장음표시 사용
211쪽
162 - Ε - τες αἰχμαλώτους τῶν Σαβίνων, ους ἐπὶ ξυλισμὸν ἐξεληλυθότας συνέλαβον. -τοι χωρὶς ἀλληλων ἀνακρινόμενοι, τί παρασκευάζεται πράττειν σφῶν αυ- τῶνJ ὁ στρατηγὸς, λέγουσιν ὁτι κλίμακας τεκταίνεται 5 καὶ διαβάθρας ὁπου δε αυταῖς καὶ oπότε μελλοι
χρῆσθαι Ουκ ἔφασαν εἰδέναι. ταυτα μαθὼν ὁ Ουαλέριος αποστέλλει τον πρεσβευτην Λάρκιον εἰς τον ἔτερον χάρακα την τε διάνοιαν τῶν πολεμίων ἀπαγγελουντα τῶ κατέχοντι την παρεμβολην ἐκείνην Λου- 10 κρητίω, καὶ τίνα χρη τρόπον ἐπιχειρεῖν τοῖς πολεμίοις υποθησόμενον αυτὸς δὲ τους ταξιάρχους καὶ λοχαγοῖς καλεσας και φράσας ὁσα του τε αυτομόλου καὶ τῶν αἰχμαλώτων ηκουσε καἰ παρακαλέσας ἄνδρας ἀγαθους εἶναι καιρὸν εἰληφέναι νομίσαντας
15 ευχης ἄξιον, ἐν ω δίκας ληψονται παρὰ τῶν ἐχθρῶν
καλὰς, ἄ τε δέοι πράττειν εκάστοις υποθεμενος και
τὸ συνθημα δους, ἀπέλυσεν ἐπὶ τὰς τάξεις. XXXXII. Ουπω μέσαι νύκτες ησαν, καὶ ὁ τῶν 941
Σαβίνων ηγεμὼν ἀναστήσας τοὐ στρατου τὸ κράτι 20 στον μερος ηγεν ἐπὶ τον χάρακα, σιωπῶν ἄπασι παραγγείλας και μη ποιεῖν ψόφον τῶν ὁπλων, ῖνα μηγνοῖεν ηκοντας αυτ ς οἱ πολέμιοι, πρὶν ἐπὶ τῶ ἐρυ- ματι γένωνται. ώς δε πλησίον ἐγένοντο τοὐ χάρακος οἱ πρῶτοι πορευόμενοι καὶ οἴτε φεγγη λαμπτηρων 25 εώρων Οἴτε φωνὰς φυλάκων κατηκουον, πολλην μωρίαν τῶν Ρωμαίων καταγνόντες ώς ἀφεικότων ἐρη-
μους τὰς φυλακὰς καὶ ἐντὸς τοsJ χάρακος καθευδόντων, ἐνεπίμπλασαν ἴλης τὰς τάφρους κατὰ πολλὰ μέρη καὶ διέβαινον ουδενὸς σφίσιν ἐμποδὼν γινομέ-30 νου. παρεκάθηντο μεταξὐ τῶν τάφρων και τῶν περισταυρωμάτων οἱ Ῥωμαῖοι κατὰ σπείρας αφανεῖς
διὰ τὸ σκότος, καὶ τοὐς διαβαίνοντας αυτῶν, ὀτε 942
212쪽
γένοιντο ἐν χερσὶν αὐτῶν,J ἐφόνευον. μεχρι μεν οὐν
τινος ἐλάνθανε τους υστέρους προσιόντας ὁ των προηγουμένων ολεθρος ἐπεὶ δε φως ἐγενετο σεληνης ἀνασχούσης οι πλησιάζοντες τύ τάφρω σωρούς τε ὁρῶντες τωνJ οἰκείων νεκρῶν παρ' αυτη καὶ στίφη 5 πολεμίων καρτερὰ ὁμόσε χωρουντα, ρίψαντες τὰ οπλα τρέπονται προς φυρον. οἱ δὲ 'Pωμαῖοι μέγα ἀναβοησαντες ' ην δὲ τοίτο τὸ σύνθημα τοῖς ἐπὶ της ἐτέρας παρεμβολης ' ἐκτρέχουσιν ἐπ αυτοὐς ἄπαντες ἀθρόοι. καὶ ὁ Λουκρητιος ως ηκουσε της κραυγης, 10 τοὐς ἱππεῖς προαποστείλας διερευνησομένους μη τις ἐγκάθηται πολεμίων λόχος ολίγον ἴστερον ηκολούθει
τοὐς ακμαιοτατους των πεζῶν ἐπαγόμενος. καὶ κατὰ τον αὐτὸν χρόνον οῖ τε ἱππεῖς τοῖς ἐκ της Φιδηνης λοχῶσι περιτυχόντες τρέπουσιν εἰς φυγην, και οι 15 πεζοι τοὐς ἐπι την παρεμβολην σφῶν ἀφικομένους κτείνοντες ἐδίωκον οἴτε οπλα οἴτε κόσμον σώζον-943 τας. ἐν ταύταις ταῖς μάχαις Σαβίνων τε καὶ τῶν
συμμάχων ἀπέθανον μὲν ἀμφὶ τοὐς μυρίους καιτρισχιλίους καὶ πεντακοσίους, αἰχμάλωτοι δε ἐλήφθη- 20σαν τετρακισχίλιοι καὶ διακόσιοι ' καὶ ὁ μεν χάραξ αὐθημερὸν ἐάλω. XXXXIII. H δὲ Φιδηνη πολιορκηθεῖσα οὐ πολλαῖς ημέραις, καθ' ο μάλιστα δυσάλωτος εἶναι μέρος ἐδόκει καὶ ὐπὸ oλίγων ἐφυλάσσετο, κατὰ τοὐτο 25 ἐληφθη. οὐ μην ανδραποδισμοὐ γε η κατασκαφης ἐπειράθη, φόνος τε ανθρώπων οὐ πολὐς ἐγένετο
μετὰ την ἄλωσιν ' ἀποχρῶσα γὰρ ἐφάνη ζημία τοῖς ὐπάτοις πόλεως ὁμοεθνους ὁμαρτούσης αρπαγη χρη
μάτων τε καὶ ανδραπόδων και ὁ τῶν κατὰ την μά- 30χην ἀπολομένων ἴλεθρος τοὐ δὲ μη προχείρως ἔτι τοὐς εαλωκότας ἐπὶ τὰ ὁπλα χωρῆσαι φυλακη γενηθ
213쪽
Eσεσθαι μετρια καὶ συνήθης Ῥωμαίοις, ἡ των αἰτίων
της ἀποστάσεως κόλασις. συγκαλέσαντες δη Φιδηναίων τους ἀλόντας εἰς την αγορὰν καὶ πολλὰ της ἀνοίας αυτῶν κατηγορησαντες ἀξιους τε εἶναι φή- 9445 σαντες ἄπαντας ἡβηδὸν ἀπολωλέναι μητε ταῖς ευεργεσίαις χάριν εἰδότας μητε τοῖς κακοῖς σωφρονιζομένους, ράβδοις αἰκισάμενοι τους ἐπιφανεστάτους απάντων ὁρώντων ἀπέκτειναν τους δε λοιπους εἰ α- σαν οἰκεῖν ώς πρότερον ωκουν φρουρους συγκατ- 10 οικίσαντες αὐτοῖς ὁσους εκρινεν η βουλη, καὶ της
χώρας ἀφελόμενοί τιναJ μοῖραν τοῖς φρουροῖς ἔδωκαν. ταλα διαπραξάμενοι την δύναμιν ἀπῆγον ἐκ των πολεμίων καὶ τον υπὸ της βουλης ψηφισθέντα θρίαμβον κατήγαγον. ταῶτα μεν ἐπὶ της τουτων
XXXXΙΙΙΙ. Ποπλίου δὲ Ποστομίου του καλου- μενου Τουβέρτου το δεύτερον ἄρχειν αιρεθεντος, καὶ 'Aγρίππα Μενηνίου τοὐ καλουμενου Λανάτου, τρίτη γίνεται Σαβίνων εἰσβολη μείζονι στρατιῶ, πρὶν αἰ- 94520 σθέσθαι Ῥωμαίους αυτῶν την ἔξοδον, καὶ μέχρι τοὐτείχους τῆς Ρώμης ἔλασις' ἐν η πολὐς ἐγενετο - μαίων φόνος - μόνον τῶν γεωργῶν, οἷς οὐδὲν προσδεχομένοις αἰφνιδίως ἐπέστη το δεινὸν, πρὶν εἰς τὰ φρούρια τὰ πλησίον ἔκαστους καταφυγεῖν, ἀλλὰ και25 τῶν κατὰ την πόλιν τηνικαῶτα διατριβόντων. ὁ γὰρ ἔτερος τῶν υπάτων Ποστόμιος οὐκ ἀνεκτὴν εἶναι τηνυβριν τῶν πολεμίων ήγησάμενος ἐξεβοήθει κατὰ σπουδὴν, τους ἐπιτυγχάνοντας ἄγων προχειρότερον μῆλλον ἡ φρονιμώτερον. Ους ἰδόντες οἱ Σαβῖνοι συν30 πολλῆ καταφρονήσει χωροῶντας ἐπὶ σφῆς ἀσυντάκτους τε καὶ διεσπασμένους ἀπ ἀλλήλων, ἔτι μῶλ- λον αὐξῆσαι τὁ καταφρονοῖν αυτῶν βουλόμενοι θάτ-
214쪽
E165τον η βάδην ἀνεχώρουν ώς δη φεύγοντες οπίσω, τέως εἰς δρυμοὐς ἀφίκοντο βαθεῖς, ἔνθα ὁ λοιπὸς
αυτῶν στρατὸς υπεκάθητο ἔπειθ' υποστρέψαντες
ἐχώρουν τοῖς διώκουσιν ὁμόσε, καὶ οι ἐκ του δρυμ 946 μέγα ἀλαλάξαντες ιενται ἐπ αυτούς. ἀσυντάκτοις δε 5ἀνθρώποις καὶ τεταραγμένοις καὶ υπὸ τοὐ δρόμου συγκεκομμένοις τα πνεύματα πολλοὶ καὶ πολλῶ Jσυν κόσμω ἐπελθόντες, καταβάλλουσί τε τους ὁμόσε χωροῶντας καὶ τους λοιποὐς εἰς φυγην ὁρμησαντας ὁποτεμόμενοι τὰς εἰς την πόλιν φερούσας οδοὐς εἰς Ioορεινην τινα κατακλειουσι ράχιν ἔρημον. θέμενοι δὲ
πλησίον αυτῶν τὰ ὁπλα ξ γὰρ ηδη κατελάμβανε φυλακὰς ἐποιοsντο δι ὁλης νυκτος, ῖνα μη λάθοιεν σφῆς ἀποδράντες. ώς δε εις την ' μην το πάθος ἀπηγγέλθη ταραχη τε ην πολλη καὶ δρόμος ἐπὶ τὰ 15 τείχη καὶ δέος απάντων, μη διὰ νυκτος εἰς την πόλιν ἔλθοιεν οἱ πολέμιοι τῶ κατορθώματι ἐπαρθέν
τες, τῶν τε απολωλότων οἶκτος και τῶν περιλειπο
μένων ἔλεος, ῶς ἀναρπασθησομένων αὐτίκα μάλα δι' απορίαν τῶν αναγκαίων, εἰ μη τις αυτοῖς ἐπικουρία 20 ἔλθοι ταχεῖα. ἐκείνην μεν ουν την νύκτα πονηρὰς ἔχοντες τὰς ψυχὰς ἄγρυπνοι διηγον' τη δ' εξης 9 7 ημέρα πάντας τους ἐν ακμρ καθοπλίσας ὁ ἔτερος τῶν υπάτων Μενήνιος ηγεν ἐπικούρους τοῖς ἐν τῶ ὁρει κόσμον καὶ τάξιν φυλάττοντας. ἰδόντες δ' αυ- 25τους οἱ Σαβῖνοι προσιόντας ουκέτι παρέμειναν, αλλ' αναστήσαντες τον αυτῶν στρατον ηγον απὸ τοὐ δρους
ἀπηγονὶ ἀποχρην οἰόμενοι σφίσι την παρούσαν ευ- τυχίαν ' καὶ - πολὴν ἔτι διατρίψαντες χρόνον ἀπηεσαν ἐπὶ τὰ σφέτερα σὐν αυχήματι μεγάλω βοσκημά- 30των τε καὶ ανδραπόδων καὶ χρημάτων ἀφθόνους ἄγοντες ὐφελείας.
215쪽
φορα, καὶ τον ετερον των υπάτων Ποστόμιον ἐν αἰτίαις ἔχοντες, ἔγνωσαν ἀπάσαις δυνάμεσι στρατεύειν κατὰ τάχος ἐπὶ την Σαβίνων γην, την τε ητ-5 ταν αἰσχρὰν καὶ ἀνέλπιστον γενομένην ἐπανορθῶσαι
προθυμούμενοι, καὶ ἐπὶ τρ νεωστὶ ἀφικομένρ παρὰτων πολεμίων πρεσβεία πολλην υβριν ἐχούση καὶ αυθάδειαν ἀχθόμενοι. ώς γὰρ δη κρατοὐντες αυ- 948τωνJ ηδη καὶ δίχα πόνου την Ῥώμην αιρησοντες μζ10 βουλομένων τὰ κελευόμενα ποιεῖν, Ἀρκυνίοις τε διδόναι την κάθοδον ἐκέλευον και της ηγεμονίας σφίσι παραχωρειν πολιτείαν τε καταστησασθαι και νόμους Ους αν οἱ κεκρατηκότες τάξωσιν. ἀποκρινάμενοι δὲ τοῖς πρεσβευταῖς ἀπαγγέλλειν προς τὸ κοινὸν, 15 3τι ' μαῖοι κελεύουσι Σαβίνους ὁπλα τε ἀποθέσθαι
και παραδουναι σφίσι τὰς πόλεις υπηκόους τε εἶναι πάλιν ωσπερ πρότερον ησαν, ταυτα δε ποιησαντας
αυτουςJ ηκειν τότε περὶ ων ηδίκησαν η κατέβλαψαναυτῶς ἐν ταῖς πρότερον εἰσβολαῖς δεησομενους, εἰ 20 βούλονται τυχεῖν εἰρηνης και φιλίας ' ἐὰν δε μηποιῶσι τὰ κελευόμενα προσδέχεσθαι τον πόλεμονηξοντα ἐπὶ τὰς πόλεις αυτῶν Ουκ εἰς μακράν. τοιαυτα ἐπιταχθεντες τε καὶ ἐπιτάξαντες ἀλληλοις, ἐπειδη πῶσιν ἐξηρτυσαντο τοῖς εἰς τον αγῶνα ἐπι- 25 τηδείοις ἐξῆγον τὰς δυνάμεις, Σαβῖνοί τε την κρα- 949 τίστην ἐξ ἀπάσης πόλεως νεότητα ὁπλοις ἐκπρεπέσι κεκοσμημένην ἐπαγόμενοι, Pωμαῖοί τε πῆσαν την δύναμιν την τε κατὰ την πόλιν καὶ την ἐν τοῖς φρουρίοις ἀναλαβόντες, ικανοὐς οἰόμενοι τοὐς ὐπὲρ 30 την στρατεύσιμον ηλικίαν γεγονότας καὶ τον οἰκετικὸν ἴχλον την τε πόλιν καὶ τὰ ἐπὶ της χώρας ἐρύματα φυλάττειν. και συνελθόντες ὁμόσε τίθενται
216쪽
τοὐς χάρακας ἀμφότεροι μικρον απεχοντας ἀλλήλων που πόλεως, η του Σαβίνων ἐστὶν ἔθνους, ου
XXXXVI. Ως δὲ συνεῖδον ἀμφότεροι τὰ των
πολεμίων πράγματα, τῶ τε μεγεθει των στρατοπε- 5δων εἰκάσαντες καὶ παρ' αἰχμαλώτων ἀκούσαντες, τοῖς μεν Σαβίνοις θάρσος παρέστη καὶ καταφρόνησις της τῶν πολεμίων ὀλιγότητος, τοῖς Ῥωμαίοις δεος προς το τῶν ἀντιπολεμουντων πληθος εθάρρησαν δὲ καὶ ου μικρὰς ἐλπίδας υπερ της νίκης ἔλα- 10βον, ἄλλων τε σημείων γενομένων σφίσι θεοπεμπτων καὶ δ' καὶ τελευταίου φάσματος, οτε παρατάττεσθαι s50 ἔμελλον, τοιουδε. ἐκ τῶν καταπεπηγμενων παρὰ ταῖς σκηναῖς ἡσσῶν ἔστι δε ταυτα βελη Ῥωμαίων, ἀσυνιόντες εἰς χεῖρας ἐξακοντίζουσι, ξυλα προμηκη τε 15 καὶ χειροπληθη τριῶν οὐχ ηττον ποδῶν σιδηρους οβελίσκους ἔχοντα προυχοντας κατ' ευθεῖαν ἐκ θα- τερου τῶν ἄκρων, μετρίοις ακοντίοις ἴσα συν τῶσιδηρω ' ἐκ τούτων δη τῶν ἡσσῶν περὶ τοῖς ἄκροις τῶν οβελίσκων φλόγες ἀνηπτοντο, καὶ δι ὁλου τοὐ 20 στρατοπεδου το σελας ην, ῶσπερ απὸ λαμπάδων, καὶ κατέσχε της νυκτὸς ἐπὶ πολύ. ἐκ τούτου κατελαβον του φάσματος, ῶσπερ οἱ τερατοσκόποι απεφαινον καὶ πῶσιν ἀνθρώποις συμβαλεῖν ου χαλεπὸν ην, ὁτινίκην αὐτοῖς ταχεῖαν καὶ λαμπρὰν σημαίνει τὸ δαι- 25μόνιον, επειδηπερ ἄπαν εἴκει τῶ πυρὶ καὶ οὐδεν oτι οὐχ υπὸ τοὐ πυρὸς διαφθείρεται. τούτο δὲ ὁτι ἐκ τῶν ἀμυντηρίων αὐτοῖς ὁπλων ἀνηφθη, μετὰ πολλου θάρσους προyεσαν ἐκ τοὐ χάρακος καὶ συρράξαντες s51 τοῖς Σαβίνοις ἐμάχοντο πολλῶ πλείοσιν ἐλάττους, 30 ἐν τῶ θαρρεῖν τὸ πιστὸν ἔχοντες καὶ η εμπειρία δὲ σὐν τῶ φιλοπόνω πολλη αὐτοῖς περιούσα παντὸς
217쪽
168 Eἐπηχετο δεινου καταφρονεῖν. πρῶτος μεν ουν ὁ Ποστόμιος το ευώνυμον ἔχων κέρας ἀναρρυσασθαι την προτέραν ητταν προθυμουμενος τὸ δεξιον των πολεμίων ἐξωθεῖ κέρας, πρόνοιαν ουδεμίαν της εαυτου 5 νυχης παρὰ τὸ νικῶν ποιουμενος, ἀλλ' ἄσπερ οἱ μεμηνότες καὶ θανατῶντες εἰς μέσους τους πολεμίους ριπτῶν εαυτόν ἔπειτα καὶ οἱ συν τῶ Μενηνίφ θάτερον ἔχοντες κέρας κάμνοντες ηδη καὶ ἐξωθουμενοι της στάσεως, ῶς ἔμαθον ὁτι νικῶσι τους κατὰ σφῆς 10 οἱ του Ποστομίου, θαρρήσαντες εἰς αντίπαλα χωθρουσι ' καὶ γίνεται των κεράτων ἀμφοτέρων τοῖς Σαβίνοις ἐκκλινάντων τροπη παντελης. ουδὲ γὰρ οἱ ἐν μέση τη φάλαγγι ταχθέντες ἐψιλωμένων ἔτι των ἄκρων παρέμειναν, ἀλλ' υπὸ της ῖππου της ' μαμ ab κης ἐξελαυνουσης κατὰ τέλη βιασθέντες ἀνεστάλησαν. φυγης δὲ πάντων γενομένης ἐπὶ τους χάρακας ἀκολουθήσαντες οἱ Ῥωμαῖοι καὶ συνεισπεσόντες ἀμ- 952φότερα λαμβάνουσιν αυτῶν τα ἐρυματα. του δε μηπανσυδὶ τον τῶν πολεμίων διαφθαρηναι στρατον η20 τε νυξ αἰτία ἐγένετο καὶ τὸ ἐν οἰκεία γη τὸ πάθος αυτοῖς συμβηναι ' ρῆον γὰρ οἱ φευγοντες ἐπὶ τὰ σφέτερα ἐσώζοντο δι ἐμπειρίαν τῶν τόπων. ῆ οἱ διώκοντες κατελάμβανον δι απειρίαν τῶν διεξόδων.J XXXXVII. Tn δ' ἐξης ημέρα καυσαντες τους 25 εαυτῶν νεκρους οἱ υπατοι καὶ τὰ σκῶλα συλλέξαντες ' ἐάλω δέ τινα καὶ ἀπὸ τῶν ζώντων ῆιπτουντων ἐν τη φυγη τὰ ὁπλα ἄνδρας τε αἰχμαλώτους ἄγοντες ους ἔλαβον ουκ ολίγους καὶ χρηματα, χωρὶς ἄν οἱ στρατιῶται διηρπασαν τουτων δε διαπραθέντων δη-30 μοσία τὰς κατ' ἄνδρα γενομένας εἰσφορὰς, αἷς ἔστειλαν τους στρατιώτας, ἄπαντες ἐκομίσαντο ' καὶ Jἀπηεσαν ἐπ' οἴκου λαμπροτάτην ἀνηρημένοι νίκην.
218쪽
καὶ θριάμβοις υπὸ τῆς βουλῆς ἐκοσμουντο ἀμφότεροι, Μενήνιος μεν τῶ μείζονι καὶ τιμιωτέρω, παρεμβε-s53 βηκὼς ἐφ' ἁρματίου δίφρου βασιλικοί, Ποστόμιος
δὲ τῶ ἐλάσσονι καὶ υποδεεστέρω, ον καλ σιν ουαστὴν, παρεγκλίναντες τωνομα ' Ελληνικὸν ὁπαρχον 5
εἰς τὁ ασαφές. το γὰρ πρῶτον ευαστὴς ΙουτωςJ ἀπὸ του συμβεβηκότος ἐλέγετο, ώς αυτός τε εἰκάζω καὶ ἐν πολλαῖς ευρίσκω γραφαῖς ἐπιχωρίοις φερόμενον. τότε δε πρῶτον, ώς Λικίννιος ιστορεῖ, τομον ἐξευρουσης 954 τον θρίαμβον τῆς βουλῆς. διαφέρει δε θατέρου, πρῶ- 10τον μεν ὁτι πεζὸς εἰσέρχεται μετὰ τῆς στρατιῆς προηγούμενος ὁ τον οὐαστὴν κατάγων θρίαμβον, ἀλλ' oυκω' ἄρματος ῶσπερ ἐκεῖνος' ἔπειθ' ὁτι Ου την ποικίλην καὶ χρυσόσημον αμφιέννυται στολὴν, ἡ κοσμεῖται ὁ ἔτερος, ουδε τον χρύσεον ἔχει στέφανον, αλλὰ περι- 15 πόρφυρον λευκὴν περιβέβληται τήβενναν, το ἐπιχώριον τῶν υπάτων τε καὶ στρατηγῶν φόρημα, στέφανον δ' ἐπίκειται δάφνης, μεμείωται δὲ καὶ τοὐ σκήπτρου τῆ φορήσει παρὰ τον ἔτερον, τὰ δ' ἄλλα πάντα ταυτὰ 955 ἔχει. αἴτιον δε τῶ ἀνδρὶ ΠοστομίωJ τῆς ἐλάττονος 20 τιμῆς ἐγένετο, καίτοι λαμπροτάτω πάντων γενομένω κατὰ τὴν μάχην, τὸ πρότερον πταῖσμα ἐν τῆ ἐπιδρομῆμέγα καὶ συν αἰσχύνη γενόμενον, ἐξ ου τῆς τε δυνάμεως πολλούς ἀπώλεσε καὶ αυτὸς ολίγου ἐδέησε συντοῖς περιλειφθεῖσιν ἐκ τῆς τροπῆς αἰχμάλωτος γε- 25
XXXXVIII. Ἐπὶ δὲ τῆς τούτων αρχῆς Πόπλιος Ουαλέριος ὁ Ποπλικόλας ἐπικαλούμενος νοσήσας
ἐτελευτα, κράτιστος τῶν τότε ' μαίων κατὰ πῆσαναρετὴν νομισθείς. τὰ μεν ουν ἄλλα τοs ἀνδρὸς ἔργα 30δι ἁ θαυμάζεσθαί τε καὶ μνήμης τυγχάνειν ἄξιός ἐστιν ουδὲν δέομαι λέγειν ' ἐν αρχὴ γὰρ του λόγου
219쪽
xosδε τα πολλὰ εl ρηται ο δὲ απάντων ἐστὶ των του ἀνδρὸς εγκωμίων θαυμασιωτατον καὶ ουπω τέτευχε λόγου, τουτ οἰζομαι δεῖν μη παρελθεῖν, παντὸς μάλιστα νομίζων τοὐτο προσηκειν τοῖς γράφουσιν ιστο-5 ρίας, μη μόνον τὰς πολεμικὰς πράξεις των ἐπισήμων 956ηγεμόνων διεξιέναι, μηδ' εἴ τι πολίτευμα καλὸν καὶ σωτηριον ταῖς πόλεσιν απεδείξαντο ἐξευρόντες, αλλὰ καὶ τους βίους αυτῶν, εἰ μετριοι και σώφρονες καὶ μένοντες ἐπὶ τοῖς πατρίοις ἐπιτηδευμασι διετελεσαν,10 επιδεικνυσθαι. ἐκεῖνος τοίνυν ὁ ἀνηρ συγκαταλύσας μεν τους βασιλεῖς ἐν τοῖς πρώτοις τέτταρσι πατρικίοις καὶ δημεύσας αυτῶν τὰς υπάρξεις, τετράκις δε της ὐπατικῆς ἐξουσίας γενόμενος κυριος, μεγίστους δε δυο νικησας πολέμους καὶ θριάμβους καταγαγὼν 15 απ' ἀμφοτερων, τον μεν πρῶτον απὸ του Τυρρηνῶν ἔθνους, τον δὲ δευτερον απὸ Σαβίνων, τοιαυτας
ἀφορμὰς χρηματισμου λαβὼν, ας οὐδεὶς δν ως αἰσχρὰς καὶ αδίκους διέβαλεν, οὐχ ἐάλω τη πάντας
ανθρώπους καταδουλουμένη καὶ ἀσχημονεῖν αναγκα- 20 ζούσρ φιλοχρηματία ' ἀλλ' ἐπὶ τη μικρὰ καὶ πατρο- παραδότω διέμεινεν ουσία σώφρονα καὶ αυτάρκη καὶ
πάσης ἐπιθυμίας κρείττονα βίον ζῶν, καὶ παῖδας ἐπὶ s57 τοῖς ὀλίγοις χρημασιν ἐθρέψατο τοὐ γενους ἀξίους, καὶ δῆλον ἐποίησεν ἄπασιν, ὁτι πλούσιός ἐστιν οὐχ 25 ὁ πολλὰ κεκτημενος, ἀλλ' ὁ μικρῶν δεησόμενος. πίστις δὲ ακριβης καὶ αναμφίλεκτος της αὐταρκείας τοὐ ἀνδρὸς, ην ἀπεδείξατο παρὰ πάντα τον τos βίου
χρόνον, η μετὰ τον θάνατον αυτοs φανεῖσα απορία. οὐδὲ γὰρ αυτὰ τα εἰς την ἐκκομιδὴν τοs σώματος καὶ 30 ταφὴν, ως ἀνδρὶ προσήκει τηλικούτω τυχεῖν, ἀρ- κἀντα ἐν τοῖς ὐπάρχουσι κατέλιπεν ' ἀλλ' ἐμέλλησαναυτὸν οι συγγενεῖς φαυλως πως καὶ ως ἔνα τῶν
220쪽
ἐπιτυχόντων ἐκκομίσαντες ἐκ τῆς πόλεως καίειν τε καὶ
θάπτειν η μέντοι βουλη μαθοῶσα ῶς εἶχεν αὐτοῖς - πράγματα ἀπορως, ἐκ των δημοσίων ἐψηφίσατο 958 χρημάτων ἐπιχορηγηθῆναι τὰς εἰς την ταφην δαπάνας, καὶ χωρίον ενθα ἐκαύθη καὶ ἐτάφη μόνω τωi 5 μέχρις ἐμου γενομένων ἐπιφανῶν ἀνδρῶν ἐν τρ πόλει σύνεγγυς της αγορὰς ἀπέδειξεν ὐπ Ουελίας ' καὶ
ἔστιν ωσπερ ιερὸν τοὐτο τοῖς ἐξ εκείνου τοὐ γένους ενθάπτεσθαι ἀνειμένον, παντὸς πλούτου καὶ πάσης βασιλείας κρεῖττον ἀγαθὸν, εἴ τις μη ταῖς επονειδί- 10στοις ηδοναῖς μετρεῖ την ευδαιμονίαν αλλὰ τω καλῶ.
Oυαλέριος μεν δη Ποπλικόλας οὐθεν ἔξω της εἰς τἀναγκαῖα δαπάνης κτήσασθαι προελόμενος, ώς των πολυχρημάτων τις βασιλέων λαμπραῖς υπὸ της πόλεως
εκοσμήθη ταφαῖς καὶ αυτὸν Pωμαίων αι γυναῖκες 15ἄπασαι συνειπάμεναι τον αυτὸν τρόπον ῶσπερ γούνιον Βροὐτον ἀποθέσει χρυσοὐ τε καὶ πορφύρας ενιαύ- 959 σιον επένθησαν χρόνον, ὼς ἔθος αὐταῖς εστι πενθεῖν επὶ τοῖς ἀναγκαίοις των συγγενῶν κηδεσι.
υπατοι καθίστανται Σπόριος Κάσσιος Ουεκελλῖνος
επικαλούμενος καὶ ' ίτωρ Ουεργίνιος Πικοστός. ἐφ' gυ ὁ προς Σαβίνους πόλεμος υπὸ θατέρου τῶν υπάτων Σπορίου κατελύθ q, μάχης ἰσχυρῆς γενομένης - μακρὰν της Κυριτῶν πόλεως ' ης ἀπέθανον 25 μὲν ἀμφὶ τους μυρίους καὶ τριακοσίους Σαβίνων, αἰχμάλωτοι δε ἐλήφθησαν ολίγον ἀποδέοντες τετρακισχιλίων. ταῶν τu συμφορῶ τελευταία πληγέντες οἱ Σαβῖνοι πρέσβεις ἀπέστειλαν ώς τὸν ἴπατον δια- λεωμένους περὶ φιλίας. ἀναβαλλομένου δε αυτῶς 30 επὶ την βουλην τοὐ Κασσίου, παραγενηθέντες εἰς Ρώμην συν πολλῆ δεήσει μόλις ευρίσκονται διαλλα-