Antiquitatum Romanarum quae supersunt

271쪽

VIII. αυτ εἰπὼν δίδωσι των παρόντων τινὶ ἀναγνῶναι τὰς ἐπιστολὰς, ας αυτ κεκομικώς τις ετύγχανε παρὰ των ἐν Φιδην ξενων καὶ τον κομίσαντα αυτὰς παρηγαγεν. Ἀναγνωσθεισῶν δε των ἐπιστολῶν καὶ του ἀνδρος ἐξηγησαμένου πάντα ὁσα παρὰ των ἐπιθεμένων αυτὰς απὸ στόματος κουσεν ἐκπλήξεώς τε μεγάλης κατασχούσης τους ἀκούοντας, ola εἰκὸς ἐπι τηλικούτω κακω παρ' ἐλπίδας ἀκουσθέντι, μικρὸν ἐπισχὼν ο Φουφέττιος πάλιν nεξεν' 10Mκηκόατε τὰς αἰτίας, ἄνδρες Ῥωμαῖοι, ει α ἐγὼ τέως μεν ἀνεβαλόμην του προς μῆς αγῶνας, νυν δεκαὶ των περὶ φιλιας ηξίωσα πρότερος ἄρχειν λόγων. υμεῖς δε τὸ μετὰ τοὐτοηδη σκοπεῖσθε, πότερον οἴεσθε δεῖν περ βοιδίων καὶ προβάτων αρπαγη ἄσπειστον 15 πόλεμον φυλάττειν προς τοὐς κτίσαντας και πατέρας,

ἐν και κρατηθέντες ἀπολεῖσθε και κρατησαντες,

διαλυσάμενοι την προς τους συγγενεῖς ἔχθραν μεθ' ημῶν ἐπὶ τους κοινους ἐχθροὐ χωρεῖν, οῖ γε υμόνον ἀπόστασιν ἐβούλευσαν ἀφ' υμῶ αλλὰ καὶ 252 ἐπανάστασιν, υτ πεπονθότες δεινὸν ουδεν ουτεμ πάθωσι δεδιότες, καὶ Οὐδ' ἐκ του φανερos ἐπέθεντο μῖν, ως ὁ κοινὸς ἀξιοῖ του πολέμου νόμος, αλλ' υπὸ σκότους, ως αν κιστα πίδοιτό τις αυτῶν την ἐπιβουλην καὶ φυλάξαιτο αλλὰ γαρήτι με επὶ 2b τους νοσίους ανθρώπους ἰτέον μῖν ἀπάσρ σπουδῆκαταλυσαμένοις τὰ ἔχθη μανίας γὰρ θάτερα ἀξιοῶν

ώς ἐγνωκόσιν μῖν καὶ ποιησουσιν, ουδεν δέομαι πλείω λέγειν καὶ παρακελευεσθαι. ον δε τρόπον αἱ διαλύσεις καλαι και συμφέρουσαι γένοιντ αν ἀμφο-30 τέραις ταῖς πόλεσι τοὐτο γαρ ἴσως ποθεῖτε κουσαι πάλαι νῶν δη πειράσομαι λέγειν ἐγὼ νομίζω κρατίστας μὲν εἶναι διαλλαγὰς και πρεπωδεστάτας συγ-

272쪽

221 γενέσι καὶ φίλοις προ αλλήλους, ἐν αἷς ουδέν ἐστιν

ἔγκοτον ουτε μνησίκακον φέσεως ἄπασι προ απαν-

426 τας περ ν ἔδρασαν λιπαθον ἀδολου γινομένης, ηττον δε τούτων ευπρεπεῖς, ἐν αἷς το μεν πλῆθος απολύεται των ἐγκλημάτων, οἱ δε ἀδικήσαντες ἀλ- 5λήλους αναγκάζονται δίκας πέχειν λόγω κρινόμενοι καὶ νόμω τούτων δη των διαλλαγῶν μοι μεν δοκεῖ χρηναι τὰς ευπρεπεστερας καὶ μεγαλοψυχοτέρας ημῆς ελέσθαι και γνώμην θέσθαι περὶ μηδενος μῆς ἀλλήλοις μνησικακεῖν, ἡ δ' εἰ μη βούλει διαλλάτ- 10

τεσθαι τοὐτον τον τρόπ/ Nλλε, ἀλλα καὶ δι- δονα δίκας καὶ λαμβάνειν ἀξιοῖς τους ἐν ταῖς αἰτίαις παρ' ἀλλήλων, τοιμοι καὶ ταῶτα ποιεί εἰσιν --βανοὶ τα κοινὰ ἔχθη προκαταλυσάμενοι εἰ δέ τινας ἔχεις παρὰ ταύτας λέγειν τέρας εἴτε καλλίους διαλ- 15λαγὰς εἴτε δικαιοτέρας, υκ αν φθάνοις φέρων εἰς μέσον καὶ πολλήν σοι χάριν εἴσομαι. 427 VIIII ris εἰπόντος του Φουφεττίου παραλαβὼν τον λόγον ὁ των Ῥωμαίων βασιλεὼς ἔλεξε Καιημεῖς Φουφέττιε, βαρεῖαν ὐπελαμβάνομεν ημῆς 20 καταλήψεσθαι συμφορὰν, εἰ δι' αἶματος καὶ φόνωναναγκασθήίημεν κριναι τον συγγενῆ πόλεμον, και

υπὸ των ερῶν πότε τὰ προπολέμια θύοιμεν ἐκωλυόμεθα ἄρχειν μάχης τάς τε απορρήτους Φιδηναίων και Οὐεντανῶν συνωμοσίας, ας ἐπ' ἀμφοτέροις μιν 2b συνώμοσαν, ὀλίγω πρότερον σου πεπύσμεθα παρὰτων ἐκεῖθεν ξένων και οὐκ αφύλακτοι προς αὐτάς

ἐσμεν, αλλ ως παθεῖν τε μηδεν αυτοὶ κακον κἀκείνους τιμωρήσασθαι της ἐπιβουλῆς ἀξίως παρεσκευάσμεθα οὐχ ἡττόν τε σου καταλύσασθαι τον 30

πόλεμον ἀμαχητὶ ἀλλον ἡ διὰ των πλων ἐβουλόμεθα. πρότεροι δε πρεσβεύεσθαι περ διαλλαγῶν

273쪽

222ου ξιοsμεν, ἐπείπερ υδ ηρξαμεν αυτοὶ πρότεροι του πολέμου, αρξαντας δε μυνάμεθα ἀποτιθεμε- νων δε υμῶν τὰ ὁπλα δεχόμεθα τὰς προκλήσεις ἄσμενοι καὶ περὶ διαλλαγῶν ουδεν ἀκριβολογούμεθα, 285 ἀλλὰ τὰς κρατίστας τε καὶ μεγαλοψυχοτάτας δεχόμεθα πὰν ἀδίκημα καὶ πῆ αμάρτημα της Ἀλβανῶν πόλεως ἀφιέντες, εἰ δη καὶ κοινὰ χρη καλειν πόλεως αμαρτήματα, ων ὁ στρατηγὸς μῶν Κλοίλιος αἴτιος ην, ιυπὲρ αμφοτερων ημῶν ου μεμπτὰς τέτικε δί- 10 κας τοῖς θεοῖς ἀφείσθω δη-ἀσα ἐγκλήματος ἰδίου τε καὶ κοινο πρόφασις καμηδενὸς ἔτι μνήμη των

παρεληλυθότων εστω κακῶν, ως καὶ σοὶ, ω Φουφέττιε, δοκεῖ αλλ' ου ἀπόχρη τοὐτο μόνον μῆς σκοπεῖν, πως αν την παροsσαν ἔχθραν διαλυσαίμεθα

15 προς ἀλλήλους, ἀλλ ως μηδ' αυθίς ποτε πολεμήσωμεν ετ δε παρασκευάσασθαι ' ου γὰρ ἀναβολὰς ποιησόμενοι τῶν κακῶν συνεληλύθαμεν, ἀλλ' ἀπαλλαγάς τις ουν η βεβαία του πολέμου κατάλυσις ἔσται καὶ τί παρασχόντες εἰς τὰ πράγματα κάτεροι νῶν 20 τε καὶ εἰς τον ἀεὶ χρόνον ἐσόμεθα φίλοι, συ μεν παρέλιπες, ω Φουφεττιε, ἐγὼ δ' ἔτι καὶ τουτο προσθεῖναι πειράσομαι. εἰ παύσαιντο μεν υλβανοὶ φθονουντες Ῥωμαίοις ἐφ' οἷς ἔχουσιν ἀγαθοῖς, ουπιανευ 429 μεγάλων κινδύνων καὶ πόνων πολλῶν αυτὰ κτησά-2 μενοι, ουδεν οὐ πεπονθότες φ' μῶν υτε μεῖζον ουτε ἔλαττον κακὸν διὰ τοὐτο μισειτε ημῆς, ὁτι δοκοῶμεν ἄμεινον μῶν πράττειν παύσαιντο δε ' - μαῖοι δι' υποψίας ἔχοντες 'Aλβανοὐς ως ἐπιβουλεύοντας ἀεί σφισι καὶ φυλαττόμενοι καθάπερ ἐχθρούς 30 ου γὰρ αν γένοιτο βεβαίως φίλος τω μισοῶντι ουδείς. πῶς ουν γενήσεται τούτων κάτερον ου εὰν γράψωμεν αυτὰ ἐν ταῖς ὁμολογίαις υδ' ἐὰν ὀμόσωμεν

274쪽

223αμφότεροι καθ' ἱερῶν, μικραὶ γαρ αὐται γε αἱ φυλακαὶ καὶ ασθενεῖς αλλ' εὰν κοινὰς ηγησώμεθα τὰς αλλήλων τύχας is γάρ ἐστι μόνον, ἁ Φουφέττιε, λύπης ανθρωπίνης ἐπ' ἀλλοτρίοις ἀγαθοῖς γινομένης

ακος, τὸ μηκετι τους φθονοῶντας αλλότρια τα των 1 φθονουμένων γαθὰ γεῖσθαι. να δη τολο γένη ται, νωμαίους οἶμαι δεῖν εἰς το κοινὸν Ἀλβανοῖς θεῖναι πάντα ὁσα τε νῶν εχουσι καὶ αυθις ξουσιν

αγαθὰ, λβανοὐ δε ἀγαπητῶς τὰ διδόμενα δέ- 430 χεσθαι καὶ γενέσθαι μάλιστα απαντας μῆς, εἰ δε 10μη γε του πλείστους ε καὶ ἀρίστους μῶν της Ῥωμαίων πόλεως οἰκήτορας ου γὰρ δη Σαβίνοις μεν καὶ Ἀρρηνοῖς καλῶς εἶχεν ἐκλιποίσι τὰς αυτῶν πόλεις μεταθέσθαι τους βίους ς ημῆς, μῖν δε ἄρα τοῖς συγγενεστάτοις ὁ αυτ τοὐτο γενόμενον οὐχ Ibεξει καλῶς. εἰ δ' οὐκ αξιώσετε μίαν οἰκεῖν πόλιν τηνημετέραν μεγάλην τε οὐσαν ηδ καὶ ἔτι μῶλλον ἐσo-

μένην, αλλὰ φιλοχωρήσετε τοῖς πατρώοις ἐφεστίοις, ἐκεῖνό γέ τοι ποιήσατε βουλευτήριον ἔναποδείξατε, ο

τὰ συμφέροντα περ κατέρας βουλεύσει πόλεως, καὶ 20την γεμονίαν ἀπόδοτε μια ρ κρείττονι πόλει καὶ πλείονα δυναμέν ποιεῖν ἀγαθὰ την ηττονα ἐγὼ μεν δη ταῶτ' ἀξιῶ καὶ τούτων γενομένων τόθ' ηγ0Hμαι βεβαίως μὰς ἔσεσθαι φίλους, δύο δε πόλεις οἰκοῶντας ἰσοκορύφους σπερ Γν ουδέποτε 25

ὁμονοησειν.431 X. αῶτ' ἀκούσας ὁ Φουφέττιος χρόνον εἰς βουλὴν pτήσατο, καὶ μεταστὰς ἐκ του συλλόγου μετὰ των παρόντων λβανῶν εἰ χρ δέχεσθαι τὰς αιρέσεις ἐσκόπει. ς δε τὰς απάντων γνώμας ἔλαβεν, 30 ἐπιστρέψας αὐθις εἰς του σύλλογον ἔλεξεν ' φωμεν, λαλλε, την με πατρίδα καταλιπεῖν ου δοκεῖ

275쪽

- οὐδ' ἐξερημοὐν ἱερὰ πατρῶα καὶ προγονικὰς στίας καὶ τόπον ον ἐγγὴς ἐτῶν πεντακοσίων οἱ πατερες ἡμῶν κατέσχον, καὶ ταὐτα μη πολεμου κατειληφότος ημῆς μηδ' αλλης θεοπέμπτου συμφορῆς μηδεμιῆς ' δν δὲ καταστήσασθαι βουλευτηριον καὶ μίαν εἶναι την αρξουσαν της τέρας πόλιν Ουκώπαρέσκει γραφέσθω δη καὶ τοὐτ το μέρος ἐν ταῖς συνθήκαις, εἰ δοκεῖ, καὶ πῆσα ἀναιρέσθω πολέμου πρόφασις ώς δε συνέβησαν ἐπι τούτοις, περὶ της μελλούσης την 10 γεμονίαν παραλήψεσθαι πόλεως διεφέροντο, καὶ πολλοὶ ἐλέχθησαν εἰς τοὐτο λόγοι παρ' μφοτέρων δικαιοsντος κατέρου την αυτο πόλιν αρχειν της ἐτέρας ὁ μεν ουν 'Aλβανὸς τοιαῶτα παρέσχετο δίκαια υμεῖς, ω Τύλλε, καὶ της με αλλης αρχειν δρ15 αξιοί ἐσμεν ταλίας, τι ἔθνος Ἐλληνικὸν καὶ μέγιστον των κατοικούντων τηνδε την γην ἐθνῶν παρεχόμεθα, το δὲ Λατίνων ἔθνους, εἰ και μηδενὸς των αλλων ἐθνῶν, γεῖσθαι δικαιο-εν ου ατεραιτίας, ἀλλα κατὰ τον κοινὸν ἀνθρώπων νόμον ον et η φύσις εδωκεν ἄπασι, των ἐκγόνων ρχειν τους

προγόνους. περ πάσας δε τὰς ἄλλα αποικίας, αις μέχρι τοs παρόντος οὐδὲν ἐγκαλοῶμεν της υμετέρος οἰόμεθα δειν πόλεως αρχειν ου πρὸ πολλοί την ἀποικίαν εἰς αυτην ἀπεσταλκότες, στε ξίτηλον ει- 25 ναι δη τὸ φ ημῶν γένος υπὸ χρόνου παλαιωθεν, ἀλλα si sisti προ ταύτης γενεὰ ἐὰν δε ἀναστρέψασα τὰς ἀνθρωπίνας δικαιώσεις η φύσις τα νέα τάξ των πρεσβυτέρων αρχειν καὶ τα ἔκγονα των προγόνων, τότε και μεῖς δεξόμεθα την μητρόπολιν 30 υπὸ της ἀποικίας ἀρχομένην, πρότερον δε υ. νμεν δ' τοίτο τὸ δικαίωμα παρεχόμενοι της ἀρχης ου αν ἀποσταίημεν ἡμῖν κόντες τερον δε τοιόνδε 433

276쪽

225δεωσθε δε αυτὸ μ ως ἐπὶ διαβολῆ καὶ νειδισμῶτω μετερ λεγόμενον, αλλὰ του αναγκαίου νεκα oτι το μεν υλβανῶν γενος οἷονήν επὶ των κτισάντων την πόλιν, τοιοὐτον εως των καθ' ημῆς χρόνων διαμενει, καὶ ου αν ἔχοι τις ἐπιδεῖξαι φίλον αν- θρωπων οὐδεν ἔξω του Ἐλληνικοί τε καὶ τολΛατίνων, ω της πολιτείας μεταδεδώκαμεν υμεῖς δε την ἀκρίβειαν του παρ εαυτοῖς πολιτεύματος διεφθάρκατε Τυρρηνούς τε ποδεξάμενοι καὶ Σαβίνους και ἄλλους τινὰς νεστίους καὶ πλάνητας καὶ βαρβάρους 10 πάνυ πολλοὐς, στε ολίγον το γνήσιον μῶν ἐστινοσο αφ' μῶν ραήθη , μὰλλον δε πολλοστὸν του ἐπεισάκτου τε καὶ αλλοφύλου. εἰ δε μεῖς παραχω- ρσαιμεν μιν της αρχῆς το νοθον ἄρξει τοὐγνησίου καὶ το βάρβαρον το Ἐλληνικο καὶ το ἐπείσ- Ibακτον το αὐθιγενοῶς οὐδε γαρ αὐτομο ἔχοιτε εἰπεῖν, τι τον μεν ἔπηλυν χλον ουδενος εἰάκατε

εἶναι των κοινῶν κύριον, ἄρχετε δ αυτοὶ της πόλεως 434 καὶ βουλεύετε οἱ αὐθιγενεῖς Ἀλλὰ καὶ βασιλεῖς αποδεικνύετε ξένους, καὶ της βουλῆς το πλεῖστον ἡμῖν 20 ἐστιν ἐκ τῶν ἐπηλύδων, ων οὐδενί φήσαιτε εκόντες πομένειν. τίς γαρἈκουσίως ἄρχεται τῶν κρειττόνων υπὸ τos χείρονος ; πολλὴ δη μωρία καὶ κακότης, ὁ δ ανάγκην φαίη ἄν ἡμεῖς πομενειν,

ταῶτα - εκόντας δεχεσθαι τελευταῖός μοι λόγος 2b ἐστὶν, τι της Ἀλβανῶν πόλεως οὐδεν τι παρακινεῖ μερος το πολιτεύματος ὀκτωκαιδεκάτην δηγενεὰν οἰκουμενης καὶ πάντα εν κόσμω τὰ συνήθη καὶ πάτρια ἐπιτελούσης , ἡ δ' μετερα πόλις ἀδιακόσμητός ἐστιν τι καὶ ἀδιάτακτος, τε νεόκτιστος 30ουσα καὶ ἐκ πολλῶν συμφορητὴ ἐθνῶν η μακρῶν δεῖ χρόνων καὶ παθημάτων παντοδαπῶν, is καταρ-

DION. I. 15

277쪽

τισθη καὶ παύσηται ταραττομένη καὶ στασιάζουσαωσπερ νυν. παντες δ' αν εἴποιεν τι δεῖ τα καθε στηκότα των ταραττομένων καὶ τα πεπειραμένα των ἀδοκιμάστων καὶ τα υγιαίνοντα των νοσούντων αρ- 4355 χειν οἷς ἡμεῖς τἀναντία ἀξιουντες ου ὀρθῶς ποιεῖτε. XI. ποιαῶτα του Φουφεττίου λέξαντος παραλαβὼν ὁ Γλλος του λόγον εἶπε o μὲν ἐκ φύσεως και προγόνων αρετης δίκαιον, ω Φουφέττιε καὶ.υμεῖς ανδρες Ἀλβανοὶ κοινὸν ἀμφοτέροις ἡμῖν τους 10 αυτοὐ γαρ παρεχόμεθα προγόνους κάτεροι, στεουδεν δει τούτου χάριν ἴτε πλέον μῶν χειν τους ετέρους ὁ ἔλαττον το δε αρχειν ἐκ παντὸς των αποικιῶν τας μητροπόλεις ως ἀναγκαιόν τι φύσεως

νόμιμον οἴτε ἀληθες οὐτε δίκαιον ἐξιοὐτ υφ' ἡμῶν ab πολλά γέ τοι Γλά ἐστιν ἀνθρώπων, παρ οἷς αἱ

μητροπόλεις ου ἄρχουσιν ἀλλ' υποτάττονται ταις ἀποικίαις μέγιστον δε καὶ φανερώτατον του λόγου τοὐδε παράδειγμα η Σπαρτιατῶν πόλις ο των αλ-

λων μόνον αρχειν ἀξιοsσα Ἐλλήνων, ἀλλα καὶ του 20 Λωρικο γένους θεν ἀπωκίσθη καὶ τί δει περὶ των ἄλλων λέγειν αυτοὶ γαρ ἡμεῖς οἱ την μετέραν πόλιν ἀποικίσαντες Λαουἶνιατῶν ἐστε ἄποικοι.ει δὴ φύσεως ἐστι νόμος αρχειν της ποικίας την 36 μητρόπολιν, ουπιαν φθάνοιεν ἀμφοτέροις ημῖν Λαουἶ-25 νιῆται τα δίκαια τάττοντες προς μεν δὴ τὸ πρῶτονυμῶν δικαίωμα και πλείστην ἔχον εὐπροσωπίαν ταῶθ' κανά ἐπειδὴ δε καὶ τοῖς βίους των πόλεων ἀντιπαρεξετάζειν ἀλλήλοις ἐπεχείρεις, ω Φουφέττιε, λέγων οτι τὸ μεν υλβανῶν ευγενες ὁμοιον αεὶ δια- 30 μένει τὸ ἡμέτερον ἐξέφθαρται ταῖς ἐπιμιξίαις τοὐαλλοφύλου, και Ουκήξίους αρχειν τῶν γνησίων τοὐς νόθους ουδὲ τῶν αὐθιγενῶν τοὐς ἐπήλυδας, μάθε

278쪽

καὶ κατὰ τούτο μαρτάνων μάλιστα το δικαίωμα. ημεῖς γὰρ τοσούτου δέομεν αἰσχύνεσθαι κοινὴν ἀναδείξαντες την πόλιν τοῖς βουλομένοις, στε καὶ σεμνυνόμεθα ἐπὶ τούτω μάλιστα τω εργω ου αυτοὶ του ζηλου οὐδε ἄρξαντες, παρὰ δε της θηναίων 5 πόλεως το παράδειγμα λαβόντες, ης μέγιστον κλε0ς

43 ἐν Ἐλλησίν ἐστι, και δια τουτο ου ηκιστα εἰ μη καὶ μάλιστα το πολίτευμα και το πρῆγμα μιν πολλῶν γενόμενον ἀγαθῶν αἴτιον ου ἐπίμεμψιν ουτε μεταμέλειαν, ημαρτηκόσι φέρει, ἄρχει τε και βουλευε 10 και τὰς ἄλλας τιμὰς καρποῶται παρ' μιν υχ ὁ πολλὰ χρηματα κεκτημενος ουδε ὁ πολλοὐ πατέρας πι- χωρίους ἐπιδεῖξαι δυνάμενος, ἀλλ' οστις αν ἡ τούτων των τιμῶν ἄξιος. -υ γὰρ ἐν ἄλλω τινὶ την ἀνθρωπίνην ευγένειαν πάρχειν νομίζομεν, ἀλύ ἐν 15ἀρετη. ὁ δε ἄλλος Οχλος σῶμα της πόλεως ἐστιν ἰσχυνκαὶ δύναμιν τοι βουλευθεῖσιν υπὸ τῶν κρατίστων παρεχόμενος μεγάλη τε ημῶν η πόλις ἐκ μικρῆς καὶ φοβερὰ τοῖς περιοίκοις ἐξ ευκαταφρονητο διὰ ταύτην την φιλανθρωπίαν γέγονε της τε γεμονίας 20υπερ ης τῶν ἄλλων Λατινων ουδεὶς αντιποιειται προ ημῆς, τουτο Ῥωμαίοις το πολίτευμα ἡρξεν ουσῶ κατηγορεις, ω Φουφέττιε. ἐν ἰσχυι γὰρ ὁπλων κεῖται το τῶν πόλεων κράτο , αυτη δ' ἐκ πολλῶν σωμάτων γίνεται ταῖς δε μικραῖς καὶ ὀλιγανθρώ- 25ποις καὶ διὰ τοίτο ἀσθενέσιν υκ ἔστιν ἄρχειν τέ- 438 ρων, ἀλλ' υδ εαυτῶν ἄρχειν καθόλου δ' ἔγωγε τόθ' υπολαμβάνω δείν τὰς ἐτερων διασύρειν πολιτείας καὶ την ἰδίαν ἐπαινεῖν, ὁταν τις ἔχη δεῖξαι τηνμεν αυτου πόλιν ἐκ του ταὐτα ἐπιτηδευεινώ φησιν 30 ευδαίμονα καὶ μεγάλην ουσαν, τὰς δε διαβαλλομένας διὰ το μη ταῶτα προαιρεῖψαι κακοδαιμονούσας. 15.

279쪽

τὰ δ' μετερα πράγματα ου ουτως ἔχει, αλλ' η μενυμετέρα πόλις απὸ μείζονος αυχηματος αρχομενη καὶ

πλειόνων αφορμῶν τυχουσα εἰς ἐλάττονα ἔγκον συνῆκται, μεις δε μικρὰς τὰς πρώτας αρχὰς λαβόντες

ἐν ου πολλῶ χρόνω μεγίστην των πλησιοχώρων πόλεων την Ῥώμην πεποιηκαμεν τουτοις τοῖς πολιτευ- μασιν ν υ κατηγορεις χρώμενοι το δε στασιάζον ημῶν, ἐπει καὶ τουτο δ αιτίας εἶχες, ω Φουφέττιε, ου ἐπὶ διαφθορα καὶ ἐλαττώσει τω κοινῶν, αλλ' 10 ἐπὶ σωτηρία και αυξησε γίνεται φιλοτιμουμεθα α9οι νεώτεροι προς τους πρεσβυτέρους και οἱ ἐποικοι προς τους πικαλεσαμένους, πότεροι πλείονα ποιήσομεν το κοινὸν ἀγαθά. να δε συντεμὼν εἴπω τοῖς μέλλουσιν τέρων αρξειν δυο προσεῖναι δει ταυτα, 439 15 την ἐν τω πολεμεῖν ἰσχυν καὶ την ν τω βουλευεσθαι

φρόνησιν, α περὶ μῆς ἐστιν αμφότερα καὶοτιουκενὸς ὁ κόμπος η παντὸς λόγου κρείττων πεῖρα μῖν μαρτυρεῖ τοσαυτην γουν μεγέθει καὶ δυνάμει πόλινου οἷόν τε ν γενέσθαι τρίτη γενεῆ μετὰ τον οἰ- 20 κισμὸν, εἰ μη τό τε ἀνδρεῖον ἐπερίττευεν αυτῆ καὶ

το φρόνιμον ἱκαναὶ δε τεκμηριῶσαι τὸ κράτος αυ- της πολλαὶ πόλεις ἐκ του Λατίνων ουσαι γένους καὶ την κτίσιν ἀφ' υμῶν ἔχουσαι, α την μετέρανυπεριδουσαι πόλιν μῖν προσκεχωρηκασι καὶ υπὸ 25 Ῥωμαίων αρχεσθαι μὰλλον ἀξιουσιν η υπλυλβανῶν, ως ημῶν μεν αμφότερα ἱκανῶν οντων του τε φίλους ευ ποιειν και τους ἐχθρους κακῶς, μῶν δ' ουδέτερα πολλὰ εἶχον ἔτι καὶ ἰσχυρὰ, ω Φουφέττιε, προς τὰς δικαιώσεις, ας συ παρέσχου, λέγειW μά- 30 ταιον δε ορῶν τον λόγον καὶ ἐν ἴσω τὰ πολλὰ τοῖς ολίγοις λεχθησόμενα προς ἀντιπάλου οντας μὰς ου δικαίους κριτὰς παύομαι λέγων. ἔνα δε πολαμ- 440

280쪽

229βάνω κράτιστον εἶναι καὶ μόνον ημῶν τὰ νείκη δυνασθαι διακρῖναι τρόπον, ω πολλοὶ βάρβαροι τε καὶ Ἐλληνες εἰς ἔχθη καταστάντες οἱ μεν περ γεμο νίας οἱ δε περ ἀμφισβητησίμου γης χρησαντο 40s-

τον εἰπὼν δε παύσομαι εἰ ποιησαίμεθα μερει τινι της εαυτῶν στρατιῆς κάτεροι το αγῶνα εἰς λιγοστον τι πλῆθος ανδρῶν συναγαγόντες την του πολέμου τύχην ε οποτέρας δ' αν πόλεως οἱ κρατήσαντες τῶν αντιπάλων γένωνται, ταύτη συγχωρησαιμεν ἄρχειν της τερας. πόσα γαρ μη διαιρεῖται πό λό- 10γου, ταὐτὸυπὸ τῶν οπλων κρίνεται.

XII. α με δη λεχθέντα περὶ της γεμονίας

τῶν πόλεων δικαιώματα υ αμφοτέρων τῶν στρατηγῶν τοιάδε ην τέλος δε τοῖς λόγοις αυτῶν κολουθησεν Γον ὁ ' μαῖος υπετίθετο οἱ γαρ εν ω Ib44 συλλόγω παρόντες 'Aλβανῶν τε καὶ Ῥωμαίων ταχεῖαν ἀπαλλαγην τοὐπολέμου ποιησασθαι ζητοῶντες οπλοις το νεῖκος γνωσαν διελεῖν συγχωρηθέντος δε καὶ τούτου περὶ τοὐ πληθους τῶν ἀγωνιουμένων ζητησις ἐγίνετο ου την αυτην κατέρου τῶν στρατηγῶν διά 20νοιαν ἀποδεικνυμένου Τυλλος μενσα ἐβούλετο ἐν ἐλαχίστοις σώμασι γενέσθαι την οὐ πολέμου κρίσιν ἐνὸς λβανο το λαμπροτάτου προ εν ' - μαῖον τον αριστον μονομαχησοντος καὶ πρόθυμος ναυτος περ της ἐαυτολπατρίδος ἀγωνίσασθαι προ- 25 καλούμενος εἰς την μοίαν φιλοτιμίαν τονυλβανον, καλοὐς αποφαίνων τοις ἀνειληφόσι τὰς τῶν στρατο-πεδων γεμονίας τους περ ἀρχης καὶ δυναστείας

αγῶνας ου μόνον εἰ νικησωσιν ἀγαθους ἄνδρας, ἀλλα καν αυτοὶ κρατηθῶσιν π ἀγαθῶν, καὶ διεξιὼν χοσοι στρατηγοὶ καὶ βασιλεῖς τὰς ἐαυτῶν ψυχὰς προκινδυνεῶσαι τῶν κοινῶν παρέσχον δεινὸν γούμενοι