장음표시 사용
211쪽
stringere oculos iudicantium solent donat. Si abi sunt tamen ab ipso. & cura eligit, Melectis iam superest & intendit. Non sunt ijs se libera iudicia, ut non iudicium huius metuant; de si quid foedius patrent, enam. In alio statu quid simile 3 Si ad Optimates is, iactio, & agnati, dc amici occurrent,& alternis inter te ius aut iniuriam glatificantes. Si ad populum ; magis peccabitur, re ita aut allectu damnatos passim videbis, aut dimis . Ad Athenienses aut Romanos leuiter transi : ostiacis mi optimorum sunt, de exsilia,& mulctae. Contra, pessimis honores habiti, & iudi ijs per vim & manum etiam erepti. Quid de corruptelis dicam 3 hic regnant. Secundo,
Societate est, vive quietos a vi Sc iniuria tutos. Metus vel auctoritas hoc facit Plincipis. quem unum Omnes respiciunt: qui unus omnia fotest: & ius vitae necis habet. Itaque netito animi maetis domiti& tracti sunt, Se colla ad iugum inclinant. Non sic niter plures dominos: quorum potentia sparsa est, & ideo minor, ut numen in plures rivos diductum. Alius alium respicit ; patronum contra hunc aut illum habet: & addo, quod nec coercitio leuera aut libera. quia in suffra ijs aut comitiis, popularium opera egent Itaque conmuciat oc indulgent , gratiam singulorum quaerunt. Ita minuitur Auctoritas de quod sequitur, Reuerentia aut metus vinculum obedientiae de quietis. Parte altera minus tranquilli, quia ad rempublicam saepe avocantur. sunt comitia , sunt
leges: & suffragia sua habent. In ijs deinde
ambitio 3c factio interuenit : quid prae- tueat seditiosa Θ,&turbae, atque etiam pugnae. Vt mare raro quietum eit, ventos
plurimum, de saepὰ procellas habet : sieres publica, ubi comitiorum potestas. N ster Tacitus rem tetigit: Suspectum Seuutus
Popubque imperium , ob CERTAMINA n tentium, , AvARITIAM Ogistratuum.
En duas alliduas ibi Pestes : Certamina, Ac iactiones, & exitum siue exitium, Ciuilia deinde bella: Amiritiam de sunt nundinationes, rapinae, corruptelae, in magistratibus, in prouincius, in iudici js. Tettio . devmuctae dico, MON. v. coemodum re enui meliorem
Princeps diutius imperat, unus & id ni semper manet: itaque Ae discit magis assi-dito ipso usu,& rem etiam, ut Propria, cor di habet. Aliter in magistratibus, qui mi tantur. Sunt sere annui: id est, abeunt imperio, coni discere imperare coeperunt. Sed neque intentio eadem aut cura est, in breui& alieno imperio. Tradunt enim ignotis, aut inuisis saepe succcssbribus: satis habent quomodocumque defungi, in posterum si curitate. At Princeps non se solum cogitat, sed heredes. Deinde, arcan consilia aut litterae saepe interueniunt in gubernando: cum vicinis Principibus consilia aut pactiones, quis nolint intempestiue vulgari. Quod secretum hic inter plures eriti quis
libere accedet aut tuto credet 8 Haec in principatu cessant. de aut unus ipse i tactat, aut
fidi ministrorum,quibus committit. Quid
etiam de secreta cottaaptela dicam, crebria inter plurest Unus aliquis emi contra publicam potest, de sana consilia aut1 e tere, aut impedire. Athenis sitis quam hoc factum Demosthenes conqueritur, a callido Philippol& hunc se scopulum ita loquitur j ad quem res ad rescam. Quid Romae
idem: & Tribunus aliquis emptus res turbabat , & hunc aut illum super capita cibilium imponebati Poeta ingeniose,
Mutatusque fuit momentum curro rerum.
Ita. unus Curio a Caesare corruptus, Cisarem Pompeio antetulit , reipublicae delibcrtati finem dedit. Quarto denique due
MON. vi. maxime hoc imperi' formam Lurnare.
An non faciat, cum a Natura maxime MRation it Deus sauri lc tutor est; unus ille teistor, unius.Vide Status alios, pauci uum tulerunt,quantumuis legibus nis&institutis: excipio paruas quasdam respublicas, de validiorum ruitione aut amicitia firmas. Sparta qua nihil videbatur moribus aut viris melius, vix quingentos annos tenuit libertatem. Athenae saepe mutarunt, Moppress iterum caput extulerunt: sed tu bidae semper, de in metu, aut potentioribus Obnoxiae. Roma lindringentos paullo plus
annos liberum illum statum seruauit. Quid ista ad Principatus ' Ille Assyriorum, ut a
212쪽
MO ITA ET EXEMPLA POLITICA. et
vetustis Timo ordia milla ducentos quadragim
annos stetit: siue ut alij largius, B trecentos. Ita enim vel Historici, vel Chronici scriptores,consensu tradiderunt: nec Appiano ubi mens fuerit, ego scio. qui initio operis scribit,nec Ap riorum, Medorum, Pe sarum tria regna simul conresia, aequare ii da cium aeui potui sie, quod in Romano imperio ad uum tempus ese Prosecto fallitu r,nec excuses. nam a Roma condita ad Hadriani: una nongenti circiter anni sunt,& sic ipse supputat: quanto plures,ut dixi,in solis Assyri si Iam Medi ducentos sexaginta sere annos vindicant: Persae ducentos triginta tres. Quamquam de Persis, mirum de notabile, haud diu ab Alexandro iterum reuixisse, devitas regnumque recepisse , duce Arsace
quodam cunde a fici iri sub bellum Punicum primum , siue annum urbis D. III. Sed quia tamen initium asserendi a Parthis suit, inde Romani atque alij, Parthorum hoc regnum appellarunt: retiera tamen in ijsdem sere gentibus & finibus, mansitque ad Alexandrum Mammaeae filium , per
annos circiter CCCC. LXXX. Tum iterum nomen Persarum surrexit, duce Artaxerxe
quodam, qui Artabanum demouit & sus tulit, ultimum Parthostim Regum. Exinde autem ad hoc aeui diuturnitatem agnosce, de mirare Persae vivunt de regnant, etsi grauiter ab Heraclio Imp. contusi, polica a Tamei lanco, dc nuper ab utroque S b mo Turcarum, auo&nepote: sed vivunt. Quid de Argyptiorum olim regibus dicam 3 millia plura annorum numerant, ad ultimam Cleopatram. Quid hodie de Sinorum' ijdem millia: Sc a Uitaeo,qui primus fuit, ad Bouo eum, qui nuper imperitabat, reges in serie continua habent ducentos quadraginta tres. Rarum exemplum: neque in nostra Europa repetiendum. Tamen de in ea Principatus longaeui. Gallorum regnum potens de florens , a Faramundo primo rege usque ad Henricum IV. qui nunc feliciter regnat, computat sexaginta tres reges: idque per annos M. C. XC. At in Hispania Gothorum reges ab anno Christi CCC viri. ad Rodericum Ac Maurorum
inuasionem numerantur triginta novem.
Et sanguis quidem ille, sed non regnum
desecit: suscepitque Pelagius anno Chrisii DCCXvii. a quo per tua serie , nec interrupta , ad Philippum hunc III. sunt reges quadraginti octo. Alia exempla in minotibus Principibus liceat dicere: omitto, LLivsI Operum I m. v. sicut de Respublicas minores. Sola Veneta est, quae aeuum mi Aenarium iactet : felix fati, sed de legum atque institutorum selix, quibus velut vinculis firmata est adhuc contra lapsum. Maneat, floreat, sauciatus
C A P V T II. In eo Gros Familiis praeferendos, has viae feliciter imperare .
sed quis ille Princeps esse debet, unius de
melioris , an & alterius sexus y Vtrimque argumenta & exempla sunt : sed magis pro nobis. Vir ad virtutem , ad regimen
natus: animo, corpore, voce, Visu robustior,& quem magis vereare, aut venerere.
In sumina omnia leuia, mollia; quae M
inorem , non uerentiam creent. A natu
ra ipsa timidae magis sunt, quam timcndae : non igitur hic Auctoritas. Iam in viro prudentia 5c constantia: in illis cal liditas aut arsutiae , imbecillitas deinde iudicij, de in decretis sensibusque Euripus. Septies in die mutant. Raro etiam altum aut honestum spirant: Luat in vanis aut vilibus curis : non ergo ad sceptrum de publicum decus idoneae. Duae etiam virtutes Principum primae, Iustitia 5e Fides, siti nitet vix sunt in illis. Non prior, quia inclunant facile Se miserantur: facillime re gratiae aut allectui obsecundant. Non altera, quia mobiles ingenio sunt, de mutant viventus. Ne Clementia quidem sit, quae putetur: de benignior ille vultus , nescio qui modo . saeuum saepe animum δc vindicem celat. Quid de lasciuia aut luxu dicanir utrique vitio opportunas scimus, de pudorem atque oris prodiscre: praesertim cum sui iuris ac spontis, fraenum non habent quod adstringat O quale regnum,ubi Cle
patra aliqua, as assina, aut Ioanna Neapolit na imperi Neque sine caussa Sacret litterae inter pessiima comminantur : Faminarum
imperiis subiectum iri. Sed pane tamen altera , exempla nos redarguant, itemque instintuta gentium. Nam de alibi succedunt in regna, de feliciter atque industrie administrarunt: cui rei utrique lubet Exempla ex Historiis dare. ac primum
213쪽
3. LAODICE Ariarata Cappadocum regis , cum marito mortuo in regni administratione esset , quas clades, in media pace, dediti Saeui jt passim in Proceres, dc in vulgus: parum cissis vij t in liberos,& suini sanguinem dc o sancta pietast sex ex se natos
veneno omnes sustulit: qua caussa3tantum, ut diuturnior in imperio esset. Vnus paruulus fato euasit Medeam illam: quem populus mox ad regnum sustulit, illa prius communibus votis & suffragij, exstincta sed quid 3vn1& simplici morte exstincta, quae toties paricida, tot culleos meruisset. it. Tale olim, & vetustius, in Sacris liue
tetis, malum nomen ATHALIA, quae Iosepho est Gothobis. Ea cum filius in uas per insidias intersectus esset, inuasit ipsa
regnum : & nepotes ex eo, & totum semen regium sustulit: connivente in sex annos diuina Nemesi. donec Ioas a mulie cula caedi subductus & seruatus, & iam ad ultior, regnum, & tot agnatos, vindicauit, bellua illa occisa. Nam quid semi
nam dicam, supra omnes seras immanem& saeuam 3 iii. Tragicum aulaeum complicemus, scinnicum siparium aperiamus : & lasciuiam
pro saeuitia magis demus. CLEOPATRA in theatrum veniat, a paruula ad nequitias, libidinesin luxum facta. Tirocinium fuit in Iuti Caesare. qui clim Alexandriae obsideretur ; illa velut fati praesaga, fratrem Ptol
maeum, &potiores uti videbantur in partes desertiit ad Caesarem translata. Vere, in quam,translata. nam 5 hunc astum ad sallendum , dc tuto transeundum, cogitauit. Portae seruabantur, atque exitus: illa Aposlodorum quemdam inducit, culcita se inuolucre dc adstringere, ut sarcinam: ac sic in regiam, ubi Cariar,deferre. Factum est, deponitur ante pedes eius : ecce soluta
emergit Venus, non E mari, sed e culcita: de culcitellam mox se Caesari substernit. Nam ille, etsi in medio actu de aestu etiam
rerum, tamen de ingenio illo, dc mox so ma ac lepore captus,adamauit: ta pretium libidinum adolescentula necem fratris, de regnum AEgypti tulit. Ho ut dixi,tirocinnium suit: fallor an virgineam praetextam
iam in amoribus Cn. Pompei j iiiij paullo
id posuerat Z quod credere nos Pluta chus, bonus auctor, iubet. Credo tum,
cum missus ille a patre in AEgyptum , ad arcessendam classem 3c auxilia iiiit. Sed haec puella peccauit: quid iam mulier λ flagitia, cum aetate, magis adulta . Post pugnam illam Philippensem, M. Antonius o OtZamauus partiti inter se sunt operas, 'talter in Italiam rediret, dc veteranos in agris disponeret: alter in Asiam de Orientem iret , pecuniae undique corrogandae. M. Antonio istud euEnit. qui dum reges,
tetrarchas, urbes, omnia excutit, de colligit : visum de de AEgypto coaltare , illa diuite, de quae offendisse videbatur, non semel auxilijs aduersae parti submissis. Nam ipsa Cleopatra Cassio suppetiata dicebatur. Itaque, etsi luccinctus iam ad Parthicum bellum, tamen a De tum S natorem ad eam mittit, de questum sit ulde denuntiatum, uti in Ciliciam sibi cu reret ad dicendam caussam. Ah miseri ad
caussae dictionem euocas, tuam mox dominam de ati tram , dc apud quam fatalem seruies eruitutem l Dellius venit, seminam videt, de homo sagax quid iuturum praeuidet: quippe de huius Vene res, de simul obnoxium talibus Antonium
notat. Itaque captare iamnunc huius gratiam , audacter minere ad Antonium iret: mite de venustum ingenium reperturam. Persuasit, de conscia formae erat: ac pro ea, dc spe quam agitabat, cultum de cinmitatum sumpsit. Cydno fluuio subvehi
se molliter iussit, naui aurata, remigio ar- penta , velis purpureis, ad modulos tubicinum de cit aroedorum. Ipsa recumbebat sub caelo aureo, gemmis distincto: pueri formosuli, habitu Cupidinum adstabant de ministrabant, quidam ventulum ei sacientes. Virgines ec ancillae, ii stat nympharum, per soros de tabulata n uis disponebantur. Ad ripam ramque frequentes ab obuijs, de vi loribus, arae de odores. Quid verbis opus passio voces
de res ita erato Venerem ad Bacchum et inire come atum. Iam propinqua Antonio erat.
de ille, magnitudinis scilicet Romanae retianens , pro tribunali etiam sedere , atque
eam exspectare: quid nisi supplicem de
excusaturam Z At vide fiduciam. recta inhospitium abit: de Antonius ab omni cc tu destitutus, relinquitur solus. Itaque sui mittit paullum fasces, do ad camam eam inuitat. Recusat de excusat: quid iam Antonius 3 male sumptam personam abijcit, dc prior atque ultro ad eam venit. Camae
214쪽
ibi, edit & bibit amorem : quem illa non tam vultis, ut aiunt, quam verbis de ingenio inspirabat. quae utraque tam mirifica posti desat, vi semel audita capereinc deuinciret. Argumentum sanὰ ingeni j, quod varias linguas docta Hebraeum, Graecum, Arabiciam, AEthiopicum, Parthicum sermonem efferret, scito & natiuo cuiusque sono. Hem M. Antoni quid sacis i ictus es, habes: de omisso bello omni .aliam militiam militas, dc cum tua rea in Aegyptum, id est in casses dc carceres eius ultro abis. Isi quae deliciae, luxus conuiuia Non Fuluia tua abstrahit,
mori in angore Sc aemulatione adacta. non postea se mia, noua uxor: haeres, peris, ipsa
tecum, & cum utroque cinfelicis taminei regni exitus ipsa Aegyptus.1V. Quid MLssALLINA in Romani stilla saeuitiae, auaritiae, impudicitiae, impudentiae,omnium stagitiorum citas sit in illa sor dida tali verbo vii) cloaca. Haec uxor erat Claudiis Imperatoris: nomine quidem. sed quem ipsa de liberti, ut elephantum paruus aethiops, regebant. Itaque iure hanc pono inter imperantium exempla. Omi to caedes tot nobilium , quas patrauit, tot exsilia& fugas : in libidine non credo ab aeuo tale monstrum fitisse. Cottidie adulteria , nouae conditiones de admissatij: nec clam, sed in ipso Palatio, coram matronis de viris, quasi infamia delectaret, V lacriabatur. Quin noctu , velle tecta, de
Messallinam dissimulans , ad publicum
lupanar ire solita, proslare inter infelices illas victimas, cellam suam de titulum habere , accipere aera & poscere, de explere libidinem nec satiate. Quid etiam Zmarito ipsi illudere, de hunc adigere non testem flagitiorum, sed exactorem. Vide. Erat Onser quidam . nobilis Pantomimus, in quo ardete mulier coepit: & pro sua v recundia, solicitare ipsa, de posccre. Ille subduxit, de renuit, Principem reueritus;
siue etiam veritus, ne torum eius non impune macularet. Mulier ad hoc ridere. Aeaeuid ais inquit. si ipse Cliu uu me uiubeat, 'reb se Incredibilia videbantur: sunt. It ad maritum, persuadet illi stipiti,
vi Mnesterem vocet, de iubeat , in omni-bii, dicto sibi audientem esse. Factum es boc mox his filo libere, quasi iussu domini , res domini egit. Estne quod supra
etiam possit mulier repperit. Vulgaria adhue baec probra videbantur: nouum c cogitat, de cui post factum vix sit fides. Eratc. Sibi Romanae iuuentutis pulcherrimus. hunc allicit, fruitur, de palam in amori binhabet. Praemium etiam eorum, facit Consulem, opes& decora Aulae ad eum transfert : de iam colebatur velut alici Princepst Non est satis: oportet languentis voluptatis nouum aliquod esse condimentum. Itaque hoc addidit, ut maritum eum palam caperet: vivo marito' uiuo: Principe ' Principe. Nec longius differtur, quam dum maritus Hostiam iret,& quasi
de compacto paullum secederet. tum nuptiae, & nuptialis tota pompa: flos Sen torum de Equitum adsunt, mrnis apparantur, lectulus Genialis sternitur, auspices adhibentur, alia sollennia: quin & in mariti gremio noua nupta recumbit, oscula, complexus , 5e reliqua licentiae coniugalis. Dum scribo, stupeo : dc adhuc etiam Claudius, nec excitabatur, nisi liberti, dein quorum manu reserant, metu mutati nis, eum commouissent. Itaque tandem
finis fabulae impositus, venit Romam, tollit aemulum, de mox coniugem : nec id quoque, sine astu liberti. Consortem an non liceat addere FAv- v. STINAM, dc hanc etiam Romani Principis coniugemZAπbat in matrimonio M AN-
To Ni Ni Philosephi cognomento, optimi non Principum solum, sed virorum. In talicem tantum hac foeda labe i quia dehaee libidinum sic promiscua de vilis erat, ut ili se vulgaret: in balneis, in arenis, de Xystis, ubi homines nudabantur, legere
conditiones solita, de bene vasatos adnota re. Atqui non imperauit, inquies. Dedit qui imperaret Commodum, non falsa Opini ne, gladiatore genitum: dc hic rem Romanam perdidit, ab illa matre. In Galliam transeo, ubi reginam video vi. FREDEGvNDIM, nec scio ani celestius aliquid sol vidit. Ea diu pellex duarum regianarum , Chilperici regis Galliae uxorum :alteram Andoueram , ut pelleretur , est cit, alteram Galsum qum, per insidias curauit occidi. Ita totum Chilpericum , desola iam possidens , legitimam uxoreinde reginam egit: sed, pro ingenio, parum
fidam. Nam cum Lan imo magistio equitum fiartim consueuerat : de res marito casu quodam detecta suit. Ibat venatum, de uxorem conspicatus, quae capillum c
215쪽
tacitus, de per lusum a tergo virga Percutit. Illa suspicata amatorem suum esse , &n mine compellans. Euid iis mi Landrice inquit: qui si mir es, a neu me, non aue fam pete. Consessio flagiti j erat: de cum dicto se obuertit , plura etiam dictura; sed attonita maritum videt, & siet. Etiam ille, de porro venatum, ut instituerat, pergit: iram coquens, de vindictam, ut res erat, meditans. Sta praeuξnit mulier,
de Landrico suo vocato : Periimus Me que, inquit, incauta mea ioce: dc rem natarat, additque: aeuia stupest mirum incnde: patiendum, aut patrandum est scelus. Landricus suo metu, de illo stimulo excitatus , rem suscipit: deligit duos e fidissimis, ut Chilpericum sera nocte e venatu r euntein, turbae mixti, serro inuadunt, gesinguli singulis ictibus conficiunt. Clamor et I ab ignaris, de conscijs : atque isti, quasi externς insidiae essent, In siluas, vomui tollunt , e ue se proripuit se paricidas. Ita auctores celantur : de felix Fredegundis ad alia scelera animum adijcit, infensa in- pinnis Praetextato Rhotomagensium antistiti, non ob noxam aliquam , sed viri eximiam virtutem. itaque laetissimo die Paschatis, cum in frequenti templo sacra
peragerct, non Deum non homines verita , percutiendum curauit letali quidem vulnere , sed cui aliquamdiu superuixit.
Maesiam ipso,venit visere,sive ut explora ret, siue utoculos in eius angore pasceret:
atque ibi belle, ut putabat, dissimul ,
questus de iram milcuit, quod in talicii eo: loco, in talcm virum, patratum essetfacinus, dc auctor lateret. Sed Praetextatus, vicina morte liberior : Minime, inquit, latet. ω testor me eius scelere percusium, qua reges occidit. Bene ille de regibus. nam praeter maritum suum , etiam fratrem
eius sustulerat Si ibertum , Mediomatricum lut tunc diuisio eratὶ regem. Sustulerat autem scelerato astu, immissis duobus percussoribu 'uos, cum facinus exsecuti esssent, ilico iussit interfici: ut vocem cum vit1 amitterent, de in tuto auctor agitaret. Ita iustitiae victrix, si non famae, egit: de paullo poli Childebertum ana regem, praetio prius victum, cui ipsa interfuit stans in prima acie, veneno tolli cum uxore, e dem utrumque die curauit. Quot palmas una mulier meruit Z habeat: de sicca etiam suaque morte abeat, Prouidentia apud imperitos laborante.
Fastidio eiusmodi narrationum: nam vis.
quis modus sit, si velim persequi Z Ecce in
uno Neapolitano regno duae lo ANNA E,a uo suppares, i ncquitia compares: quarum stagitia atque etiam scelera nam de haec mixta semper adulteriis Annales texam,si velim recensere. Et propero magis ad alia Exempla: ne que enim desunt ea
uliebris imperi, boni, o fel cis.
Pilii E uxor Demetrij regis, filia Anti i patri, illius qui Macedoniam dc Graeciam vivo mortuoque Alexandro gubernavit. Haec iam tunc puella, de in annis teneris, natiua quadam prudentia sic visa excellere, ut ipse pater consilia ab ea peteret, dc audiaret. Pater,ille senex, ille ulu de tractatione rerum sic peritus. Quid Demetrius, cunitam uxor eius cstet λ erat ipse vario ingenio, de vitiis propior: sed mira temperie haec
maritum flectebat, ne dicam, regebat: c
lumnias supprimebat, iras mitigabat, iusti de honesta inserebat. lam populi vere in ter tenuiorum filias dotibus datis elocabat; afflictos a fortuna releuabat, bonos prou liebat: quid apud ipsos milites Saluo pudore tamineo, de ijs se miscebat: alloquebatu r, erigebat tanta auctor itate vel gratia, ut sola tumultuantes repreiserit, de in sedi tionem lapsos reuocarit. Quae fides deinde de amor in ipsum maritum cum victus a
Pyrrho rege esset, castris ac regno exutus.
vivere non vltra sustinuit, ic morte spont nca inuidiam Fortunae secit. Tuo, non animo, inferior ZENoni AH. Palmyrmorum regina. Haec stirpem dc sanguinem a Ptolomaeis, de ipsa Cleopatra,
sed non mores dij boni, quam aberatii
ducebat. Vxor erat Odenati, sortissimi ubri , de qui ad impcrium Romanum ausus adspirare. Illo uiuo , ijsdem cum eo exercitiis, in venatu, in montibus, in siluis, in ipsa militia uti. Amans eius utique , sed ob matrimoni j finem, liberos:
duos ut concepisset, tangi a marito mox anuebat. In alijs virtutibus, scientiae etiam auida ; de his loriae Orientalis ita perita, ut ipsa eam suo stilo incompendium redegeriti usui posterorum. Nec Graeci Latinique sermonis, aut rerum, ignara fuit. Fo ma autem corporis epingia, oculis upra m
dum vigentibur c verba Pollionis dabo:
216쪽
MONITA ET EXEMPLA POLITICA. et Ia
Vox praeterea clara ci virilis. Cum his dotibus, ut dixi,nupta, de so tu quidem viro et si haud felici. Nam Gallieno illo ignavo Impetratore, cuin decus omne imperi j labaret, aut rueret. ipse Persidem & Orientam inuasit , quan Valerianum captum, & R manam ignominiam vindicaturus. Res magnas gerit: adco, ut ipse Gallienus consortem imperi j su in pserit, dc vltro Augustum declararit. Nec diu in hoc honore, insidi s Amonii consobrini sui vitam & p testitein amisit, aut hanc potios transmisit. Nam Zenobia illa uxor, laborum devictoriarum antὰ particeps assidue enim comitari maritum , ipsa etiam sub armis, solitat imperium suscepit sortiter, de gessit. Bella cum Romanis, dc Aureliano Principe habuit: Azgyptum inuasit, de victo ac caeso eius prcside Ivabo, occupauit Denique Au rebanus, sed aegre,fregit,non enim profecto
vicit: imo velut tacito pacto, palla in triumpho se duci, sed ut vitam de dignitatem in parte seruaret. atque adeo sunt, qui filiam eius Imperatori dicant nuptiis iunctam: imo de stirpem eius diu post Romae, inter illustres samilias floruisse.
. Haec militatis tamina: pacatius exemplum Pu LCHERi A dabit. Ea Theodosi linnioris soror, vitam dc virginitatem Christo deuouit : paullo maiore natu, quam ille. Qui septuennis fere a patre Arcadio relictus, hanc habuit morum de inititutionis magi illam. Atque adeo iam grandiore illo, adhaesit, ac curas imperi j participauit: salubriter omnia, de pie, modesteque disponens. Et vero quamdiu habenas tenuit, klix imperij dc rectus cursus : postquam inuidia aliorum , de calumni jς Eunuchorum sp j praesertim: submota est, de
loco pulsa: contulit ea se in Hebdomon, locum Byzantio suburbanum , atque ibi summa pietate de quiete victitabat. Donec post annos septem , fraude calumniat rum agnita, S: imperio undique concutio, fulcrum itetum rebus labentibus adsumitur, aut reparatio iam lapsis. Fit utrumque: de restituit pleraque omnia, aut tuetur. Specimen animi eius dc prudentiae hoc esto. Fratrem Theodosium videbat, dedolebat, temeia libellis saepe subscribere,
de nec lectis: aliena commendatione aut fide, ut si nixum. Dolum bonum hi crepperit, ad emendandum. concepit enim de ipsa libellum, atque obtulit: quo
doliam eius coniugem' petebat mancipari sibi in seruitutem. C. apit, de subscribit statim: quidni in sororis petitione Z atque illa , scaenae instruendae caussa , Eudociam
apud se aliquamdiu habet. Miranti,de tuo canti, negat missuram, de suam eam, uti quae OPTIMO MAXIMOQvE iure , esse. Proseti manum de subscriptionem, confuso iam illi, nescio an emendando. Re uera enim secors ingenium fuit, de alter Claudius, in flaminarum aut est minatorum Eunuchos intelligo potestate. Mo tuo autem illo, de sine liberis,re celata, Marcianum euocat, vita de bello bonum, do ad imperium producit. Quoque magis commendaret, nuptias suas ei donat, sed titulo tenus: stipulata, ne sacrata Deo virginitas libaretur. Rexit cum illo annos aliquot,
mitifice a nostrae religionis apicibus, Leone Pontifice, Hilaris Episcopo, alijsque laud
similem, non enim parem undique, ei imi unso Is ΑΗgLLAM Fer manae coniugem, Hispaniarum reginam. Parea Z in quibundam superiorein, desola sonat se virginitate cedamus. Haec, ii pictatem spectas , in sacrorum cultu mitisca , de asilidua, nulla occupatione aut delectatione demoueri; horas suas Canonicas cui loquimur) sacc dotali exemplo cottidie legete : ipsos s
cerdotes honorare, templa exornate. Atque id suis aut suarum feres inanibus. cum dc ipsa acu pingeret aulaea aut vestis, aut
a familiaribus puellis pingi texique iuberet. I in reliquae virtutes instructae huic fundamento. casia, sic ut nec rumor deca mentiretur ; dc maritum pariter eo
ducens, pellices' amicas, dc id genus callide scrutata, de ab Aula amolita. Fiugalis adeo, ut in omni vita nec vinum libatit: quae virtus sontes, ut scimus, est castit ris, de modestae grauitatis. Quam sane habuit , exosa mimos, scaenicos, ludioncs, totum hoc leuitatis instrumentum, dc nec priuatim aut publice audire sustinens, vel spectare. Eorum vicem , viros praues , matronas serias apud se habere item pueros aut puellas nobiles, de viros que, pro sexu attibus studijsque informare. Aula illa nil nisi palaestra honoris de vitti tis erat. Itaque insignes viri, etiam militia, iex ea prodierunt: de magnum illum G saluum, cui regnum Neapolitanum Hispania debet, haec refert expensum. Matrona
217쪽
ipsa ciuili uin retum gnara, bellicarum nec ignara. Quid magni in regno sine illa, imo nisi per illam sere, stum est Rex maritus&consiliari j , usu ed sti peritiam eius &selicitatem in sententiis . quae edicinat pro oraculis nccid per adulationem a inplecti. Illa factionibus, latrociniis, infestum gnum purgauit, & pacauit: illa iustitiani
restituit, potentiorum iniurijs exsulantem. Et quid alia commemorem quam in prauia animaduerterit , argumentum esto: quod nec aleae aut tesserae ludum tolerauit,
α edicto vetitum sic repressit risi prona eo pens est ut iace furtim & in angulis luderent , soliti in cauponis, vijs, angiportis.
Iam vero & in ilitiae non consilio tantum, sed opera interuenit: modesta quaedam Z nobia: & bellum Lusitanicum,absente in rito, consecit; de Maurico sive Granatens, quod plures annos traxit, pluries interfuit, & summam manum praesens cum marito imposuit. Magni ad omnia animi,& res spesque magnas complexa. itaque
Nauartae regnum consilijs citis iunctum;
Canariae insulae occupatae, & inscitae; ipse
Nouus orbis, Naturae occultior pars, per eam reicctus & subiectus. Nam maritus, cetera vir egregius, restrictior aut timidior erat, retinere sua melio quam augere. Haec
dilatabat. & cium Chri viarum Columbum diu rex duxisset, & ad extremum destitia i siet: bono Genio stimulante ad ipsam Re ginam venit, conatus suos & perficiendi vias exposuit,& instrumenta, id est naues, viros, arma ab hac impetrauit. Salue, saluetaeroina, priscis par aut maior: & in qua iure claudam exempla staminci boni impe-
DE ELECTIONE. uae commendare eam, να
TIRI igitur potius imperent,& soli. Sed
quomodo Electione, an Successione admoti 3 Llectio antiquior videtur, &h roicis illis temporibus vix alit et sactuita; αPrincipatus pace aut bello, virtutis aut roboris praerogatiua assignati. Satura enim est, ait Seneca, deteriora potioribus submittere. Itaque Brasilienses quidam, cum ad C rolum iv Galliae resem Rothomagum d
ducti venissent valde mirabantur, et modo validi i AOρroceri viri Helvetios iiitelligebant parerem p truo iam rigi lintriani pro suo more, dc sensa, indicantes satis
laeue , quas a scita corporis magnitudine
praestantia ei set. sunt etiam rationes, quae commendare Electionem videantur. Priama, quod optimi de aptissimi peream capi , non item a successione possint, in qua quoscumque genitos admitti. Item, quod iusta
aetate capi, de idonea iam tegere: aliter in Successione, ubi pueri saepe aut infantes itusumunt. Deinde, quod re tum ita moderatius videatur. cum nec innutritissenti
tentiae, dc ex ea superbiae; ta quod neque proprium habeant, ab alijs acceptum, ad alios transmittenditur. Eo minuς intendunt imperium, aut subditos opprimunt: in quem enim poli usum Z Aperitur & vir tutibus campus: ac multi ad eas adspirent, vel spe Principatus, Haec & talia Aristotelem mouerint, ut Carthaginienses lain daret hoc nomine. & Sparti alis praeserio,
qui stirpe reges legebant. Sunt es hodie, aut nuper fuerunt inter Christianos, et chi reges: hodie quidcin Poloniae, nuper Bohemiae, Daniae lite. Ista pro Electione, plura in eam postiliat. Primo quod dici- . tur, veterem esse : fatemur, sed usus illis rudibus . subiecit , hic de alibi, incliora. Additur, optimos sic :le eligi: & verum est. sed etiamne eligit si rem x ex perimenta vides, saepe falsum. Rara et e ctio , quae sine priuato cuiusque affectri aut respectu fiat : nec rei publicae utili in simiain, sed suae legunt. Quaerunt Oppor
tunos. ut omittam, pecuniam dc mapi
las suffragia saepe trahere , dc rem geri promissis donisque. Atque ea nec fortasse meliore aliquo saeculo excludas: sicui nullo, odium aut amorem. Nicetas Choniates in hac re prudenter iudicat ubi res A Im . Graecanici narrat: qui fato vicinus,& sine libcris , de eligendo successi, re cum suis agitabat. Scribit : Igitur ab atque alii varia nominabantur, sed omnes qui sibi opporrunt
aut mules egent, nominabant. De eo cotem
elige o, qui optime st ex seu pubbeo impo
raret, vulti cura aut cogitatis erat. Vctissima
dicit, &vsu probata ac probanda. Iam quod tertio inquiunt, iustae aetatis,&ni marae imperio, sic eligi: ita habet, & commodum est Sed enim illud adhaerct ancon
modi,quod regnum interea vacat, nec possessorem. hisci. Quod siquis considerat,
218쪽
MONITA ET EXEMPLA POLITICA. 2Imaius malum est, dc plura saepe daturum, quam imbecilla in imperio aetas. Sane ubi interregnum est, tu stitia de leges silent, licentia & vis valent: atque id saepe hebd
madas, menses, annos manet. Quae interea confusio aut scelera sunt Z quae ambitio de prensatio ξ per quas fraudes, de a test Germaniam vide, ubi Imperator demortuus : boni omnes in praesenti de sum ro sunt nictu. Ipsa Roma nunc, in sacrorum Pontifice, haec mala est cum sentit.
Quid deinde in eligentium dissensuὶ dissidia, de bella. Quae nec inter paucos electores semper effugias : appello ad illos
Imperi j Septemvirales. Appello ad ipsam
iterum Romam: & cum noxa religionis, dc paene dicam probro, audi j mus legimus que, plures uno tempore Pontifico, a tali
caussa, se gessisse. Nota mihi istud, & incertum illud fluctuansque in succestione:
magna ratio & cfficax est, ad totam Electionem repudiandam. Iam quartum erat, Moderatius ita sole regnum. Non abnuam : sed addam, solutius etiam, Scminore cura administrandum. Vt quid enim rei nec diu meae, nec postea meo rum, nimis acriter intendam Z Frui satis
est. Obnoxij et iam vivunt, siue ijs qui Ae
erunt , dc quibus hoc velut beneficium ebent; siue omnibus , qui in occasione minuere pollunt potestate , aut priuare. Poloniam adi: haec fiunt. Itaque & iustitiam minus coli, necesium cst: & Principem indulgere, aut oculos claudere, inpotentium noxis. Dixi etiam, minus curae aut custodiae esse regnum : an non ita est'
Germaniae Imperatores video, ex facili aut opida, aut prouincias totas, vel liberis agnatisque suis, vel de exteris, avulsas a corpore conitibuisse: saepe per gratiam, aliquando de pecuniam aut incrcedem.
Non se set in proprio de hereditario regno. Neque Prisscipes sol im secordes: sed ministri eorum tunc tales. Nam de ipsi si turorum secuti, praesentibus inhiant, lucellum in omni occasione captant, subitis auidi, dc ut inter incerta sestinantes. Iam quintum illud Virtutes sic excitati : vix colorem habet. Valde scilicet, quia unus aliquando, nec merito sed casu, bonus eligitur , boni esse elaborent. Si ad euentaimus, quocumque in regno ; Electiones mixtas videbis , dc saepe deterioribus pro- . nas. Ves Roma in Principibus suis , vel
Germania, dicat. Ultimum, Aristotclem approbare: de hodieque alibi esse. De Ait
stotele , non mirum : Graecus de liber, regna amat proxima libertati. De usu hodierno aut nupero, leue est: nam prxponit rant exempla alia, de pro uno Electionis, centena sunt successionis. Quae vis hic igitur3Quod si illud dicatur, etiam nunc in licis regi aut crescere regna ab Electione: magnum sit. sed non dicetur, de oculi aesensus resutabunt. Ego vero amplius dico.
ubicumque bonum de laudabile regnum fuit, in Perside, in Macedoni in AEgytto, in sinensibus, in Hebraeis ipsis, Successionem valuille: etiam in Romanis, quoties Principum liberi aut genitura, aut quod
laxius adoptione essent. Iterumque amplius dico. nec suisse ulla Comitialia regna, nec re diuturna. Exoritur semper aliquis, animo de consilio inter Principes maior, qui creditum uni sibi regnum, suis stabilit pratia, arte, praemio: de vis interdum adhibetur. Dania de Rohemia ostendunt, alii magna regio fortasse ostendet. Sed in fine
non me teneo, quin Nicctae etiam verba,
de ego eius sensibus subscribam. Exclamat: O quanto deterius est multorum suffragium C Telelctio, quam mus t Tu inclytum Romanum imperium , gentibus adoranda male ias,q os tyrannos pertulissi ' quales amatores te petierunt quibus substrata, tui copiam fecim' quales corona, ia emate, puniceo Pe hsu exornasti Grauiora νtique tulisti, quam Penelope procorum ita requentia ob sa. R. ita habet. Romanum imperium statim a
Claudio, qui primus a milite electus est, ocsdem eorum praemio pignerauit, in vilissima capita de pestima si ac Electione v nit : Electione, an palam Emptioneὶ Nam
de hoc scimus, velut sub hasta, vaenalep pendisse: δ: non aliud magis clarum certumque cxitium rei Romanae futile. Sed exempla quaedam Electionis videamus,
AvRvNCANI populi barbati sunt, in i . Perilano tractu. Is a solis viribus corporis ductores legere soliti: experti eas in graui
aliquo ligno. quod qui diutissime humeris
baiulat, nec succumbit, putatur dc regendi oneri par futurus. Melius qui ab animi viribus aut prae-ri. stantia sumunt: quod Romani olim veteres in suis regibus, Romulo, Numa, Seruio, vix alio aspectu secerunt. Secuti quam aliterro: stirps Augusti cum defecisset, casus aur
219쪽
corruptio Principes sere dedit. Primum in C LAvDio. qui C. Caligula occiso, rumore caedis exterritus , de sui quoque anxius, prorepsit ad solatium , & inter ianuae praetenta vela delituit. Miles aliquis e Praetorio, discurrens ad praedam, hunc repperit , protrahitque : & interrogato Quis cisset' acceptoque, impetu aut instinctu, Principem salutauit. Quanta unius, de gregaris quidem, in te tanta audacia' Pr duxit ad alios Praetorianos , fluctuantes adhuc, nee aliud quam stementes: qui ut caelitus oblatum arripuerunt. de lecticae impositum in ca stra su a , vicishm succollant , tulerunt. Senatus & urbanae cohortes dillidebant de Libertatem praeserebant: in .ute nomen vicit militaris elemo,& Α- tale Romanis seruite. At Claudius iam imperil compos, ut militem magis obstringeret, qui detra se tertia singulis sunt nobis trecenti septuaginta uinque Philippici in promisiit, & dedit. iii, Idem casus siue error clarius in V i-TELLio se a petuit, lonee ab omni Impe
ratoria aut virtute, aut stirpe. Homo ventri & abdomini factus erat, nulla vel specie virtutum, nisi quod candor aut simplicitas in eo placercnt: Is Legatus inseri ris Germaniae a Galba electus, de quattuor . legionibus praesectin amabant autem hos ignavos, de altioris cogitationis non suspectos praesectus, inquam, agebat Coloniae Agrippinae, cum nuntium accipit, superioris Germaniae legiones desectile a Galba , de in S. P. Q. R. nomina iurasse. Dum consultat , quid facto opus,
vis in desectores an consensus placeat: ecce Fabiis V dens e Legatis legionum, cum paucis equitibus , opidum intrat, ipsum Vitellium Imperatorem salutat.Vnius vox omnium fuit secutae legiones,alae, cohortes,ciues, socij, ardore magis quam iudicio: de inuasit imperium atque armis peperit, armis mox amisit. iv. Lubet etiam hos fortunae ludos videre,& in theatrum producere PRO B v M. Tacitur Imp. absumptus erat, δc Floriantu frater eius adspirabat: sed dum electio pendet, Orientales exercitus eam occupare, de sui beneficij Principem habere voluerunt. Conueniunt ad eligendum: de Tribuni , quasi per decorum , eos monent, fortem , dementem, probum Imperatorem requirendum est e. Atripiunt vocem, de si
tim acclamant, Probe Auruste te serum. Inde purpura , tribunal , dc legitimus
Princeps. Quid in I sci LMANO, quam consi- v.
mite 3 Dux Illyrici erat, de milites male in
Galfenum animati , res nouas agitabant. Forte una plures caenitabant. sititque Val
rianus Tribunus qui in ioco de vino dice ret , Regillam nomen unde credimus di Etam' Subiecit statim alius , A regno : S milito communiter, Ergo tuear dc, occasione sola tenacrarii dicti, secerunt. O ludos i de lusum etiam adiungo, vi. qui PstocvLo tradidit Pi incipatum. In Gallia milites ad latrunculos ludebant, item conuiuantes. Forte decies Imperator Proculus exivit: atque ibi quispiam ludens, Aue Auguste: allataque latra purpurca, humeros eius velavit. Timor mox eorum qui adsuerant: de ne accusarentur apud veterem Imperatorem, nouum hunc faciunt . consensu.
Ridere in illis liceat, in istis indignati, uri.
ubi Corruptio suffragia temperauit. Sicut in M. SALvio OTHONE , qui clam de palam militibus pecunia suboria alis, de in G dbam armatis, eum sustulit, se immisit, sed Principem non diuturnum. Non item , a simili foeditate, Ivo v m.
NVs perennauit.qui post caedem Pertinacis, cum vaenale in cauris Praetorianis penderct imperium, de Sulpicianus licitarcetur: iste, pecuniosus de ambitiosus senex , codem aspirauit. de ad muros subiens, modum pecuniae certum promisit: cumque
illi ad Sulpici auum rettulissent plus aliquid adij cientem, iterumque ad illum prorsus ut insolenni auctione) tandem pervicit Iulianus : finisque fuit , ut evicena ut seserna sunt sexcenti viginti quinque Phi lippaei in viritim Praetorianis darentur. In manis summai quam ille concussionibus
5c rapinis mox coegit: atque haec omnia, qui inter claros Iutis consultos nomen vindicabat. adeo facilius est peritum esse legum, quam seruantem. S d poena a tergo pressit : statimque Seuerus superueniens , vita de imperio illum, Praetorianos zona dc militia exuit. Sed haec foeda, exemplo uno aut altero Meluantur laudabilis Electionis. Quae autem laudabilior illa, quam Deus inaccit, dc direxitZ CAsIMiicvs fuit, filius Mirci tui uni
220쪽
MONITA ET EXEMPLA POLITICA. 2I
cus, qui ob teneram aetatem regno minita aptus, sub cura dc gubernatione matris Rixae conquiexut. Sed ea mulier auara, superba, exteris Germanisque addicta , prouocauit
odia polonorum: quae fuga denique vit ut i,ablata secum regni gaza,de filio mox in Saxoniam secuto. Qui in exsilio isto animum ad litterarum studia appulit, 3: Lut tiam Parisiorum deuenit. Illine in Italiam porro: de denique pietate ina pulsus, in Cluniacensi coenobio Benedicti num monachum prostitus, Deo totum se vovit de sacrauit. Interea turbae de fluctus in Polonia, ut in naui rectore vacua, de oculi atque animi requisierunt suum Casimitum : d cretumq; public ut missa legatione ubi ubi terrarum esset,requireretur. Ad Reginam primo ventum, abra Cluniacum: de inu niunt non iam Casimitum , sed Carolum nam & nomen mutauerat ) eumdemque sacramenti religione , sed de Diaconatus vinculo,obstrictum. Illi pinerita excusant, patriae discrimina dc calamitates proponunt; dc hunc,ut unicum praesidium 5 subsidium, Principem deposcunt. Ipse sortiter recutare; alienae potestatis se iam ostendere, nec quidquam cum mundanis rebus commerci jeisse. Tamen urgent; ad Abbatem reijciuntur, ab illo ad Pontificem. ataque iste indulget, laxat sacramenii atque iacerdoti j vincula, data etiam venia coniugii: cum lege, aiunt, ut Poloni caput deinceps in coronam tonderent xitu monacha
li, itemque nummum annuum in lumi naria de cereos Diui Petri Romam conserrent. Hoc eiusce indulti monumentum esset. Ita in regnum ducitur. gaudio de consensu excipitur : prudentissime de sortissi-mE administrat, domi pace parta, hostibus solis victis aut repul sis. Pie vixit, pleobi j
regno inpos feros nam de uxorem duxit,deliberos ex ea tulitὶ propagato Quis abnuet haec a Deo esse profugo monactio. Di ac no, patriam, sceptrum, uxorem, cum gratia, laude, venia. , sed memorabilis illa quoque electio, siue Iudicium fuit, quo regnum Aragoni
auorum aeuo ad FERDINANDvM Henrici
Castellae regis statrem transiuit. Obierat Martinus rex, idque sine liberis: de intecagnatos vel cognatos varie certabatur. Ius, fauor, sectio comparabantur: de iam ad coetus de arma res spectabat: quippe inter potentes competitores, Ludovicum Andega L Lipsi operum Tom. v. uensium Ducem Neapolitanum regem, lac bum comitem Vetelitanum , Aponsium Ma chumem V Aenaeo Ducem Gaiarae, dctiostrum
illum iam dictum. Sed visum consensu Proceribus irarum in tali ambitu iudices siue arbitros super hac re legere, de quemcumque Regem ij dixit lent,esse. Elccti iam uena , sanctimonia vitae , dc doctrina aut
prudentia, conspicui: terni ex ipsa Aragmnia, totidem e Catalaunia, iterumque totidem e Valentia : quae tria regna scilicet in unum corpus contributa. Dies igitur dicta electioni, locus captus arx in Aragonia. Magna exspectati inconcursus,aperta dc Occulta vota aut metus: denique ipso iam
die, tribunal pro foribus templi erectum,
aulaeis instratum dc regifico ornatu. Conse derunt iudices, praesedit ijs nam adesse voluit in Summus ipse Pontifex, etsi in schbsnate, Benedictas : tum surrexit Vincentiis Ferreri es Dominicani ordinis , magna
sanctimoniae opinione, de insigni ac seruida eloquentia, qui concione ad rem appo sita, Proceres de populum consentire, obedire denique nouo Regi hortatus est. aeuuis erit' suspendit aliquamdiu omnium animos, de grandi tandem voce protulit Fem andum. Clamor coronae, de iubilus,fausta precantium . nam plurium in hunc δc vi tutes eius inclinatio: quorumdam tamen de
maestitia, qui suos candidatos decidisse tanta spe indignabantur. At ipse coronam mox Regni, solleiani ritu, accepit: pacem ubique repperit, aut peperit. dc magnum illum Alphonsum genuit, Aragoniae, siciliae, Neapolis Rcgem.
Pulchra electio,& quam in manu Lus- M.tanoruin erat nuper imitari. Nam plures regnum illud mortuo Seb iuno, compctebant, sitis quisque titulis. PHILIPPus rex Hispaniarum; Alexander Parmae Dux liberorum loco; Ioannes Dux Bragantiae, ab uxore ; Antonius nothus , sed qui legitimum credi se volebat. Concurrebat der gina Galliae, citharana Medico, vetusto Scobsoleto titulo a Comitibus Bononiensibus repetito. Rex senex Henricus mederi futuris malis poterat, de velle videbam sed sortior animus deerat, de cunctantem mors occupauit. Sed de post eum quinque Gubernatores electi, de undent Iudices, tarditate aut frigore peccarunt: dc quamquam prinui in Philippum regem , non ausi ius ei