Scriptores physiognomonici Graeci et Latini recensuit Richardus Foerster ...

71쪽

EX IUVter autem Boriam qui praeter hos nostro

libello corrigerulo operam dederiint hi mihi laxulandi esse videntur. Vnia nonnulla sui3lata sunt a Iodo co Villic litoin praefatione interpretationis latinae, qua Supra p. LXIV. verba seci, Conrado Gesnero in historiae animalium tom. II Tiguri 155 1 et 1554; d. IIFrancos 1620J Ioanne Baptista orta de humana

Schneidoro cum in tirocinio Poriculo critico in Anthologiani Constantini Cephalae Lipsiae anno 1ii Ieddo, filii in notis exemplari editionis physiog an niconia Frangianae, quod nunc in bibliotliecti universitatis ratisi a viensis est, adscriptis, pauca a Carolo Dido vico Strovi opusci II, 177 et a Taubio in fisseriatione inscripta tractand Script graec Pity stom praeparatio et ratistaviae anno 1862 duap. 10, nonnulla a Valentano Rosi, Arist pseudepigr. p. 700 sq. et in Anecd. maeo. et Bontigio in indice Aristotelico plura a Michaelemay luchi in emendationibus Aristoteleis programmati gymnasii Meldorsensis anno 1877 subiectis p. 17-19, nullum ab Ignatio en ryclio Ws hi in dissertatione in-

1 Immeditione ego usus sum.

72쪽

PROLE MENA. LXIX scripta ristotelis, Polemonis, clamantii Oetrinae physiογοmonicae in harinoniarn redactae Lemendat e Maristav. 1868 p. 274 1. etiam Selateideri ad tres scriptores physio Omonicos merulationes, Sed neque Omne ne lue prorsus courate publici iuris secit. denique Curtius IV aelis inuestius nonnulla multis abhinc anni ab ipso egresse inventa per liue Ias ne- eum communicavit . ut publici iuris facerem permisit. Quae hi omnes viri docti corrigenda reliqueriant, pro Viribus aggressus sum ulmam nonnulli medicinam ara Verim, penes pruros iudicium esto nitrua tamen aliis expedienda restare haud imore. Iam nihil superest nisi ut totum optasellium a me in paragraphos divisum duasque eius partes niuneris Iei: in distinctas esse minotean.

73쪽

Sod sitiam minis assis inadia physiognomonica Aristotele auctore atque auspice culta sunt. Nomen Eustiaeuis physiognomonis tertii a Chr. saeculi nobis innotuit ex epigrammate sepulcrali luod sub ILeonidae Tarentini nomine in Anthologia, at

fina VII, 661 et inter Theocritea XI exstat:δεινος π ὀφθαλμο καὶ - νόημα μαθεῖν. ευ μιν θαψαν ταῖροι δερὶ ξείνης ξένον οντα

χὐμνοθέτης αὐτοῖς δαφονίως φίλος

πάντων ε ἐπέοικε τύχε τε ερ ὁ σοφιστής καίπερ κικυς ἐὰν εἰ αρα κηδεμόνας. Imprimis stoicorum principes si ustio physiognomoniae dediti erant Zeno et Clean hine sy et Pos11 Laert Diog. VII. 173 φάσκοντος αὐτον Κλεάνθους κατὰ Ζήνωνα καταληπτον εἶναι ὁ θος εἰδους - Pearson, the fragments of Zen an Cleanthes p. 188 D. 147 et p. 330 h. 20); ib. 129 ἐρασθήσεσθαι τον σοφον των νέων των ἐμφαινόντων δια το εἰ δους την προς ρετην εὐφυίαν, ως φησι Ζηνων ἐν

ictibus, vulneritas ulceribus condialeseu, corpus niviae, cui adflictae cura, angore, more coaegr e8cit Fer detrimentum scilicet vigoi is, cuius pudorem et pavorem rictore atque pallore testetui : Nemes de nat hom. c. 2 ἔτι φησίν ὁ Κλεάνθης) συμπάσχει δε η ψυχη τω σώματι νοσουντι καὶ τεμνομένω καὶ το

74쪽

donius, i fui Polybio duce plurimum operae anomini diversitati s regio Iaibus explicandae impellisso videt a r. Peculiaris autem physiognomonia fui libellus Lox medici, queri non cum Rosio Meol. I, 23 pro Eudoxo Cnidio tal)endum esse, sed post me liuni fertium saeculuin fuisse probasse inihi vi leor collato potissimula loco physiognoinonias latinas g 11 t. II p. 20, 8 alii sisternutatusnto Sistit vιmMn Ipe non eSSe confessus est, quem ad Lox una referendum esse docui, cum narratiuncula quae de Cleanthe serebatur nobisque a Laertio Diogene VIII 1ixtrii λέγεται δὲ φάσκον

τος αὐτο κατὰ Ζήνωνα καταληπτον εἶναι το θος ἐξ εἴδους νεανίσκους τινὰς εὐτραπέλου ἀγαγεῖν προς αὐτον

ηίναιδον σκληραγωγημενον εν γοω καὶ ἀξιουν ἀποφαίνεσθαι περὶ του ηθους, τον δὲ διαπορούιμενον σαλεῖσαι ὀ τιέναι τον ἄνθρωπον - δὲ ἀπδεν ἐκεῖνος επταρεν, ἔχω εἶπεν αυτον, ὁ Κλεάνθης μ αλακός ἐστι.

πολλάκις γὰρ την τομην ἡ σώματος ἀγωνιωσα ει νοται - ποδαο --ς το --τος ἀλλοιουμένη - μετὰ τὴν τομὴν οὐδεναγιτον - της δυνης δεχομεν καὶ νοσοθντι μὲν συννοσει πιαὶ τεμνομέν---δυνοται καὶ αἰσχυνομένη ἐρυθριν - δε-- σι καὶ φοβουμενη χρόν ουδὲν δε σώματον συμπάσχει σώματιουδε σωμάτω σῶμα, συμπάσχει δὲ η υχη τω σώματι σῶμα ἄρα η ψυχή) Ioann Damasc. Flor Liaur. II, 25, 37 - Stola.flor. I, 50, 34 d. IVAchsmuth t. I p. 77, 14 of στωικοὶ τονσοφον αἰσθήσει καταληπτον ὰπ το εἴδους τεκμηριωδῖς; tui . de conian novi. o. 28 p. 1073 B --yll. loc phys se. 76 sν γὰρ αἰοίστοις καὶ κακίστοις οὐκ Ο, ἔμφασις γένοιτο κάλλους, εἰ τερ, λέγουσιν οἱ στωικοί), ὴ μοχθηρία το ηθους ἀναπίπλησι το-- casa. Probl. 5 - syli. r. 85 . f. de Arist phys indola ad con licione p. 292.1 CL Galen de Hippocr. 44 Plat. Iogin V, 5 p. 442 M. O syli loc. plius. D. 66ὶ Polyb. IV, 21 - syli. r. 5).2 De Polemonis pli,siognomonicis P. 6 de Lori yhγsio- gnomoniamus Rhen. XLIV 505 sq.3 Ad communem sonteni reserenda sunt quae clea te non nominato a Dion citosostonio narrantur orat Tars PM, 26 R.,

75쪽

LXXII MI EGOMENA. nominis tantum eius mentio facta es Origene

νουντων κρατη εἰ τε Ζωπυρου εἴτε Λύξου εἴτε Πολε-

νος εἴτε οὐτι νύ πο οὐ τοιαυτα γράψαντος καὶ ἐπαγγειλαμένου εἰδέναι τι θαυμαστόν, sed libellus eius

non solum in narrabus, Verum etiam unus e tribus

fontilius fuit, emissibus auctor latinus saeculo ut videtur quarto exeunt; physiog moniain quam supra lamdavi compilavit quin etiam si re et non Iri1lla L Oxo dedi, quae in hac sine nouitne auctoris leguntur, Sinnio hunc infrianuari ducem sequi voluisse Videtur, sed in corporis partibus persequendis mox post capillamim et cutis capitis descriptionem inde a g 16 eius vestio reliqui et Polemonem secutus est, si recte comieci, propterea quod intellexit simplicitati si claritati melius sese prospecturum, si hunc singulas signor improprietates sinsfissatin perinicianimi sequerebar quatus Loxiam diversas, velut in capillis colorem, statum,

densitatem, craBsitudinerit, coacerVantem unde factumes syll. Ιoo plays. r. 72 ἀλλ' ἐγ βουλομαί τινα λόγον μῖν εἰπειν, ον ἴσως καὶ αλλοτε ἀκηκύατε των γὰρ νθάδε δεινῖν τινα θοοσιον εῖς τινα πόλιν παραγεγονέναι τῶν - το=Μέσον πεποι-ένων, ἄστ εοθώς -έναι τι τρόπον ἔκ του κάὶ διηγεισθαι τα προσόντα καὶ μηδενις λως --ογχάνειν ἀλλ' ωσπερ μῶς τὰ ζῶα γιγνώσκομεν ὁρῶντες - ολως ἐκεινος τους

ἀνθρώπους ψπίστατο ρων. - ουν θαυμαστις ηa ἐπ δεικνυμενος καὶ οὐδαμο διημάρτανε, προσάγουσιν αὐτω ιληρόν τινατο Φμα καὶ συνοφρυ ανθρωπον αυχμῖντα καὶ φαυλως διωκείμενον καὶ ἐν ταις χερσὶ τυλους ἔχοντα, φαιήν τι καὶ τραχυπεριβεβλημένον μάτιον, δασυν εως των σφνρῶν καὶ φαύλως

κεκαρμένον, κὐ--τον ξωον εἰπειν, στις ην ὁ δὲ ἄλ--ντρόνον ἄρα, τελευταῖον μνῶν μοι δοκεῖ τι παριπτάρον- λέγειν - ἔφη συνιέναι, καὶ βαδίζειν αφτον ἐκελευσεν. δη δὲ ἀποχωρῶν πτάρνυται, κἄκεινος εὐ- ἀνεβόησεν, εἴ κωπιδος εἶτα ἐπ' ἀνθρώπου μὲν ὁ πταρμδ εξήλεγξε τον -- -ὶ προς τἄλλα πάντα ἴσχυσε τι μὴ λαθειν.

76쪽

PRO GOMENA. LXXIII est, ut pauca de eius docti ina certo sciamus ), paulo pluri coniectare possimus ciliorum gravissimum est, quod an inem Haimae habitaculum esse dixit gra), physiognomoniae ex animalibus peterulae munitii tri

bui a 117 sm), sed etiam sutura a physiognomone praedici posse eontendis si 133) ); Orman, quod etia In

1 Nihil nos lucri caper iis quae Matthia Farinatoris in libro inscripto Lumen I imae e vim in his Ormis protulit, infra capite IV exponiam.

2 Proetvexat praeter Zopyriam Hippocrates epid. II 6 1οῖ μακρόβιοι δεείου ὀδόντας ἔχοvσ0 signa longaevitatis pro- serens et hoc duce Aristoteles Rat anim. Π, 3 p. 501 22 σοι πλείους ἔχουσιν ὀδόντας), μοιροβιώτεροι ς ἐπὶ τ πολύ

εἰσιν οἱ ἐλάττους καὶ ραιόδοντες ως ἐπὶ το πολυ βραχυβιώτεροι; f. probi. X. 48 p. 896 30 XXXIV, 1 p. 963 18; probi X, 6 p. 898 38 δια τί ὁσοις τα ἀπ του δμφαλου κάτω μείζονα τα προς τὰ στηθη, βραχύβιοι καὶ σθενεῖς; hist. Rimm .H, I p. 493 32 χειρος τι μὲν εντος θέναρ, σαρκῆδες

κιῶ διηρημένον ἄρθροις, τοις μὲν μακροβίοις ἐν α δυσὶ ὀλοο, τοῖς βραχυβίοις δυσὶ καὶ δι' ὀλοο ei probi X, 49 p. 896 37

et XXXIL 104 964 33 do quo Plinius n. h. I, 273 miror sidem, inmiti, aristotelem non modo credidisse praesectu inae

tantus uir in doctrinas non sprevit igitur uae brevis signa pona raros dentes, pr Ionso dissitos, sivit meu in colorem stares- incurvos umeris es in manu unan aut duas incisura longua habentis et plures minim XXXII dentes, auribus inplis nec

universa haec a bitror, sed instud ob8ervat frivola, i 'eor, et volgo tarne narrata et mortis futurae alaeque praeteritate annos e lici hominum divinavit plavsio Onaon Aristotelia

ruturae inrus annos aut prae ea aue vitae sortem suturam Sulla facis praedixit hystomomon Chaldaeus teste Plutarcho Suil 5 5 στορειται δε τις νη των μετὰ ροβάζου καταβεβηκότων χαλδαῖος εἰς δ του Συλλα πρόσωπον ἀπιδῶν καὶ ταῖς πινήσεσι της τε διανοίας καὶ του σώματος οὐ παρέργως ἐπι-

77쪽

LXXIV ---ENA. in discrimine generis maseulini et feminini sq.)exponendo multus et in vi sin ulis corporis partibus tribuenda uberio subtilior fuisse videtur quam auctores duorum libellorum qui Aristotelis physiognomoniam efficiunt ceteriri hos aeque atque Polemo novi et Hemam sue secutus est, quonian alii e e

re Loxurn Pseudaristotelem olemonem in pluriuiis exstare physiogilomonia latina lassata est g 89 Deo si ni in astu Loeth n et AristotelUn not ut esse credidinius, 'ue tisin a Prienione es non diem vel viuem ductu Me pervolumus vin ceteris enim propemodun onDyrtibus hi tres auetores , it inret consentisint cf.4 80 p aestim Pude non dira et consent ea frunt reliquis muc ridi s prope nodum Frosecuti Sumus.

στήσας, ἀλλὰ προς τὰς της τέrνης ὁποθεσεις τὴν φυσιν ἐπισκεψάμενος εἰπειν, ς ναγκαῖον, η τουτον ον ανδρα μέγεστον γενέσθαι, θαυμάζειν δε καὶ νῖν, πῶς νέχεται μὴ πρῶτος ναπάντων. similia in Britannico Tito facta esse tradit Suotonius it 2 pu Οιiden tenipore aiunt netri oscopum, Narcis3o Claudis liberio Jhιbuum, a Britannicum viceret, con8tausa ope a bore, uti ire minaturum sed etiam Polam physio-mmnoniam exercuit praenuntiam cs Vera arab. c. 67 68 70;phys laa. g 133 p. 144, 15 sq. et Sallustius neoplatonicusatuque secundum Damascium R. Isid. apud hotium bibl.cod. 242 p. 342 6 τι ὁ Σαλουστto εἰς τους των ἐντυγχανόντων ὀφθαλμους φορων προέλεγεν ἐ'κάστοτε την βία γενησομένηνεκάστω τελευτην την δ' αἰτίαν της προγνώσεως οὐδ αυτος εἶχε φράζειν καίτοι ἐπειρει ἐρωτώμενος ὁ σκοτεινον τῶνΟφθαλμῶν αἰτι- α κάὶ χλοῶδες καὶ τμινο μεστόν, οἷον ἐῶ πένθεσι --αυταῖς ἐμφερόμενον καὶ οὐράνιόν τινα δνομα παμείας της ἐν Συρία πολιτην καὶ ντα σαρείας της ἐν Παλαιστίνη πι τῶν ὀφθαλμῶν γνωρίζειν τινὁμοιον τρόπον του πολυαράτους γόητά φησι κώ όμον δέ τινα Ουνομα πολίτην διον ὁ συγγραφευς λέγει ὰπ της κατατα ἔμματα τῖν ἐντυγχανόντων θέας τους λανθ άνοντας ἐπιγινώσκειν φονέας.

78쪽

cepti Aristotele phystomomonuit neque non aequalis Mogistiae ' Smyrnaei oblitteravi manianainque apud

posteriore auctoritatem nactus est, ut de palma cum

istotele certaret, Polemo idem ille atque Antonius Polemo Laodieensis licto historiarum scriptor ), qui sub Traiano et Hadriano' floriati et anno sero Linvitae sub Antonino Pio circa annum 14 mortem obiit.

1 Philostr. R. sopia 27, 5 γροικότερός τε ν δ εἶδος ομως μηχανον εὐγένειαν ἐπεδηλου ὁ Ἱππόδρομος τοι ἔμμασι γοργόν τε καὶ φαιδρον βλεπων τουτὶ δε καὶ Μεγιστίας ὁ μορ-

ναιος αυτ καθεωρακέναι φησὶν οὐ τὰ δευτερα των φυσι

γνωμον φων νομισθείς. 2 Phari nichiis s. v. κεφαλωπιδέματον p. 33 Ruth. τομοτο - ευρον ἐν ρr τῶν Πολεμωνος το ἰωνι - σοφιστ-

ίστοριῶν κατὰ προοοιον καὶ θαυμάζω Σεκούνδου του συγγενο- μενου αυτ γραμματικοs, πῶς ν τὰ ἄλλα δεξιδ ἐπὶ λέξιν καὶ ἐπανορθων τὰ συγγράμματα του σοφιστο τουτο παρειδεν δόκιμον ν Cosmus a uteiri ad regor. Nag. aran. XIX Mai, Spicit Rom. t. II p. 259 Πολέμων δὲ στορε τὰ καθ' Ἐλληνας, ῶς Ιἄσιππος καὶ Φίλων τὰ εὐχθ' 'Eβραίους Polemoneta Atheniensem non, quae sis; opini Boissona G orie. p. 10, cum nostro, sed cum Iliensi consordisse videtur. t. Suida s. v. Ποχεμων υηγέτο Ἱλιευς - στορικός. M useb chron ab Abr. 2148 i. e. 1314. Chr. p. 166 Seli. Φαβουρινος καὶ Πολέμων - τωρ ἐγνωρίζοντο. Suida s. V.

Πολέμων ην δε ἐπί τε Παιανο καὶ μετ' αυτόν. annus ille 13 fortasse ad την γενομένην προς το Πολέμωνα τω Φαβωoii ωδια'ορὰν vel a d τους λόγους ους ἐπ ἀλληλους ξυνέ θεσαν Philasia . R. oph. I, 8, 3 referendiis est. 4 Sub M. Aurelio demum mortuum eum esse latiniit Rosius Anecd. I, 2 primi; ex locum Uilostrati in sopli. I, 25. Μάρκου δὲ το αμοκρατορος πρις υτιν εἰπόντος, τί σοι δοκεῖ ὁ Πολέρων στησας τους φθαλμους ὁ Ηρώδης ιππων μ' 'φη ἄκυποδων ἀμφι κτύπος φατα βάλλει, ἐνδεικνύμενος δητο ἐπίκροτον καὶ το ὁ ψηχες των λόγων. sit quomodo regnum M. Aurelii videre potuis, qui a Triniano imperatore τέλειαν

79쪽

LXXVI

iis eius quidem ipsum graecum periit, usi suo luna sententia servasta est in codicis Bodl. Claviam 11 excerptoriam area ne ab anonymo Christiano fol. 77, unde publici iuris fecit Cra me Anec t. Xon. IV,

ἐγκάθηνται του της ψυχης ἰδιώματος φθαλμοὶ γάρ,

φαiσὶν ὁ Πολέμων, γροὶ λάμποντες δε λιβάδες θη χρηστὰ ἐκφαίνουσιν, - nam quod odio

Polemonis nomen prae se fert opusculum mentitur , sed quae exstant versiones fere integra arabica truncata latina, paraphrasis Adamanti dubitar nos non sinunt, qui Polem vestigia liliis s)selli spmla ristotelici cuius duas partes coniunctas, Sed pleniores

nactn iam LVI fere aetatis anno mortuus est test eodem Philostrato I, 25, 3 τὰ δὲ ἐκ βασιλέων αυτω τοιαυτα ' ραιανος μεν εὐτοκράτωρ τελη πορευεσθαι διὰ γης καὶ θαλάττης 11 ἐτελευτα με περὶ τὰ καὶ πεντηκοντα ἔτη cf. Suida s. V ἐτελευτησε δε ε καὶ ν' ἐνιαυτῶν), τ δε μετρον της λικίας

τοsτο ταῖς με ἄλλαις ἐπιστήμαις γήρως ἀρχή, σοφιστο δε νεύτ)ὶς λι vides tu ignorata O mi verba facii Philostri, in collo-mnum factum esse non tempore si a M. Aurelius imperator, sed adulescentulus apud Herodem vicum artem ora oriam discens Capitol. M. Anion Phil. c. 2 vel Caesar erat, cui coniecturae favent quae M. Aurelius Caesar aetatis anno XXII insense Iulio vel Augusto anni 143 alteriam praeceptorem, Cornelium Frontonem consulem, scribit Polemona ante hoc triduum eiulaananim audivianus - δι ιaeris suid is mini, Meoe videtur mihi est. Front ad M. Caes. p. II, 5ed. p. M. neque cum his calculis non convenit, quod Polemo rolemmonis in Aristidis Panis1 f. III p. 737, 18 Dinit Suida s. v. ριστείδης, ιονύσιος ρεωπαγίτη ς, Π λεμω testibus praeceptor fini Aristidis rhetoris nati non annodernum 129, sed iam 117 l,etronne, recla ctrches Our SerVI RPhist de T inpie p. 257 sq.; ayser Philostr. R. sopia p. 339; H addington, sim de Ae d. de inscr. t. XXVI p. 247 sq. . ceteriun s. de Polam physiogn. p. 1 et Naddington l. l. p. 254.1 Ipse codicem anno 1880 inspexi.

80쪽

PROLEGOΜENA. LXXVII legit striani nos, non solum in or sine, Verum etiam

in rebus san is presserit magna lue parteat suomam ex eo ita libaverin, ut saepe animi dictionem inmtaret, luoniam stilum limatiorem et elegantiorem secta inas est ' nonnulla nii , plura addidi velis vavit, sed haec sere non gravia. nam plures tantum species εἴδη hominuIn constitui multaque per exempla

vel ex homusibus sin temporis vera arat, fol. 9 12 14 , 5 , 157 29 47 , 48 , 48 39y), inter quos enitebat eius adversarius Favorinus sol. 18 ), vel e gentibus, ut Thraciae incolis sol. ' et Arinensis fol. 29 petita probavi magnam in futuris priindicendis phy-

te R. plurimum tribuit oculis, quo non Olum, ut fores animae, in fronte totius expositionis collocavit, sed etia In copiosissim subtilissime tractaVit. Verum ne huius quidem rei auctor eXStitu nam oculos

plus quam reliquas corporis partes ad animos hominum perspiciendos valete iam diu 'ia,nte eum apud omnes constabat . nam postquam per oculos tamIuum

per lares reclusas animum videre docui Heraclitiis labitu eum se suebantur', an promptu fui dicere per

1 CL do Arist phys indole ac condicione p. 2912 CL p. LXXm not. 2.3 Sextus Empir-niath. VII, 130 καθ ' Ηράκλειτον ἐν μῖν νοος δια των αἰσθητι κων πόρων, σπερ διά τινων - ρίδων, προκώψας καὶ τω περιέχοντι συμβαλῶν λογικην ἐνδύεται ναμ. Clinod Tini s 237 p. 272 6 uelitrus incianwimariolum in est intentio animi sine unisi adfersio, porrigi dica se rom lomιm meus M toue a tangere tractare e visenda Lucr. III, 359 dicere porro oculos nullam rem cernere posse Iised sereos animi m ι foribus spectare reclusit deripea est et 368 praeterea Si pro foram 8 sunt letMnin nostra es die xt Empir. l. l. VlI, 35 οἴ-αυτην ηιάνοιαν εἶνω τὰς αἰσθήσεις, καθάπερ διά