장음표시 사용
581쪽
i omnis, Templum suu us isse referatur. Cicero: Hom Ws tuentur ictam globrem , quem mTem , hoc me tum vides, qui terra dicitur. Vbi Macro
bius appositό: aeui qui humanoa pectui sub
iicitur , Templum eius macauit qui sola mente
concipitur. Ut, qua haec veneratur H templa, tum tamen max:mum debeat coultori: sciatque
quisquis in usum templi huius inducitur, ritu sibi visendum Sacerdotis. Bona, bona postic-' 'ri ina monitio :& Plutarchiis accedat, Templum essehuue Mundum, si cratissimum quidem ac religiosi mam. in quod permum inducimur,
o Drores nou sienorum Isrdorum manufactorum ,sed Solis, Luuae, Dorum. Et addit, haec veluti initia δ' mystema quaedum esse, tranqui is si di laeto nobiis animo spe lauda ac pom is I Ptalo dcnique Iudaeus claudat i ab
mus, aptas, & pro splendore ac dignitate Niri es, Mundi, nec supra. Nihileno omnium rerum ait Stoicissans Tulliust melius est Muvis, m-hil praestabilius, nil il pulchrius: uec Iolum m-hile I, sed ne cogitari quidem quidquam mehus potest. Vide ipsum totum, vide magnas par-n,id insta. uasque paries: omnia ita constituta stat, et neque ad isium meliora e e potuerint, neque ad si eciem pulchriora.
Factum e Mundum a Deo , caus bdiminum: 6st breuiter, quomodo sit fictius.
TANTI autem operis quis alictor 3 Nullus , aiunt qu'dam, & ab aeterno suit, aeternumque erit. Alij qui factum stituunt, partim a Natura ut Strato: partim a Forte &4 Casu, ut Epicurus. Stoici verissime, a Deo& Prouidentia elle. Passi ita:&Chrysippi, apud Lactantium,argumentum validum sa-D, i a b , n) cxstat. Siquid e i, inquit tardissippus, quod ef siciat ei, quae homo. licet rati e praeditus, fere
sapientitu homine. Homo autem που potes s ere lesia: ergo i , , quod haec esse erit, superar vem arte, consim, piradentia, potestate. uidigitur pucia r e , nisi Drus Nec testimonia
congero in sententia decantata: illud addam, uare, uomodo, ubi, Euando, rualem secerit Deus 3 Quare 3 sua,inquiunt,& hominum caussa. Neque enim alius ei finis fuit, quam potentiae & bonitatis designatio,in maximo optimoque opere sic ostensa. Cicero: α rum igitur cauo quu dixerit rfectum se Mungum e Eorum fauet animantium , quae ratio Vtuutur. hi sunt homines, quibuγ prose in nihil eg melius. Et de altera sane parte, nostri Doctores consentiunt. ut Lactantius : Vera n ra i sententia Stoicorum, qui aiunt m ira causi. 'r Mundum ege constructam. Omnia emm quibus constat, quaeque generat ex se Mundus, a uti talem hominis accommodata sunt. Et singillatim ibi exsequitur: quod ante eum Cicero accurare , De Natu radeo tum. Neque Seneca id iri negatum voluit haud ita veri de partium transfuga) cum scribit: Non enim nos causi a Deli. Mundo hum in , hiemem aestaremque referen irsicis issa leges habent, quibus Emona exercentur. Nim is nos seu pioimus, si digni nobis videinur,
propicr quo tanta moueantur. Imo vero, o bone , propter nos vel maxime ista mouentur:
sed pon solos; de hoc voluisti dictum. Dij quoque hic suas partes habent. Itaque alibi
scribis : j non per negligentiam uos Pu re, Lib. quibus tam multa genuerant. Cogitauit enim vos ame Natura, quam fecit. Ita est. Prouidentia
hominem,& pleraque ilia homini secit. Sed uomodo fecit, di quae compositio aut digestio molis huius fuit Z Zeno apud Laertium ita prodit: τ . γ, - αρχαζ κα' ἀυππ ῖν,, PL
ή ,γlia: Deum in principio, cum apud te esic I sentiam omnem per acrem in aquam conuerriti e . Et it in fartu semen continetur, ita Deu qui seminalis Ratio mundi e i, tale semen reliquisie in Humido , quod facilem aptamque operi Materiam praeberet, ad rerum deinceps generationem. Dein e progenu e primum Elcmenta
quattuor, qu m. aquam, acrem, terram Ait iu
principio: J ipsis Sacrorum nostrorum verbis. Ait, cum apud se e fer. J Pie de pulcbre. Deus sua persectio, sedes, regnum: cui sibi si cit, Ocitque con D: M, sed. vi vir summus nostri a ui, in Carmine sui tDeo scripsit plane diuino. Deus sibi,& suum ei esse, his licit: quidni t in ipso omnia, ipse
omnia. Itaque frustra S pro humana imbe
cillitate iliae quaestiones, Quid iaciebat, agi
582쪽
PHYsi OLOGIAE STOICORUM LIB. U. s 77.
sistis. tabati Vel Seneca noster respondeat: Iviter . res uto mundo, di 1 in um con se is , paullis ercessunte tu , AC v IESCIT SIBI gitationibus suis traditus. Optime. vis &ego
inquid audacter, siue argute 3 Idem quod nunc facit, fecit. Erras, qui in Deo tempora disparas , omnia ei sunt in praesenti. Poeta Christianus olim, Claudius Victor:
Euvabatque potens in mate te creandi, Et sectenda videns, Iguendaque mente capaci Saecula dissucum: ω quidquid tepora Volusit, PRAEsENs SEMPER habens. immensum mole beata I KcNvM ERAT IPSE SV v M.
An deerat occupatio, haec qu. x fuere, filiae sunt, & quae instant, contemplanti 3 Pergie-MEmus,f entiam omuem vertige.J Si deprimo conditu intellegit, Materiam cape: sin dereparatione Mundi post exustionem, cape Ignem reliquum de in eo semina rerum. Per terem. J Ergo vel Materia, ycl Ignis ille reliquus . Aere tenuior. Et ita est. quonia tradebant Stoici distundi, & vel totum Vacuum illud occupare.Contrahitur igitur, sed gradari iii,& habilis fit corporum generationi. Primo autem in Aerem quia facillima ea mutatio ab Igne. Deinde,ait, In Aquam J Haec igitur proxima facies Materiae, cuin elementa scia ita. Ideo vetus opinio, Aquam principium rerum ella Thaleti adscripta. Quid Thaleti εHomeri ante illum suit. apud quem legas ni sis μ' '
- flumina magmoceani,cuus squi rebul praebuit ortum.
Vis aliquid clarius Ziteratque alibi,& vocat
rie in atque etiam vaporationibus eius aluntur. Postrema autem ipsa verba, te Matre in utrice, Plato in Timaeo adsumpsit, de Materiae aptauit. Quin de Barbarica vetus philosophia in hac parte: Brachmanibus apud Iudos, ait Strabo, αρχαὶ ιδὴν Inoi,
ala principis , Mundi autem aqua. Sed quanam rerum alia i credo singularum rerum,
quae ex Elementis; ut ad proxima principia hoc reseratur. Iam &AEgypti j Philo notat
m G eis: δ γυροως εα με μου , ερχis ἡ αν ἴλωνί iri λ u γ pH : Aquam eximie coluerunt, principium Vmue generationis eam censentes. sed pro tota Stoicorii sententia, Seneca au- , nati I diendus: Aqua, it Thales, valentissimum et emi. LIPSI Operum Toni. IV.
tum est lac fui se primum putat, hoc surre, se
omnia. Sed nos quoque Stoici aut in eadem sententia, aut in ultima sium s. Vltui ex haenempe omnia surrexit se. Quo ducere de Manilium postis, imo dcbeas: Seu liquor hoc pepirit ne quo riget arida rerum Lib. t. Materies, psumque Vocat, quo soluitur, linem. Inter variantes' sententias Mundi conditi, nec Stoaeam omittit: & Siue, inquit, Aqua initium rebus fuit, in quam ualetia se vetatit: quae deinde iocat ita legerim,non Vorat)siue adhibet ipsum Ignem, qui destruit dem
varias formas mutat. Silae. qui soluit de d struit,in Σκπυρο σιNeque aliud Stoici decan tatum illud Chaos interpretabantur, quam hanc Aquam: non illam Elementi. Philotanem ita audi: των δε Σπι -- in i De iniurat εω cir υ, P λ - του ρα risi ' :: uidam Stoicorum Chaos existin ut Aquam
ese, a fusione sacrum vomeu arbitrantes. Sed qui diu in Aquai pergit Laertius: icum, qui heminalis Ratio Hi, relinqui in humido. J De Deo enim haec verba, eiusque Ratione i etsi obseuriuscula sunt omnino capienda. Ita
tum appellant , tamquam in 'tu femen. Vides eamdem ibi imaginem, &iplis verbis uti hic ponitur. significat autem, imm bilem per se de inessicacem Materiam alii mari ab hoc Ignei illo qui Deus, S: Ratio: non aliter quam semen eiusque spiritus de
calor scutum sermant,augent, alunt. Notanda i itur & hie vocula: qua crebro in hae Generationis re utuntur. vi Seneca: Causia autem, id est Ratio , Materiam format. no. V. Iterum : Incorporalis Ratio, ingentium operum artifex. Ingentium, totius Mundi. Ait,m- - . iacorporalis: quia mens ipsa Dei est, & ani misimus; ut sic dicam Ignis. Fatum interpretatur Zeno, alii Prouidentiam : & vltouissensu poeta Manilius c germanus Stoicus saepius usurpat. Vtin ista regignendi, Sidera de caelum, ei te Caelestis Rationiis opus. Tale ,. i.
semen reb us e. J Ipsum Ignem, liue Cal
rem, qui Humido miscetur, vocat Semen : Ratione taliten illa semper adiuncta. Plutarchus, aduersus nostros: INoasu, is α ρ λ γη-- ρυα ami: Mundi semen Ignem dicum. Alio
verbo, sed eodem sensu , Aristocles apud
583쪽
& Deus, siue ipsa Ratio, ab hoc igne dispa
randa. Zeno, apud Ciceroncm, statuit quem se ipsam uaturam , quae quidque gigneret, strememtem atque sensius. Qualis auicin hic Ignis 3 non ut ille noster, qui cuncta disturbatae dissipat: sed ii talis ac salutaris, qui omnia conseruat, ait, auget, sustinit; sensu ine astit: qualem in sideribus videmus. P l a autem super tota hac re, ubi de Emilione mun
ν mi: Gigni Mundum, cum ex stoe qui exustioni reliquus o Mentia vertitur per Aerem in Humorem. deinde crassor eius pars sit Temra ; quod ten ius, Aer; reliquum magiis tenue,
linis. Sed hic quam omittit: antea positam,& recte. neque enim Materialis illa aqua siue humor, vere elementum Aquae est, sed faciem dumtaxat eius habet, multifaria alioqui mixtione. Haec igitur in breui stoicorum sententia, super rerum conditu : cum qua valde Trismegistus ille consentit. A no , inquit, αγρο ἐπέβη νῆ - , ' ρ-όα μ γλως et,ia εἰς υ : Eatio sancta siue Uerbum rura superuerit, Ignis purus exsiluit ex Humida naturam alium. Additque mox: Eo. μα δὲ - , ὀ imγ' ιδ νον λ πν - - :ύMouebantur autem a Ritione lueritab, qt siu-erea ferebatur, ad auditura. Est sane nostraic Ratio est linis. Quid in ipsoMoyse,rerum primordijs, nonne Spiritus Donum ferebatur
,uper Aquas uisus prosccto paria de
Tris megistus, & Zeno supra, Rationem per Materiam decurrere. Quod Tertullianus alludit, an & ridet Z Stoici iolunt , Deum sic per Materiam decucurrisse, quomodo mel per fauos. Rideat: Metaphoram non indecoram, iacca sacris longinquam, ego putem.
Iu vacuo Mandum librari. Vere vitum videri: quare forma eius circitet.
QVomodo iactus, quod satis sit, diximus:
Vbi autem,& quo situ Un medita Vaculit Chrysippus apud Plutarchiatasque hanc cau fisam permansionis eius e se, quod entia omnis iusui medium tendat. Est ipsa sciatentia, quam damnatum it Epicurus, dia ex eo Lucretius:
IPud in his rebis longe fuge credere, Memmi, iat
In medium summae, qt o dicunt, o tantis:
Atque ideo Mundi Naturam stare sine ussi sui bis extemis, neque quoquam posie resilui
Summa atque ima, quod in medium sint omnia nixa.
Damnat, sed parum iuste: de in Tertia, quae se sustinet, de undique in se redit, eadem ratio, nequc alia, valet. Plutarchus etiam, dicto loco, irridet : quia Vacuum omne spernit. Non nos hercle,& cogitatui cuicumque
aliquid Vacui extra Mundum, vel inuito Occurrit. quod praeter ante dictos , etiam Philo Iudaeus palam adstiuit, de in Scripturis Ab si um dici contendit. Quid Augustinus, an non extra Mundum in ita oesia locorum cogitari ostendit3 Ut Stoicorum asse tio neque lain singularia sit, nec ex facili aspernanda: imo 1 heologorum optimis etiam hodie propugnanda. Addamus, Amudo sit factus: et si apud Stoicos quidem nihil supercare legi. Imo credo eos censuisse, certum non e tam eius ortus: quod Iulius in ii, Firmicus tradidit , certus eorum adlic la& satelles. Tamen curiosa inquisitio huc quoque tuit, de Vere natum esse volunt, Sole in Ariete existente. Panegyristes ad Maximianum : 'Diuinus il e mestrae maiestatas omtus ino, quo leuxit, ati picio Vcris algustrior, a gustiore fulgens luminis claritate , quam cum
ORIGINEM MUNDI NASCENTIS animauit.
Et statim: Ofel x beatumque vernouo partu
o tempus, qua merito OMNIA NATA egere
rum moluentium, ita nunc aeternorum auθὰ
Imperatorum. Virgilius: Non alios prima crescentiis origine mori J uxisse Iies, abumve habui e tenorem credi crim. Ver icta erat, Vermum age aetorias. In Carmine veteri: Vere natus orbis ea D uus Ambrosius & caussam addidit : Inde ioportebat mundi exordium capi, ubi erat oppor- tuna omnibus mer temperies. de C sice tis mundi imaginem annus expr sit , t 'si hibernas glacies, atque hiemales cali πω, cremor obto Verni temporis/lendor eluceat. D. mascenus itein in hac parte: Tu α G OL ii.
r. ωγά, Θ . , Ο, η, aeuuture sunt a Soleam tempora siue conuersiones. Prima Verna, in qua Deus secit umuosa. quod docet etiamnunc forum in ea germinatio. Vciba Scripturae adspicit: Gir et terra hiabam rvirentem,
584쪽
PHYSIOLOGIAE sa cientem semen, et lient m pom ferum. Et
nonne probabilc est amoeni stimo, & maxime vegetabili tempore,cuncta coepisse)cum& animantes pleraeque saetificant, de ali x natu rae partes concipiunt aut parturiunt, Gisi dicamus de ipsaria totam peperisse. At sunt tamen qui sortiter abnuant, Hcbraeorum auctoritate consili, quibus principium anni in Autumno ibit:ergo de Mundi. Non ultra inquiro cum ad Sicrorum auctoritatem itur, Philosophiae fines iam res egreditur, de ad Theologiae abit. Hoc tertium potius, diua sconditus, de qua sori 3 Rotunda. Ita Sto: ciapud Laertium: de caussa. Γ:ρα si ταιίη- σέ - δι --ἀ Nam is motum talem fguram aptism.ini. Plures caussae in Manilio: . r. Haec aeterna mauet, diuisque assi forma,
Ciui neque principiti est v quam, nec siniis, in ipso Sed similis toto remanet, terque o ia par est. Apta scilicet ea forma ad perpetuitatem motus: denique Diuis par, ut ait, uti quia Astra sic spcctantur; vel quia principio dc fine caret, ut ipse Deus. Obserua autem hic Totum.
ὀλον, Stoico sermone, ut praedixi. in Platonelaum, ratio quoque alia . quo a qua animante i Mundo i omnes reliquas contineri Vc et avi mantes,
hunc ea forma Rurauit, qua una omnes reliquae firmae caucluduntur Ist enim capacissima, est persectissima ea sorma. Et iccirco ait explicans Apuleius 3 perfeci Dio ου pulcherrimo. ia . a. Mundo instarpulchrae ω perse haerae a bracatore Deo quaesitum est, vi sit mini in gens:
sed operiens omnia coercensque contineat. Pulcher
ν admirabilis , furque similis, sibique re pondens. Quod ipsum in capite humano Lacta-DE Ohise. tius considerat: quod Deus,inquit, orbi ergio ιο simile formauit, quia orbis rotunditas perfectae rationis est acfigurae. fo igitur Mens C ' i'nis ιge diuinus, tamquam caelo, teritur. Ab hac sententia Homerum fuisse argumentantur,. quod ' αm e αγαλ dixerit: non in agnitudi ne, sed figura, quae finis est expers.
D maleum csses se , Ratione prae itum. Parites eius libatae. I fam animam, Deum esse.
Ei Mundum quidem talem ac tantum vides, sed in externa adhuc facie: nunc animi sensus ad interiora, id est ad Animum
eius mitte. Ita enim consensu Stoici, sentientem eum , intellentem, sipuntem: & quid te motor 3 Animal raraovale cilla. AvD. Hoc dicunt 3 repudio: Et procul a mera hoc aio ratione repulsum. I. LIPSI Operum Tom. Iv.
Lips. Et ego tecum: sed quid iudicare, prius quam audire properas Z intellige,3 tum cense. Et sententia haec non illorum primitus,ne nescias a Socrate de Platone est,qui protuleiunt. ille in Timaeo, ut Cicero vertit: α Propter non est cuuctandum profiteri, si mo aliquid inueitigari come οἱ is a potest, hunc Mumdum Aui male e , idque inte lacus, diuina I'rouident a constit uti m Et saepius iterat, de inter ' Heu α dogmata habent se toris. Sed illis omissis,Stoicos audiamus: de quibus ita
non avimante praesi tutius est:mbol autem undo praestantius; Mimans eni igitur. An tum porro est e , liquit ex us ά Anima , q ae particula auulpa est ab illo. Boethus tamen dixit, non isse Animal. Vides adfirmationem, de additam rationem : Quod animal praestantius non animato. A Platone ea est sumpta, in Timaeo. Fas, inquit, non est, nec umquam fuit, quidquam nisi pulcherrimum facere eum, qui αἱ
optimus. Cum have rationem igitur habui fet Deus, ) reperiebat nihil esse eorum, quae in na
tura cernerentur , non inter gens intelligente, mtoto ecvere , praestantius. Juentem autem et Pi
res an unctum es e sine animo nefas es: quocirca iintegi gentiam m animo, anrmum conclusit in corpore : sic ratus opus il ud essectum esse pulta ri ι- Mum. Platonis ratiocinatio est: Deus optimus optimum secit: nihil natura intelli ente melius: ergo Mundus intelligens. Si hoc ct iam animatus i quoniam intelligcntia sine anima cile non potest. Intelligentem cum dicit, Rationalcm sentit, quod consonat. Itaque Zenonis vcrba eiusdem rei sunt,in Se to Empirico sta : Si, quod se particeps rarἰonis, est mnui eo quod est i ius expers : es ergo Mundus particeps rationis. Et militer argumentabatur in eo, quo anima praeditum , quod Inanimatum. AvD. Neque nunc sine
risu audio: de quale istud Animal,& quas panes habet Z Lips. Partes Z Bene suggeris: dabo, ad hominis & tuum instar. Plutar- cluis ita distribuit. Stella sicut o CvLI L- centes tu facie Uniueisi orbem suum peragunt. C c c α MI
585쪽
D FVit ut Sol vi praestitus COR Dis, mi hoc sanetum
one letsi alitet Macrobius o codem vernis Sarapidos rettulerim , quos interrogatus a Nicocreonte Cypriorum rege protulit. AEgypti j enim istum Mortim murmum dicunt, idcit Mundam. Versus sunt:
m. Num: Terra, PEDES; AvREsponsetur in aether pur':
Longe i leo euies o C v L O s die lupa a Solis. Mutat aliquid in illis Plutarctii: & quis non pro ingenio possit Z Terram facit pedes, satissmb. ph, capposito: sicut Chrysippus St.icus eam dein
ammati a. Eil enim maxime compacta 5 mu dur , scd α infimo loco, ut Pedes. Hae ecba,. Stoica esse, et lana Io. Damascentis docet: Stoici, inquiens, Deum statuunt animum huius muri si, corpus reus t sum Vm. sum : oculos Tero, Solem, Lunam, astra. Sed & Manilius L ,. i. Stoicissam: flammaeque micantes,.su.e Mun i fecere oculos.
Oculos, id est stellas. Sed ut ad Laertiumrcdeam , a quo me leuiter abduxisti: altera in illo ratio cur Animal Mundus, uo nostra ex co anima auulsa.J Quasii dicat: Quod Animam emittit, ipsum animatum est: talis Mundus. Verba Zenonis huic sentcntiae, in Empirico: st o lemittit semen eius quod e particeps ration is, e ii rem quoqree rationis particeps: Mundus antem emittit tale fomen: es e eo Mi r u rarimis partice s. Cicero etiam truci. Arad. iaciat: aeui Sisticus est, non mali is approbabit
nunc lucere, quam huuc Mundum is es pie rem, . habere Mentem quae t V ipsum icata sit,
omnia m cretur, moueat, restat. Vidcs quam
adsit male h c nostris Nec soli tamen, ne crres. Omitto Platonicos , Aristoteles ipse scd cx aliena .mcnte inquiunt; alibi Animal Modum appellat. Tris inceis bis plata illime
mal se Naeum ab Ago,Homo. Et alibi, , immortale animal dicit. Sed itersim ad Laert ij verba, Ammam ex eo auulsam. J Quoὶ an Toto3 non, sed ipsa Anuria, quam Totidabant. Et quae illa3 Ignis. quis ignis8 Deus. Hoc d tersum a Platonicis nostri habcnt; et si audita sententia, non explora a, imponat. Nam ut iique Animam Mundo tribuunt , & Deum faciunt: sed diuerso paullum sensu. Plato Mundi animam ex Deo natam vult: nostri. Dcum ipsam cste. Illi quoque Deum. sed secundarium quem
dam, nec primum N patrem. Pro Stoicorum mente Varro, apud Ilidortura: Varro Ignem Lib. ror. Munia aut is dicit. Proande quod in Mundo uris omnia rubernet, sicut animus in nobis. suum vanis, l sybi cum est, inquit, in nobis, Guimus; cum exit, orimur. Augustinus, De codem Varrone: Micit idem au Zor acuta in Cis
atque dum moes , quod hi soli αγι- et turci ammaduertisse, quid e sic: Deus, qui
crediderunt erem e Animam motu ac ratione Mundum 'be nantem. Vox motu non omnino disse inuenit, fateor: & verius tamen credam, Mente. Cicero, de Stoicis: ruun- cta. um natura sentiente teneri, in qua Eatio pris cia insit, quae sit eadem sempiterna. suam mim imum esie dicunt Muudi , eamdemque seMeutem Sapientiamque pes Iam, quam Deum
icunt. Est igitur ijs Anima , est & eius γυγα, Rario, in Mundo; sicut in homine poni natis . atque ea Ratio proprie Dcus. Multa super hac re, e multis, possem: sed quod satis sit. dixi nuper, cum de ipso' Deo dis- δοῦ scrtatum. Cum Philone claudam, qui haec Va Chaldaei; manalle ostendit, & damnat: haticei, inquit , super alios homines Asbo
miam Gevethliacam excolentes, infera sup ris,caelestia terrevis adaptare us ere nitebam tur , tamquam Mus is ratiouibus omesa conca re conuenire inter se arebant, locis dis Uructa, cognatione comuncta. GΓι δ
et απαρ: L .m apparentem hunc in sensibis subiectum Mundum secticati sint C edi runt , aut ipsum solum se Deum , aut quae eo
continetur Universi animam. Fatum autem ω
Nebsitatem dei sicantes, et: sic dica , ω con-focrantes , sumo impietate vitam humanam repleuerunt, docentes praeter baec quae conost v x-tur , nulgum esse omnium Cresi m. Sunt ipsa Stoica, qui Tatiencia in hac Anima Funum de
586쪽
Necessitatem etiam interpretabantur. Absumda igitur, sic accepta. sed e quibus subtilissime argumentum, pro Dei unitate, contra Lib. iri. Gentillis Arnobius ducit. In Plutosophiae memorabitos studio, et niuersam i Zim molem Mundi, Mimal esse unumJapiens, tionabile,cossultum, PROIIABILI asseveratione desistunt: quorum si est vera, qu lixa , certa sententia ; etiam illi continuo desinent D Gruns in eno portionibus constituebatis. Vt enim homo unus Veruit, ye manente siti corporis interritate,m homi s mu ros fictu i s neque homines rursus multitudinis, iuncAoniis i sterentia confertiata , in inuis sev-jus simplicrtatem mustari: ita si Mundus animal
tur : nec in plura potest numina δ' pari s nec si
eius particulae Dii sint, in νmus animantu con-s aeutiam cogi atque verti. Audi lii. iain te.
cia in damnamus, etsi probabile hoc cum Arnobio: quia certum, diuinam illa ira vim per omnes Mundi partes ire, ut Animam, sed non Animam : & hic error,quod aeternum' illud de secretum, cum perituris impurisque
Diuisio Mundi prima , stre secunda. Elementa quattuor se, , in se inuicem commutare.
ANi MAL igitur ijs Mundus. cuius duae
magnae Partes, tum de Terra. Varro ita diuidit scite, ut opinor, ex mente de more .ii Deziu Stoicorum. Augultinus: Adiungit Varro μ' Muudum diuiae in duas partes, Caerum fidi Te ram: Ur Caelum bifariam, in AEthera, Aeras Terram vero, in Aquam sis Humum. E quibus summum esse AEthera, secundum Aera, tertiam Aquam , infimam Terram. Sunt omnino Stoi-
iob Pb s ca, qui primo diuidebant Elementa in uia, in Leuia. Lema faciunt, ignem δ' Aerem: Grattia, Aquam r Terram. Leve autem esse, quod a medio sto recedat s Graue, quod accedat. Ouidio etiam haec tributio:
uattuor aeternus genitalia corpora mundus
Continet. ex ictas duo sunt onerosa, seu quePondere in inferius, Tellus atq; Vnda erutur. Et totidem grauitate carent, nulgoque prem ute qua petunt, Ais atque aere purior lanis. Clara ista,neque voces morentur,naud vulgaria omnino usurpatione in Varrone. Nam Caelum pro Aere , olim & priscis dictum. Hebraeis quidem , ut Sacra docent; M. L L. Latinis, Vt Varro idcin alibi notat. Caelum, inquit, dupliciter dicitur,insupremum istud ibi stella, ην hoc totum,quo complexu contiuet
Terram. quod est scilicet Aer. Lucretius:
Constituuntur in hoc cael , qui dicitur Aer. Lit Seruius illud Virgili j: maria, ac terras, caelumque prifundum: pro Aere accipit. nam AEther, inquit, immotus. Plinius apertissime: Namque sist hac Caelum appecta re maiores, ru Iaho nomine Aera. lino de Aethera Graeci, pro Aere consimiliter etiam dicunt. Omitto,in re pergamus. Quattuor igitur illa Elementi sunt, Principes aeualitates iit a Cicero appel-i Acad. lat, siue corpora, huius Mundi. Quare Principei'quia Elemento hoc conuenit,& definitio eius Stolea in Laertio : κο' u Ob .sti εἰς ὀ αναλύεθ: Elemen-t m, x quo primam't, quae ut, T in quod ea
tremum resoluuntur. Fiunt, nempe haec minora Jc multisormia corpora: alioqui ex Principijs primis ipsa Elcmenta. Sed de compostis accipiendum est, Elementa sunt simplicia. Quattuor ea consensu sere ponunt. dc bene Plinius: rc de E ementiis video dubitari, quattuor ea c'. Quare sint. Platonis pulchra consideratio est in Timaeo Diuini decoris ra- r, Mire tio postulabat, inquit, talem fieri Mundu qui Visum pateretur, v IIum. Constabat uim
tem neque videri aliquid posse sine uti bene cio, neque tavri sine sobri, in sol dum mhil se
sineTerra. Vnde Mundi omne corpus de Igni et Terra iustituere fabricator lucipiens, vidit duo conuoire sine medio colligante non posse r in hoc
esse optimum minculum, quod se pariter, cra se liganda deuinciat. Inde Aerem Aquam
inter 1gnem Terramque contexuit . , ita per omnia una sibi covueniens iugabilis competentia occurrit, Elementorum diuersitatem ipsa disserentiarum aequalitare consectans. Pluscula addit, merito a te legenda, de sine alio interprete capienda. Nam 5c Aristoteles , quem in scholis audi j mus, has Qualitatum, consentientium semper parte altera, M. Mim exposuit. Et ab hoc isto ordine est, quod Ambrosius Graecis dicta censet: quod sibi ui .Hoic aut, inquit, udi concinant. Quattuor igitur. sed an non Seneca abnuit, qui de tribus adfirmat 3 Alibi: Haec nempe suΠt Elim rr ei, i. ta, quibus luc Mundus administratur: oqua, Terra, Spiritus. nra Wa tam causea mi uendi
sum, quam viae mortis. An excidisse de dea linquere sic putamus vocem lanis' an pro suo quodam sensu nunc hoc dixit , 5c de isto inseriore mundo sentit tantum Z Nam ait, luc Mundos. Et ad rem praesentem tria haec facit , quia de spontanca morte astit: quam ab illo aethereo igne non sumas. Abi,
inquit, Aqua te merge, si vitae pertaesum est, C cc 3 Teria
587쪽
Ter .a conde, aut altiore ea deiice; Spiritum id est Aerem ne reciproca: habes vitas mortis. Certe ipse alibi quattuor agnoscit, dc Stoici passim pomant. Respondent huic. nutriero & inementis snpuli; Anni tempora. siquis comparet, Ver, Ellax, Autumnus, H:ems: id spondciat hominis item is ta tes, Pueritia, Iuucimis, Gravitas, Senectus. ordo corum , elegantibus sane vellibus, in Manilio : quos, sodes, lege. Nam iac bis propositum, Dion omnia quae ad rem exsequi, sed quae sciua aut ra a, de ad Sei ccae proprie lucem. Pro eo addo , Elementaliaec non pura pro sus cise , dc communi care inter se, at aucetiam mutare. Ipse di-iii. Quaest. Lit.: omulum Elementorum alterni recursu
'P sint: qui qui altera perit, tu alterum transiit.' Lego, at Et Natura partes tuas, i ut in ponderibus
trausit siduum uam sine Isine est. Transit Aerio. Ilamorem , sed nihilominus non sive Hum es. Et Aera Aquam scit Terra, si non ma-gris v ninam sive Aqua est, quam sine Aere. Et
ideo ficilior inuicem transitim. l,qura illas in quae tra seu um cst, iam mi ata est. Sunt verissima. omnia mixta sunt , de partibus non eni in totis Elementa vertuntur: mi abili Naturae prouidcntia , ut aequalitas dc proportio seruetur , ne uaria tui cla: Vnivcrsi. Ouidius haec in parte: - omn a fiunt Ex ij j in it a cassunt. resolutaque tessus In liquidas rareficit aquas ' tenuat 9r in oras Aeraque humor habet. dempto quoque po
do e rursus . In si peros aer tenui fraus cm cat tgues. Inde retro redeunt rimque retexitur oris. Lucretius etiam, contra nostros: Vumetiam repetunt a caelo atque ignibus eius. Et primum faciunt levem se vertere in aurasini is, Luc imbrem igni, terramque creari Ex imbri, raro 'e a terra cuncta reuerti,
Humor prunum, post aera, deinde calorem: Nec celsare haec inter se mutare, meare T d caelo ad terrim .de tora a sidera mundi. Rcij cit, iret ana plecti debuit. de vel sensuum testimonio fidem habere. Sane haec mutatio est, de ex mixtione generatio : in qua timen discit men,& alia Agunt, alia Patiunt a z. Ciceio ut Sto cus: MI nu mouenes vo babeut, atque E cteni: reliquae partes accipie i, Patre t. Aquam Telmi uisa co. Paria Aristoteles: de duo Elementa
rilem, Mare Voc.in muliebrem, omnem aliam.
I ncm M talum, qua arrit flammas feminam,
qua lucet in mus tactu. Terram fortiorem, marem Maat , fixa caditesque 3 uae nomena ovant hiuc tractabili a cubura Illa Seneca alibi subtiliora quatri vcliora. Sciliam ad singula Elemcnta eamus.
De Et tuto lavi siue a cere. Stoiciis Iora ibi flatur: atque illum, damu illo, Deum.
Psti iv M csi I nis. qui in caelo siue Aet
re locum suum habet. Caelum Giaeci sue i , quia πῆtar EMG , de oculos omnium pulchritudine ad se vocat. Ncque alia caussa 'Latinis Caeli m. quod hauddes te ait Plinius
caelati a dimento d. ximus , ara tuterpretatur
M. Varro. l cnim,ait Isidorus, steta, elut 'vas, fruatum. Et Deus superi: in illum Mum in NM -m pulche rime Cicero extisdi luminis bur, tamquam Aedilis, ornauit. Is ornatus in Varronis hisce versibus:
λυ in obsiquo aethere, Lunae Bigas acceptat: P Ium: cui S
Ideo igitur Caelum etsi nostra quoque Terra, de et morum ruio Caelum,sed comparatione, de respectu inferorum. Vt in Virgilio: F t fisi ad caelum mutum insimma maπes. Nam sicut Dii nobis ait Macrobius ira nos functis superi habemur: quibus nostia regio, Vclut Caelum. Idem Aether Graecc., is a peto, ab ardore, de quia igne constat,ut nostri: et si Aristoteles o αει', quia Perpa moueatur currat, mavult dictum. Nam is se Ignem scilicet a Caelo spernit , quod ex quinta quadam natura constituit;&subeo demum Ignem locat. Res notae scripti scius. neque Plutarchum pro vero habeo, qui Atis otelem statuere caelum facit- μύουσι - -τ P πή cun 2 p. M γ qui uis Corpore Igne, mel e cali igidi mixtMne. Corrupta aut salsa illa, nec ite profecto Atili
588쪽
Aristoteles.Omitto quae habemus,& exstat: Atticus etiam apud Eusebium inter distidia
να sei: πυρος : I Plato in uit, caelo a ple- am Jue I eam ex Igne habere. i ec Aristoteles in vobis pari:cipare cum eo. At nostri ut dixi cum Platone, caelum&astra ignea: & quartum oc Elementum ibi locant. Quid,cum Platone Z ante cum Heraclitus. a quo nostrosis hausisse vult apud Tullium Cotta Se omnia
Mur torci Basse, olent a igneam vim re erre, Heraclitum, Ni epinor, e luentes. Sed quo Idem ii. cumque auctore, sententia certa est, quartam
rem 3I. imi Etheream dii Sm tota natura tuu am csse, or ceteris naturis o bus Jali larem :mpertore , vitalem calorem. Nam supcrum bunc Ignem, quem illi purum, lucidum, tenuem, mobilem con thimebant; inisceri omnibus volebant, de vitam, vegetation ira, aut conseruationem due. Denique hunc esset . Mutari a m , hunc Deum : ilium dico in
aethere ardorem tenuem, nul que admistione comi Mi Lia cretum. Itaque describitur ijsO'υ, n, ας - - - ον ori, J Q το 2. 1: calum extrema
circumferentia, in quo fidem habet quidquid es tumum. Et quamquam omnis ea pars talis, tamen supera eius magis: A Cleanthes in D N Tullio cum istis Mundum se Deum dicit,
tum a timum , alti mum, atque Nudoque circum seu sis CZν extremum,omnia cingentem atque complexum ARDOREM, qui Aether nominatur, certissimum Deum iudica .Quod Scipio etiamia sum. ita,aoctore scilicet Panaetio Stoici stans,apud Ciceronem: si bu caelest, s ultimus, qui reliquos complectitur, Su M M v s IPsR DEus, arcens ς' comitiens ccteros. Quae talia Macrobius tamen ad Platonis dogmata trahit, Cicerone haud usquequaque volente. tenim a Tcrra gradatini tenuiora omnia de puriora fiunt
Aqua,Aer, Ignis: ita in ipso Igne illi gradus.
&summa eius pars purissima, eoque maxime diri ina & Rationis illius incorporalis sedes. Hanc Pythagorae etiam incntem adscri- iii .ia bic Theophilus, Antiochenus Antistes: P - δε ηψιν - thagoras, inquit, magno labore ima in sim
perscrutatus, Extremam naturam Deum autu
mat. Qui tamen sublimius paullo rectiusque
Detu, et uus. is, non ut quidam si icantur, extra Mun m, si in ipse totus, in toto circulo . in pector atque arbiter omnis everationis, te peries uniuersorum qui semper est, opifex si arum potestatum operum omvrum , in caelo lumeu, omulum pater, Mens 6st ammatro totius circuli, omni rem motio. Sed alia, quae ad Stoicum hunc sensum, 'antea cum de Deo, nobis di. o. . 'eta. De clo porro exsequamur: cui& Epicurus igneum si Antiam . atribuit: 5 Plinius. Irutura elementum, inquit, si mrem, inde tot .sse arum collatentium ossi ocuh. A quo Igne videtur Stoicis petita catilla orbiculatis illius motus, quo caelum asidue rotatur. Nam cὰm omnia au Zeno apud Stob ru in a me
aeum totius scruutur: etiam cor ora qua grauitatem no habent, it Aerem di uneis ad medium ferri , circaque eius ambitum consi ere.
Credo Aura dicere: qua possint, serii ad intilium : & quamquam natur a attollantur, consistere tamin circa ambitum, atque inde quasi impetu ua capere ad medium redeundi, sed nati ira vetante, moueri adsidue .nee deprimi. nec attolli. Etu ab Auima etiam Mundi peti ratio potest, cuius vita & aete nitas in motu estniec potest motas ei te aete nus, nisi iste, qui continuatione perpetui in se reditus agitatur.
ciberis praestantismum Solem videri : regem siderum : ἔν se Mundanae ormae η γ Aram. De Luna additum.
VNivens ε de Igne, sitie Caelo, satis di istum : de signis, quae in eo, itellisque breuiter videamus. Et in primis de duobus
quae eminent, &caput inter cetera esterula
Sole ac Lu siquid de ijs Stoici seorsim ab alijs dicunt. Solem Latini appellant,ab
excellentia , & quia tantam claritu a m Mi usOLVς obtruuit: &Graeciήλ quasi litterae abiecti nite , quod ab eadem claritate sit omnibus manifestus & conspicuus. Stoici de eo : E mu Hly δήλιον εἰλικρινὲς πνρ,
m iorem terra: sed . orbiculara si ura, ut G cum Mundo. Iauem quidem esse, q ovi mo/mna quae ignis praestat, ruatorem terra,quia omnem c i ustrat, e r i sium caelum. Ait
primo , Ignem esse: sed quod gcnust Tetigi antea, & magis e Zenone explicemus.
589쪽
rum artificiale , quod auget res et construat, sicut in plantis cosititur animalibus. Hoc autem statura est, or Anima. Atque eius stris
sentiam astrorum esse. Vides hunc Ignem
i MAEoi. Frustra igitur censet & timet Aristoteles: Ci
: Sa inte alta sectarum plena igne egent i psi orbes in ιν corpora earum ex gue , Mmpridem quodque aliorum Elementorum absumptum euanu ei. Pone metum . neque interualla otiania Ignem, sed ignea dicimus: & a tali iam descripto seruatore igne. quem Arti si em Zcno dicit, S: alio verbo, sensu consi- initi, in sese passim alij: inteLectu praeditum; non brutum illum & exsensum. Ignem igi-
.n B tur Solem censciat: & increpat Seneca, qνι sexum aliquod, aut fortuito rum ignium glob m, si, quiduis potius, quam Deum appellant. Vbi' de Saxo, ad Anaxagoram pertinet: liue de ad Democlitum. qui item dixit ;λω , μῆθον ηπε ν δ πυρον:ferrum mel saxum candens. De Fortuito globo, ad Epicurum . qui tamen non putum ignem statuit; sed γλον πύκνων te m
Pongiae mmi , ab igne per foramina accensium. Eii igitur nostris aliisque Ignis aut Igneus: non Aristotcli , qui etiam calorem ab cotita, . tollit. Damnat Ambrosius , &ad nostros
inclinat: Tantum autem ines iens Philosophis talibus in impugnandae meritatis studium, in Solem iesum negent calidae naturae se , eo quod albus sit, non rubicundus aut rutilus ino ciem igni f. Et sit haec & talia satis fortasse α Θο exsequitur, de rideant hodie in Scholis. Addebat Laertius, Maiorem terra esse
Et nunc consentiunt altrorum consulti, faciuntque centies sexagies sexies maiorem. seneca: Solem, quem toto orbe terrarum m
.ap i ii. ι orem probat rario, acres nostra sic contraxit, it
fpievio viri Epicurei pedalem 1 e contem derint. Quod veteres tamen nostri Doctores haud ita allii mant, Damascenus:o' O
αγ - πατ B : Sola quibusdam dicitur multis partibus terra maior , a se filis aut Patribus ei par. Quibus Anaximania
der olim consenserit, adserens Solem terra non minorem csse. At argumentum in Laertio magnitudinis, quod terram it, et, atque etiam caelum. J Quomodo caelum 3 nam de terra liqvcl. Credo, quod uci det stelli, alijs lumen, vel augeat temperetve. Seneca ad Marciam: Videbis i Eic in caelo; innumera C p bilis sedar, miraberis uno sidere omuia impleri. Quae omnia , si non haec astra ρ Arnobius:
Sol siderum princeps, cuius luce Ira Nessium Lib. i. tur. Iulius Firmicus, ad Solem : CETERARvM STELLA RVM ignes sammiserarum luminis tui moderatione sterpetuas. Certe
adfirmat, eis flammiscraea se sint& igneae cita enim ipse, cum Stoicis tamen accipei ea Sole aliquid , & ab eo temperari atque aeternari. Ideo Heraclitus olim, Fontem cael stis lucis Solem nominauit. Sed Sc Cicero pro hac sciitentia: Sol dux, princeps, sp= moderator luminum rebquorum. Neque Macrobium nimis audiam, qui interpretatur Moderatorem , quod cursus eo um recursus rem
ta definitione Patii moderetur. Quid enim hoc ad lumen 3 quin & hodie Astrolo i in isto plerique sensu. At alij, 5c iden; ille
Macrobius, solam Lunam fulgere alieno, ceteras stellas suo volunt. Sed satis haec super Sole: pergamus. AvD. Imo ad Senecae lucem aliquid , nisi grauecst, addes. Indignabatur in verbis, quae recitasti, quidlibet potitis Solem , quam Deum dici. Deum ergo habet Θ Li Ps. Ipse& Stoici, ac magnum Deum, principem ceterorum. Firmicum audi huius sectae: SOL OPTIME . . MAXIME , qui mediam caeli possides partem,
MENs MuNDI atque temperies , dux omnium
princepsque. Adde Plinium. quem qui Epicureum faciunt, viderint; ego Stoicum sensibus comperior bona fide. Ille igitur: Sol
non temporum mori terrarumque ,sed siderumi orum caelique rector. Hunc Mundi esse t tius Animam , ac planius MENTEM , hunc principale Naturae REGIMEN id est ori bi AC NvMEN , credere decet. Vis magis augustii & plerique e Stoicis cum Plinio sentiebant : etsi alij supremum AEthera, ut dixi , - αον volebant. Sed claritate & magnitudine effectuum, tum & sua, itemque situs dignitate obtinuit, a multis supremus Deus censeri, aut certe Mentis siue Rationis illius sedes. Itaque & Cor caeli Physici veteres nominabant. Perilani & Sincnses etiam hodie summu in Deum colunt: quid Aurelianus olim Prince si Dij faciaiat, iis visitis,
ω Davs CERTvs Sol: quasi de uno hoc fides
590쪽
ΡHYSIOLOGIAE STOICORUM LIB. II. fg s
fides de certitudo. Etiam Trismegistus :
aeuut omnes dii caehtes tamquam principi re Reri. Et talia Plato, etsi uterque maiorem coalium agnoscit, ipsum in γ, de condi- Isivs fg de Stellis pauca etiam litorem. De Sole quo i satis sit, dixi : ad Lu- V banda. Laertius: Am i J. αυα σφαιρο nam eamus. quam Laertius, inter scita Stoi- δῆ ἰθύ- α ρ', 6 α τλά-ων ω-: Uι deturca , terream magis scripsit, α 6 ijs Stoicis astra rotunda ege, αν terram προσωμουραν ουσαν : sicut γ' Terrae magis ν:G- non moueri. Astra rotunda ijs alijsque cona-xum. Videlicet non tam puto liquidoque igne muniter: seorsim tamen Cleanthes de Coni eam lucere, quam Solem, de terrenum ali- siqui a sensit. Si obaeanae eclogae: o Hy α quid ac turbidum habere. Ita Plutarchus: ἀς ρυ . Κλεαν- δι κω κιδm : Miij 4n Θολι ρν, .amρ ἱi Σπιζα λεγ Π, ς di γύμ: nis quidem obaeri ae feturae si Zu , Cleanthes conis ML- turbidus si di faeculentur , Ni Stoicι autumant. fecit. Mouit Cleanthem, quod ignis scin DEritarui. Qui idem essendit dictam γ tem per in altum eat : atque ab imagine flain- legem; sinae etiam αγραν γέ Dum ter- mae nostrae, a rotundo in si a corpore voluit ab eadem caussa. itemque Macrobius, extenuari, de in altum arctari : id enim Lisso . A bcream terram: in quo occultiorem tamen Coniis c neque absona mihi ea opinatio.
rationem lege. Nescio an huc, Cleanthi ad- Sunt sane ignes, sed densiores de compacti,
scriptum pertineat, a Stobaeo: KMα Θα; Ἀ- ex rariore aetherea naui ra. Seneca super ea V . rhitag. συ πυρο δη σὸλ in , an . Γυ- re : At Obercule non aliud quis aut magni' . tbes dixit Lunam igneam e sic, ψ parentia tamen centu, quaesierit, aut didicerit auibus, quam riis . . . lutosa. Nisi quis ibi - - legat , & ρι Di Stesi in siderumque natura. mirum flamma formam ei tribui censet: sicut idem Clean- contracta, quod ζ 'r assim tim ip-thes Coni formam dat sublimioribus astris. sitim ab icta, fluens lumen ,, calor lude descen-Sed hanc, obtusum scilicet ignem , obtu- deni : au non simi flammei orbes , sed 'brisi is planiusque paullo surgere. Sed addit quaedam terrenaque corpora , quc per ignos
αγυρ inῖ --: Posidomus, si ' plurique gni fuere viri, qui sidera creaederunt ex duro Stoici, mixtam ex igne in aere si tuum, δ' ma- concreta, O quem alienum p centia. Nam pei iorem terra , sicut C, Solem : orbiculari au- se, inquiunt , flamma diffugeret, nisi aliquid tem Rura. Quam mixtionem Plutarchus haberet quod teneret, sist a quo teneretur: con 6- improbat de refellit, De facie in orbe Lu . batamque , nec stabili inditum corpori, pro cicto
Nec plura de Luna, propria quidem Stoi- iam Mundis turbine suo dissipa et . Eccedis, habeo. AvD. De Terra ruminor, quod ponit primum, de summa contracta: qua: sic eam dictam notasti. Facitne, quod etiam eius, de popularium, sententia est, ut dixi.
trabitatam voluerunt, ut ipsam hanc ter- Posidonius, apud Stobaeum: Aris cirri pari. H.A . ram3 Cicero: Hab: tari ait Xem aues in L σ α λῖ , , ξ mΘ. O. ---,c : Ste am esse , eumque e e terram multarum GPrbium corpus diiunum, ex aethere compositum. AEthemantium. Li Ps. Plutarchus & Macrobius ta- re, nempe densiore siue contracto. Addit,lia: atque ille refellit, iste explicat de ad ani- di et Uus ad mat.J Argumenta Stoi-L, marum sedem referre Videtur. Sed fui se corum , dc nominatim Cleanthis. Cicero: par xx. Sencca lapud Lachantium, o etiam inter Stoi- Sidera esse tota ignea , duorum sensivum te cos ait, qui iliberaret , Nutrumve Soli quoque momo confirmar: Chambes putat, tactus ocu-
suo populi, daret in Addit irridens t Inepte lorum. Aliorum tamen sententia, sunt, ait, scilicet, qua dubitauerit. quid euim perderet, si s da te revique corpora. J Quod a Thalete de Utti Eeto haec talia, sic obuio de simpli- manavit. qui diu h. unυρα δὲ - αςρα dici sensu, dicta aut dubitata ab iis vix arbi- xit: terrena quo dem, se ignota corpora ,ste .utror: sed vel ad Animas, vel ad Genios re- me. Sed de Anaximenes 'rbe xta Hρ ἡ δύσπspextile. Nisi tamen non sapientia, sed sa- χει , - χ ο ιζ Q, w δ' - --, συμ-
De rum genere. R tun a esse, ex aethere co- fata: ideoque ignea, in vaporibus pasci. Eadem futurorum costa.