장음표시 사용
401쪽
est breuia quaedam & fugacia, de quibus aptis lime poeci princeps :
Itaque non sperno eas siue delicias siue et 4 g v gantias de exemplum vides : sed hoc aquii. mollibus Hortensi j; illis muto, quod sine cura haec talia conquiram : sine cura habeam : sine cura amittam. Nec idem ille
ego tam marcidus imo tam mortuus, ut re
condam & velut sepeliam me in his hortorum umbris. Negotium etiam in illo otio reperio, & inuenit ibi animus, quod sine , -- actione ulla agat, sine labore ullo clabo ret Minus solussum, aiebat ille,
quam cum solitis e numquam mIuus otiosius, quotui cium otiosis. Vox e r ia,& quam au
sim dicere natam in hi psis hortis. Scilicet
. menti parati illi, non corpori : ad eam recrearaciam, non ad hoc laxandum : de ad salubrem quemdam secessum a curis aque turbis. Homines tibi molesti 3 hὶc apud te moti . eris. Occupatio exhausit Zhic replebere. ubi animo quietis illud pabulum , de ab aura puriore velut inspiratio nouae vita . Itaque vides veteres illos Sapientes' in hortis ha-D rima, a bitarunt. Eruditas hodie doctasque animas3
ho:tis delectantur. de in ijs diuina illa
pleraque scripta procusa , quae miramur, de quae nulla temporum series aut senectus abolebit. Viridi illi Lycaeo tot dissertiones de natura debemus: umbriferae Academiae, de moribus: dc ex hortorum spatijs diffusi uberes illi Sapientiae riui quos bibimus, de qui saecunda diluvie orbem terrae in unda runt. Scilicet attollit se magis erigiique ad alta illa anim' cum liber de solutus viri Tib. det suum caeliam, quam cum aedium aut' ' urbium carcer: bus tenetur inclusus. Hic
mihi vos poetae duraturum aliquod camincia pangite. hic vos litterati meditamini dc scribite. hle vos Philosophi de tranquillitate, de constantia, de vita de morte dis putate. En Lips , quae vera honorum vito de finis. otium inquam, seccilio, meditatio, lectio , scriptio: de ea tamen Omnia velut per remi ilionem dc per lusum . Vt pictores, longa intentione hebetatos oculos , ad specula quaedam de virores colligunt: sic nos hic animum defessum,aut aberrantem. Et cur celem te meum institu- . - - tum ξ Pergulam illam topiatio opere vides3
l Haec Mutirum mihi domus est , haec Sapientiae meae gymnasium de palaestra. illic aut seria arcanaque lectione pectus impleo: aut semente quadam Obsero bona
rum cogitationum. Et ut tela quaedam in armamentarium, sic ex ij, praecepta in animum recondo : quae prompta mihi mox contra vim variciat cmque Fortunae. intra ea in quoties pedem penctraui , emanere viles omnes seruiles curas iubeo: decreeto
quantum licet capite , istudia profanae plebis despicio, Je magnum hoc in rebus hominum inane. Hominem imo ipsum cxuere mihi videor, de in altum rapi igneis Sapientiae quadrigis. An illic an i me censes,
quid Celtae, quid Celtiberi molianturὶ quis
sceptrum Belgicae teneat , aut amittat ZAsiae tyrannus classe nobis an terra minctui 3 aut denique
Rex Iehidae meditetur orae' Nihil horum. munitus de clausus contra e terna, intra me maneo: a curis omnibus si curus praeter unam, ut fractum subactuti que hunc animum rectae Rationi ac Deo subi jciam,dc animo ceteras res humanas. Vt quandocumque fatalis ille de meus dies venerit, fronte composita nec maei ius eum excipiam: abeamque ex hac vita non ut ei
ctus, sed ut cinii luς. Haec muginatio mea in hortis Lips,hi fructu . quos non permutem quatridui sana mihi incias cum omni
Sapientiam iritur adhortatio. per eum ad Consi uita in veniri. γ' ferio mouita iuuentus,
i seri u Ps iae litteras cum an mori bus ins es liberalibus coniungat. IXERAT Langius. de postremo illo tam alto de constanti sermone, vel Efateor, dederat me in stuporcio. quem tamen abrupi , O te felicem, inquiens . objpatit et Jc euratum l de o vix humanam in homine vitam i quam utinam parte aliqua imitari mihi fas: de per vel likia ista serpere, etsi longo interuallo. Langius vclut calligans, Imitari Θ inquit, imo superare. nee sequi tibi solum hic ius, scd praeire .Parum enirn, Lipsi, parum in hac Constantiae omde Virtutis via ipsi nos promouimus: nec sortibus bonisque pares adhuc sumus, scd proiecte mollisus aut malis paullo sortasse simiores. At tu cuius vegeta & alta indoles, accingere. de me duce, viam hancini, quae recta ad firmitudinem de Constantiam ducit. Via quam dico, Sapientia est, ς E cuius aequabilein de tranquillam orbitam, quaeso
402쪽
quaese moneoque . ne ultra fugias calcare. hactenus cordi, dc nouem istaed Z placet. scio enim amoeniore loc&exteria. a doctrina excoli & praeparati prius ani-
mum debere,' nou ante idoneum cui diuina se-- mia. mina commutantur. sed illud non placet, si
vi orisio his adbxrcscis , eaque una tibi studio sum, quod dicitur, prora & puppis. Rudimenta enim haec nostra esse debent , non Opcra: via,non meta. In conuiuio aliquo si assedisses, non bellaria soli in de placentas .gus lares credo: sed istomacho fulcimentum
aliquod dares cibi firmioris: in hoc publico
doctrinarum epulcr, cur non idem siti cur inquam ad illa oratorum de poetarum mella, non adiungis hanc firmiorem Philoso- ., mu phi V LPςm' Non enim dςseti illas volo nem tacitus me calumniξ te sed hane adseri: de solutas per se stucntcsque Nymphas tem perari hoc seueriore, ut ita loquar, Baccho. Proci illi apud Homerum no i intuita ridentur , qui relicta Penelope conueri Ere se ad ancillas: ue idem tibi sit, neu spreta illa
rerum domina, at deas tantum in eius administris. Pulchra liaec laudatio, o virum doctum i sed illa melior, O virum sapientem sta illa optima, O virum bonums Has sectemur : & per tot labores non Scire tantum velimus, sed Sapere & Facere.
culas studiosὰ eluis: cum animum sordescere pateris de squalerer Transi aliquando ad Aariis, M. mcliores curas: de doctrinam para, quae non
in pompam tibi speciemque sit, sed in usum.
Ad Sapientiam conuertere, quae mores tibi corrigat, quae animum turbidum sordidumquc tranquillet de illustret. illa cit quae virtutem imprimere , quae Constantiam suggerere potest: illa sola , quae templum
ait vetus de venis versus. Quam multi h
quidam, quia flagit ijs de sceleribus cooper- G: plerique, quia vani, leues, de nullius seriae curae. Linguas discunt sed linguas tantum. Graecos Latinosque scriptores intellegunt Z sed intellegunt tantum. dc quod Anacharsis scite olim de Atheniensibus dixit, Nummis eos et i dumtaxat ad numerandum : sic illi scientia, ad sciendum. Vitae factorumque adco nulla curacsi: ut, me quoque iudice, non frustra litterae in vulgus male audiant, tamquam ad nequitiam magistrae. Atqui ad virtutem eae' -- νώ sunt, si legitime vitate. Sapientiam modo adiunge cui praeparare ingenia nostra litatem debent , non detinere ea, aut sibi vindicare. Vt enim arbores quaedain fructum non serunt, nisi alijs velut maribus adsitae: Non item tuae illae virgines, nisi cum virili Sapientiae robore coniunctae. Quid Tacitum mihi cottigis : si vita tua incincndata
est3 Quid Tranquillum illustras
Sapientiam non mouendo, sed cona o a qui ri. Red tum in sermonem de Constantia. Cupidinem disiendi, bonum ege in asol centis
ARDOR εγι mihi iniecit ea admonitio:
.. et in hoc nostro Musico coetu , qui de se
dedecorant, de omne nomen liti crarum
quem non celaui.&, Animo sequot te misenex, inquam: quando factis quis erit ille dies, qui me solutum his curis in Sapientiae vernorbita sistat λ qui per eam ad Con N v iastantiam ducat λ Langius velut increpans, min. Itine voves potius, quam facis Zinquit. vanὸ prorsus de ex more vulgi. Non enim ut C
neus ille in fabulis, e stamina in visu transiit, optando: sic tu vo s, e saluo in sapientem, e leui in constantem. Addas istuc opera n oporta, de manum moueas, quod aiulit, Ρν λ' una cum Minerua. Quaere,lege, disce. excipiens, Scio Langi,inquam: hed tu quo- ν amisiaque, sod , adde operam, de filum illud he sterni sermonis pertexe, quod inuitatio male abrupit. Ad Constantiam inquam redi: cujus intermissum sacrum sine piaculo non differs. Langius capite leuiterabnuens, Vt- ne includar iterum in hune ludum Z inquit. non faciam Lips : non certE in hoc loco, quem otio meo scire debes, non negotio consecratum. Denique alias decurremus illum cursum.lmis nunc, inquam ego. de quis locus sapienti huic sermoni aptior, quam illa Sapientiae tuc domus 3 Pergulam nanc dico. quae mihi quidem velut templum eli; de mensula in ea, tamquam ara: ad quam' sedcntes, rit Aaciamus huic Diuae. Denique capto etiam ove omen. Quodnam illud ait Langius. Illud, inquam. Viij qui inta berna aromatum aut unguentoruin sederunt , in vestibus ipsis reserunt secta odorem loci: sic mihi spes, ut halitus ali uis Sapien- etiae animo adli rescat, ab insessa hae eius os scin Langius ridens , Vereor ut in tam leui omine pondus sit, inquit: tam .Lipsi, in errorum tenebris i Plauto notas aut ma- eamus. Non enim dissi mulo. me quoque exi. ira Orerum T . e. Ll 1 citat
403쪽
citat &cale iam facit tam ingenuus hic ar--a .... dor. At ire ut aquile s,cum mane haliturnquemdam erumpentem e terra vident,indicium id hibent latentiu aquarum; sic inibi cunda scaturigine vim tum spes, ubi
in adolescente praeit de elucet cupiditas haec discendi. E coin iis verbis duxit ad pergu- ista sis iam me, δ induxit, Ille ad incnsulam di ego prius ad pueros conuers 's, Heus vos, inquam, itat obseritate: olliu illud in pri-ivis obserate. Atque auditis3 Vita .i vobis erit, si vivus quisquam bucinit. Non virum, non canem, non eminam admitti volo: non, si venerit Boiram Fortunam ipsam. Et . . cum iusto adsedi Sed Langius largiose risu, Sceptrumne tu usquam pestistii inquit. ita basilicae prorsus & seuerae tuae edictiones. Nimirum, inquam exo, ab hesterno insortunio iii re mihi caui. Tu perge, cum d O. An tu exasperari
clades bonas spe, Griginem intueare siue Et
.LANGIus non diu med atus , sic iii fit. sermone quem de Constantia hereccepi, Lipsi, a constinua non abibo: ordinem eum lcmcx sequar , do limites tenebo quo semel finiui. Quattuor, ut scis, velut a mina mihi ficta, quae pro ea in Dolorem Abiectionemque pia narent: e quibus priora duo, quae de Prouidentia de Nccessitate, iam produxi: docuique satis. supcine re adeo myla Publica i m mitti: itemque necessaria ea clas, nec vitati ulla suga.. Instruam
Eou ..' Inunc igitur agmen testium , quod Vtilitas
' ducit: &ii qtio legio , quam rccle dixti imAdiit uicem. A mc , ii iii spicis,validum de callidum: quod nescio quo modo illabitur de insinuat te in animos, de blanda quadam
vi vincit non inuitos. Irrepit enim potius, quam is rumpit: suadet, non cogit: dctam facile duci nos ab Vtilitate patimur,quam a Nectilitate trahi. Hanc rihi ipsi, de molli bus tuis copijs nunc oppono. Vtilia enim sunt hcc quae patimur Publica nota. de cum interno nostro fructu commc di que con- , iuncta. Mala autem imo bona verius si re-
de doctum a deo: id est, non ab ipso summo bono solum .sed bonorum omnium auctore, capite, sonte. A quo non magis est, ut malum aliquod emanct , quam ut malus sit ipse. Bencsica tantum de salutaris illa Resii tivis: quae l. aederexque spernit, acta di: de cui T. una summaque potentia est,prodesse. Ita- que etiam prisci illi tenebriones , cum superum illud numen mente conciperent, recte a iuuando dixere Iovem. eum censes de irasci, de hqc velut noxia quaedam tela spargere in humanu genus ὶ Erras Ira,vindicia vitio humani adfectus nomina
sunt: do nata ex imbccillitate,cadunt tantum in imbecillos. Perseuerat autem aetermina in
beni nitate sua illa mens: de ista ipsa asperanusia gerit aut ingerit, velut medicamenta. lunt: sensu tristia,re salubria dc euentu. H merus ille Philosophorum recte: OT. Θ
nihil viata sucis adeo non ille mali ai cuius carus. Et melius uia pressiusque nollet ' Sapiens: uae causa est ijs bene aciendi' natura. Errat,
siquis putat i os nocere mePe, et tu pisse. Nec ac-cιρcre inivriam queum, ver facere. Primus est,
corum cultus, eos credere: dem νι dere Esi maiestatem suam, reddere bonitarem, sine ovanti a Maienas est. Scire in os se qui praesidem munda , qui uersavi sua temperant, qui b
mam generis tutelam erunt,cum etiamsing lorum. Hi nec Lut malum, nec habent.
Finem item cladi semper dirigi in bonum, etsi
sepe eae per nox os homines, noxae causeat ministratae Sed angi 2 temperari eorum visua deo festi omnia in victrum usum. obiterque ictam, cur Malorum opera m a se ius Natur.
Onici NK igitur Clades bonae: aio e . iam Fine ciuia ad bonum directie sein. iam Fine, quia ad bonum directae sem-
per de ' salutem. Occurris nubi tacitus, moto hoc opinionum velo, oculos ad Ortuni eorum refercs de ad Pinem. Quorum
ille, a bono : hic, in bonum. Origo enim cene harum cladi uin heresatis mini dictum scio: E quomodo Z inquies. nonne bella haec de caedes, clare scopum nocendi habent, laedendiqueZ Habent, fateor, sitim se mines spectas: non habent, si deum. Quod ut plane dc plene copias , opus mihi illato quodam lumine disturcii on viri. Du- i. plices diuinae Clades : aliae Merae , aliae
Mixtae. Meras appello vAE PURE ADEO svNT , s INE INTERVENTV VLLO HvMANAE MENTIS AVT. MANV . Mixtas , QUAE A DEOR. V DEM SED PER HOMINES ADMINISTROS.
404쪽
ill generis sunt, Fames,sterilitas, Terraemotus, Terrae labes , Inundatio , Morbi, Mortes. Istius, Tyrannides, Bella, oppressiones,Caedes. In illis pura omnia & liquida, quia haustae e puris luno sonte. in istis, Didium admixtum aliquid non negauerim , quia lapsae de derivatae per impurumi, hunc Adfectuum canalem. Homo ijs intem
uenit: quid miraris, si noxa de peccatum Z Illud mirare potius, quod am prouida dei . . benignitas est, ut illam ipsam noxam in salutem nostram vertat,& peccatu in bonum.
m i Vides tyrannum illum, qui minas spirat &. caedem λ cui voluptas, nocere osti qui perire ' ipse ootet . dum perdat 3 Sine. aberrabit i p. o. sua mente: S deus occulto quod. in sulae inscium inuitumque trahet ad suum finem. Vt saei ita ad emittentis scopum peruenit, Mi. sine ullo suo sensu: siet mi ij iiii. Fraenat videlicet coercetque humanam omnem vim suprema illa vis: & exerrantes eoru gressus dirigit ad salutarem hanc metam. Vt in exercitu vari j adfectus militum sunt, de hune praeda incitat, hunc gloria , illum odium; omnes tamen pro victoria de Principe pu-
gnant: sic omnes istae voluntares bonae ma-- laeque deo militant, de inter varios fines . veniunt tamen ad hunc ut sic dicam, finium sinem. Sed cur, in uies , malorum opera deus utitur 3 cur ipse clades eas bonas non
immittit,aut saltem per bonos administrost Curiose nimis, mi homo,quaeris : nec scio io an arcana illa expediam. hoc scio, constarem illi rationem sui facti, etiam cum de ea nihil nobis constat. Et tamen quid luc miri, aut nouit Ecce Prises prouinciae in noxium aliquem cum lege agit: agi iubet per Brutianum , aut lictorem. Pater in magna δε- milia , interdum filium ipse castigat, est cum seruo id munus mandat aut psdagogo. cur deo non idem ius stὶ cur non ipse, cum visum, sua manu nos verberet; cum alit et visum, aliena 3 Nihil enim hie iniit riae, aut noxae. Scruus ille iratus tibi cibani mum adfert nocendi Z Nihil resert. tu illo omisso ad animum respice iubentis. Pater enim certe exactor adstat: nec plagulam una tibi superaddi sinet,vltra praescriptum. Sed cur tamen peccan Eic admixtum,& adfixum diuinis his sagittis Adfectuum venenum 3 Ad asperum dc arduum me collem vocas: in quem tamen enitar. Visapien- ... . 'tiam potentiamque suain deus ostencieret,
' -- m liti, iudica it Augustini verba sunt
e. Quid enim eo sapientius aut melius, qui e malo bonum potest elicere, de reperta ad perniciem vertere ad salutem: Medicum quoque laudas, qui Theriacae suae viperam admiscct, saluberrimo effectu : in deo cur improbes, si pharmaco huic cladium humanas quasdam ' noxas intemperat, sine tua noxa ' Decoquit enim certe de consumit adiunctum illud omne virus, arcano quodam Prouidentiae suae igne. Denique ad potentiam eius hoc facit Se gloriam, quo necessario omnia ipse refert. Quid enim in gis vim eius exprimat, quam quod non vin- mi .cat solum obluctantes sibi hostes, sed ita
vincat ut ad se traducat, de sua callia Z ut pro ipso militent Z ut arma pro victoria eiusserant 3 Quod euenit cottidie,cum in malis dei voluntas fit, etsi nona malis : cum ea quae contra voluntatem eius improbi fociunt, ita flectit, ut non fiant tamen praeter eius volontatem. Et quod potest insignius miraculum, quam mi malos mali bovis
cianti Ecce, ades paullum tu C. Caesar. abi, b. s. 4 2 de duo sancta nomina simul conculca, Patriam, Generumque. Ambitio haec tua , te ignaro, deo seruiet: imo patriae seruici, contra quam sumpta. Reparatio enim erit salusque Romani status. Tu Attila ab extremo orbe aduola, sitiens sanguinis & prcdae. rape, caede, ure, vasta. Saeuitia haec deo mi litabit: nec aliud quam excitatio Christianorum erit, qui viiijs de delit ijs immersi nimis aut sepulti. Quid vos duo Vespasiani3 Iudaeam Iud osque perdite: capite ac exco
dite urbem sacram . qua fini vos hidem gloriae de propagandi imperii: sed erratis. reuera lictores de satellites ultionis diuinae estis, in impiam gentem. Ite. de qui Romet Christianos morte fortasse adficitis, Christi
mortem in Iudaea vindicate. Et exempla haec ab omni aeuo obuia, ubi dcus per improbas aliorum cupidines , bonam suam voluntatem exercuit; per aliorum iniusti tiam, exsertiit iudicia sua iusta. Quare miremur Aipsi, reconditam hanc sapientiae . ,.
vim non rimemur: de sciamus clades omnes exitu bonas esse , etiamsi caeca' haec metu non videat , aut tarda eo non pertingat. Latent enim nos saepe veri earum fines: ad quos tamen ignaris nobis peruenient. non
aliter quam fiuiiij quidam, qui erepti oculis & sub terram rcconditi, sciuntur nihilominus ad suum mare.
405쪽
II is distincte de sinit tu ipsis eo triplices te:
er qui, quibus conueni aut Mox paurofusius de Exercitio, quod Boris non uno modo prodest, firmando, probaudo, praeeundo.
Quoi, si fas mihi vela pandere, & na
uim immittere altius in hoc rerum
diuinarum fretum: . possim de finibus ipsis promere fortastis aliquid magis diserte de exserte. Homericum tamen illud iure
Sunt enim ex ijs, quos satis certo compres . hendere & signare posse videor: sunt, quos ambique & adspectu consus o. E certis, hi tres: Exercendi, Castigandi, Puniendi. Ple- raque enim ista immi illo cladium, si attendis, aut Bonos exercet ; aut Lapsos castigat; aut Improbos punit. eaque omnia noltro as a. bono. Nam ut illustrem,& pedem paul-ε lisper in primo sine defigam : videmus cottidie optimos quosque, aut seorsim premi cladibus , aut hisdem inuolui pariter
cum malis. Videmus, de miramur. quia nec caussam satis capimus; nec attendimus ad finem. Caussa autem amor in nos dei, non odium: sinis, non l. aestio nostra, sed frui A. eius. Iuuatcnim Exercitium illud non uno
modo: sed Firmat, Probat, Praett. Firmat, ν - quia hoc velut eymnasium est , in quo deus suos ad robur instituit & virtutem. Athletas per multa aspera exerceri videmus, vi vingint: idem de nobis cense in hac cladium palaestra. Acer enim ille noster pymnastes de exercitor est: laboris patientiaeque exactor , non ad sudorem tantum , sed ad cruorem. Molliter cum habere suos censes Θ deliciis fouere aut luxu 3 non facit. Matres sunt, quae plerumque specie dulcium corrumpunt , 5c enervant liberos: patres , qui tristium specie seruant. Pater autem ille nobis est: ideoque vere nos di ligit de seuere. si nautam te esse velis; petrempestates doceare. si militem ' er pericula. si vere virum; cur recusas adflicti nesὶ non enim alia ad robur via. Videsne languida illa de umbratica corpora , quae rarus sol vidit, ventus non strinxit, aura tristior non libauit Z tales mollium istorum de perpetim inlicium animi sunt, quos . dei j ciet de resoluat minima aduersantis
Fortunae aura. Firmant clades igitur, Z ut arbores ventis agitatae, altius radices agunt:
se boni in virtute malis comprehendinat, impulsi aliquoties aduersitatum sa oris. Sed Probant etiam. quia aliter. , quomodo constare cuiquam potest de fimitudine sita, aut progressa i Vcla gubcrnatori ven ius semper a puppi impleat: artem nus quam explicabit. selicia omnia homini de obsequentia: nusquam virtutem. .Obtusa a . enim cius unica & non fallax , adflictio est. Magnifice Demetrius: Nibi limbi vid
tur infelicius eo , cui nihil curant aduersi. de Verc. Non enim parcit Imperator noster
talibus, sed dissidit; nec indulget, sed abi j citde contemnit. expungit inquam eos e legionum suarum numeris, ut i auos quos
dam & imbelles. Postremo Praec t. quia bonorum in cladibus robur &.patientia, velut lumen quoddam est tenebroso liuid mundo. Vocant exemplo suo ad eadem alios , 5e velut limitem signant per quem eant. Biara bona dc patriam amisit: sed inclamat etiam hodie mortalibus, ut Omnia sua secum portent. Regulus inter tormenta
foede per ijt: sed vivit praeclarum illud si
dei exemplum. Papinianus a Tyranno caeditur: sed securis illa securitatem nobis im-
rimit pro Iustitia moliendi. Denique totelecti viri per vim & iniuriam pulsi aut in i et scini : sed e rivis illis sanguinis Constantiam cottidie bibimus de virtutem. Quae tamen omnia lat Frent in tenebus, sine cladium illa face. Vt enim aromata longe la- , teque odorem emittunt, si teras: sic virtutis
ie castigatione, qui secundus si s. eam quoque obste sum ex Uu nostro se, dupliciter. IAM Castigandi alter finis est. quo nego
aliud miri η niit melius renenum ad sa-
aliud mitius aut melius repertum ad salutem. Iuuat enim seruatque duplicii cr: si ue Flagelli loco, cum peccauimus: siue Pr
ni, ne peccemus. Flagelli quidem . quia in es
paterna manus est, quae lapsos crebro ver- eis, ima
berat: carnificis,quae tarde sed semel punit. Vt ignis aut aquae lustratio quaedain adlii betur ad sordes: sic ista cladium, ad peccata. Et flagellum, Lies, merito nunc nobis. Lapsi enim psejem Belgae sumus; &dcliciis diuit ijsque corrupti , praecipitem viam institimus vitiorum. Sed a monet ille deus,
oc reuocat clementer: plagas aliquot instigens, ut ijs admoniti ad nos redeamus,
imo ad ipsuin. Bona nobis eripit: quia aa
406쪽
DE CONS. TANxum ijs usi. Libertatem: quia ad licentiam abusi. 5c miti hac calamitatum se tu lacri-rnina nostra velut expiat dc depurgat. Vere miti. quantula enim illa satisfactio3 Persas aiunt , curia supplicitam de illustri viro sumpturi sunt, vellem & tiaram ei detrahe r , eaque suspensa verberare ut hominem ipsum: facit hoc noster ille pater , qui in
omni castigatione non nos tangit, sed corpus, agros, opes. dc Omnia externa. At Frae-- num etiam castigatio est. quod opportune
' iiiij it, cum videt peccaturos. Vt medici sanauinem interdum provide demittunt, - - non quia aeger iis, sed ne aegrescas: sic deusMd. - per has clades quaedam nobis adimit, mat riam alitas 5 fomitem vitiorum . Nouic enim ille naturas omnium , qui condidi tmec: e venis aut colore de aegritudine iudicat, sed e pectore de e fibris. V idet Etrusca in tanta v et a nimis de excitata: Principe coercet. Helvetiorum sedata de mitia Z libertatem i ndulget. Venetorum media8 medium dat regimen. eaque ipsa in tempore sortasse mutaturus est , cum ipsi se mutabunt. Ta-
in o querimur. de cur, inquiunt, nos diutius bello adfligimur, quina allit aut cur in
acri oti seruitute 3 Stulte se vere iam aeger, γα, - - tu prudentia ante deum es 3 Dic mihi, cui medicus aliquis huic plus ab synthi j aut elle boti miscet, quam illi nempe quia morbus eius id postulat, aut natura Z Idem in te cense. Videt hunc populum sortasse set octo rem esse. ideoque stagris coercendurmillum alterum mitiorem dc in gyrum reduci posse sola virgae umbra, At tibi ita non videtur. Valde scilicet id refert' Ne patentes quidem puero cultrum aut ferrum in manu relinquunt, etsi valde se adflictanti. praeuident enim laesionem. cui deus nobis ad perniciem in uigeat,qui vere pueri, nec t. lutaria gnari sumus petere , nec abi j cere nocitu-rar Tamen, si voles, de quantum voles, plora. bibes nihilominus illud pocillum maerorum , 'uo non temere tam plenum tibi caelestis ille medicus propinat.
Denique Punitionem ipsum bonam luctu esie: dei re e ctu, homin G, eiusq; i punitur.es A et Punitio ad malos spectat. sateor:non z tamen mala. Bona enim primo ideum respicis:cuius iustitiae aeterna de immota lex postulat, peccata hominum aut emEndari,
aut tolli. Castigatio autem, quae ablui pos- sunt, emendat: quς nequeunt, Punitio tollit. Bona iterum; si homines spectes. quorum stare aut herennare haec societas non potest, si violentis scelestisque ingeni js omnia sint impune. Vt ad priuatain cuiusque securitatem . priuati furis aut sicarij supplicio opus est: sie ad publicani. illusti i ali o de communi. Animad tersiones istae iis tyrannos, de otris terrae latrones, aliquando interue niant necessana est , ut exempla sint quae
quae alijs regibus populisque inclament,
Bona tertio, si cosipsos spectes qui puniuntur. Pro ipsis enim. quia non tam vitio licc. aut vindicta proprie est, nec viriquam beWi o ρυ-gnum illud numen ex ira ornas petere hi M. imbibit acres, ut pie poeta impius ait: quam cohibitio quaedam a scelere dc inpressio: dc, ut cum Graecis signanter dicam, ' κολα :, ἀγλύ τι μωμα Vt mors honis dementer saepe immi illa, ante scelus: sic desperate malis, in iis celere. quod ita amant, ut nisi scistione ab non auestatur. Sistit igitur deus est taenem hi illum cirrsum, dc peccantes paracisque pec-λ care benigne tollit. Donique poena omnis bona, Iustiti adspectu: sicut impunitas ma- n la, quae esticit ut diutius scelesti, id est miseri mi vivant. Acute Boethus: FAciores e ei r bos supplicia luentes, quam i nusia eos iustitia a
na cor Neat. de caussam dat, quia bonum ali- .
quod ijs accessiti poena videlicet quod in roliquo cumulo criminia in non habebant.
De Fine quarto, qua homini ambiluus est. v pei tinere vela conseruationem tutelamque i uers vel ad Cultu. Si uti uberius explicata.
α remotior, quam ut hutnanae mentis v
stigium firmiter eum premat. Per nubem dumtaxat videra de sus picari mihi de eo ius, non scite; ambire , sed non adire. Finis quem intelligo communis est, oc tangit , Conseruationem sitae Cultum Vniuersi. Ac de Conseruatione quidem eo suspicor, da deus ille qui sapienter haec omnia condidit n. i. α disposuit; ita condidit, ut sin uia certo 'r I .
numero, augnaciato, pondere dei ni reti nec
modum eum generi cuique excidere fas, o Q
407쪽
sne inclinatione omnium aut ruina. Ita magnis illis corporibus sui termini, caelo, mari, terrae: ita animantium cuique saeculo descriptus numerus: itemque hominibus, Opidis, regnis. Excedere ea volunt 3 turbo igitur cladium aliquis atterat necellum est oe tempestas. Nam aliter, noceant laedantque se, ,- - pulcher Uriun hoc opus Universi. Atqui cedere volunt saepe, praesertim ea quibus Diis . data lex gignendi crescendique. H mines ecce vide. quis neget densius per naturam nos nasci, quam per eamdem mori 3 adeo ut
im. si duo aliqui nomines ex suo coetu centena ca-
α pita paucis annis producant, non occidant ex ijs dena aut vicena. Gregem pecudum crescat immensum, nisi pecuari j quot annis secernant aliquas & eligant ad macellum. Aues & pisces aera siue aquas breui impleat, nisi dissidia quaedam & velut bella inter ipsa sint, itemque insidiae ab humana gente. Opida aut urbes. struit de aedificat sua quς-que aetas: de nisi incendia interueniant aut ruinae, vix ceperit ea nostet de alter orbis. Et
licet, in cogitatione simili, perambules nat turam hanc rerum. Quid ergo mirum, si 'ω, saturnus ille patet falcem interdum immitatit in lutariantem hunc agrum, & super-: --α sua aliquot millia peste demetit, aut bello3η-sto Nisi faceret: quae iam regio capiendis nobis sit Z quae tellus alendis Z Pereat ergo iure jn partibus aliquid, ut summa illa summamino rum aeterna sit. Vt enim moderatoribus
reip. situ populi suprema lex ea : sic deo, mundi. At de Cultu coni j cio dupliciter.
- . in Primum, quia ornatum nullum in hac vasta machina concipio, sine varietate & di- stincta vicissitudine rerum. Solem illum pulche rimum sateor. sed gratiorem tamen M. .. o. ς in roran a nox facit , de pallium obdu----- ctum nigrae mavis. Astatem amoenissi-
mam. sed quam Hiems commendat, dcflacialia illa marmora , dc canae nives. Quae si tollis , reuela sensum gaudiumque intimum tollis, siue lucis, siue aelius. In hac ipsa nostia terra, non una facies me dele. at. sed plana videre capior & colles, valles S rupes, culta & arenas, prata & hluas: semperque fastidium & satias , comites . paritatis. Et in hac vitae, ut sic dicam,scaena, cur idem habitus mihi semper. placeat &vultus Imo non placeat. sed, meo animo, Alcedonia. interdum de malaciae quaedam sint, quas mox bellorum aliqui turbines abrumpant , de saeuientium tyrannidum
processe . Quis voveat hoc Vniuersum,
sicut mare mortuum esse, si motuὶ sed & Cultum etiam alium odoroe magis setium,& cum interiore fructu. Hi - . storiae mihi praeeunt , incliora omnia
molliora serὸ subsequi post cladium istos
nimbos. Bella populum aliquem exagitant. sed eadem ' exacuunt, de ingeni j iiam culturam plerumque inserunt de ar-- ω tes. Romani olim orbi terrae acerbum iugum imposuerunt: sed iugum salubre exi-- - :tu, quod, ut sol caliginem ab oculis, sic bam τοῦ α bariem ab animis fugauit. Quid Galli nostra M. aut Germani nunc enemus, nisi magni imperi j illa lex nobis adsulsistet 3 Feri, horridi,
caedibus alienis 5 nostris gaudentes , dei
hominumque contemptores. Ideinque, ut
auguror, nouo huic Orbi eueniet : quem Iberi salutari quadam saeuitia exhauserunt,& ijdem mox replebunt & colent. Atque ut ij qui magna plantaria habent, arbores alias transferunt, alias inserunt, alias excl-dunt: eaque omnia perite administrant, ocin bonum ac fructum : sic in vastoli mundi agro deus. Scientissimus enim ille cultor est: & alibi onerosos al iquot famili rum ramulos destingit alibi hominum aliquot soli a decerpit ac destringit. Iuuat hoc stirpe imat illi cadunt,& haec volant ludibrium ventis. Videt enim gentem illam retorridam ,& virtutum iam est tam : ei j-cit. Aliam asperam de in frugi seram: tran sert. & quasdam inter se etiam confundit,&velut insitione quadam miscet. Vos, labente imperio, enerues do stam Itali,quid optimam terrarum occupatis 3 cedite. & duri
illi robustique Longobardi felicius exe ceant hanc glebam. Vos mali de molles Graeci perite: & crudi illi Scythae pangantur & mollescant in hoc solo. item e confusione quadam gentium, vos Frauci Galliam,Saxones Britanniam, Normanni Belgi eam & finitima occupate. Quae Omnias. -& plura, Lipsi, prompta non ignavo Lecto
ri ex historia,& eiiciatis rerum. Attollamuriam igitur. Ac quidquid noxae priuatilia nobis insertur, prodesse sciamus in parte aliqua Vniueis L Huius gentis aut regni interitus, alterius orciis erit: illius opidi occasio, exstructio noui : nec quidquam propri) blainterit, scd mutat. An soli Belgae nos eximi apud deum simus 3 soli felices perpetuo, ocFortunae tantum albae pulli Inepti l pluresimo liberi magno illi patri sunt: quos permitte , quoniam simul omnes non vult aut potest, foueat de in sinum recipiat per
408쪽
interualla. Fulsere nobis nostri soles: nox paullis per hie nunc sit, & radiatum illud tu men abeat ad Hesperios & occasiam Seneca, ut sol ci, ad hanc rem apte & alte : Vir satapiens niti' ignetur sibi acci cre, tarque id ipse qui Lu tali τι tur, ad conseruat mn Vm- uersi pertinere ex bis esto quae cursum mundi Ociumque consummavi.
Gutra iustitiavi diuitiam metus , via rara οἶ- temor cur impares prenae ea inquisitio ab hemone remota, ostensa imput
CVM interiungeret hic paullinia Langius,
excepi. Quod sons aquae viatoribus in aestu: id mihi tuus iasno. Fouet, recreat, defrigerante quodam succo febrim meam ris M - temperat & calorem. Sed tempcrat etiam, non tollit. Spina mihi illa in animo, quae
et ' priscos quoque pupugit, de imparitate puniendi. Quid enim ita Langi , ii aequabilis Iustitit illa lanx, telum hoc cladium,
Cur inquam imi neriti aliquot populi euertuntur: & culpae maiorum in posteros saepe expetunt & nepotes 3 Fumus ille acet mihi in oculis: quem, si potes, rationis radio tolle. Langius coiit acta fronte, It ne adolescens, inquit, iterum mihi exorbitas nolim. Vt enim periti venatores canem non sitiunt aberrare, sed insiliete 'ni serae: sie, ego te vestigia illa tantum velim premere,. quae signaui. Fines cladium tibi ingero, ut si bonus es, exerceri te sentias; si lapsus, al- leuari; si improbus, puniri: tu me rapis ad caussas. Vaga mens, quid per hanc curio sana curam tibi vis 3 Tangere caelestes illos iunci Z liquestes. Scandere in Prouidentiae . arcem' cades. Vt papiliones, de minuta quaedam animalcula, vesperὰ lucemae tu incia ide inlidein circumuolitant,donec amburantur: sic humana mens latituit circa
rem esse suo effectu: at deo &eius voluntate nihil prius aut maius. non ergo ulla eius cata a. Deus praeteriit, deus tetigit: quid ultra hic vis 3 Summa iustitia est, ut rccte de pie salvianus ait , molunt, Li. Tamen rationem aliquam huius imparitatis exigi mus , inquiunt. A quo a: dcone 3 cui uni licet quod libet: de nihil libet, nisi quod licet i Si seruus a patrefamilias subditus a Principe rationes cxigat; ille contumeliam putet , hic rebellionem : tibi plus animi aduersus deum est Apage te peruersa
riositas. non aliter Daec nitio cosat, quam si is v a reddatur. Et tamen cum omnia sece h ris; noli euolues te tuis tenebris,nec ad consilia illa & consulta vere Tacita pertinges. Egregie Sophocles:
Tamen mi curiosis sat is sivi , si aratim ad tres
meteres obtemones responsium. primo ad eam de Malis non punitis: quos disserri ducemus , Non dimitti.idque vel hominum ipserum causa: vel natura qu am dei, quae ad supplicium levia.
arcanam illam flammam. Cedo cauilas,
. inquis, cur diuina vitio hos praetereat, illos tangat. Caustas i tutissime dicam, menelaire. Non enim cepit me umquam calestis illa custa, nec ego eius d icta. Hoc tantum seio, caussam ante omnes caussas
ei Te , voluntatem dei. A qua qui quaeritaliam , vim & potentiam ignorat naturae diuinae . Nam caussam omnem necessum est , genere quodam , priorem A maio-vnis haec & simplex via. sola hic tuta, Lipsi: reliquae fallaces & lubriet ad 'lapsum. In diuinis superisque unum acumen est illiscernere ; una scientia, nihil scite. Tamen quoniam olim& nunc inuoluit ingenia haec nubecula : euoluam ea te breuiter, si possiim, & haerentem trans seram quoque per hoc flumen, Tu cael stis & ctem a Mens cin altum suspiciebat; pacem veniamque mihi da , siquid itiliis arcanis minus pium puria nave dicam, adfectu tamen pio. Ac prinasim, Lipsi, m- - muniter Iustitiam suam adserere deo videor , viro isto ictu. Si adspicit res bu manas deus, etiam curat. si curat, regit si regit, iudicio regit. at si iudicio, quom do iniustE 3 Non enim regimen vllum sine eo sit, sed congeries, confusio, turba. Quid hu
habes quod opponas huic telo quod scutatum aut quae arma 3 si verum fateri vis, imperitiae hunonae. Non capio, ais, cur hi et
pinuaritia hi non puniantiar. Bene habet.e
pone ad imprudentiam, impudentiam adiunges , & vim diuini illius purique iuris quia non capis, carpta λ Quae potest contra iustitiam iniustior esse ratio 3 Si hospes aliquis arbitrari leges aut instituta patriae
409쪽
mae velit, silere eum iubeas de facessere, comptu fit. I cnc Synesius: 'Tρ o quia non capit: tu terrae huius incola, teme- πα citata nec male prisci,qui ab liac mcn- id damnabis ignotas caeli legcsuu opus, con- te Deos fingebant lancos habere pedes. Vt his t. . litorem' Et tam eii age, liceat. premam te quantumuis seruidus de vindictae properusi enim iam propius , de calumniae tuae ne- sis,non videatis aegre ferre debere hanc bulas distincte examinabo ad 'tionis, ut ram: quae ita poenae intcui allum est,ut sit de postulas, solem. Tria obiicis. quod malos augmentum. Dic milii, tragoediam si spe- non puniat: quod immeritos puniat: quod dies, an indigii Ste si Atreus ille auid lares es, substituat de commutat. De primo, prisis. in primo alteroque acui, sublimes per scae- - . m Malos, ais, diuina vitio inale praeterit Ilia nam 5e elati paullis per incedant Z regia G2 an is ne praeterit Z imo, ut em sciatio, differt. Si minentur, imperent Θ non Ninor. breuem ma una aes alienui hab ira , de ab ills cnim felicitatem eam esse scias, de exspectes dei tote statim exigam, huic in diem repo- ut foede mox ruant in extremo. In mundinam: quid culpes 3 arbitri j enim hoc certe hae autem fabula , cur iniquior in deum, mei de sponti . Atqui idein facit magnus il- quam in poetam aliquem es t ille impius le deus, cui cum poenam improbi omnes floret, ille tyrannus vivit. Ita. sed cogita debeant, ab istis eam statim exi it, in alijs primum hunc actum esse: de iam ante ani- differt, sed cum si nore soluendam. Quae ino tecum praecipe, gaudium illud manere a. hic iniquitast Nisi tu dei vicem fortaste lacrymas oc angoros. Scaena haec mox san
sollicitus es , dc metuis nequid ei pereat per
hanc benignam moram. 1tqui securus es, mi homo: nemo umquam decoquet supero huic creditori. In oculis eius omnes su- iis, quocumque fugimus: imo in nemo
de in vinclis. Sed vellem inquies, tyrannum illum nunc puniri, dc praesciati Cede eius satisfieri tot opprellis. clarior enim ita iam bis dei iustitia. Clarior iustitia λ Imo tuus mihi stupor. Quis enim tu ille es, qui deo non ad poenam soluin praeeas, sed eius etiam tempora praescribas trum iudiceni eum tuum esse censes, an liἀorcili tantum ci administrum Z Abi, duc, verbera, caput obnubito , arbori infelici suspendito. ita enim mihi usum. Heu impudentiam s sed deo aliter visum: quem scire dcbes paullo clarius hie cernere, de alio quodam sine pii guine dissuri, de voluentur in eo puritur i stae aurataeque velles. Bonus cn im ille ii ster pocta est, nec temere migrabit tragoediae suae leges. Nonne etiam in Musca dissonas aliquamdiu voces fers, quia extrema desitura scis in concentum idem hic sae. At enim Punitioncm eam non vident semper' nire Te calor exagitat, de aufert vindictae
quae iam cupido. a quibus ille rem si
mus, exemplum spectat, de correctionein concipiunt iure nactum, quoniam ampliari quosdam in rigido hoc iudicio vicient. non absolui, diffundi poenae diem, non tolli. Quamobrem, Lipsi,hoc ten differti ali quando impios, non dimit xi : nec crimen quemqua in pectore gestare, qui non idem
Nemelim in tergo. Sequitur enim illa dea, dc ut cum Euripide dicam,
utilis ella pollit, de quando. Magna in menta temporum sunt , de saluberrimas pe medicina abi jt in perniciem , data non opportune. Caligulam in ptimo tyrannidis suae cursu sui balit : Neronem grassari paullo diutius fuit: diutissime Tiserium.
Decambige , quin eorum ipsorum, qui tum quoque querebantur, bono. Egent diutur no saepe flagello mali nollii 5: ineri endatii Tiores: at nos tolli illud statim volumus, de δε- coiiij ci in ignem. Haec a tarditatis ratio,
quae nos tangit: alia quae ipsum deum. cui
videtur insitum, ii Lina gradu advid AL m p c it, rari tatemque supplicii grauitate
Deinde ostensium plures esse Poenas: δ' quasi m
occultas interna que, quae scelus is sim com tentur, di quas improbi eougiunt numquam. γα graumores quam externae.
v AE tamen ut clarius capias, de semel te d
educam in arcem ipsam huius causi :hoc sciendum , triplices di nas esse poe-
Illas nas, Inlcmaes, Possum aes, Externas. appello, QvAE ANIMvM TANGvNT, SED ADHuc IN CORPORE. uti sunt angores, Pomitentia, metus, de conscientiarum mille in sus. Altera , QvAE EvMDEM AN ιMvM,
410쪽
Manet enim impressus ille inminentis
obita , scelestos manere etiam e priscis illis
: e tum, dolor, morbi, mortes. Et est quidem
in plerumque, ut eae omnes iusto quodam dei is iudicio in impios conueniant: certe quidemptiores duae semper. Vt de Internis dicam: - quis ille umquam tam proiectus ad omne nefas, qui non acria quaedain flagella in animo Je velut ictus senserit, siue in faciendo scelere, sitiae magis iam facto Z Vere enimii λ O. . . διHinc A, ut Plato olim . dicebat: vel . vi verius 5c fortius Hesiodus.
sceleri sceleris supplicium : de nihil in vita
securii in solutumque, praeter Innocentiam est. Ut cruciarii , Romano ritu, crucem si iam serebant, ipsi ab ea mox serendi: sie impiis omnibus conscientiae hanc crucem deus imposuit, in qua poenas luant prius quam luant. An tu solam eam punitionem censes, quae incuri it in oculos 3 quam in pusculum hoc subit 3 Non est. externa ista omnia leuiter nec ua longum nos tangunt: interna sunt, quae angunt. Vt magis in morbo iudicantur , qui tabe aut imi core laborant, quam qui inflammatione aliqua aut febri : de tamen hae magis apparent:
sic in grauiore poena improbi , qui lento
illo passu ducuntur ad aeternam tuam mortem. Caligula olim per saeuitiam impe-
rare solitus. Ita feri, it sentiat femorini a illis
Cloas euenit, quos carni sex ille animus cottidie minutis ictibus cedit de pungit. Nec spici dot ille tibi imponat, Se circumfusa potantia, aut opes. quia non magis illi ideo felices aut beati; quam lani, quorum febris aut podagra recumbit in purpureo strato. Mendicum aliquem in fabuli vides. qui regis personam sui inci, auratum N pulchrum. vides, sed non inuides: quia luere sub auro illo scis scabiem paedorcio, sordes. idem exsilima in magnis omnibus istis 5c superbis tyrannis : ruorum mentes si recludamur, ait Tacitus, possint a Juci laniatur ' ictus quando et u eorpora verberibus, ita aeuitia, libidine, sis considiis animus dilaceretur. Rident illi saepe, fateor: sed non verum risum. Gaudent : sed non germanum gaudium. nono A. hercle magis, quam ij qui capitis damnari
in orcete attinentur, oc talis interdum aut
s. - tesseris fallere se conantur, nec fallunt. supplicii terror , nec tollit se umquam ab oculis imago luridae mortis. Vide mihi. si des, dimoto externorum isto velo, Siculam illum tyrannum: DiHri Ius ensis cui super impia
Audi Romanum illum lamentantem: mime deaeque peius perdunt, quam perire cottidie insim Msentio. Audi alterum ingemiscentem: ' Er- - N , i, Io ego flus nec amicum habeo , nec inimicum : Haec vera illa animorum tormenta, Lipsi, hi cruciatus, an semper, poenit cre,inctu re : quibus caue compares eculeos ultim fidiculas, uncos.
Os etiam Postumas manere improbos.
plerumque imo ipso Externas: quae exemplis aliquot i ustribus ad musae.
nas poenas: quas e media Theolopia posuisse mihi satis sit, non euoluisse. Adde etiam Externas. quae tamen si desint, cum priores illae irrogentur, quis caelestem Iulii
tiam iuste culpet At non desunt. nec fa clam umquam certe raro quin aper-tὰ scelesti de aliorum oppressores , poenas fi o nitem luerint spectabiles dc apertas. alij ci tisis, alij serius: alii in se, alij in suis. Vides o lde quereris Dionysium illum in Sicilia,
stupra , rapinas , caedes, multos annos in .pune exeroentem l paullum sis time. vide bis eumdem inox infamem,e torrem, inopem, a sceptro quis credat Z ad serulam
deuolutum. Ille magnae insulae rex, ludum Corinthi aperiet, ipse Fortunae verus ludus. Parte alia , Pompeium in Phars lia vinci indignaris, de exercitu in paen)e Senatu 3 ludete & lasciuite aliquamdiu in ciuili sanguine tyrannum ignosco. video enim Catoni ipsi clauum hic tantum non recti iudici j extortum, d elicitam ab alto pectore ambiguam vocem , Res diuiuas mustum habere caduinis. Sed tamen tu Lipsi, tu Cato , flectite paullum huc oculos: unus adspectus in pratiam reducet vos cum deo. Caesarem illum videte, superbum, victorem, opinione sua de aliorum iam deum. in Senatu, dea Senatu interfectum. nec simia plici moti e , sed viginti tribus plagis consectum , instar serae in sanguine suo volutantem. de quid amplius vultis in Pom