장음표시 사용
191쪽
les ex ea nata Michael: qui si vixisset, certus heres omnium istorum regnorum ci at, quae nunc magnus Hispaniarum rex tenet. Obiit puer, de ipsa mater eius a partione. Ergo alteram tunc filiam IIIarium,quae tertia erat eisdem Ferdinando & Isabellae,nu-pt ijs iungit: nam Ioanm secunda, tradita Philippo Austriaco fuit, e auo coniugio Hispaniae isti reges. Emanuel igitur ex Mastra numerosam sane prolem gignit, sex masculos, duas filias: denique e terti js etiam nuptiis, quas cum Leonora Philippi Austrij filia coluit, duos liberos, filium filiam ue.
Obscrua, te obsecro. an non haec sundata domus, in tot fulcris , ut sic dicam, regni ZIam ad liberos istorum veni quanta series 3 irinii duo crant, qui Philippum regem anteibant , & succcisione legitime arcebant: de tamen quo Fata vocabant, venit de successit. Praemortui omnes illi sunt, quid nisi ut unum facerent Hispaniae totius caput. Magnus favor Numinis . nec semel in hac cente Austriam dico se ostendit: quae per hereditates & aduenticia incrementa
i. Vis illustre exemplum' CYRus erit. qui per annos tri inta , in magna gloria rex Persarum , finitimis, dein se lonainquis, subactis, longius manus etiam ad Scythas porrexit. Venit cum magno & victore exercitu, δ dedecussa tamina vincendus. Thamyris ea erat, quae genti praeerat, de filium ad fines regni repulsurum vim externam miserati sed victus est, de insidijs a Cyro circumuentus. Ergo ipsa molem regni ultimam excivit, de dat se animose obuiam, atque ijsdem fraudibus circumuentum de clausum, ipsum copiasque cecidit. Ducenta Persarum millia erant. ingens clades : adde ludibrium. caput mortuo resecat, de in utrein sanguine plenum merso exprobrat: Satra te sanguine, quo expleri nequiti. Regnum longa mole fundatum, ubi es 3 rex tot annos felix de victor, ubi es 3 quo Fata de ordo rerum miserunt, a summis ad ima decidisti.
ir. Iam POLYCRATEs, rex Samiorum, non fortunati,sed Fortunae nomen videbatur. Nihil ei in vita aduersum: ante vota, supra vota, omnia aderant: id est, prius quam vellet, de plusquam vellet. Caelum, terra, mare faucbant, aut seruiebant: dcres
in exemplo raro dixit. Anulum in mare
abiecit, quasi Nemesi placandae: quid str
in pisce mox inuentum recepit. At vltima dissident. de Oroetes Datij regis satrapa victum , captum morte, ncc ea communi
non dicam tegial assecit: sed in cruce alta suspensum, mirabile de miserabile orbi spectaculum, subiecit. O vere Dcum, qui inopinate mutati Et in VALERIANO etiam Imperatore iri. Romanorum, id est orbis paene terrae,quam
sit nile ludibrium et ille post quindecim
regni annos in ignobilem scruitutem, de audientium aures grauaturam, vi Fati incidit. Bellum , magnis viribus, Sapori Persarum regi fecit: sed eo fine, ut victus de vivus in manus hosti uiri veniret Imrerator. Barbaro fastu victoria usi sunt. s.
quidem Sapor, ut catenatum mancipium circumduxit, de quoties equum conscenderet, non manu eius , sed inclinati dorso, adiutus innixusque est. Qui thominum siesubito dei j cere de calcare principem rerum potuit, praeter diuinum supremumque decretum 3 Ailidct, quod B i A si TEs PRIMus, iri quem Gilderum Chau a fulmine Turcae dicunt, magnus animo de rebus Imperator suit. Atque is varie, de per decem amplius annos victor , magno illo praelio cuin is
T ire iam, quem Tem r-lancum a claudita catione item vocant, conflixit. Vtrimque ingentes copiae. robora virorum de militiae
usus a Turcis; Fatum aliunde stitit. Nam dc auxiliares copiae Talarorum in ipsa puὐna deseri ierunt Baiasitem, transitione adsostein facta: idem milites, e regione Germiani de Mentes j. Solus se non des Hiit , cum immoto Praetoriano agmine, Baiasites: de mutus illic belli. Sea vis aemultitudo perrupit, ipse captus, filius cius Most pias caesus, de quidem felicius. Namater ad victorem Temi rem perducitis,oneste primum exceptus cst: cum Icol
uiam pedes extra tentorium iuila et illi, in equo aduentanti. Cum descendiiset; ute quς , pro more gentis , humi in tapete consedit . atque ibi Temir c operae pretium visum, fide Annalium Turcicorum verba dare O ' Chan, inquit, magnas uterque Deo gratias debemus: ego, quod claudiusisse ab ipsis Indiae sinibus ad moenia Sima
imperium extruderim ι tu, quod a Siva ia, a ipsos Pannonis sines. orbem terrae inter nos
192쪽
partiti paene sumus. Debemus igitur Varias, atque ero reddi i , , reddam: tu vero parum
fore e memori grata ui monte fui B, O i eo
haec. calamitas interuenit. Sed semichan, si
a tu tua sic sim potestate, quid aeteres ' dictibere c)- meraciter. Ibi aiunt Baiasitem, qui seroci & elato animo crat, subiecille: Equi em te , si numen evictoriam adnui et, in f rream caueam inclusum circumduxi em, oectaculo osse uiui cunctis. I inir eo audito , sententia hae in ipsum est usus, & se inclusiit. Miser triennium sere ita vixit: de cum desperata liberatione audisset in Tata ros se abducendum, captu validis iteratisque ictibus caueae serreae incussit, de indignantem animam sic emisit. Multi de pulchri ludi in hoc Mundi theatro: sed tragoediam belliorem rar6 , aut nec legimus. v. Nisi lubet de ad Sacros apices venire,& videre quomodo nec iis vis illa parcat. CAROLvs CAR AFFA a Paullo I V. Pontifice designatiis Cardinalis fuit: eius frater IOANNες Montorij Comes , dc
Dux Pallani sectus . Omnia isti apud
Pontificem , quae vellent , poterant : de plus quam aequum decorumque erat, v
lebant. Mansit aura secunda , quamdiu sidus illud luxit: post eius occasum, Pius aeuartus in Pontificatum assumptus, idque opera de gratia notabile est 'rum maximE. Sed iste inter primas iniepublicas actiones habuit, Carassas euertere: fecitque initium vii. Idus Iunii, ip-i .ix so die, quo Carolus pillei honore donatus fuerat, in carcercin eo coniecto. Additus
Dux Pallani, frater; Coines Allifianus, alij que propinqui eorum aut clientcs. Nouem menses in arce Samni Angeli habes , non nisi crimina de mortes audierunt: ' o hanc denique sententia P stifici. i subierunt. Cardinalis nocte, carnificis manu
strangulatus . Dux capite truncatus , una cum Allifano Comite: de cadauera in publicum spectaculum exposita. Quis sensus,& occulta vox, tibi Roma tunc fuit 3 cum multi Pontificis seueritatem , & ingratitudinem , accusarent: sapientiores, ince ta rerusta humanarum, sub illustribus exeinplis,agnoscerent; & vilium reorum
p a atque ignominia peti is qui digni
tate & opibus culmina paullo ante fuerant rei Romanae.
MON. iii. Et causias quasdam medias, sed in in fas, his tute me re .
Adstruit & asserit se ubique Prouiden- i. tia: sed apertius, cum cauilae quaedan mediae subitae, aut insolitae interueniunt, dc licet dicere, Quis exspectas let 3 In Dio Nis rebus hoc elucet, cum Syracusas liberatum iret a tyrannide Dionysi j , graui de samosa. Erat tum forte in Italia Dionysi is, & res alias agebat: id quini Dioni si a-to sic disponente j commode de felicitercuenit. Nam cum ipse in Siciliam; exiguis copijs, animo quain prudentia maiore, appuli illat: Timocrates, primus amicorum Dionysi j, de qui vicem eius regebat, statim hominem certum cum litteris ad Dionysium ablinat, qui Dionis aduentum, de res in Sicilia motas nuntiaret.Summa erat, omnia relinqueret, rediret, nisi
a suis vellet relinqui Homo feliciter fretum traiicit, Cauloniam terra tendit, ubi Diony sius tunc cure agebat. In via fortὰ
notus occurrit, qui recens victimam immolauerat, de partem eius amice commu
nicat de donat. Accipit, in vidulum lateralem imponit, ubi ερ Timocratis epistola erat. Pergit interea strenue , de noctem itineri cum adsumpsisset, iam sellus, neglectim abijcit se in liumuid , dc componit leuiter dot initurus. Haud procul a silua erat: equa ecce lupus egreditur, Ac odore carnis stimulatus accedit, de vidulum a latere abripit cum ipsa carne. Paullo post homo expergiscitur, vidulum desiderat, de circa quaerit: frustra itaque in tuens ostensae aut poenae , non sustinet ad Dionysium ire, de alio diuertit. Hoc su, tardius quam opus erat, de aliis lita ris , Dionysius cognoscit quid ageretur. Subuenire vult, non potest: a sceptro adferulam redigitur. a quo Θ D , D , qui inopinatum illud interiecit. Quid in M. BRvro, de campis Philip ii picis manu Prouidentiam tango egi, nes utrimque, oc instructae copiae: egregii
duces. concurritur: vincit cornu dextero
Brutus, dc oppositum Octavianum pellit, atque adeo castra eius capit: de quam paene ipsum 3 Plena δe certa victoria vide' tui : sed quam Cassius mala sorte perire tit. Nam ipse ab Antonio pulsus in suo cornu , sed fuga de damno leuiore: δ: facilis instauratio, si de Bruto sciuisset, aut spe
193쪽
rassct. At campus, qui puluere stabat, im
pedijt prospectum: de triste, sed Lubin, ei
augurium in animo, victum etiam Bru-- tum esse. Tamen adhuc dubius, substitit in colle quodam, de L. Titinnium, ex fidis amicis, mittit ad explorandum. Ille in Bruti milites statim incidit, victores de, ut fit, palantes. De Castio, 'iam si te quaeruiat, audiunt, de laeti Titinnium circumfundunt, de una ad Cassium, animatuti eum tendun t. Qui cum vidct, dc recta ad se venite, hostes arbitratus, de amicum suum captum : Euid ultra moramur' inquit: sies, vita I dedecus abeant: de simul ceruices suas liberto praebuit incidendas. Vix factum, Titinnius superuenit: dc casum miseratus,
sibi iratus, quasi mora in caussa fulisset idem genus fati sponte sumpsit. Haec res de Brutum perdidit: qui in Caslij anima suum
ii . Multa possim: unum ex historia vetere, de de inclyto illo AN Ni BALE inter omnis aeui duces. Iure hoc elogium vindicatriaec fuit aut erit, qui militari astu aut peritia virum aequabit , non dicam superabit. Is in
Italia dominabatur, poli Cannas victor: de quid nisi Roma restabat 3 Fraenum fati cohibuit, ne statim iret : idem consilia
eius alia, consulta licet de firma, euertit. Foedus cum Philippo tunc Macedonum rege percusserat, Scut is in societatem belli, aut potius victoriae,veniret: legibus ijs, ut Itali 'quidem Annibalis de Carthaginiensium edet; Graecia Philippi, Punicis mox armis subitiganda. In hanc rem firmandam,Xenophanes legatus a Philippo mittitur. nauigat, legit oram Italiae, iuxta Tarentum in classem Romanam incidit,capitur: α β uis, quo, q re, rogatur. Ille Graeculus, callido mendacio se expectit; dc ait a Philippo rege ad Senatum Romanum mitti, ut faedus in Annibalem de Poenos iungat. Romani, dc eorum Dux Valerius Laevinus, laetari,ouare: Sc caelitus tam opportynum auxilium , a potenti rege, in rebus arctis, militia in opinari. Itaque sonore honestant, prosequitiatur, de in tutum
Italiae litus exponunt. Expositus ille recta ad Annibalem tendit, dc mandata dat,accipit : denique de tota re pera it de definit.
Nihil supererat,nisi ut ipse ad Philippum,
Philippus in Italiam veniret; de funus res Romanae essent. Deo aliter visum, vigilat:. do in reditu eadem nauis in Romanam
classem incidit,sed cui Q. Fulvius praeesse . ille priori; doli 3c hominum ignarus, tu rit solita: de Xenophanes semet menti disclix eodem applicat, Aset tu Venire, a re gem suum ire. Haec vultu ac voce constans: iamque persuaserat. cum ecce vident inter
comites, quosdam Punico habitu. de aeriisti clamat Fulvius: a Graeci Enon uui. Tu bantur, fatentur, in vincula dantur , I mam mittuntur: omnia consilia de pacta detecta, Roma seruata. Seruare enim eam fuit, vel in tempus coepta impedire, dc donec misera respirasset. Inunc, dc quis Epicurus hic Prouidentiam neget Iterum idem in Eo DEM. Rebus iam sua iri culpa 3c mota, dubi j s. de Romanis an moac viribu sanctis: ut suas pariter firmaret, fratrem Asdruba em ex Hispania euocaue- ψrat, cum nouis copijs, de valido exercitu. Iam Alpes transierat, iam aduentabat. quis non actum de re Romana censuisset, quaeae re vel viii Annibali resistebat ' Iungeli iuni, veteranum ducem, tot subsidia: ad exsequias tuas Roma imus. Vide rem l uein, sed a Deo,quae turbat. Nesciebat e
iam Annibal fratrem in Italiam veniisse, de in extrema Apulia considebat: cui obuiam ire, ratio alioqui de consilium erat. Miserat autem Asdrubal, praemijs inductos, quatuor Gallos equites , duos Numidas,
qui omnia Annibali significarent : sed ij
cum totam sere Italiam tuto emensi ad T rentum venissent, ibi a vagis Romanis p bulatoribus excipiuntur, Annibali iam vicini. Deducuntur ad Consulem Claudium Neronem, castra opposita Annibali illic hobentem : satentur, litteras tradunt, per interpretem explicantur. Ibi cognitum, AD drubalem in Vmbriam venire in animot bere, ac fratri ibi occursuro iungi. Consul statim, invito animo facinus ausus ut in magno periculo validissimam partem copiarum clam e castris subducit: lectos Omnes , sex millia peditum, mille Rubici : dc dies noctesque non intermisso it
nere, occultus ad Liuitum Salonatorem is ab
ter Consul oppositus Asdrubali erat) venit. Ita statim duplicatis viribus cum Asdrubale pugnatum : cuius victi de caesi caput Nero siccum eadem celeritate in castra reseri: ac postero die ante stationes hostium proiecit. duobus etiam captiuis dimissis,
qui rem omnem ordine nuntiarent. Tum
denique perculsus, imo desperatus Anni
194쪽
MONITA ET EXEMPLA POLITICA. I9 Ibat', vocem hanc e pectore emisit: Aznosio
fortunam Carthaginis. Bene, bene. Tu nitere, &omnia sac: vincens non vinces,prudentia
infra sortianam erit, & Nemesis Carthagi
i Breue monitu,sed magni sensus&vsus: videre quomodo Deus disponat dc colit
beat bos ne crescant,lios ne cadant: & velut
in aequilibrio res suspendat. Hoc N icephori Gregorae verbis dicendum est: e Mirari
misi subit,inci sit pervestigabi in Dei sipien
tiam , qui plane contraria ramo sine conclusit. Nam cum δε is aduersario potestato inter se . committere statuit,nec alteram alteri subiicere aut iurento , virtute praeuautes utrique parti moderasores praeficit, Pt alter alterius consita εν conatus euertat, si se trimque subditorum Ibertati conflatur; aut miro que hebetes c imbe es deligit, et i neuter alterum tentare, in epta quo uiunt transilire audeat, veteresque regnorum limites conuellare. Dici prudentius
nisi i potuit: de Prouidentiae hanc disposationem quot exempla adfirmant 3 non in sisto &vetera omitto: sed nuper Caresut V. nobis, Franci cus I. Gallis, Solei naunus Tu cis imperitabrat: quiuis eoru dignus orbis- terrae imperio. de habuissent, aut promouissent; nisi concursus ille fuisset, & alius alium interpellas let. In parte altera exempla, quae verecundia prohibitus non dicam.
i. At nulla res Fatum clarius certiusque, iam Vaticinia, aut Prodigia asserant: quae tu ante, caussis notisque nullis apparentibus , cum euenta designent: quid nisi &haec definita,5 a Deo esse clamantὶ Daniel ille V Ατεs, de Si BYLLAE , multis antὰ saeculis multa & magna praedixerunt: vnde, dc quomodo, nisi quia in Prouu tiae
libro haec descriptat & Deus reuelauerat. Nam ita amat Numinis illa benignitas, per Somnia, per Signa, per Dei ira, dc Curicrnia res suturas ostendere : diuinitati suae adstruendae, nobis instruendis aut praeparandis. Latus laetusque campus est, placet in
redi, d leuiterlustrare Z fiat. At primo des OMNI is, nobile est quod AsrYAc I viti ino Medorum regi factam. Vidit per quierem, ex natura filiae, quam unicam habebat, vitem enasci, & sic mox distundi, ut totam Asiam palmite suo Oian
braret. Consulti vates aiunt, siturum exsita, quae a regnum occupet, suo eum nudet. Territus hac denunciatione, de ut fatu auerteret miser,quid operam ludis3 iain- 'primum filiam suam extero , dc obscuro tunc viro, Cambysii despondet deinde cam-dem partui vicitiain ad se traducit, & ut quod natum esset se teste necaretur. . Ergo infans Harpalo traditur occidendus, no fidei, de cui arcana illius regis iamdiu in nixa. At ille veritus, ne si mortuo Astyage imperium ad filiam veniret inec enim virilis ei sexus liberi poenam obsequi j lueret: non necat, sed pastori regii pecoris tradit
exponendum. Forte de uxor huius pepcr rat. quae re audio, summo rogat opere maritum , puerum ad se deferri, de oculis saltem libari. Marit is indulget, it in siluam
ubi reliquerat: repperit canem laeti linam, quae mammas praebebat, S: una alites femi- que abigebat. Tactus miraculo, de vcla cane doctus miserati, tollit puerum, Ux ri deserti quae vide vinat, alit. dc crescit in virum, in regem: qui Astyagem vicit, sceptrum ad Persas transtulit.
Sed de Aurico Ni somnium mirabile,
super Mithridare. Iste e Persarum magis Oriundus, erat in comitatu Antigoni Maiacedonum regis Perside scilicet deuicta. &fortuna sua cum publica inclinata. Visus
videre noctu Antigonus,lementem auream in magno campo se facere, eam surgere, adolescere & inaturescere: sed mox omima demessa item videre, Sc culmos spicasque iacere inanes. Vocem adli. aec audire, Astoradat in Pontum Euxinum fugere, auream me ses secum a Zortantem. Non obscurum somnium aut significatio. itaque rex,ubi cuigilasset,exterritus tollere statim Mithridatem statuit,& cum filio Demetria communicat,
fidem silentij iureiurando stipulatus. Erat familiaris, in pari aetate, Mithridati Dem ttius : & soniὶ iste se obtulit, a recenti indicio. Miseratur adolescens, & adiimum velit,sed religione iuramenti cohibet a r. Quid facit Z apprehensum seducit ab alijs , de nihil effatus, hasta in terrae puluere scribst: Fuc E M iris Ri DATEs.'Quod ille arripit, de verbis istis, de vultu ipso Demetri j monitus, in Cappadociam clam aufugit, de regnum mox potens & inclytum Ponti
195쪽
condidit: quod stetit in octauam ab eo stirpem, alterum illum Mithridarem Romana potvia vix euersum.
Assidet istis, & primo utique, semnium quod ERTvCvLEs pater Upraris, a. uo potentes isti Asiatici inmanidae, vidit: sed vidit de die , cum post cibum sumptum meridiaretur. Experrectus igitur, re imagine ea consusus , primo corpus aquis abluit, & se purgat, uti religio gentis eius habet. tum ad Edebalem, virum inter ipsos sapientem & sanctum, venit at- 'ue in fit: Somnis vir venerabilis Annalium Turcicorum verba pono: θlendorem Lunae e siau tuo prodire, eumque in meum d in e sinum peruenire. Eo cum Aetitus e sic ex
meo eUmbilico rarasiti arborem . qmae regiones varias , montes malus inumbraret. Ad, ipsas autem rarices arboris di aquas emana', quibus mineae , horti rigarentur : atque
ibi fmnium me somnus ue destruit. Edebales audito, aliquamdiu secum reputans, effatu r: Nasicetur tibi filius, vir bone, cui nomen erit vino. Is multa bella geret, victoriam 2 famam pariet, ac posterι tui Principes Re es que terrarum erunt. Mea autem filia mani nubet: atque is ylendor est, qui e si meo prodivit, sist in tuo coluit ι ex utroque -- tem arbor. Quam mira,& vera praedictio . sed & de Luna notabile, quam scimus inter signa prima elle Turcicae gentiis. iv. Iam ad Sic NA transeo : quae Magna aut Parva, scd certa pariter se ostenderunt. Ti,soLEONTI Corinthio , cum in Siciliam , ad pellendum tyrannum , exigua manu iret: saxei in mari, totam noctem,
nauiganti praeluxit. Amplius , Delphos paulloamὰ prosectus, ut Apollini sacra&vota faceret, e donis suspensis vittam in caput suu in deciduam, ita excepit, ut coronae aut diadematis ritu cingeretur. atque erat ea vitta victoriolis de corollis intexta: prorsus ut a Deo coronari, dc victor pronunciari videretur. Quid,quod eidem ante pugnam cum Icete contingitZ Contentio honesta inter Centuriones de misi pulos de ordine erat,& praeire omnes volebant. cum
ille, liti dirimendae, sortem definire iubet, & anulos Centurionia in in eam poscit. Conijciuntur in sinum vestis, commiscentur qui primus educitur, is trophaeuin pro insigni habebat insculptum. Aucti omnes ab omine animis, in hostem alacriter eunt,
MARCiANo Thraci, plebeio genae,ci mox imperatori, plura haec potentiae signa evenerunt. Ad militiam primam eunti, dc ut nomen daret, cadauer hominis occluin via offertur: ad quod substitit, Ge inibseratione tactus in eo est ut sepeliat,&terra tegat. Dum facit, deprehenditur, accusatue vi homicida, Ac Philippopolim abducitur. Iam poena inminebat insonti: cum verus homicida casu superuenit, de agnoscitur: ipse liber ad vicinos numerostendit. quibus inscribitur , dc pulchrum omenti in locum defuncti militis, Aug.
Et iam cum legionibus in expeditionem ibat: chai morbus eu in inuasit, de in Lycia substitit. hospitio apud duos fratres excopius, Iutium de Tatianum. Cum meliuscule ei esset, recreandi caussa, tres simul ven tum eum: de fatigati decumbunt, & o dormiunt. Estus solis erat, & ipse meridies r ibi aquila, pansis alis, leuiterque corpus librans, super Marcianum se suspendit, de umbra in secit.Tatianus experrectu
id videt, ac fratrem excitat, de inedit.Vte que mirabundus haud vane augurantur. auem regiam regnum ei portendere : γMarciano futuram sortem gratulati, ducentos etiam aureos in viaticum donant. Vnum hoc apprecati, ut memor gratusque
esset, cum ad Imperium venisset. Idem hoc prodigium itelum ei sic factum. In Asti cani, habAIbare copiarum duce, profectus est: atque ibi pugna cum Gamyrico rege parum prospera , capitur asseruatiarque. Cum pluribus sub diuo recumbit, calido item sole: ecce aquilam quae aduolat, Ma ciano supersistit , de incoram omnibus umbraculum ei sedulo prael t. Vidit ipse Gala ricus, de miratur, & vocat: ac liberum hac lege amittit, ut imperator pacem cum Vandalis colat. Nec diu post,mortuo Theodosio, Pu seria eius soror Principem hunc, de sibi maritum, destinat. sed malitum seri nonis caussa: stipulaturque ut iam mine contentus, cetero fructu corporis suia bilineat : quod castum pia virgo Deo coniecrasset. Numquid veracia, de palam a
Atque eadem, sed tristioris fortunae nuntia, in Hispania apparuerunt, RODERi Coultimo Gothorum rege. Palatium Toletierat, sed clausum de validis vectibus fertoque munitum. Fama tenebat,reseratum id excidio Hispaniae sutura: quod Rodericus ridere,
196쪽
MOMITA ET EXEMPLA POLITICA. Ioaiidere, de thesauros occuli ratus, seras perstingedas curauit. Thesauri nulli ceterum arca reperta, de in ea linteum: in quo insolentes hominum facies vestesque deptistae, atque ipsi militari habitu atque impetu grassantes. Verba Latina inscripta, A tali es ente exitium Hispani manere. Quid plura 3tides facti, facta: Iutinus Comes, cuius filiam rex stuprauerat,ex Africa hostes indu cit, regem occidit, patriam perdit.
V M. Sunt de Parva magnarum saepe rerum signa. Nostro aeuo cum in locum Paulli V. Pontifex creandus esset, & in conclaue pii putati Patres veniissent: en super Io ANNI sANc Li Cardinalis Medicari , qui post
Pius IV. nomen habuit, columba aliquamdiu circumuolitans, cellam consedit: nec alit cr omnes interpretati sunt, quam velut a Numine missam, Pontificem hunc ostendere de lignandum. viri. In translatione Lusitanici sceptri ad Pi 1- Lippvu Hispaniarum regem , notatum a curiosis est , Seba hanum regem Lusitaniae, cum in Africam magna mole mouerct, &pecuniae inopia esset, edicto permisisse &aditum dedisse in Lusitaniam Luasbus Criste antis: quod genus monet ς antea ibi spretum. Item,in ipso apparatu & cultu nobilium, sub discessumo nancs subito variane, &ad Hispanicum transisse. Clariora sunt, quam ut interpretatione illustrentur.
,2 At vero Spectra etiam saepe & Genii, v ria specie, pr dicunt. Vt ille, qui Dio Ni Su-RACusio apparuit , postquam patriam magna sua gloria i tyrannide liberasset. Do mi sedebat, & clara luce habitu Furiae mulier se obtulit, grandi statura, hortenda fa
ditate. Ea domum seopis coepit verrere, ni hil aliter prolocuta : deterrito Dione cum
familiares aduocasset , spectrum abscessit. Sed non noxa, quam signabat. nam filius eius grandior, incertum an per insaniam subitam an iram,u sumina dQmo praecipitem se ieci ,3c sorde occidit. Sed de ipsum Dionem mox insidiatores domi interfecerunt,uxore de sorore citas in carcerem abductis. Quid non egregie domus haec versa, si non cucrsa fuit, monstro significatum Z x. M. Bχuro Dionis aemulo, simile etiam spectrum oblatiam. Parabat traij cere ex Asia eiercitum in Europam Sc funestos illos Philippos, ubi mox certatum. Nox alta erit, Luna lucens,& Brutus aliquid
scitum animo voluebat, aut, ut alij, lucubrabatur : cum ecce sonus strepitusque ad cubiculi ianuam, de ingreditur vasta forma Ethiops, saeuo de terrente aspectu. atque is silentio ante Brutum constitit. Qui animo & ore constans, interrogat: aeuis hominum deorumque es' quae res huc egit RG sponsum rettulit: Sasilus tum Genues sum, in campis Philippicis me videbi s. Iterum animose Brutus: Videbo. Disparuit sed vidi - xerat, in ipsis illis campis comparuit, noctu quae pugnam ultimam antccessit: cu ni bono Genio Brutus descrius, malo suc cubuit; atque adco ipse occubuit,de Roma-
Compar istis, quod patrum aeuo I. v - xl. Doul Co Hungariae regi accidit: cui bel- tum Sole: umis Turcarum Princeps parabat, atque ipse pariter se accingebat. Pran dcbat in arce Budae, soribus tunc regiae de more clausis. Astat ad portam quispia inhumana specie sed clauduς,dist rius de ha bitu cetero cultuque faedo: qui acri δc stri. dula oce clamat, poscitque colloquium regis. Negligitur, Sc putabant mendicabulum hominis est e. cum magis magisque inclamat,& opus conuento rege,nec alio este.
Re ad regem delata , mittit e splendidioribus aulicis , iustum nomen M personam suam pris erre, & hoc quidquid eisci clicere. Vmit, appellat claudum de arcano. qui inspecto, abnuit hunc regem esse : de
arunniam, inquit,audire aIIernatur ibsinu iabreus c certo periturum. Et cum dicto ex oculis adstantiu euanuit.Nimis vcra comminatio fuit. rex ad molat tum urbem,
grandi praelio victus, de fugiens in paludes incidit: de dum enititur, equo super cum
corruente obteritur,aut suffocatur. Annum
agebat vigesimiamprimum. Ad vaticinia aut praedictiones venio: exit. quibus Thrasissi Ti με Rio facta,quam te stata est3 Erat in comitatu Tiberis, Matiae matici titulo, cum Rhodi in cxsilio age
ret. In exsilio: & quam procul a Principerde Caim ac Lucius Caesares, etiam viucbant.
Non desinebat tamen iste identidem Titaberio fidem sacere certi Principatus. Sed parum credulo, de iam de dolo etiam suspectanti: dc ne subornatus abaei nulis , ad eliciendas arcanas aliquas voces esset. Atiaque adeo perdere eum statuit , de clum necare. Domum Rhodi habebat. Se in ea turrim . quae rupibus imposita, mare ex
197쪽
alto despectabat. In hane turrim ducit Thrasyllum, cum vno fido &valente libe
to comite: certus, ut dixi, tollere,nisi fidem ei faceret fidae praedictionis. Cum ascendissent igitur, coepit interrogare: Soli sumus, dic per qui huiὰ carum ba es, mera hactenus hi dicis imperio etiam ad misi Ille iterare, de sidera sic velle. Si de meo igitur statu compertum, inquit, ex sideribiu habes : δε tuo ecquid in in pice. Illellaei na ponere, situs ac - spatia siderum considerare: denique tim re , pallescere, de exclamare, Anceps sibi, ac ope illimum, discrimen instare. Eo dicto inplexus hominem Tiberius, vere conscium suturorum asserit : & quod de ipso meditabatur,si no satisfecisset, pandit. Qua arte hoc Thrasyllus potuerit, vere siderali, an potius Geniali, alibi videndum sit: nunc aliud eius mirandum addo. Ambula-
las eius diei, id resertur: &valde eum, sed frustra commouit. Munit se, domi haeret, neminem admittit: sed sui eum reperiunt, de Stephanus, cubiculariorum primus,c dem patrat. Qua ipsa in re, Aponnes Thi mi nobile vaticinium non est omittendum. Erat tunc Ephesi in Asia, tanto terrarum& marium abiunctus. Is dii sertationem sorte in publico habcbat, ac primo haesitare & loqui remissius, mox pallescere, M silere: denique pastus aliquot exsiliens, ut mente mota , Euge Stephane, inquit, recte.
Percute tyrannum, percute homici stam. Ibene
est percu sisti vulnerasti, occidisti. Haec in publico dicta de gesta ipsa hora , qua Stephanus percussit: 5 mira, sed vera. At te tur autem non indecore
bat in litore , cum eodem Tiberio. nauis ἡ . . 3
longe conspicitur: ille Ilatim affirmat I 6 Uccalnei PD V m de ear neuentiumma venire, Sc litteras nuntiosque ab Augu- quirere, res aut d mmco ureret
sto de reditu eius afferre. An de hoc tale ex sideribus nugae: ex instinctu.
Neque min is nobiles istae plures enim sunt in Do Miri Ni Principis rebus.Fuit Largius Proculus quidam,vit inter illustres: qui publice in Germania praedixit, ipso tali die Domitianum obiturum. Cumque res ea ad Praesidem dimanasset, gratificaturus Domitiano, de simul quia haec praes gia vetita, vinctum eum Romam misit. Nec negauit, cum introductus ad Domitianum esset, imo magis magisque asteue Non arbitramur: etsi supra tetigi, prudentia aliqua scrutari posse & odorari, quo tendant sata. Sed distinguenda tota res est de sic habe. Indicijs aut notis, quas Vir prudens ex lectione , ex usu, de obseruatione
similium collegerit , aliquid suspicari aut praesumere de fatis id licet: sed caute & timide. At ex artibus magorum,ariolorum, diu morum , mathematicorum , de quod
aliud la te genus, id vero nefas est, nec diuina aut humana lex permittit. Deus palam edicit: Mu intumatur in te,qui ariolossi, rauit. Iustus igitur in carcerem recludi, & scitetur , ζυ obferuet somnia atque a guri et asseruari donec dies is transisset, tum pu- nec sit maleficus, nec incantator, Nec qui Pylis
niendus: imo ut res docuit uim liberandus,
dc praesagi j suspiciendus. Aliud. Fuit eodem tempore Ascletario Mathematicus, quidc diem dc genus mortis Domitiani apud quosdam dixit. Vocatus ab ipso , eadem
iterauit: quaerentique Domitiano,ut elude-nes consulat, nec diuinos, sist quaerata mortuis
meritatem. Omnia enim haec abominatur Do
minus. Et nostra diuini lex tantum Z etiam falsa illa Malui metis. Ioannes Leo scribit: Mui cabal icas artes lege Mahumet
ca metitas, in velat haereticas haberi. Hurus x, Iis igitur, qua morte periturus ille sta- enim inquit, Alcoranus OMNE Divi N tim, Fore, Vt a canibus lamaretur.Tum I pe- Trosv M genus vanum e crit, Deumque
rator, ad fidem coarguendam , extemplo solam arcana n e. Bene hoc dc prudcnter abduci, dc vivum exuri iussit: siue, ut Sue- Mahumetes : atque omnis bona Respu-ronius, prius intersectum. Sed viri in ho- blica damnat. Illa Romana, quot decrerum, tamen extra vi bella, via Latina, ho- tis de legibus i notae sunt: nec caussae e mo uritur, scilicet ut nihil reliquum e cata iam ignotae, aut diu quaerendae. Eruo illas. davere esset, quod canes laniarent. Sed ecce primam , quod turbant praedictionibus nimbus subito ortus rogum exstinguit, de animos, de ad nouas aut magnas spes imministri semiustum relinquentes diffu- pellunt. Me mas apud Dionem, in Ora-giunt. Canes superueniunt, de vorant. Ve tione ad Augustum de Republica consscta nanti Domitiano,inter alias sabel- stituenda, digna quam Principes legant:
198쪽
MONITA ET EXEMPLA POLITICA. Ioc
se proferunt, ad res nouas impetrant. Rem dicit. & quid tam proprium istis, quam magna N blanda praedicere,& animos ad fortunae fastigia attollere' facili nostra cre-
dulitate, tamquam peritia, g monitu fatorum ait Tacitus prae icantum, cupidine humum ingenii, libentius o cura credi. Overiloquia:
inclinamus: & vidi & risi Principes viros, auribus atquό animis in haec pronos , imo
alia omnia artium prae his spernentes. At, ut Dio aiebat turbas de res nouas dant. Quis nescit qui historiam veterem legit λ& ad c tuu ait ite tum Tacitus, b hui modi votus cillime tint itur. Hinc cὼspirationes in principem ,agercstiones, deiectiones: & quae copia exemplorum deterreor assismare. Poeta sui sciat,aut veriori nomine hic vates: - Nos prauum ac debile mul ut Scrutamur penitus superos. hinc pactar, c
Hinc sice , insidiaeque, nulti modestia
Apollo veriora dicta numquam dedit. scd causta altera, Fallacia. Nihil in praedicti nibus istis firmum nihil ex arte certa quid-uid a stimulento haustum : & qui veriora lxiise videntur a Geta ijs habent. Sed iis si quam ament & gaudeant nos fallere, id quoque scimus. Quid , quod vel inuiti etiam fallunt i neque enim sunt omniscij,& quamquam subciles, & arcanorum Dei
pernotas scrutatores: tamen aberrant, &abyssiim illum Fati non pervadunt. Itaque
bene iterum Tacitus: Mathematici, tenus h minum potentibus in idum, Per tabur dum Certe virumque. nam & pc res desti tuunt aut decipiunt alio trans grai:, va nitatibus fallunt. Patere ait iocose Seneca aliquando Mathematicos mera dicere. Patior. α tot sagittas cum emittant, unam tangere, aberrantibus centenis. Enimuero ii diculi
Principes, qui huc se donanti Vide Agrippinam, Neronis matrem: quς momaoClaudio, domi eum aliquamdiu tenuit, & f mam de morte suppressit, ut progrei sui scilicet & auspici js tempus pro 'rum, ea moni tu Chaldaeorum, attentaret. Odit deaeque, tetigit. quam salutaris ille rector, quam diuturnus , quam illi & sibi laetus etiam suilli ellum aliud in Niceta Choniate prudemu
illo satenati est; istoriae scriptore. Ian it vitium sui cutinam non & nostri j aeui a
que ait: P Miris tempori lus IMPERATOR s
RVM agunt rebus terendiis dies atque horas eligunt, mi sidera die runt. Itaque Alexius Imperator, diu cunctatus, quando opportune Bla renas rediret: taudem dies hora ex Hiris eliguntur. R it. Ο quidem ita se citer, t cum primum se moueret, terra ante i ii pro se e dehisceret: atque ipse euaderet, sed Alexius ener eius, si ' multi iiDsirium in o cum delaberemur , t erent .rque : Eunuchus ero us e uti 'planis me periret. En, dc hic veracem ac felicem artem: quam Deus de industria ridendam sic propinat, ut nos auertat. Recitat magis ridendum, de M nucle. cuius imperio, cum Sicidi & Latini mare occupat sciat , vicinum Byzantio. de damnum ac dedeciis in oculis cottidie ellet: semel iterumque in eos classem misit, sed cum clade & ignominia semper repulsam. Igitur Matbematici & astra consuluntur,
eligitur dies felicior, nec ambigitur de su
celsis. Parat se constantinus Angelus, vir illustris,& proditiam in hostem: sed ecce citis nunt ijs e medio cursii reuocatur : quia explorauerat Princeps parum certo g sagaciter inda rationem actam,m erroris at quid inte uem e. Ergo thema iterum statuitur, ma-pua cuia &diu disputato inter peritos,tandem conuenit de benefico Sc salutati siderum aspectu. Constantinus emittitur : de quid quaeris Z victoria in manibus. Adeo quidem certo, ut vix in mare progressus cristantinus, non dicam vincatur, sed ipse cum suis capiatur: quo nihil deterius potuit euenire. Eant Princirci, de his credant. Atque petitiores aliquos sorticiatu r. Ita, peritiores ad fallendum,non ad sciendum: αquidquid dicitur . extrema fraus 5 noxa occupabit, rideant licet prima. Valerij ve bis claudant: Alathematici 5 alios intes lige leuibus , in t J meen , algaci derum antei
pretatione, quaestuosam mendacis; sivis caliginem muciunt. Audis Princeps i lembus ineptiis intentis adhaerent , placent: & tu inter eos
censeri velisὶ Audi & de quaestu, quod addit: finem hunc omnes istae praesii ix non
enim artes habent: cave, sperne.Tantum, si Somni .i,Sirna, ectra, vaticinia Deus p
tam mittit ide viros tunc pios doctosque consulci insuper ne habe.
199쪽
DE CO NSCI ENTIA. Eam curandum se , atque obsequendum . A R Liuio Νε priusquam abeam, de
Conscientia etiam admoneo, de adnecto. Quid ea es t ex religione de Dei metu animi iudicium otium, bona approbans, mala abhorrens. Omnes illuc vocamur ab interno isto iudice, velut ad tribunal : Se homini sorinato indelebilem hunc characterem Deus imprestit. Tertullianus pulchre : Potest obumbrari , quia non est
Dem; exstingui non potes, quia a Deo est. φtrumque recte. nam 5c nubes aliqua siue aulaeum et obducitur. assectu aut contemptu iubente: sed prorsus non amouetur aut tollitur, imo ipsa aulaeum tollit. Malid chores in Politicis, qui hanc seponunt aut calcant: qui externam virtutum speciem nobis ingerunt, i psas admitti negant. Bis terque miseri,etiamne animo huic & Conscientiae imponent Uela te, de verte in varias formas: ubicumque vera virtus non est, vitium subsequetur,& ex eo inquies in λεονι animo aut timor. Vetus ille idem scriptor.
Omne malum aut timore , aut pudore natura
s fudit. Quanto melius , securius , fi mius, recta apertaque via incedere , Deo, sibi, hominibus . se probare i Exclamares M a. cum Philosopho nostro : Nihil opinionueauga, omnia Conscientia faciam. Populo o ctante feri credam, quidquid me conficios iam Ades, ades, quisquis populum ducis, hanc habe consiliorum actionumque tuarum iisc. .. ducem & magistram. Nihil hac luce clarii,
nihil hoc plora tu testimonio, cum meritas iumente fulget, ' mens in veritate se rodet.
Vis unum, sed illustre, probae vitae, pro mentis exemplumὶ cape. Livius D Rufus , cum domum in Palatio aedificaret, de architectus offerret,ita se structurum, ut libera ab arbitris de ab omni despectu ellet: athon tu potius inquit, si quid in te unis est , ita compone domum meam, Vt quidquid agam, ab omnibus iv
ffici ρ sit. vox magnifica, vox laudanda I vita an pro ea fuerit, ambigo, neque inquiro.
Vtramque Principi contunielem, aut necessariam HAs Virtuti de Religioni addidi: quae
iure ubique utraque in Principum factis ostendat. Quid enim Probitatem a pello3nisi rectu de sine fuco Virtutis amantem animum,quique ipsam propter ipsam,
non commodum aut famam , amat. T
Consilia de quo germinant salubria Bona descriptio,& monitio. Iustus probus que ello: de ex profanda mente pullulabunt honesta, & utilia,consilia. Ne enim ista separemusmon inquam Honestum ab Utili. oc errat ab Italia doctor , qui ducit alio; qui tyranniones minutos, non Reges aut Principes legitimos format. Abeat. tolle tu sucum de fraudem: quae nec valida, nec diuturna esse pollunt. Postea super hac re plura. At vero Constantiam dico, animi erecti magnitudinem , qui utrique Fortunae par est, nec attollendus a laeta, nee altera deprimendus. Sicut adamas, nobi lissima inter gemmas, infractam vim habet : si e Princeps debet animi robur. Et v ro quam ei opus est ' in altam illam soωtunam quot nimbi, procellae, fulmina incidunt, ala currunt Nihil miserius Principe, qMaa singula moueatur, aut se insi ctat. Debet de ab usu , de tractatione x rum, induere Constantiam. Videt adsidue incerta rerum humanarum : publicὰ aut priuatim casus & calamitates audit: vers turin ijs,non inhaereat. Ac vi rota in curruper terram voluitur, sed super eam exstat: sic ipse. Tractet humana,& nolit: sed ijsse etiam eximat,& secum dicat: O quam con- tempta res est bomo, visi super humana se erex rit Denique poetae noc imbibat:
200쪽
Sed exempla aliquot verae Probitatis, de tum Con uiae videamus.
ARisTiDε inter Graecos, quid probius aut silmplicius Z qui cum gloriae dc nominis caussa periclitaretur in exsilium decennale mitti, quod a genere suffragij Ogra cisimum Graeci dicunt : minuendae scilicet priuatae potentiae , de muniendae publicaelibertati: ille,inquam, cum in suffragia lainiretur, ipse quo iue aderat,& stabat permixtus plebi. Ibi aliquis de numero, scribere imperitus, hunc propinquum rosauit, ut in testulam nomen Ar, ab inscriberet, damnandi scilicet ei j ciendique. Ergo
eum nosti' inquit: aut alibi u te laesit, nocuit
me utrum, inquit alter: sed hoc male habet damnatum eo, qu)d ρ sim e cara a dis Iusum. Testam accepit Aristides. de paruit, ac nomen suum prompte inscripsit.
O summa Probitas, & alio quam populari illi theatro dignasii. In ijsdem Graecis, EPAM)NONDAE tota vita nil nisi probitas de tectitudo suit: adeo in factis non obliquus, ut nec in verbis:& Ne loco quissim mentitum imquam , fidiscriptores tradiderunt. Idem cum inuidia premente, bello praesectus non esset, re tamen de necessitate talem Ducem postulante: imo & alius imperitus eius de artis dilectus esset: ipse nihilum motus, pro grega
tio milite nomen dedit. At cum mox, ignauia ductoris, ventum in verum & grande
discrimen esset: cunctis circumspicientibus de Epaminondam requirentibus , ille alacris, & detersa iniuriae memoria, pro iij si& exercitum obsidione ereptum , incolumem in patriam reduxit. Simile aut gemellum tuum Q. FABIA-ctum. qui cum per iniuriam aequatus im-rio, ipse Dictator, cum minutio Magio tuo militum esses; quin dedi uisio legionum, ut inter Consules solet, facta: haud diu fuit, cum temeritas de vanitas in laqueos incidit , datura Annibali poenas , nisi tu patriae & ciuium caritate ,& probitatis illo stimulo, copias tuas statim de castris eductas hosti obiectiles ; oc ciues
non libertati solum, sed sanitati reddidis
ses. Paenituit enim actorum, atque ipsum adeo auctorem Minutium . qui reuerentinde admiratione virtutis, signa, se, dc suos in castra tua teduxit, de sevo submisit ac subiecit.
plici homine meruit, ut Probi tuis de Virtutis habeatur. Sane ille senior, quanta integritate vix ille debuit , qui cauilai. quinquagies dixit, & obtinuit' nec id gratia aut opibus, sed contra gratiam aut opes totius fere ciuitatis. Nam inimicos pluribinos ei aut init idos, cum Probitas tum de Seueritas faciebat: qui nemini parcere aut amicus esse didicerat , qui reip. non esset.
Atque adeo im irae fiduciae factum in ex hoc
numero inimicorum Tib.Sempronium Gracchum, cum senex accusaretur, ultro iudicem
poposcit sumpsit: sed de aduersario iudi cante absolutus, in posterum de gloriam sibi de securitatem peperit. Quid Iunior CATO VTICEN sis' sed mille Constantiae reseruetur, cuius pectus templum de sacrarium proprium ei Di-uae fuit. In eius locum M. BRvTus prodeat, vi. qui de in contubernio eius vixit, cum Cyprum peteret ; nec virtutibus solum, sed adfinitate se iunxit. Duxit enim Porciam eius filiam, tali patre. tali marito dignam. Sed ipse Brutus, fallor, aut unicum exemplar est in omni vita benignae Sc man-juetae Probitatis. Quam compositus ille animus fuit, qui instante Pharsalica pugna, ipso vespere ad multam noctem legit,d scripsit, Polybij Epitomen commentatis Vnde ea quies, nisi ab animo intro sum quieto & puroZQui nec Caesarem quidem cum perturbatione aut odio occidit: testante M. Antonio, cuius haec vox fuit, Unum se putare M. Trutum, exsortem Us citas , Caesarem adortum , patriae legum amore. Atque ita est. alij in regem surrexerunt, ipse in regnum. Quam certum argumentum in ipso M. Antoniot quem
cum vno ore coniurati occidendum cum
Caesare censerent, solus restitit, iustitiam magis quam commodum spectans , de quia ex norma legum modo putaret, tolli tyrannum. Eadem animi rectitudine, cum alij optimatum ad Octauianu in de flecterent, illum colerent: restitit, de palam denuntiauit, imponi de tolli in humeros tyranni heredem , grauiori mox serui tute. Nec id quidem metu suo, aut odio. quen. ille odisset, qui nec armatum d insidiosum hostem, C. Antonium λ Bis eius copias de ipsum cinxit, de in manu habuit capere aut occidere : dimisit. Quo tam