장음표시 사용
581쪽
eunque oriun magistraturin parte runt. Universum autem harum Terrum uniim vi adam genus est. Tuum bellicamim procuratio. intulae naeo quidem est nutus magistratus alio. IO. Quoniam autem niagistrariis si non omnes, certe aliau bo. naria partem Pecuniae Publieae trinant, in una aliquem esseueeesse est, qui niuit aliud ipse metet, sed rationes ab ulla Tepe- de Tobara ab illis gestia cognoscat quos ari etainynos
eorrectorssy, qai m Iogistita ratiocinatores , nonnulla ex lassas quaestor interdum etiam synegoxo Oognitores vel Proetirator, appellant. Est et ali iis praeto nos omne magistratus, qua potissiinum summam omnium Treum potestatem habet ouoniam saepenumero Penea eundis est alictoritas exitus rerum, de quidus reserendi jus nabet qui multitudiani praeest, ubi res geritii arditrio populi oportet enim Hl- quem esse, si eos in unum cogat, aut summam nabent rei- Publi e potestatem ovi magistratus apud alio probuli Praseonfiatorem Icuntur, quoniam antea ipsi consultant rub autem n littit ira o dominatur, ocius hiae id est senatus Dii onsiliuni appelli1tiir Tot igitur raro sunt civiIes magi-ax stratus. Aliud pono procurationis genus est, quae cultum deorum immortalium attingis, ut Dematates et qui curam g Tun temploriam atque aedium uexarum, ut dia ta tecta conisset entur, ruinosa et labentia Tenciantur, et cetera quae divini cultus ratio 'stulat, prouisant Qua proouxatio apudouosdani rina est, ut in parvis vitatibus alio mesine, et a saee otio separa ae, ut hieropoei, tem loriιπι aedificatorara naophylaces, creditui , et amarum pecuniarum qiatessores. Huio proxima est meumitio sacrificiis publicis separatim destinata ea vico auaemativi Iege non sunt sacerdotibus a trivitia sed a qui nune honorem a communi civitati foco et totius urbi lare habent, ouos quidam arenontes Frinci os ,12. alii Teges alii prytanes appellarii. Necessariae igitur procuit Tatior es, it eorum, quae dixin us summani Laetamus, in histere rebus versantur, in divinis, in lieis, in ventigalibus, in sumtibus, in annona et rebus venali Dua, in cura rerum Drbanarum. Poriuum et g ovum ' praeterea in rebus audi linacibus, in variun contra ariun perscriptionibus, in MumV. Dipiligo b Cooste
582쪽
3ucti tariam exeoiuioniblig. in iis odiis, in rationinus putana dia in delectibus, in rationidus a magistratiniis reposcem is, denique ii magistratus, qui consilio Fibtio praesunt Sed S, . privM1na in civitatissitis, facosio magis et Prosperitate se uis
iii da optimo reipii blicae eonvenient Tatione, di
Putare Viat, hic Primum. Quae si vita. Ioaxinis exemenda,
me enim vivere consant eum est eos, oui ominio, statu Tei . PiiDlicae pro rari n. Tertina suppetentium utuntur, nisi si quid praeter omnium Ninionem et rationem acc34 r. Ita, que primum omnium, quae viventa Mio sit marinae cun-,eias fere nomininus expetenda , constaxe de ri: detriae, nurn
583쪽
do optima vita in libris exotericis externis dispillata , ea aem no quo Quo loco ista nobis esse debent. Nemo enim profecto, aod ad unam quidem divinonem attinet, ineontroversia in Oc it, sin, cum tria sint bonorum 'Mnera, externa, corporis et antarii, haec itania felleibus horninibus adesse debeant. Nemo enim beaturi clixerit eum oui
iitiivinis, te inperantiao, justitiae et preti dentiae expera muscas circi ianvoIitantes metuat, et si libidin ociendu ai1 bibendi timineesserit, ni illo probro abstineat quique amicos arassinios propter iradranterri interimat filiailiterque io pertinet ad intelli Eentiaria, si sit tam imprudens et mentis Eriore depras vatus, quam iter aut suras siis. Sed cum ae his vitae ano
viximus, intre Innes fere OnVeniat, tamen da moas et exiseellentia eontrovosia est Virtutis enim quantulun citri quo
adussit, hoe sitis esse pittant clivicias, opes, 'tencia in gloriam sine fine Quaeri ut, atque his excellere nituntiar. Quo. rum Norem acile nobis erat rebi is ipsis onvincere, cum non virilites rebus X ternis, sed has virtutibiis paxare ho-nes atauo tueri videamus. Deinde pia vita beata, sive in voluptile ea hona inibi is posita sit, sive in virtute, sua in
utraqlle, armen iis, aliis, cum morun probitate intelligentia-Mie exceriant , extera Orum bonorui eripiditati temperant,niligis adest, quan qu o Pliis habent, uar a litas 4. iacia est illor uni autem inopes nabent-. Caeterii minii antis muro avertit, hune idem mitio quoque facile Oeebit. Nam bona externa, tanquant instrumentum quoddam, suo fine teris minantur. Nam quae ros usui accorrina ociantiir, earum nitida
magniauu necessario aut nocet habentibus aut nudi prodin Ex animi vero bonis quo magis quodque excellit, Oe habetur
utiIius, 1 haeo non tantum honesta, sed etiam iitilia nominareticet Aa summam a ubium non est, quin optimae oriani asseettones inter ipsas sequantur exeassum et excellentiana, qua res dissemini inter se, quarum rerum has assectione esse dieimus. Quare si animus eum opibus tum corpore simpliciter , tum . nobis est potior, etiam optima iiiiisque homini asseetio eanaen proportionem inter se habeat neeesse est. Praeterea hae animi gratia, non animus utorum ausi, expetuntur, et
584쪽
prudentibus cianetis expeti aebent. maneat igitur eonfii si ut utraque nobis su quantum cuiqtie virtutis et prii dentiae, et viae ab iis prosciscuntur actionum adaesi, tantiam feliciis talis adesth: et Deus ipse testis est, qui, cum beatus elixisque sit, nullo tamen exterito hono , sed per se, et quia alia ei, natura . beatus habetur N.in otiaris propter mano cauissent si olim it a fortuna a felicitate necessari disserti quia bona,
quae Atia animum tint, castis et ortunae beneficio continisgiunt, i litus alitem et Prari' ens nena neque a fortuna est, ne
otii propter tortunam. Qtio sit, iMlemque racioniblis otiis eluditi ir eivitatem est e catam, litae optima es et recte agit. Ut alitor Tecte agant, qui Tecta non agiin fieri non potest. Nulla vel bona acti naque non inis noque civitati sine virtute et rcidentia esse potest Fortituari autem et itistitia et prii denti. eivitati eandem vina et speciem abent, quam ea, libus praediit liguli tomines alissi esse ae pri identes et temperantes dicitntur Sed taec hactenus Praefati sumus, .
atriae ut PT aeterIre non licirit, ita nec ninia, quae nane qua
Ilionein attingi int, et rara huius loci non sint, explicare convenit. Nunc alitem io posituri sit, vitam optiniani privatim sinDitis Itonianibus et uolice civitatio iis assa, inae olim virtute degitiar, et hactenus in ad Damentis bonomini instruiseta, ut virtutis ossi ei possit obire Iis autem, quorun est duo ia sententia, si xii sorte, quae lixi iratas, non satis proDantur, omissa hoc in Ioeo adsputatione, postea respondebimus.
Superest ut disseramus, iitruna eadem singuloriam hominiim et civitatis elieitas Me debeat, an laeus; quod tamen canstituera in prora iii est. Onnnes enisi eandei esse uno Ore consentiunt. Nani qui singulorum nominiim beatam vitam opibus Hieliuntur, ni omnes ivitatoni, si si ierit pulenta, licem ess confirmabunt. Qii vero vitan rannicam ae-ieris omnibus anteponunt, ni civitaterii Plurimis imperanterit felieissina an esia confitebunt ii r. Si Inis autere si ingularem Jaominoira propter virilitem maxirne probat, is civitatem, quo
a Dagis vii. at praedii sit, hoc seliolorem ess asseverabit.
585쪽
v. Sed nae iam duo sunt ouae eonsiderationis indigent: pri. mum, utra sit magis expetenda vita, qtiae in m ministrationaxeipiiblicae et ivxtatis ommunione versatim , an rae velut peregrini et nospicta ita est, et a eivili eommunitata seiuncta. Dei ni e tua rati reipublicae et Iiatus civitatibus optimus
sit, sive oriani Dus v eipublicae administratio expetenda it sive qir busdari non plerisqii tamen Hoe enim intellimatae eteognitionis civilia minus est, non quid singillis sit expeten.
dum viderer nos auteri hanc vilpinationem nun explieanis dare suscepi nu . Ut igitite illud alieniim a nostro inuit litoliierit, Ita nutus eo iramentationis no propriun muniis a md tuae. Haec agitii necessario optima respriblica, Prae ita inmitit at ille Drclinata ast ut quisque optime agere et beate vivere possit. Quod uti non I alti hium, ita inter eo ipsos, cpii vitam, quae eum virtute degit Ir, maxime expetencam esse consentiunt, eontroversia est, itra sit magis expetenaa, eivilis et activa, an ouae a rebus omnibus exterioribus seiun-no est contemplativa et uana solam nonnulli vitam pH. Iosoptio dignam esse censent. Has enim duas vitae agensperias fere cui virtutem maxinio uado et ambrii One colunt, tum priore tiri etiani nostra memoria sequi et probare viis
4 dentur, vitam die civitam et nilosopnomina Neau vero Pare Tereri, uir veriora dicant. Necesse enim est, ut, oui intelligentia pracientIaolii valent, eum singuli non ines privatim tora vespubIicii omni unite vitam instititant ad melio
Tena suopum spectantes. quidam Ig1tur ne existimanti niti
sin civiliter, avelleri 1dem iniuriam, tamen impelliment esse, quo nainus liceat orio et Torperitate trux Alii tanqliani ex adverso solam activam civilemqtie vitam viro dignam esse putant. Nam quae uiusque Virtutis risu ossi ei et otiones, non magis ad Privato quan eos, qtii venapiiblicam gemini, per 5 tinere. Si ixtu quidam existanaant. Alii totam reipublieae administranaao rationem dona inio sinanem et tyrannicana relicem esse dicunt. Qitin etiam apud nonnitIIo nio in reipublieae finis, Quo lege speetant, ut vieinia dominentiir. Qita. Propter quamvis Iurima plurimorum instituta in orisinata
586쪽
unt et eontusa , neuhitineri Ieges ad unum aliould speetant,
lere vellis acconinuciantur. Praeterea in cunctis nationibus, oua possunt esse frucultu rei gexendae sit petiores, hui, ani ina Lceiilta iri nonore est, ut apud trilinas, Persas, Turaces et Celtas is pii quo sciat enim etiam leges quaedla in suntlad 6. hane virilitem excitkntes, quenaad iocium coinagine alia ut annuloriam Ornat lini euicius pro humero belloriin, quibiis intertureit, one I Et olim apud aeedones ex emit, ut capita cingerentiir, qui nullum nostem oecivissent et apiid So thas, iiii nulluά intereroisset hostent, huic ex poeulo, quod in solenni ouodam apuIo cireum lorhbatile, bibere nou licebat et apud Hispanos, gentem beIlieosani, tot numero obe. Iiscos, vementa vel IUti Wiatas bases ei reum citiusque tu IHι- Ium des gebant, Migebant quot nostea interemisset et multa huitia inodi alia apud alios partim erantia sanesta, mixtim mori. hias at pie infiituti sunt recepta. Quanouam si considerare si ribeat, perabsaritum tortasse viciemur, nonianis civisi scientia in instructi ossiet tiri esse, praecepta dat e posse, quom uari in sini-
tintios volentes Iuxta et invitos ini peri ut a ira inatusque obtineariar. Nam qui potest no aut politici viri aut latoris Iegum officio convenire, quod ne legitimiim illaeni est L.
Otinatim alitem non est, non solum aiisse, verunt etIam inis
vineat, superior evadat At in caeteris scientia hoo fiori . non vidonius. meque enisu medici ut gia Dernatoria inutius est, ut hie nautis, te aurotan ianua vel persaaciori vel vina interata mi illi tamen rationem in seraros dominariau seientiam iussor esse videntur existimare, et io in se iiiiisque neque histum esse nequa utus die uni ho luem eos in alios exercere non puciet. Ipsi enim inter se jugum mperitim qitam, xunt iri alio autem: quid hisium fio non curant. Psiod est . absurdum, nisi est aliquid, quod natu, tactum est ad dominandum aliua ad non Oniana naum. Quare, si a se aes habet, non est onanaum in omnea taminari, sed in eos luntaxat, qui ad aomini imperium ferendum a natura laeti sunt:
587쪽
ouemadmodum ad epulas seu sacrificium non torminea, sedi liod est huic reici neum, venari oporiet. Est autem idoneiim animal silvestre niensis accommodatum. At fieri potest, ut civitas una, cuiae recte scilicet ad nilnistretur, separa. tini sila sit. Quid enina xonibet, tonianus aIicuo seorsim nauuerilir, et iastis legibiis vivatur cuius Teipii Micae alioneo ad hellu ira nee ad superandos hostes sit accommodata. O. Fingamus enim nihil adesse tale Perspicuum igitii est omnia Dellica Rhidia honesta iidem statui poclere, Verum non
ut stiriamum Teriai omnium finem, sed illa nilitia esse gratia. Est auteri boni legum latoris civitatem a Mntia O Uinum, et omnem aliam communitatem intuisi, et quom cita Tecta
vita et felicitate,' ita in eos cadere possit, poliantur, conside-Tare. Erat Ianaen in uiniisdam 1egibus et instituti disserenistia. Illud quocue egum latoris ossicilina est, si vii nitimi sunt, mi aliique modi tractari debeant, et quae in quoseuerant ossicia servanda, dispiaere. Sed haec quiderii ou suo ad uena finem opsi tuam enapitolicam dirigere oporteia, postea Ia Ioco explicabitur.
In eos autem utroscium ciui eum vitam, uae ex virtute d githir, omni Dii antelerendam esse confiteantur, o rata taloenaea ustilem nil entiunt, nobis displitandum est. Iteri anina civilea magistratus ad os reo improvant, itoniar Iiberi nominis vitam a visa civili diversam et maxime omnitim expetentam esse Putant. Alter nane cuneisTum optimam esse contendunt. Nam
fieri posse negant, ut is xeet wd nutu agit felicitita- aena autem idem esse, quod recte gero confirmant. Dicinatis igituae utrosque partim recte, partim perperam statuere quod enim aItari tiberi hominis quam domini potiorem vitam ossa diciunt, id a vero non avnouet quoniam iam o,, servus est, uti nita nave gΙoriatione dignituit nam res ad risum quotidianae vitae neoessarias impero nihil nabet pula. Tum aut Praeclarum. Errat tamen, quia omne imperium dominatum esse putat ne en in minus liberorum imperium a semrorum dominatione disseri, quam Lue hominia natura
588쪽
a servili sua a vo libris si perioridus satis expli tram est.
Errat alii ena, aut nihil agere Polliis esse acti, litani agere. Felieitas enim sit in agendo et Iustorix in ac temperantium aeriones vilitarum non esitamuri remi monem sit, propositum MDent. Quidus redus constitutis existiinabit soritia ala quia I lanimum Donum esse itininus dominari. . Si enirn ut
plurimas nonesias actiones a endi potestateria abeat, Prorsiis ut eui licet imperare, is tui perium aIter contociare nori deribeat, sed aulerre positis: Ita ut ne pater lioxuna, ne filii patris nae in parte, ad satiana a m ne anaicus a naici rationem dueere aedeat. Nam utici optinrita est, id esse maximo omnium expetendum recte aliter agere, optim uni est. Hoc igitur vero fortasse dici int, si uiaei sui limina est, iit cini alterum spoliant et vini asseriant, id quod Onanium maxime est expetendum, consequantur. Sed id consoqui posse non vitantur, et noe perporam poni ii ab iis. Neque enim am-PIliis nonesti actionitius fungi poteu, qui non tantum excelis Iat, quantum vix multem, et Pater Ii Deris, donainus ni Prae-HAt servia. Itaqite a id serne a Tecto Geflexit, non tantum Postea poterit recto agena procedere, vanilina jam a virtute xecessit. Sintili diis enim nonestum et usitim in vicissitudine positum est: no enim et aequum est et simile nonae iiiii Iaa autem inter pares, non rivile inter iniIea, Tae- te naturaui est. Nihil autem eoru D, quae a natura aliena
sunt, honestuni est. Quocirca qtris alius virilite et genai facuItate optimis etiam praesiet, uio DAqui nonesium , et nul parere Iustum est. Oportet tanaen non soluari virtutem, verum etiam Licultatem sit, agendum instructiis, esse. Quae si recte dicuntur, et leno tas in recta agendo con 5. sistit, efficitur, ut vita aettiosa eum putilite eivitatis citiusque luna ectaria singulorum privatim optima sit. Verumtamen
actuosa in vitam ad alios veterra, non est, ut quinusdam vi. aetiar, xi Messarium nec eae tantum cogitationes aquissae sunt, quae certariIn aetionum causa et eventiitrio actiones suo.
sequuntiir, suscipiuntur sed inulto magis illas ontemplationes et meaItationes, quae a mente prosectae ad ara Te
sistunt, po se ipsas pertietas, et sila piarum ausa suscep-
589쪽
ras. Nam Tect agere, a protri loricato quaedam, iris
est Maxime auteni eo dici,nua agere, et exterinam n actio
nud domino esse, qua menta et eogitationiblia lint avehi. 6 tehis Iam Hro incoivitates seorsum sua sunt, et vitam Ihuiua modi aeteris praetulerint, hos cedi re et nihi agere non est necesse. Hoc enIn per paries fieri potest, vior iam ei vitatis partibus inter ipsas multae coriari unitates stant quod
ipsin, odem odo in uti oque homilis sit. Alio prinvix ipse Deus et mundus universus bene praeelare*ie sese haberer, qui praeter suas et proprias, aetionibus e termis nutistis lingthclux. Eander i tu vitam cuivi hori intam et publice eivitati atque oti,inistus optimam esse, haud natanae postquam prooemi Ioeo exposuimus, sapri voci da heteris rebuspublicis disputavimus, intilaumliaria tam est ad
Teliqlic, quorum initium hino capiendiar censem is, ut exisponarnus primum citiae principia et qiliis fundamenta civitatis ex aninsi sententia constituemla deveant IIe. Non enim fieri potest, ut optima exsistri respublica eopia remam sit iusta a mn venienti instructa da ei a multa antea tanquam voto una enita et supponenda sunt, quo mari tante ni hi eicismo si asse debet, ut fieri aut ont Ingere non possit, ut rarium iiiiiiiiiitinent et magnitis dinem agri. iteravid- modii enim ceteris ,rtificibu, ut textori et navitim labro,niateria stippetat oportet operi conveniens, litae quo tu rit coim Alius praeparat , hoc artis piis necessario uiolariisus ex siet fio etiam homini politie legiranque latori apta conveniensque mixteria adesse debet. Ad vilis autem rationis apparatiini periinet inpretanis inultitudo liora iciunt , quotm .ia Ie riatiira adest conveniat; fetitiae loe spatium, iii- tum et gliae omlitio hiratis esse debeat, Plerique agitur Leuis con civitatem 1m,gnam esse oporim putant quod si verum est, quae civita ni gna quaeque parua sit dieen ta non inteIIigritu habitantium nunte, o Ivitatis magnahir finem metientas cur tamen ad potentIam potius iram, multiturinem
590쪽
spectara oporteat. st enim civitatis etiam quoddam pri ,
Miod quae maximo potest effieere, nano maximam ivitistem existimare eonvenit ciuemadmodum Hippocraten non nomiis nem, sed medicum ma Jorem dixeris altea es, a Quo corporia magnitudine seipereti T. Vinim et itim si in aestinianda civitatis magnitu cline Iu multi ira in1 nataena xacto, non tamen Poro te Manacunque multitudinem Ipociari nam Ionasse in euvitatinus magnum servoriim, taurilinorum et poegrinorixua numeriana a 3esso neeesse est se eoruin mi illitudinem intueori,qii pars exvisaias rumi, et ex vi in iis tanquam propuli narolibus civitas onsistit ouipps noriam ingens multinid magis nae civitat; in argiumentum. Ex una vero eivitate sesces complii re numero, Tanati veri pauci prodeunt, nae non
Potest esse magna Neo nitri magna divitas hoo est, quo Dei vita nomininus Devientissima. o veri etiam xes plac ecIarat, Mfficile esse, Ionasse veri ne seri uidem posse iii Hvitas nimium frequens nominibita bene Iegibus maturi
Earum cerae, quas Tecta adminis irari videntur, nullam esse videm asci multitiadinem ellii tam uocantem etiam ratio-vinus elemon lirari et non firmari potest. Nam lex orata iii-dai est et recta legitin Instituti reeta vaetani ordinatio est. At numerus nossiit exeatans ab orilina ero alientibest. oo enim rivitiae potentiae, Diae nou universam contiis . net, naiiniis est. Quin etiam pulentitixta in traii Ilitudine et magnitudine consiliore solet quare etiam cui iuuat eum magnuudine mentoratus ni uitilirilinis ter inus adest, naeo est necesLirio putenetrima sed ut deterarum olim, anima. Iiuria, stirpium, in strii mentoruin sis nivitati mensura quaedam est et na ocius normamen1na quodque nee si valde exigitum sit, neu si magnitudine ex edat, vim tuarn retineuit, sed modo pro sus naturain amittet , modo in statum incommodum delab
tur. II navistitim prorsu non exit, ne si untiis palmi sit, nees pateat Radiis novus ieci. ad magnitudinem quanaan progressum, modo propter eximitatem modo propter exsuperantiam ineonam tam navigationem reddet. Eodem modo civi T.
tas, si ex admoduin palicis eonsistasi sibi viribus suis non suti sciet quod tamen civitatu proprium esse iacimus; sin au-