. Fissetis u-mtu prioris Iemia. . A fundamentiam primae sententiae jesan T, dum est antecedens,, ad probationem discendum est, ubilicet ignis requirat summam raritatem , ut dispositionem concomitantem in instanti generationis i ignas ille omni tib connaturaliter ω in statu omnimode connaturali generandus est, non tamen requirit tantam raritatem pro dispositi ne priolitate temporis antecedenti ipsius encrati
nem, sed ad minus sussiciet illa raritas, sub ita terra via corruptionis esse potest, desub maiori, vel sub e dem terminata elI non potest, ut in simili. 6.Physic.
Ad primum, pro secunda sententia respondetur, ex stipiditate, de humiditate connaturaliter in aqua existentibus, is siccitate de calore violenter illi
ab igne impressis , tot polle fieri combinationes, qud aliquae ex his qualitatibus , ut humiditas, occalor, sic, vel sc eo inatae sint sussicientes dispositiones pro stoma aeris, 4 met, vel aliae ex illis modis combinarae disponant etiam pro sermis aliquorum mixtorum imperfectorum in similiter calor iccitas peculiari modo combinatae, adis diocritatem redactae . sunt dispositiones ad solam se am ignis, non quidem persectae,in omninessum, cientes, lud viales ela imperfectae , ex eo quia sunt simul cum Hsiditate , de humiditate nondum sufficienter remissis in ordine ad introductionem Bimae ignis ducit si praedictae qualitates adeo intendantur, ut oppotitae , scilicet humiditas frigiditas debitEremitamur , introlucetur immediate in materia inaque forma ignis. Is Vnde ad somam argumenti concelsi priori syllogismo , neganda est minor statim subsumpta , si
uniuersaliter intelligatur: nam saltum est, quamuis concomitantiam quatuor primarum qualitatum ad mediocritatem redactarum , de in aqua existentium disponet e profo na mixti , sed afferendum est, imita latitudinem couiugationum praedictarum quali ratum ibidem inuentarum esse peculiarem aliquam coniugationem siccitatis,& caloris, perquam vialiter dilponatu illa materia proserinae ignis, non pro alia: quia illa coniugatio,& combinatio, adhuc coniuncta cuin combinatione frigiditatis . de humiditatis, non dicit illam temperiem, quae pro serina alicuius inixti desideratur, ac prolude tunc concomita tia illa frigiditatis, humiditatis ad inediocritatem redactarum, non cadet per se sub intentione agentis, sicut cadit in productione alterius mixti, sed solum per accidens, quia coniungitur cum effectu per se, ex eo qud non potuit illvis in ea temporis
174쪽
remittere praedictas qualitates, quantum satis erat ut sorma ignis subsequeretur. Cur autem praedicta combinatio δε coniugatio inter caeteras alias admittenda sit, pater ex ratione pro alsertione facta , maxime vero ex impugnatione
solutionis Rubii: nam hoc ipso, qiibd non detur pcrse medium inter sormam Ignis, aquae possibile ei it disponi quam ad hoc , ut immediate transeat inigri cm cumque non possit succcssili disponi, quia praedictae qualitates sint prius modo dicto ad medi
critatem redacta,& peculiarem illam coniugationem ad formain ignis peculiariter deliinatam trabeant, ut argirmentum bene concludit fit inde , ut talis conii g. Hi debeat necellarib elle possibilis. i6. Ad secundum negandum est antecedens nam licet saepissime aqua conuertatur in vapores, vel in aurcii, hoc tamen est per accidens, non verbier se,
diuideli per se loquendo bene potest ita ei applicari
ignis,ut immediatu trant eat in igne in inde si totaiax accensus guttis aquae aspergeretur,verosimile est, tunc aquam illam immediate in ignem traulitiiram. Nec contra hoc obest, si dicas , quam multd requentius convcrii immediate in aerem,vcI aliud mixtum inaeersectum , quam in igne in Dergo immediata conuertio eius in aetem erit per se conuersio in ignem per accidens; non ver, contra, quandoquidem id euenit per se , quod in pluribus id verbier
accidens, lilod in paucioribus. Non ita lite hoc obest, nam licet admittatur antecedens, negari debet consequentia,quia id non proueniret ex eo,quia praedicta extrema scilicet ignis, laqua petant ex vi propria rum mearum ut sunt sub statu connaturali, qudesinter transitum ab uno in aliud mediet trantitus, exempli cause,in aerem; sed ex eo,'ubd aliunde intra latitudinem possibilium coniugationum, inter qualitates aquae δε qualitates ab igne ei impressas, possunι plui es, Ddiuersae coli iugatioties facillime, inodo tamen nuper explicat, fieri ex quibus aliquae disponunt pro bima actis, aliae pio formis plurium mixtorum, Munica seliinamodb peculiaris pro forma ignis: unde si attendamus ad id , quod petunt praedicta extrema scilicet ignis, aqlia modo dicto considerata,
per accidens est , tibii detur praedictum medii ima si verbattendamus ad alia iam dicta, scilicet ad collectionem coniugationurn,qti cxplicunnusto cit per se loquendo dari tale medium. Ad tertium patet ex dictis n.M.: deinceps.
n facilior siu transitus inter elementa symbola, quam 3nter diffstmbolas.
i7. Dostquam Arist. egit de mutua , immediatal seneratione cuiuslibet elementi ex quolibet alio, siue symbolo , siue dillymbolo , statim explicat,
an eneratio, siue transitus inter elementa symbola
iit facilioi, quam iniet dillymbola, ides nos eundem ordinem obseruantest, statura post praeccdentem quae
Rationes tabitandi pro parte negativa. in oratio dubitandi desumi potest, ex eo Ddd er I tat ignis sunt elementa Hinbola , quippe
coniicnientia in una qualitat scilicet siccitate ignis verbiaqtia sunt dilFymbola, cuin in nulla qualitate conueniant at gutta aquae facilitas , di citius conuese
titur in ignem , quam portiuncula terrae, Ut experientia testatur ergo ter elementa symbola , non facilior, sed dis icilio erit transiitus, quam inter dis- symbola. Secunda est nam traiis auratio via ius elementi in aliud mi uitaui in contrarietate eoium ad inuicerm ex ideo Acili. R. nos cum eo quaest piaecedenti diximus, quodlib. elementum cili transmutabile quodlibet, quia sunt ad inuicem contraria Dei go illa elementa, quae maiorc in contrarietatem uater se habueriur. erunt inclitiς, ac proinde facilius intc se transmutabilia r ergo iura clementa diliymbola habeant inter se maiorem contracte rate ian, quippe'itae contrarientur secuti dum vitiimque qualitatet , fiet inde, ut melliis, facilius possint ad inuicem transmutari. Haec ultima conisequentia pater ex pilori: pili verbispei te videtur seqiii ex antecedenti: nam sicut ex eo , qu bd calor habct vim ad prodircendum calorem, ideo a maiori, intentiori calore, melius, ex tacilius producitur calor ita ex eo inubii generatici
elementorum ad inuicem litur ex colatia rictateipibrum , optime colligetur, qvbd ubi fuerat maior
contrarietas, ibi maior, dc facilior erit generatio octrantitus ab uno in aliud. g. II.
Communis , ac vera sentemii, Getici eam fundamensum.
Ist. lcendum tamen est in elementa symbola sa-I Iciliotem ell. tranti tum , quam intei dissymbola. Ita Aristot in lio lib. cap. .text.23.ubi loquens de elementorum generatione, sic inqiiit Iam vero paeto ex Ommbu omnia fati singulatim , percipere Hiis quaquam est i cue disserunt ramena nam celeriis , croardιus, item facitiis , difficiliriue, alia Miu transmutaιionem subeunt qua enim symbolum inter se habent um eum es migrastriqua vero non habent,
Vbii Thom lec Dicit ergoprimo , quod Ilape omnia elemensa in hoc conuensant, quod γοῶibet ex quolibetgeneratur disserunt tamen an hoc quod pia mi orum facilius, ct iii i s quadam tardi die
eatius ad inuicem transmutantur ἰ quccumque emis
haben Diniatam , id est , conuenientiam in Hiquisquisitate i itsus, faciaιus ransim tantur ad inuricem: tu vero,qua in nulla qualiιMe conuensunt ardius,
O dissicitias.'io Ratio fundamentalis desumitu ex Aristot. loco citato,quam sub his vectis proponit D.Th. ciam ea, qua haben ymbolum, tr Umutantur , non est necesse
transmutari , nisi ramina alteram qualitatem e quando vero ea qua transmutantur ad inuicem , in nuda quatitate conuenium , tramque quatitatem necesse transemutara; facilim autem est unum transminari,quiamplis
Confirmatur rac explicat ut haec ratio a S. Doctor. exemplificando hoc ipsum una cum Aristot in linguiniis elementis his sere verbis: nam ex igne potest fieri aer,quod est elementum symbolum,ibi una qualitate transmutata , scilicet siccitate : quia cum ignis sit calidus, Iccus; aer autem calidus de humidus , si sicum ignis ob exiguitatem ignis, aut ob alias causas, ab humido aeris corrumpatur, remanebit calidumae humidum sic generabitur aer. Item, etiam ex aere poterit fieri aqua, si per frigiditatem aquae caliditas aeris corrumpatur , quia tunc remanebit stigiditas, o humiditas, quae sunt propriae dispositi
nes ad aquam Caeterum ad hoc , ut ex aqua generetur ignis, oportet, ut tam frigiditas, quam humiditas illius
175쪽
illius corrumpantur , .calor , siecit praedictisqitalitatibus contrariae in debita intensione intro
1i. Confirmatur,m explicatur secundo ratione eiusdem S. Doct ibidem iam qualitates element rum causantur ab ipus formis substantialibus ipsbrum: ergo illa clementa, quae maiorem convcnientiain habent in qualitatibus , habebunt neccliarib maiorem conuenientiam in sorinis substantiali saergo Acilior erit transitus ab uno in aliud. Patet consequentia,quia quae habent maiorem coiruenientiam in sormis su stMitialibus', magis etiam conueniunt dispositionibus
ad alias requisitis: ideo semel disposta materia pro vita ex illis formis , manet magna ex parte disposta pro alia atque adeo facili ila poterit vitiinate disponipio illa,tacilitisque eandem recipere.
Obiectiones contrari. Ed contra hanc rationem obiicies primo , non, eis difficilius,duo contraria vinci ab aliis duobus, quam uum ab uno : nam sicut se habet, num ad unum , ita duo ad duo dedan elementis dillymbolis, ut in igne in aqua, in quibus est expellenda duplex qualitas contrariaciantur etiam duae aliae qualiores eisdem coint r.ulae, quibus expellantur, sicut ineleinentis symbolis, in quibus tantum unica corrumpenda est, datur unica quali taceontraria , quae eam
expellat et go non erit difficilius in elememis di
symbolis expulso utriusque qualitatis quam in symbolis expulso vnius tantummodes: atque aded ex eo, Quod in disymbolis sit destruenda secunda qualitas, secus verbi symbolis, male intulit Arist. esse diuic se Iiorem transitum in illis, quam in istis.
Confirmatur: nam dum terra ex aqua generatur,
tunc terra agit in aquam per sodam siccitatem patuin
activam , quia in frigiditate symbola sunt: ergo non
ita cito,ac racile conuertet eam in se, ac ignis aquam ii se ipsum conuerrer Patet consequentia,quia ignis egit in illam non solum persccitatem, sed percal His maxime activum in utramque qualitatem habet in summo: ergo secilius conueriet quam in ignem,qua: terra aquam in se ipsam conuertat.1i. Secund contra eandem rationem obiicit
D. rhom loco citato, quod in productione elementi symboli etiam est necellarium expelli 'tramque qualitavcm: ergo falsum est. quod in praedicta ratione dieitur, scilicet, ide esse faciliorem transitum in elementis symbolis , quam in diuymbolis, ex eo subd in illis non est necelle corrumpi tramque qualitatem, sectis velo in istis. Consequentia patet; a tecedens autem probatur ex dictis supra disp. t. n. 12. Rilicet incorruptione substantiali fieri resolutionem usque ad materiam primam atque ade utraque qualit ita aeris debet corrumpi, ad hoc ut ex illo generetur ignis.
Confirmatur: nam qualitas symbola,ut calor aeris,di:linguitur specie a calore ignis, cum quo symboliet ut ergo etiamsi non fieret resolutio vulue ad materiam primam, deberet per se expelli, de corrumpi ab eode in igne Consequentia patet: nam si calor aeris distiirguitur specie a calore ignis, non erit conueniens, sed distonueniens, dispositio pro fama ignis, quiΣ. non disponit ad eam , sed ad formam aerii di Dposivi autem quae non est conueniens , sed potitis dis coiiueniens pro aliqua forina, per se debet expelli ad introductionem illius. H. Antecedens autem in quo est difficultas, pro-
batur, quia caliditas ignis non a/mittit secum humi ditatem aeris,secus vero caliditas aeris: constat autem qualitates eiusdem specie sic se tabere, ut cui una
contrariaturalia etiam contrarietur.
Ad primam ex his obiectionibus dicendum est veram esse maiorem , quando caetera sunt paria secus vel quando sunt impari , ut in praesenti contingit: nam isnis, exempli causa, ut conuertat in se aquam, non solum debet vincere summam eius humidita temper accitatem , dc per calorem frigiditatem prope sum muri . quam aqua habet, sed debet illas modo prope summo , vel in gradu excellenti deuincere, quia nisi introducatur siccitas, calor, in praedictis gradibus,ac proinde in eisdem expellantur,ela vincam tur frigiditas, humiditas,non poterit introduci sese
21. Caeterum ad hoc, introducat ut bima unius ele inenti symboli in materiam alteriuriri serina igni in materiam aeris , tunc licet necessessit expelli, nam qualitatein contrariain, scilicet humiditatem per sc- citatein ignis, non lainen est necelle eam expelli mo do prope summo, aut in gradu adeo excellenti, sicut expellitur humiditas ab aqua, tum, quia aer non habet tantam humiditatem Dium etiam , quia clim aer conueniat in aliis dispositionibus cum igne , scilicet in calore dc raritate, & cael minor illa siccitas est
satis simul ni illis, ad hoc ut loquendo de dispositionibus pure antecedentibus , maneat eius materia suffieienter disposita ad se rinx ignis ex acre, non,
r ad eandem formam ignis ex aqua in quibus praedictae dispositiones non inueniuntur , sed potu si positi, sicut minor calor in stupa productus a ferro candenti, ut sciens est ad disponendum eam pro fama ignis cum tamen idem calor, imbitiam maior in eodem ferro existat; S tamen ad id non QDficiat, ex eo quod habet alias dispoticiones cum r-ma ignis magis repugnantes et tum denique quia calor aetis facilitis intenditur ab igne , quia nonii uenit in eo aliquat qualitatein directe contrariam, quaeresistat atquo magis intenditur praedictus c, lori, eo tacilius nraelii; fit transitus ab aere iuignem.
Ad confirmationem patet ex dictis iam ille e celsus comeensatur ex eo , quod in aqua praecedunt aliae dispositiones sinules cum dispostionibus terrae, dc ex eo,quod a frigiditate maloii terrae potest intc di faciliusfigiditas aquae, e ita omnibus pensatis remanebit facilior transitus ab aqua in tetram, quim ab
Ad secundum respondetur eum D.Thorn. ubi septa, qualitatem symbolam non corrumpi per se , sed per
accidens ad corruptionem subiecti id autem , quod sic corrumpitur , non reddit difficiliorem transitum, quia non resistit agenti .Quam solutionem tradit insenipse S.Doct. de spiritualibus creaturis,art.1 ad Ip. ubi loquens de coiruptione symbolae qualitatis, ad horavi ex uno element symbolo aliud symbolum gene
non ex contrarietate argentis.
17. Ad confirmationem negandum est antecedens, ad cuius probationem quoad diuersitatem petificam caloris, eris, ignis, dicendiim est, ineom possibilitatem caloris in igne cum humiditate, occompossibilitatem eluidem caloris in aere cum prae
dicta humiditate, non prouenire ex diuersitate spe .cifica calotum , sed ex eo, quod ignis habet in sum m calorem ita non potest ad inittere aliquid humiditatis , secus tib calor a.ri, quia non est iu
176쪽
i Distat. XI. d. Mutua Eumeni . gener si s. III.
g. IX. occurritur ιioniblia dubirandi initio adductis.18. primum concessi maiori de minori, dN Astingitendum est consequens , c negandum quando caetera sunt paria decus verb, quando sunt imparia, ut in praesenti contingit nam particula illatcrrae, quae secundum externam speciem videt in here aequalitatem cum gutta aquae, habet plus de materia, quain praedicta gutta, & ita non mirum,'ubdratione huius maioris multi rudinis materiae inagis
iesilla : unde sit errae illius particulae aliquid de
multitudine materiae auseratur, ita ut tantum, monplus remaneat de materia in illa,ac in utra aquae,veta tantam , vel sere tantam raritatem Ieduceretur, quantam praedictae aquae particula habet,tunc facilius conuerteretur in ignem quam aqua. Ad secundam, concesso antecedenti, neganda est prima consequentia. Nam licet contrarietas ex una parte conducat ad generationem , ex alia tamen retardat illam, quia, hoc ipso, qub agens latium sint
contraria, adest pugna,redditurque dissicilis victoria. Vnde quo magis Herint contraria, eb inaior erit pugna maiorque disticultas in victoria. 29. Nec contra hoc obest probatio ibidem adducta,quoniam calor ita conducit ad calefaciendum , ut ex vi sua nihil habeat, quo reddatur dissicilis calefactio, deside,non mirum 'libd maior calor sit ratio
melicis, Mncilius calefaciendi, non verbinator comitatietas sit ratio Acilioris transitus,in conuersonis unius elementi in aliud propter rationem dictam.
Vιrkm duo elementa sine eoneurrere ad generationem riserim tertii elemensistecie disinui 3c. Hostquam explicuimus, an ex uno elemento possit generari aliud,restat,ut explicemus,an ex duobus,modo statim dicendo, possit aliud tertium generaria Pro explicatione ergo tituli nota Adum est, dupliciter polle intelligi, qudd duo elementa concurrant ad generandum aliud tertium. Primb,ita ut utrumque non coriumpatur, sed unum destruatur,ela aliud quod remanet, educat ex illo aliud tertium, de hoc modo certum est, polle ex duobus elementis fieri unum te rium,quia ignis agendo in aquam potest destruere illam, Linde resultare Ler,ut .l6.diximus Secundb,ita ut utrumque cprrumpatur , dc hoc adhuc dupliciter,
vel ita ut per actionem alterius tertii agentis, id fiat, hoc modo etiam constat posse ex duobus elementis seri aliud specie ab utroque distinctum siquidem ex aere de aqua potest optime fieri ignis . si delut alius ignis ab omnibus his distinctus, qui aerem de aquam destruat, de ex illis sermam ignis educat velata, ut
non detur aliud tertium elementum,quod orrumpat duo priora elementa, sed inter ea si mutua actio, per quam ad inuicem corrumpantur, per quamque aliud tertium elementum generetur, atque adeb non solum ex illis , scilicet in genere causae materialis, sed ab illis,nimirum in genere causae efficientis, praedictum elementum attingatur in de hoc solum ultimo modo procedit praesens dissicultas,an nimirum aqua,&ignis, ita possint inter se mutuli agere , ut ad inuicem se rumpantur, indeque tertium aliud elementum specie ab utroque distinctum, verbi gratia acr generetur.
Argumenta partu negotis. 3I.T Ars negativa potest suaderi primb: nam Mel ipso, quod aqua migitis mutuo se corrumpant,
nequeunt attingere productionem tertii elementi, scilieet aeris Dergo nequit ex illis, ab illis praedictum elementum produci. Consequentia patet,antecedens ver etiam constat: nam hoc ipso, qub eo rumpanoer, non existunt in eo instanti,in quo prod cendus erat alir, vel secundiu suas entitates , ut ex se constat, vel secundum suas virtutes inuandoquidem una cum illis qualitatibus in se inuicem productis pereunt, ex eo quod in corruptione substantiali fieresolutio usque ad materiam primam,ut sipra diximus rerso neqiu lint tunc illud producere; non enim causa efiiciens causat,nili dum est,uel in se,uel in sua viti te,ut 1. Physic ostensum est. Secundo,quia alias,idem elementum,scilicet aqua, esset simul sortius Mimbecillius,quam isnis,& e comtra hoc autem dici nequit, quia ista uia contraria praedicata, respectu eiusdem ciso,&c. Probatur seqliel , nam ex quo capite ignis corrumpit aqtiam , est causa ut aqua non introducat sorinam ei uidem aquae,quam intendit,sed tertium elementum inde resultet, non potest non eis fortior quam aqua, in quo capite corrumpitur ab eadem aquari impediturque ab illa, ne ex tali congressu Mepugna soriar ignis producatur, non poterit non esse
imbecillior quam praedicta alia. 31. Terti, nam calor,& siccitas ignis, &humiditas , ac rigiditas aquae sollim sunt virtutes eorumaa producenduin sibi similes ergo ab illis non potest produci elementum aliud dissimile,ri specie ab vir que distinctiam. Paret consequentia, nam inde colligimus,per semen alicuius plantae, qualis est lactuca, non poste produci nisi solam lactucam , quia semen istud est virtus illius ad producendum tibi simile: ergo si calo tantum est virtus ignis ad producendum alium ignem , non poterit attingere productionem tertii elementi specie distincti Antecedens autem etiam constat, quia agens inserius,in infimae notae,
quale est elementum, tantum potest agere per m dum causae una uocae , non ver per modum causaeae liti cae eminenter, de altiori modo continentis effectum,atque adeo eius virtus, scilicet calor,tantum
potest esse virtus ad producendum sibi simile scilicet
33. Nec refert si dicas , qud sicut ex congressu duorum animalium specie distinctorum porra generari aliud tertium distinctae species, ita ex toncursu duorum elementorum poterit aliud tertium specie distinctum generatio, quamuis unicum elementum id
non possit. Nam contra hoc est,quod duo elementa simul commurentia non potuint producere aliud tertium specie distinctum tanquam causae uni uocae, nec tanquam causae aequivocae , eminenter illud continens Dergo nullo modo Consequentia pater, quia causa efiiciens adaequale in univocam,&aequivocam partitur. Antecedens autem , quoad priorem partem ex se patet; quoad posteriorem veris etiam constat, quia duo elementa simul sumpta non habent eminentiorem sesemam,sed duas tantum eiusdem ordinis ergo non pinterunt eminentes, ter modum causae aequiuo continere te proqucere aliud elementum specie distinctum, siquidem sola s. aeminens, caltioris, tionis,potest per modum causaeaequivocae, eminenti modo aliquem effectum attingere.
177쪽
Disp. XI de Mutua Element gener. Quasi III,
M. III. Muri κώ iuxta Aristoti cti Thoma inentem μ. 'cendum tamen est prim, ex duobus ele-LI mentis symbolis ad inuicem corruptis non posse aliud tertium elementum , specie distinctum, produci ab utroque Ita Arii tot in hoc lib. cap.
text.29.disiens: In his autem,qua per conuenientiam sunt, non contingi corruptio m ιroaue altero elementorum,
id est , altera eorum qualitate , feri ransmutationem is num corporum. Vbii Thom.uea. . O fendis expiabu duobis elementu non Ρι es generariisretium, d cens, quod an elememu, in sum ster conuenientiam, id est , qua sinismmed-ιι in loco, cr habentombolum, quaenerara se non 8ρtes , scilice auod ex δεια reni genereικr Quos sequuntur communiter Philosophi antiquiores, ex Iunioribus, Toletus,
nimbric. Banea Rutuo , de alii quamplures in prin
Probatur rationeat istot. i. Thom.ad hanest men imam redacta nam ad hoc ut ex duobus et mentis symbolis aliud tertium gene1etur, oportet ut in illo malleant aliquae qualitates elementorum ex quibus de ain tibus generatur, sed hoc fieri nequit: ergo neque poteritis dictum etcmcntum inde γέ nerari. Maior patet melementa non producunt
aliud , nisi produrendo in illo aliqua qualitates, quae in ipsis sunt Minor autem probatur , nam e lar aer sit calidus,in humidus, origi iis calidus , cfccta, vel remanebit in illo elemetuo genito alua, calor aeti, igni communis ac hoc non, quia nica, qtialuas non est sufficiens dispost lolio aliquo elementon et humiditas aeris, siccitas ignis, Mi non quia combinario contrariarum qualitatumno disponit in ordine ad aliquod elementum, sed politis est dispositio eidem repugnans , ut d ις par. ρtaecedenti num. tῖ dc deinceps ostearum est
. Dicendum est secundb, ex duobus elementis dilθmbolis bene potest generari aliud tertiuiri specie ab utroque di irim tini, ita ut ex igne ,
aqua nat terra, α aut ex aure vetis .ec ni/, ignis, de aqua. Ita Aristot cap. quarto irancimio tot.1 ad ens Dotem n cur pue asinum corrumpetur, facilia quidem erit, non ad maracem muria mansemiuinis 3 sed ex igne puri ex -- eris terra, est aer ex aere Nero est terra Unis i mina. Ubi D. Thomas lectione 4. ostendit quomodo num elementum feneretur ex duobus dicens, quodsi acieris uir, maiuscuiusque elementorum non habentium I PMolum reum itur , nm est ad irruicem tram imis, sedρ terit aetnuod tertium generari , sicu ex igne , arma,p- in nHIa aualis.ue conueniunt,poterit generari terra, est aera ex aere, O terra. unu ο φνω. vlide Aristot..
MD.Thom communiter sequuntur Philosophi n.3 relati. Rationem iandamentalem huius assertionis a. duxit Aristot.loco citato, eamque Iactainductione in praedictis clementis explicat D.Thom.his se te verbis: Etenim quando aqua . ignis mutuli rixantur . aquaist igiditas corrumpitur a calore ignis, S siccitas ignis delituitur ab humiditate aqilae , tunc corrumpitur utrumque, scilicet aqua, ignis,& remanent incompolito genito caliditas, humiditas, cita praedictum composeum resultans poterit elle aer, qui est calidiis,in humidus ii ver igne d aqua ad inuicem
decertantibus, calidum igius eschumiditas aquae corrumpitur, tunc etiniustiumque elementum corrum-
petur in composito denub genito remanebit siccitas,' si igiditas, id compositum denuo genitum
erit terra, quae est frigida, de sicca. Similiter, ex aere, terra, potest generari ignis, cli aqua; nam quando aer aer in ad inuicem agunt, caliditas aeris, elateriae siccitas corrumpitur tunc utrumque scilicet aer, δ terra desinet etiam esse , de remanebit in composito denuo genito , humiditas,&fiigiditas, de sciale compositum erit aqua frigida, de numida quando verb humiditas aeris,ac terrae frigiditas corruiupitur, remanet in genito caliditas, α
36. Confirmaturo explicatur ex eodem sancto Doctore loco citato iam ad hoc ut ea: erae dactis elein mentis distiymbolis gener e tur aliud temtam ortet ut unum elementum excedat alterum in una qualitiata, de excedatur ab illo in altera Loide si ignis excedat frigiditatem aquae peccatorem, debet humiditas aquae pensatis omnibus tum occurrentibu saxeedete siccitatem ignis, ita ut possint mutu se destruere 'ergo uterque cor inpetur, siquidem sine u lictis qualitatibus eis non poluant ergo in materiam eo rum succedet compositum aliud tu id v, de cadi
dum,scilicet aer. Patet haec viuina consequentia: nam eompositum denuo senitum debet habere eas qualitates quae ita composito corrupto pro generatione noui compositi introductae Imr, calere iis quae perse Leomposito corrupto expuliae, aut valde remissae mertint: ergo cum in tempore umnrauate mecedenti ad instans generationis remaneat ignis cum humiditate ei impreta ab aqua, 6c cum proprio calore, siqui uer aqua in uo euenti solum destruxit eius siccitatem ru solum eam vald remisit, de similiter aqua remanea acum Nopria humidita de cum calore erim petesso, uigue, quandoquidem ignis solum corrumpitinius stimgiditatem, vel eam ad statum valde remitam reduxit consequens est Lue compositum tunc genuum pias, esse aetiqui est humidus,4 calidus tit 37. Quod argumentum potest iam umi pot-sione applicari ad probandum poue eae eodem ignati aqua generari terra: nam si contigeris, qualitates eorum este, pensaris omnibus, in ea proportione veignis, veibi gratia vincat humiditatem aquae per se citatem , de aqua calorem ignis ratione frigiditatio tunc iguis destruet modo explicato hinnivitatem, a*ur,oc ipsam aquam, ita ut in praeticis tempore agus inediate antecedenti ad sui currιiptionem uri an sicca, defigida, quae est propra limositio ad terram limiliter aqua destruet eodem modo calorem ignis per Rigiditatim , atque adcesin praedicto tempore remaneoit ignis cum liccitatri frigiditate,perAliam ut modbdicebamus reddam materia illius disposita ad introductionem formae terrae, petentis praedictas
Sed contra rationein hanc obiicit D. Thom nota videri possibile,quod aerein terra inter se docetianistibus, corrupta frigiditate terrae xhumiditate aeris, ac proinde remanente caliditate steris, siccitate te Irae,tunc generetur ignis in rationem reddit,his verbis Quia nee terra si Mas res caliaua aem,mdemur ad generationem ipsi M 'si si cere ignis enim malio calidior es quam aerae siccsor auamrerra. 38. Ad hanc tamen obiectionem respondet Amgel. Doct. sic: Ad Me autem dicum,pvidam 'od non imiendi Phluse M. qu.d ex allud iam generetur pur ignis, sed aliquid,pis maximjarticipet nasuram eius,
secus exempli a deflamma ,sed hoc constare nonp
178쪽
--ι- ta en, ct intenditur per mirtutem corporis a -
estis, ct lucemsolis, O per virtviem Hiari fletarum. Et merit,an , nam cum materia utriusque elemenu non possit manere subirma aeris , aut terrae, quia corrumpuntur dispositicines ad hoc desiderati, calias non possit materia eis fine aliqua serina, ideo virtute Melesti introducitur Hrma praedicti elementi, scilicet ignis potiusquam alterius, ad quam licet non sufficienter, nihilominus magis quam aliquam aliam , erat materia virtute dispositionum appro-
18 Disp. XI de Mutua Element gener si uast. III.
Maiam Mil tisiaris, ct ideo dicendum, piadi qud fuerint in duratione immediate anteeedent, ut iuris senu , licea ita eri,disvi non si clat, ibidem explicvimus , dc probauimus. Vnde per Mese
. . - dens, Ec materiale quid, est 'ubdagens duret secundum suam entitatem, aut secundum suas qualitates in
instanti generationis dummodb in tempore immedi te antecedenti introduxerit modo sibi proportio in dispositiones ad larmarvi generandam. i. Ad secundum patet ex dictis , concedendamine sequelam, i intelligatur de eodem elemento, secundum diuersas qualitates,in rationes , secus, i, intelligatur de illo secundum unam 5 ea dem qualitatem - rationem intenim v num.36. diximus , ad hoc ut ex mutua pugna ignis 5 aquae resultet tertium elementum , scilicet aer, necesse est, ut ignis secundum calorem Ac activitatem suam vi eat trigiditatem aquae , de resistentiam illius , atque ade secundum hanc rationem sit sertio illis traeontra ver aqua secundum humiditatem rae actis, uitatem suam vincat sceitatem eius , de resisterniam, ac proinde secundam hanc rationem sit vigorosor illis , ut ita aqua introducat in igne humiditatem, cremaneat calidus, de humidus, cum nulla vetvalde remina siccitates, o rursus ignis introducat in aqua calorem 6c sic remaneat eodem modo calida, cte humida, ac proinde utrumque maneat dispositum
M tertium respondetur, quM licet calor ignis, Sehumiditas aquae quod idem cum proportione de aliis qualitatibus dicimus istam sint, pelle loquendo ise putes ordinatae ad productionem grus, aquae, nihlalominus per accidens, de praevor intentionem naturae particularis, secus tamen naturae uniuertatis, possune deseruite in ordine ad productionem alterius terre elementi, ut explicatum est.
terandum vel de attingentia in genere causae elli Nec contra hoc habet vim exemplum de semino taliter cicadproba in argutarento adductum:wa viri istius seminis p 30. Ex quibus omnibus inserendum est ultimb. de diuendum, quoties ex duobus elementis dissymbolis
generatur aliud tertium , tunc praedicta elementario concurrunt ad talem generationem in genere
eausae efficientis 'incipalis, sed in genere causae es-ficiei itis tum dispositiuae et introductionem di
mutionis remotae, non verb ultimae, vel ad inmmum siliam instrumentaliter talem productionem attingentis. Haec est D. hombur modo vidimus, quem sequuntur Iuniores Thomistae, eamque satis conui cit tum ratio D. Thom quae in obiectione contra secundam conclusionem ab eodem secta , contine- seeunda ratio dubitandi initio quae-
o. a m primum distinguendum est antecedens, o de concedendum de attingentia principesis, clientis dispositi ne,vel instrumenconcedendum est, non manere in eo euentu ignem secundum suas entitates, aut secum, qualitates in se inuicem productas. Caeterum hoc nihil refert in sententia Dahom.3e nostrarium MPhysic.disp.w.num. .ac in hoc opere disp. Mn.rs. Sessequentibus explicuimus, stilicet gen rationem substantialem non eis nouam actionem a praecedenti alteratione distinctam, sed resultantiam naturalem ex vi termini primari praecedentis alterest per accidens Sc ex coniunctione ad aliud agena conducere ad alterationem, Ac putretactionem eiusdem seminis 3 dc consequenter aliquo modo conexu rere ad introductionem alterius seimae distinctae 1serma lactucae. 1. Ad id autem, quod de continenlla eminenclarili, de aequivoca in eodem argumento additur , non
oportet responsum praebere , quia suppositis his, quae
ibidem recte dicuntur , probat duo elementa non rationis subsequuta nam ut plures ex Thomistis do posse esse causas principales in genere cause efficie cent, adhoc ut ex termino primario subsequatur se iis, respectu productiorus tetri elementi specie di-eundarius . non est dispenubiliter necessarium stincti, quod nos admittimus de ideo asseruimus, Aut talis terminus , de eius actio sint in illo instanti, iam concurrere efficienter dispositive . vel ad sum-
, Ο Aristo de elementorum mutua generatione egit, mox ad generationem mixto rum B eorum temperamenta explicanda accedit quia veris circa generarionem mixtorum, aut quorumcumque aliorum , nihil peculiare occurrit dicendum, praeter ea, quae in lib. i. Phyla ε in x. lib. huius operis disp.1. dixi ruus ride selum de temperamentis mixtorum in hac d putatione ten-
179쪽
Disp. XII de istorum temp. V se unita.
remperamentum aquale adpondio.
, ' 'aior uitelligentia temperamenti miriorum in maiorem, vel minorem excessum, qui potest elle 4rino parum ex his, quae in hoc quaestione di siue in duabus qualitatibus: cita si particulariter ex-eenda sane pendet ea tenaci discuit , tiliat pecu pendantur, iniuriarerabilia sunt, hoe non solum Iute suppositis his, quae loco statim rus erviado dixi in mixtis, quae generice aut specifice distinguu , elica illud dicendum occurrite ride hanc turra sed etiam intra eandem pectema non enim' i non aliam in hac dile excitamus omma indiuidua idem temperamentum habent;
Notvilmespro explisatione ιιtari. π Ro tituli intelligentia recolendiim est id . quod I supii diximus , scilicet des in mixti, leui r mentum quoddam, perinili dictae se habent, et Drum que materia dispoi uui ad suscipiendam Himam substantialem, 'oc temperame tuum tantii in elie quatuor primas'. alit.ue ad mediocritatem quandam redactas , va tamen , ut pro diuertitate formani diuella temperies , diuersaque proportio in qualitatibus dctur. Seeundo notandum est ex Conin b. E. de Gener.
linis neque idem homo singularis, verbi gratia, eain qualitatum symmetriam siue commenturatio irem toto vitae se ursu seruat: etiam si recta valetudine fruatur. ie .um omnia ad praedicta capita reducuntur, quia sive hoc sive illo modo diuers,qualitates attemperentiu semper seruant proportio iacui illam gener tem in eis recensitam, iuxta diuersitatem forma Ilitia vcl pecificam vel numericam, cui connaturalia suiu, debent vel spesne,vel numero in ratione tempe ranici ut brinali triumpti distingui. Solent autem temperam in haec difformia, quando constant reui perie qualuarum consentanea formis
rerum, qaitari insunt, nuncupari ab aliquibus ter peramenta ad iustitiam , quia ex his variis temper e s. q. s. au. . quod plures ex ςdicis QPhilos mentis non idem omnibus mixtis conuenit,sed quasi temperamentum hoc diuidunt in uniforme,& dissor iustitiae ritu unicuique rei pro naturae diuersitate dies, ni tme est illud, in quo omnes illae quatuor suurn adaptaturmam sicut teste Arist. 3. Eihicorum c. qualitate sunt in aeqvi librio id est, in omnimoda .esim in Republica bene ordinata honorifica praemia musitate. podere soletque appςllari mediam,sive distribuuntur, non eodem omnibus . neque eodem temperatissimu, seu pondus,quia in eo qualitate qua modo, aut gradu, qua dicitur proportio Arithmeti. si aequo pondete librantur choc autem re inperamen ea, sed ut uniuscuiusque labor, merita poscuntium sitierum est illud esse naturaliter possibi tride quo quae dicitur proprie Geometrica Histribuuntur: ita stitim)cettum est non pol se eis nisi tantum Vnicum, quodammodo ratio iustitiae seruatur, dum diuelsis sinuidem innimoda aequalitas nullum .dmittit reces mixtis,non idem temperamentum tribuitur, sed iuxta sum a medio stemperamentum vero difformes, quod id, quod propria Put sic dicamus eorum merita seu etiam vocatur intemperametum,est illud, in quo qua naturae exposcunt. litate, ab aequilibi in diuersam latitudinem rece 6. Titulus ergo quaestionis consuit,solum inqui- durit,id est,in quo una, vel duisqualitates dominatur rit,an in mixtis tu naturaliter possibile tempe tamen- . unde temperamentum istud diuiditur in sim tum aequale ad pondus quia in eis dari vetum templex, compositum Simplex dicitur illud,in quo una peramentum ex se in ex iam dictis constat rin simia iiiiiii, qualitas vincit, ut si in aliquo mixa essent liter esse possibilia naturaliter caetera alia temper quinque gradus caloris vi gradus humiditatis, sicci metua ditisrmia: nec polle aliquod aliud praeter iam rati,,&stigiditatis,et sent aequales,nempe, Vt quatuor recensita dari, communiter ab omnibus recipitur,icumque quatuor tantum sint primae qualitates non idebis plures, ad quatuor etiam capita, non plura reducum pondum huiusmodi tempcramenta simpliciauiquidem vii quaenite praedominari potest aemperamentum velli compolitum dicitur illud , in quo duaeritialitates dominantur, ex hoc, qubd duas alias excedunt. Quate temperamentum hoc potest implicitet inquatuor membra secari, pro varietate proportionum, se eo inationum, quae in domin primarum quaininum manet disticultas de temperamento ad
pondus, an illud sit naturaliter possibile Caeterum,quia ut nuper dicebamus temperametum hoc tantum potest est unicum , atque ade uni solisbeciei minorum potest conuenire, authores oppostae sentetulae illud tribuunt homini, ex conubdit tant esse perse tissimum, ita soli speciei persectissimae, scilicet humanae debere conueniresidebisai ris claritatis gratia quaestionem istam quoad hoc pe- iiivum potest esse. Primum est, in quo abundat calor culiare mixtum,scilicet hominem, iiscutiemus,quaimela siceitas, quod dicitur igneum , in animalibus cholericum. Secundum, in quo calor humiditas,&dicitur aereiura, an animalibus, sanguineum Tertium, in quo humiditas &fiigiditas; appellaturaqueum,4 in animalibus phlegmaticum. Quartum tandem est, in quo exccdit frigiditas, iccitas,quod
vocatur teneum , in alii. natibiis melancholicum,
Constat autem non posse cite alia temperamenta di laemia, siue simplicii, siue composita, quae ad haec uis plura ex his , quae in illa dicenda sunt conuincent non polle praedictum temperamentum in aliis mixtis
Proponitur prior opinio. . I Artem assi antem tuentu Fernelius lib. LIC Physiolo. cap. .Thomas de Garbio in lumina titulo 1. de complexionibus'. . vallelius lib. i. o
non reducantur Piram cHor arigus , cum in con trouers cap. 7. Isaicus cap. 1.dietarum uniuersalium, iiiii, , non possitnt simul praedominaii ncque simili Conimb. in praesenti cap. 8. q. 2. ait quos refert, te humiditas, Iccitas.& sequitur Rubio cap. 7. tractatu de temperamentis s. Diximus: Qua ad hac ε reducaηtur , quia mixtorum'. L. num. 22.4 deinceps.
huc in his temperamentia difformibus, siue lim Probatur primb testimonium Arist. section.ue Pro-olteibus, siue compositis, magna existi varic clux blamatum,ubi doce corpora ad aequalitatem te rara
180쪽
igi Di II de Mixtorum tempore, cuas unica.
facile in morbum incidere , facileque curari quae ueniat , nempe ad summai intensionem primarum vet. non lunt adaequalitatem temperat , non faciles initalitatum Pergo illud erit magis stabit Sc optimum, infirmantur , nec tacile , sed dissiculter curantur: ergo plane sentit , tale temperamentum esse natuM-liter possibile ergo ob ratiot cinis. 6. dictam poterit, o debebit homini non alteri specie conue
Connruaat primo ex eodem Arist. 1. de Anima libas capit de tactu, textu i8 ubi docet , sensum tactus non lentire qualitates tangibiles eo gradu, in quo eas habet, sed solum in maiori, de intensiori, deinde colligit, senistiurn tactus habere temperiem, seu
con plexionem ad pondus, his Derbis: Calidum autem frigidum , dum aut molle non seniamus sedeo erantias tanquam sensa , velin medieta quandam existente eius quae insenserilibus contrarietasMus propter hoc disiemit,ac miscvisensibilia, elum Duem suas a torium est D enim ad mirumque Esorum alterum misim rum. Quare cum homo inter otiani antinalia habeat perfectissimum sensum talius,ut docet idem Ariit. .de partibus animalium c. 6 fit inde,ut habeat temperiem ad pondus. Confiti natur secund ex D Tho. I. par. q. I. art. I. indescorpore, ubi inquit: usmiluudine vero caelestium corporum habe homo elevationem a contrariis propter maxιι - aquaitiaιem comtexistus. Et in sol tione ad tertium, quod ii igni, ociaci,quisunt rinioris virtutis in agendo etiam securidum quantitatem inco.Dpotitione humani corpora abundarent, omnino dic traherent alia, o non Pollit fieri aequalitas commixtionis , quae est necetialia in compositione hominis ad bonitatem se usus tactus: oc in a. . in t
halio ite ad primum , lic ait Et itire potes assera
μυιιo, quin quadam ammalia sint acutioris visus , Oa ιικι,quam homo propter impedis um horum Ien
quod plus ab is recedit: nam ebdifficilius poterit ad
Terti δ, qtioriesicia que viiii contrarium estis, turaliter possibile, poterit etiam altilia naturalitera,rid ergo cum possibile naturaliter sit corpus inaeqa, liter temperatum, etiai poterit dari corpus aequat ter, ad pondus temperatum; quod est ei contrarium. Consequentia patet, antecedens ver est Arist. primo de Coel text. secundo de Caelo tὸ tu I8. II Quarib, datur inter corpora mixta aequale ad pondus quanti ii ad qualitates mori nilnirum. si auitatem , doleuitatem : ergo etiam dabitur mixtum aequale ad pondus quantum ad qualitates alter tiuas , scilicet calorem , si igiditatem ' dec Consequentia videtur conitare ex paritate rationis. Antecedciis verbirobatur, quia reuera datur cor pus ita iis tantum grauitatis, quantum leuitatis, ut constat inligito,quod super aquam polito partim maΑnet extra , p. tim ver,intra illam, hoc autem vide, tur indicare in tali ligno tantum elle leuitatis , quin rum grauitatis.
DIcendum ramen est , non esse naturaliter possibile dati in homine,ac proinde neque in quolibet alio nixto temperamentum ad pondus Allertio haec aperte colligitur ex his , quae docet
Aristot l. lib. huius operis,c. io ubi etiaID D.Thom. lect vltima, diuin hoc 1 tex. 3 ut exponit idem D.
suum,quo necese es consequi in homine experfecta com ahom ibidem lect 8. qui postquam dixit, ex diuetis flexionia aequalitate se proportione in inaequalitate primatum qasit . Deinde probatur secundd ratione, quia non est tum, resultare diuersa mixta exemplificat hoc ipsum impollinile naturaliter primas qualitates in gradu in carne, os Zibus rac in aliis mixtis, necnon&iii aequali intentionis, ut quatuor, dari in eodem sub homine dicens: Ita ratim inreuigendum interiamidais, lecto eis non iit impollibile, qubd ab aliqua tor insiccum: quascundi messiorum d uersisH----dam, aliau proponione conuenientia faciunt carnem,
in in proportione faciun os , est in asia seciviucomiaxiones variantuari, ficu es homo. io Maxime vicina est temperamento cria , ais es carida complexionis. Asnus, aut est stu da inflexionis Vbii ut vides I homini tribuit complexionem maxime vicinam tumrevamento, id est, omnimodae aequalitati qualitatum ad mediocri Femledactarum non vel quod eius complexio iv --
Et hoc ipsum non miniis perspicue docuit idem S. Docto in uitio , dilt. 6 q. I. art. I. in solui.ad quase tum Vbi clim tibi obiectilet, quM corpus humas uminaxime ad aequalitate iii commixtionis peruenit sicut Philosophi tradunt ac proinde non eis codiri aptibile ex eo qui cubi cst aequastita commiacti nis , num concrarium non praedominatur altei lama mixti,icilicet omnium peltictillima, postule Antecedens noli indisci piobatione , conlequentia verti probatumquae si dant ui brinae nuxtae pollulantes easdem qualitatus in gladii inaequali sit periori de Ii feriori cur non Poterit dari aliqua forina omniuin
nobilissima pollulans easdem sub gradu aequali ; nam
licii caeterae alia sorinae , qui alunt Oranae impersectiores, itoli polinii postulare persectissimam teinperiem scilicet ad pondus, ita forma nobilissima debet exigere eandem perrectissimam, temperatisilinam ad pondus. io Confirmatur: nam valde vero simile est temperamentum hoc concullum mille Sacro Corpori Christi Domini in visceribus Dei parae a Spitui Sancto
tinat, quod sic ostenditur: nam teinpcramentum
hoc est saluberrimum , de persectissimum omnium, de alias copuenit cum summa dignitate Chiilii, quam habuit ex unione di diuinum Uerbum, nec unde non teli agere ad corruptionem mixtici ius derogat merito eiuν infinito, aut Redemptiniis mi pondet in haec verba Dicendum, quod impossibila est,neri, ergo vel olimile est suille ei conceisum Patet consequent , quia coipori persectissimo , in quo nullus erat suturus moruus doeen Scholastici
Doctores in . distin is de i6. cum D Thom. s. p. q. 24. It congruum erat, ut tribueritur saluberrimum, pei sectillimum temperamentum,li alias non derogat, ut non derogare constat munera Redempto
Antecedens quoad primam partem quae bla in diget probatione j patet, tilinae dictis tum etiam, quia temperamcntum dilidluitur, si ad extrenia perinquod complaxioperuenia ad ramum aqualitasem , quis alterum com riorum praedominetur aura alias non
feret mixtiu, nisi unum in alterum agere dominam, dmedium radiacendo ιιero resistente: c praecipia Meverte incorpore humano, puod calor dominetur ρr 'rope riuiones ηιma, qua indigem cauore Pu in a-ιo,vissicitur in a. de Anima.. 3. Eandem sentetulam sequuntur Auincenna sententia i docarina . c. io Averroes I. de Coeloomm.
.rae in iocat comm. 8 quem equuntur omnes Arabes, Gesci lib. de temp. o lib. M tuenda vale-