Iusti LipsI V.C. Opera omnia, postremum ab ipso aucta et recensita nunc primum copioso rerum indice illustrata 4

발행: 1637년

분량: 862페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

171쪽

a seniam. J ne ' qui nihil magὐ quam si ea partes cst serra saliciri '

h i α -- Voluisse se hoc opere omnibus pro Wψr desse, nec laedere vel ipsusn Lipsum. J

Quid volueris , ne io: quod non D eris, hoc scio. Vi tela quaedam in caelum emissa ,ire e.

et identur, non eunt A nos calummae tua petunt , non tangunt. Preme, preme. ego, cumrindaro, Imme - ' αβαῶ ςο ς εἰμι, φ vi: hoc

ι - Non acriter aut aspere se mecum egisse. J- Otimus mihi insusurrat: Malus ubi bonum se timulat, tunc est pubi. pessimus. Tamen de acrimanis , fateor, nihil es ea et in.

Antehac putabam tibi esse cornua: nune agnus es. balas iamum:

Imo alios iudicaturos, quod nimis

leniter. J Habeo usque grairam. nam Pol, ii quidem Plaut. Connixus esses, per corium, per viscera, Perque os elephanto brachium trans

mitteres.

in his iis ilirente uisi. Ego autem, mea Salus, vitam illi debeo, cr C LEMENT i E

Omnia quae scripsit vera esse, idque

meis oditi , Nihil se in verbis meis exasperasse, sed Omnia candide, puriter, & ex mera Veritate protulisse. J Tu candide ρ qui me e

Iamniti O mendaciis et bique oneras ' qtii ex Uesso in totos Uro alia sinientiam mihi omnia adjutilarem inuidiam de . , o torques' O pectin maeum' ί germen . reliqaam prisca probi ars sNon nercle apluda est hodie, quam tu NM .

nequior.

Postremum, Setiὁ considerandum ij, elle quorum interest, an non expediat, inad necessum sit, Latinam Si- TvLAM conscribi atque effundi: ut scintillae liti ius late spars incendi j ubique gentium extinguantur. J Confidoraui uo: in ira censeo, Prorsu id necessio iam , eque republica esse. Hoc am ZIiu, t tuus iste liber c nam tu per me cundiam significat magis, quam expromst in Latina plure lue ab is Linguas transferatur, excudatur, per omnia 'pida ora, conciliabuta , diuulgetur in bibliothetas

locis ublicii inponatur, cre contra casius mortalitat is c exemplo imper. Taciti, qu scriptori suo gentili honorem tant habuit

quotannis re utarer; hoc mo a claraateruaque apud omves putei sit SAPIENTIA DIODORI.

HABE s, qua et sum mihi in tempore respondere. atque adeo extempore. Dcν aram

hil omissum quod proprie aes rem faciat si ae dvatio. es, em me in Aente. Mamquam alioqui nemo reprehensus est, qui e segete ad spicit sium reliquit stipulahi. Aliussit olet, triget. De Religione aut Repub. qua multa Cp ambiariose mi cuiat, non sum resecutus: quia aliena t. quia pro ingenio nostro non sunt , qui hod procaciter inter hos sinus se sic opulos nauigamus. denique quia ri imm tam grauiter ea a te dicta.Cleomenes otim Spartae rex,Graeculo cuidam multa de Fortit uiane disseremi, aures non r.ebuit auertit. Isto mirante, Quia enim , inquit, si Hirundo hit diceret , HLeo σd nunc facerem , atque ae sim riderem: sin autem Aquila, darem ei libenter ment se aures. Simile in te Diodore. quem tam serio

est cum ru de et traque disserentem ride-m- , qui sciamus quomo o in utramque sis ectuti si uid aurem bla aut alibi in re lusi, siue ieci quod modi ιγ a me factam H ibi ci := ignosces: O feres aequo animo, tu i Duus Esse prouocator, pauta non conuicia no ra.

to. sed iam ante edico: alium tibi quire phrem. Non ultra tecum componor: nec contra

Retiarium ferula me delectat. uis etiam nis 'erit , quod dicitur, Thusium iurgium, oper eamdem lineam astriὸ reciprocabimus serram. Ponis cordari viris fatu dixi tibi is satis. Cede, ceae: Bonum est a veritate vinci. Disce, dise: Nulla mas ad perdiscendum sera est. Enibescat senectus, quae

emendare se non potest. Non annorum canicies est laudanda, sed morum. Menand. Ουχ ιυRχ: ποιῆσπαί φε o. '

uod si aliter tibi et sum t. si i Men, I ORDINEs, r

vobis ita visum: quos ego censeam viri ven Ibί tilo e calamo interdicere, in hune quis cm usum. Non semper debent esse SATvRN A Li A . Tu Diodore arcinum mihi satae. Ap PROBATIO.

POL i Tico RuM Ius Ti Lips Ilibros ab auctore ipso probe recognitos, una cum Notis, praelo dignoscenseo Loiiani j x Q. Calendas Och

172쪽

IUSTI LIPSI MONITA ET EXEMPLA

Qui ViRTVTEs ET VITIA Principum spectant.

174쪽

S E R ' ET POTENT M

PRINCIPIALBERTO

ARCHI DUCI AUSTRIAE. ODUCI BURGUNDIAE. PRINCIPI BELGARUM

E R T i v M hoc ingenij & stili mei monumentum est,SER' PRINCEPs, quod inclyto

nomini tuo LIBENTES MERITO imus imsecratum. Etsi ullum ue quomodo non istud,

quod ipso titulo ad Te vocat, & augustum hoc nomen vult inscribi 3 Sunt enim M o M ITA POLITήCA : ad quem iustius, quam ad Politiae & status nostri rectorem ibunt3 Sunt EXEMPLA:& cui conuenienti is dabuntur, quam qui stirpem& gentem suam in ijs amoscet3 RA ADPhilippi,Maximissimi, irati, Fer mandi, Alphos, passim hic memorabuntur, E maioribus tuis: qui scriptionem hanc illustrant & insigniunt, ut caelum stellae. Quid quod argumentum & materiescodem ducit 3 VIR TvTEs ET VITIA Principum , illas formamus aut sinerimus, & haec amolimur: attu illarum grande exemplar es, qui eximias habuisti&habes;& horum quantum homini licet) paeiad expers,in omni aetate aut nesciuisti ea auis pretiisti. Ergo ad Te imus: & quo finet ut splendorem huic scriptioni mutuemur, & tutelam. Sicut insi

gnia vestra aedibus, Praetorijs, villis appendimus, contra Vim aut proterviam: sic nomina haec sacra,contra calumniam,aut liuorem.

Neque enim vobis hic aliquid quaeritur : non aliter , quam cum Deo sacra facimul,& donum ponimus, nostra id fit, non ipsius caussa. A nobis officius' omne est, & debeturi a vobis beneficium. & hoc ipso accipimus , quod frontes Operum sinu perscriptione vestra honestatis. Ego eo fine feci : patere

SER PRINCEps. .& sicut aurum aut cbur magis aestimare

175쪽

soletis, a selerti manu & arte politum : sic has EXEM- P L O R V M gemmas , ingenij & eloquij aliqua luc cum Deo dicam) perfusas. Ille idem Deus, SERENISSIME ET POTENT Issi ME PRlNCEps, longaeuum Te nobis seruet, &donet aliquando sub OPTiMO PRINCi PE Optimum statum, id est , dessideratam diu tranquillitatem dc PACEM. Lot iiij

Xv. Kal. Feb. anni . - . DC. V.

176쪽

1NDEX CAPI TVM,

MONITORUM, QUA STIONUM,

LIBRI PRIMI.

IN sermonem tν rem ingressio, atque obiter

DE RELIGIONE. Eius mi ita siue necesssitra sensu : vel in tot ά Societate, vel sto sim in Rege, δ' Subditis. 176MONi TvM i. CDeus ibique colendus, etiam

MONMi. Sacra nec in periculis deferenda, aut negligenda. i77MON. iii. Tuitiosacrarum summo pote tiam donat. 173Mo N. iv. Sacrorum antistites aut administros honorandos, audae os se. 179

CAP. Mi.

Mo N. i. Intri bus aut aduersis sepe se iu- si M. ibid.MON. ii In friuolis aut paruis se ostendit. ibid. QvAEsTivNC LA. An in populo non utilis Superstitis,di Principi permittendat igi

DE IMPiETATE. Eius matrem Superbiam, aut Ferociam, sepe , Vitiorum cumulum

DE FATO. Id considerandum, creden umque e. ibid. Mo N. i. Regna tν Reges a Deo dari. 186MON. ii. Eegna a Deo Reges to t. t 83MON. Di. Et causias quasdam med is, dinopinatas, his interuemre. i 89 MON. iv. Egna a Deo m neges temperara. Isti

Mos. v. Clarisse Fata in Praedictionibus

elucere. ibid. QvAεsTio. Liciatne initur in deceat, in euentus inqui rere , , vates aut Liuinoseon sideret is

CAP. vi II.

DE PRvDENTiA : uam Uui Historia gignunt, di producit Doctrina. Σοα

CAP. I

DE pRINCiPArv. Eum praeferendum abis imperiis videri. 2O7MON. 1 Antiquissimum hunc fici ibid.MON.it. Communissimum hunc e e. ibid.MON. iii. Iustitiam malis in eo exerceri.

ibid.

que es'. ibid.MON. vi. Maxime banc imperii formam dium nare. ibid.

CAP. II.

In eo Viros raminis praeferendos, u vix

fel cirer imperare. 2O'

Muliebris imperi j infelicis Exempla. 2io Muliebris imperj boni Ut fel cis Exempla.

DE ELECTiONE. Euae commendare eam, quae abiicere ρ sint. 2i

DE sv CC ssIONE. Hanc praeferendim , e incommoda etiam habet. rasMON. i. Certos Liberos praeferri. ibid.MON. ii. Praeferri aetate primos, etsi in exemplis interdum aliter. 2ι'MON. m. Patruum, aut fratris Mumvarie praeferri. 22O

CAP. v.

specie interuenire. ICAP. vi.

riores eos sepe fieri,Wmutari. iso P , CAP.

177쪽

CAP. IX.

seruet. α36MON. i. Seuere administranda. ibid.MON. i i. Sine affectu mel allem administranda. v IMON. iii. Subtiliter interdum vel se citra inquirenda. 23 QvΑEsTio: ergo deceas,aut expediat, i sum Principem ius dicere,reddere ibid. QvAEsTio : An Curias..Ordines Iudicum perpetuos se conu ut 1 iC A P. X. DE LECi Bus. Eas nec multas, nec item lues, probari. 2 2CAP. XI. DEIusTITIA Divi L .Atque ea ubiui teruenire. CAP. XI i.

CAP. XIII.

DE Fing. Hauc quoque Principi conuenientem, mel necessariam e e. αsi

CAP. xiv.

nubium di meo pro parte feruet. 16, DE PATiENT 1 A. Ab ita imilita alutanum se debere , praesertim in conuiciat

178쪽

MONITA ET EXEMPLA

POLITICA

LIBER PRIMUS

obiter utilitas Exemplo ruλη

VDITO R. Accedo. annuis 3 i LIPs. Imo accede, S: sede. vacuum reperis, S sermo-

nibus haud alienu. Otium est , & lapsus cum equo

non enim ab equo, ne ridea, terias mihi fecit, de domum seruare, socum allidere, tu illi. O rem ingenio meo alienam inec aliud magis vitam aut vigorem mihi su stinet, quam exercitatio Se motus. At sciendum est , quod non mutes.

AvD. Ferendum. & nobis diutinum desiderium: quod haud semel promere memini, ae ad te velut communi legatione deserre. Lips. Quid ais 3 Avo. Illud de EXEMPLI s. quae viri Miuuenes flagitant ita loquendum est: nec enim petunt tantum. subiun- POLiTIC o Rubi tuis libris. Sunt ibi Sententiae de vel ut Decreta, utilia ac salutaria: quis abnuat 3 sed ut valida atque essicacia sint, nonne vides usum, id est Exempla deesse 3 Haec adde, & pulcherrime coeptum

opus absolue : nec muros tantum de te

ctum, sed instrumenta atque ornamenta adiunge. Sicut herbas qui sevit, opportune eas irrigat atque alit, ut adolescant: sic tu Sententiarum istos velut frutices solae de attolle, vel sole vel pluuia, ut sic dicam, Exemplorum. Vtrumvis enim praestant. illustrant, dum in rem velut praesentem ducunt, de facta ostendunt, quae facienda

suadentur; fouent etiam , dum animum erigunt, & re docent non noua, non ardua

proponi. Sed de viam praeeunt, in qua vestigia tuto ponamus. sicut qui gubcrnandi parum petitus est , ubi plures naues, cursum temperat, de sequitur priores. Ita vada α scopulos vitat, de sine magna sua arte, portum cum prioribus petit, & tenet. Vidistine etiam , qui ad speculum se comunt , faciem & cultum recte disponere3 prorsus hic idem: aliena vita & facta speculum sunt,&imago, in qua te videas & ad eam decore componas. Quod magis fit, ubi varia & multiplex lectio Exempli varia & multa suppeditat; ut cligere sit, de ad rem talem aut talem appositum aliquid semper applicare. Ita sicut Zeuxis ille

pictor olim, Iunonem estigiaturus, virgines Agrigentinorum pulcherrimas conduxit,

de E singulis aptauit quod praestantissi

mum in quaque esset: ita inquam,Princeps,

de politici viri, ab exemplis factisque illustribus potentiam c ea luno est j dc prudentiam suam forment. Quid ais, mi Doctor nil ut moueo, aut impetrol LlPs. illud, nondum istud. Moues , lateor: Meae facili quippe iam ante motum. R tiones quas dicis, iamdiu in mente agito:& rem per se utilem atque opportunam agnosco: sed ut suscipiam de praestem,noim dum hercle impellis. Nam libere dicamus , cui bonoὶ Spargimus haec monita; de

velut pharmaca aegris , aut lumen caecutientibus, offerimus : quem usum tamen fructumque videmus Z Et vis plura etiam

addam. id est perdam λ AvD. Bona verba, vir optime. Quod medicis, hoc tibi so

ciendum cense: cum veteri imperitiae ino

bo acriter pugnandum: & a perseuerantia fructum expecta. Sparge, sparge salutaria haec velut semina: & cur non vel ab agri, colae exemplo 3 Ille si hoc alter6que anno spes destituit , tamen arat, occat, serit: MBonus Euentus serius, vel uberius, saepe

respondet. Audi tuum doctorem. re merbu parcam' gratuita siunt. Non po umscire, an ei in futurins , quem admoneo: i d scio, alicui me profuturum ,si multos admonuero. Spargenda es manus non potest fieri, et t

179쪽

non aliquando succedat multa tentanti. LIPs. Haec quidem auctoritas valde me quatiat: sed & tua boncita sic voluntas. Etiam ratio alia. quod sicut gemmae, etsi in lutum aut sordes abiectae, splendorem non amittunt,

de dies pol ei reuelat. oc attollit: sie in istis. quae bene & honeste dicuntur. si diem tamen serent. Ergo huc imus 3 ea mus. tanto

alacrius. quo breuiti iter laboribus scriptisque nostris restat. Sicut athletae cum metam

vident de accedunt, etsi selli, approperant: sic nos in senectutis hoc limite , alacrius promptiusque laboremus , quia laborum mox expertes. Conscientia utique sustentabit, & vires porriget : quod haec atque alia. in tuum o magne Deus honorem , investium Principes ac subditi bonum moliti sumus, atque utinam emoliti. Aspira tuidem ille Deus, ut postina; fauete vos isti, de deleatntia simul atque utilia stalia erunt ironis animis admittite. Ordinem serua-o , quem POLiTI Cis praestruxi: nee Ex Mi Lx sollim, sed de Mosi τΑ passim inspergam, de alibi QvAEsTIvNCvLAs. haec omnia utrique iam fini a me dicto. At tu audi.

CAPUT II.

DE RELIGIONE.

I T autem qui domum moliuntur,a - damentis: sic nos qui Rempublicam, a sulcro de velut basi eius, Religione ordiri debemus. Sine ea, non Princeps officium suum, non Subditi facient: sine ea, societas non erit. quia non Fides, non Iustitia, non

Virtus; scd statas, licentia,protervios,&,vno verbo, confusio hominum ac rerum. Quod scaenum crit peccaturis 3 quis metus satis validusὶ nam externum illum, quia poenis aut morte est, multi contemnunt: de desperatio, impetus, aut iracundia, eo ducunt

Esto igitur vinculum de firmamentum Rei publicae, Religio: ac Princeps, ut dixi, ipse

habeat. quo Ratio eum de Gratitudo v cant. Rex es 3 a Deo habes: de quo maior

altiorque. plura benefico illi Numini debes:&per cultum igitur venerationemque eius

agnosce. Rex es 3 ut diu de feliciter ei lepsis, datori supplica: de scito tollere polle qui tribuit, dc euertere qui sublimauit. Atist teles, ad suum Regero:

matoribus acceptus hominibus est sermo, quo OMNi A A DEO ET PER DEvM, nobis si

emo tu. Qui hoc imbibit, Religionem quomodo non habebit 3 Prima mihi debes animi bona. SANCTus

habere

Ex quo sequetur , ut virtutes etiam habeas, α maxime Modestiam ac Clementiam:

Eius ztilitas, e necesilas ostenso vel in sola Sociorale, miserar in R ge , , Subditu.

quae Religioni proxime adhaerent. Addo, quod tutiorita eris. amor enim ex illo, deveneratio erga ipsos Principes innascitur: nec sicile exteri aut subditi laedent, cui Numen amicum dc propitium arbitrantur. Quid, quod ipsi Subditi ita meliores tranquillioresque Nulla res magis animos de mores componit, quam Religio: de illa ubi in pectus demi illa , Virtutum agineti sequitur. in primis mansuctudo quaedam antia mi de tranquillitas, bona impetantibus, gequae faciles obnoxiosque praeceptis reddit. Denique externa Felicitas eo vocati quod ab omni aeuo obseruatum, Deum qui se colunt attollere de pijs religiosisque Principibus prospera plurimum euenit se; alia alijs. Exemplis haec firmemus: videamusque inveteri de vana Religione etiam cius cultores sutile, de praemium a Deo externum tulisse.

Qui s imaginem de speciem eius honestat

ac munerat: quid in vera faciet 3 primum igitur Mon tum

etiam inter apud hostes.

Ac Est LAus spartae rex fecit. qui, vir po Xenophon ait , venerabatur delubra et

iam lithostico sita, ab ijsque vim militum dc iniuriam abiit nebat : quὸd existimaret

diuina auxilia, non miniis in hostili, quam a

co solo, imploranda esse. ALEXAND R MAC Nus quam illus uir. exemplo docuit Tyrum obsederat, Iudaeae finitimam ceperatque. In ardua ea dc longa obsidione, auxilia ab Iudaeis petierat: repulsus. quia cum Dario vetustius ijs foedus crat. Irae igitur plenus de animos victoria fecerat inouit in Iudaeos, ulcisci certus praedae ac caedi omnia dcllinabat. Venitque ita a flectus. sed Iaddui, tunc Pontifex, diuinitus somnio monitus, cum omni popu-

180쪽

MONITA ET EXEMPLA POLITICA.

populo candidato , cum c tu sacerdotum

byllino, ipse in hyacinthina stola, tiaram

capite & in ea DEi nomen gerens,obuium se dedit, pacis specie atque habitu. Atque ita' serocem Regem religio obiecta mouit, Vt statim mitis submitiusque ad Pontificem ultro accederet, de ipsum salutaret, de Mi-RABILE illud nomen adoraret. Mirati comites, quidam de indignati: e quibus Parin nio Regem adiit, aeuid ita hominem adoraret, qui e passim iam pro Deo esset Respondit, mini iam si, sed in ipso Deum adora': quem ea oecie

iam ante, in urbe Dio Macedoniae, per omnium

diget, hortautem ut pro pi iam pergeret, sua ope so numine eam subiecturis. Haec Alexander. de urbi ac genti veniam : quid veniami praemia atque honores tribuit, de immunes suisque legibus vivere iussit ; &quosdam in militiam suam allegit. M. Asrio cui Syriae tegis in eadem gemefactum simile, imo a se, si non ab auctore, illustrios. Obsidebat Hierosolyma, in una urbe bellum patrat trus: de ecce sestum magnum Iudaei Scenopegiae, sive Tabernaculorum , celebraturi erant. Gens nec in a

flictis rebus cultum Dei desertiit: & Legatos ad Antiochum misit, sine alio colore petitum septem dierum inducias, ut operari lactis magni Dei pollent. Magnus ille Deus pectus mouit . nec petita modo rex indui sit, sed ipse ad eius cultum versus, binues auratis cornibus , magnam thuris de odorum vim, deduci ad portas iussit, ac sacerdotibus tradita immolari. Quid magis mirerὶ an victoriae interpellatae patientiam Zan sacra non solum permilla, sed instructa 3 sacra, quae contra se conatusque suos suscipi sciebat , sociasse de caput suum ij s. peti. Sed fructus, ut solet, pietati adfuit. de Iudaei moti inopinata benignitate, finem certam tuis, initium amicitiae secure, ac se suaque Antiocho permisere.

M o N. ii. Sacra nec in periculis des renda, aut negligenda.

- Romani in arce Capitolina obsidebantur a Gallis, clausis undique vijs , nec aditu nec exitu. Quem tamen Religio inuenit. quae nihil deterrita , Q. FABai pectus impulit, sacra solennia & familiaria in colle Quirinali, stato die, obire. Is cum ad- esset, ipse cultu habituque sacro degressus, per medias hostium stationes, itum tutum& reditum habuit: siue attonitis illis inopinata audacia; sive rcligione etiam motis, ne pietati intercederent, quam nec praesens p riculum,nec mors in oculis, impedit lent. Quid PAusANi As Spartanorum rex,&ii

Graeciae tunc totius dux Z Is in pugna nobili ad Plataeas cum Persis, in qu1 de Graeciae salute agebatur: ingruente iam hoste oc lacessente, suos continuit, donec per sacra &victimas Dij consulti pugnς annuit sciat.Fiebat longiuς, N: holles interea cunctationem .pto metu interpretati,magis instare, prem re: multi e Graecis ca)cte. nec vcl sic tamen

telum remitti permisit: sed victimis multi plicatis, supinas denique manus ad caelum, dc preces, tulit: Ut si infatu non foret Gricos timere; at saltem ne inultis , si ac re aliquo memorabiti edito, mora indu erevt. Auditus est, do statim selicia exta: inde procu sus, de victoria. Sed quis ille animus 3 quam fixus obnixusque in ceremoni js patrijs i qui vel internecione caedi eligebat, quam Dij j inuitis sertum stringere.

At vero Lunovi Cus , cui Divi prae- m. nomen virtus & merita pepererunt, Galliae ΑΠ ς

rex: per apra pericula, imo intortunia, Re

ligionem assertum de defensum luit. Vita ille Princeps de motibus optimus ; iustitiae tutor unicus , histrionum osset, impiorum expulsor, ab anno duodecimo rex, in an- num quinquagesimum sextum quo obi j omnia c ut verbo dicam caelo, de titulo suo digna, edidit. Sed quod meae nunc rei facit, arma pro Religione bis cepit. primo in AEgyptum traij ciens , infeliciter rem gessit, copijs, commeatu, machinis amissis.

Nec tamen animo. iterumque magno em

citu in Africam iuit, uxore, liberis, regno relicto: sed nec ibi felix, una re se putauit, quod vitam si non in acie, in expeditione ta men posuit: id est, Religioni donauit. Mommus enim in ipsa Africa r sed in stirpe diu vixit, de vivit. e qua HENRiCvs QvAR-Tus Galliarum nunc rex imperat: quem proaui illo; animos , sed felicius sumere, bellis de victurijs clarum , tacitum mutitorum est votum.

Quid ante Ludovicum Go DEPREDus Lotharinpiae de Bullioni j Dux ' quam acres illi in pectore stimuli, qui ade runt

rem tentare atque aggredi, vix Europae viribus patrandam t Iudaea de Terra Sancta a

SEARCH

MENU NAVIGATION