Carmina

201쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ

χρηματα δ' οὐχ αρπακτά, θεόσδοτα πολλον ἀμείνω. 320

ει γάρ τις καὶ χερσὶ βίηὶ μέγαν ὁλβον ελπαι,αὶ ὁ γ' ἀπο γλώσσης ληίσσεται, οἱά τε πολλὰ

γίγνεται, ευτ ὰν δὴ κέρδος νόον ἐξωτατησρανθρώπων, αἰδο δέ τ ἀναιδείη κατοπάζη'

322 sq. 1 536 oIά τε πouis i γίγνεται' 320 sqq. Solon Fr. 13 B. h sqq. πλουτον δ' δν μὰν δῶσι θεοί, παραγίγνεται ἀνδρὶ l ἔμπεδος ἐκ νεάτου πυθμένος εἰς κορυφηW l ου δ' ἄνδρες μετίωσιν ὐφ' υβριος, οὐ κατὰ κόσμον l ἔρχεται, θλλ' ἀδίκοις ἔργμασι πειθόμενος l οὐκ ἐθέλων μεται ταχέως δ' ἀναμίσγεται ἄτη Theom. 197-204 χρημα δ' δ μὰν dιόθεν καὶ σον δίκη ἀνδρὶ γέντ αι l καὶ καθαρως, αἰεὶ παρμόνιμον τελέθει. l εἰ δ' ἀδίκως παρὰ καιρον ἀνηρ φιλοκερδέι l κτήσεται, εἰ ' ὁρκω παρ τι δίκαιον ἐλῶν, t αἰ τίκα μὲν τι φέρειν κέρδος δοκεῖ, ἐς δὲ τελευτὴν l αὐθις ἔγεντο κακόν, θεῶν δ' ἡπερέσχε νόος. l ὰλλὰ τάδ' ῶν- θρώπων ἀπατῶ νόον οὐ γὰρ ἐπ' αὐτοs i τίνονται μάκαρες πρήγματος ἀμπλακέας 320 sqq. cf. Solon Fr. 13, 7 B.' χρήματα δ' ιμείρω μὲν ἔχειν, ὰδίκως δὲ πεπlσθαι l Οὐκ ἐθέλω πάντως ωστερον ῆλθε δίκη Theom. 145 sq. βουλεο δ' ε/ὐσεβέων ὀλίγοις συν χρωασιν οἰκεῖν l η πλουτεῖν ἀδίκως χρήματαπασάμενος Eurip. Fr. 354 p. 466 N. τὰς οὐσίας γὰρ -λλον δε τὰς ἁρπαγὰς lτιμῶν δίκαιον osτε γὰρ πλουτός ποτε l βέβαιος ἄδικος idem Fr. 362, 11 p. 470N. ἀδίκως δὲ μὴ κτῶ χρήματ ῖν βουλη πολὐν χρόνον μελάθροις ἐμμένειν

323 sqq. cf. Theog a. 85 sq. ἀνθρώπους . . . . OIσιν ἐπὶ γλῶσσy τε καὶ ὀφθαλμοῖσιν ἔπεστιν l αἰδώς, οὐδ' αἰσχρον χρημ' ἔπι κέρδος ἄγει idem 466 μηδέ

202쪽

ΗΣΙΟΔΟΥ ἐεῖα δε μιν μαυροὐσι μινυθουσι δὲ οἶκον 325ἀνερι τω, παυρον δέ τ ἐπὶ χρόνον ὁλβος ὀπηδεῖ. ἶσον δ' 5ς θ' ἱκετην 3ς τε ξεῖνον κακον ερξ si, 3ς τε κασιγνήτοιο έου ἀνὰ δέμνια βαίνη κρυπταδίης ευνης ἀλύχου, παρακαίρια ρέζωνdδς τε τευ ἀφραδwς ἀλιταίνητ δρφανὰ τέκνα, 330

325 cf. ad 244 326 cf. P 251 . . κυδος ὀπηδεῖ' 328 cf. θ 314 εἰς ἐμα δέμνια βάντες o325 Maneta. II 415 αυτῶν κτησιν μινυθει οἶκόν τε πατρῶον 326 Theocrit. XVII 75 ὁλβος ὀπηδεῖ' 327 cf. Thoom. 143 sq. οὐδείς πω ξεῖνον, Πολυπαῖδη, ἐξαπατήσας l οὐδ' ἱκέτην θυητῶν ὐθανάτους ἔλαθεν 328 sq. Pseudophocyl. 183 μηδὲ κασιγνητων ἀλόχων ἀλόχοις Bergic) ἐπὶ δέμ

203쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ

5ς τε γον ηα γεροντα κακῶ ἐπὶ γήραος ουδφ

νεικείsi χαλεποῖσι καθαπτόμενος ἐπέεσσιν 'τω ἡ τοι Ζευς αυτbς ἀγαίεται, τελευτὴν εργων ἀντ' ἀδίκων χαλεπὴν ἐπεθηκεν ἀμοψήν. ἀλλα σὐ των μὲν πάμπαν δεργ' ἀεσίφρονα θυμύν. 335κὰδ δυναμιν δ' ἔρδειν ἱερ' ἀθανάτοισι θεοῖσιν ' ἁγνος καὶ καθαρος, ἐπὶ δ' ἀγλαὰ μηρία καίειν ' ἄλλοτε δὲ σπονδησι θυεσσί τε ἱλάσκεσθαι, ὴμὲν 3τ' ευνάζη καὶ 3τ' αν φάος ἱερον κέ τοι ἶλαον κραδίην καὶ Myμον ἔχωσιν, 340

331 Ω 487 ὀλοῶ ἐπὶ γηραος οὐδῶ ' 332 κ 70 μαλακοῖσι καθαπτόμενος ἐπέεσσιν ' 335 cs. 315 336 cf. 1 132 sq. ἔρδειν θ' ἱερὰς ἐκατόμβας l ἀθανάτοισι θεοῖσι 337 cf. Ο 373 κατὰ πίονα μηρία καέων 340 cf. Π 266 των . . κραδίην καὶ θυμιν ἔχοντες 331 sq. Theom. 821 sq. ΟΤ δ' sereb γηράσκοντας ἀτιμάζουσι τ ηας, l τούτων τοι χώρη, Κέρν ὀλίγη τελέθει cf. Orac. Sib. V 276-καi ἀντεῖπαν λόγον ἄγριον ἐς γενετηρας 336 sq. Theoo. 1145 εὐχόμενός τε θεοῖσι καὶ ἀγλαὰ μηρία καίων 337 Hymn. Ηom. Apoll. Del. 121 Orac. ed. Ηendeas 1, 14; 64, 3 ἁγνῶς καὶ καθαρῶς' cf. Orac. Sili. ap. Phlegont. Mir. 10 v. 18 σεμνῶς καὶ καθαρῶς' 338 cf. Pseudorph. Argon. 618 As. ὰλλ' ὁτε δη θυέεσσι λιτοσι τε γουνασάμεσθα 333 Εt. Inag. v. ἰγαίεται τω δ' - ἀγαέεται 336 Xenoph. Mem. Socr. I 3, 3 ἐπαινέτης δ' ἡν καὶ του ἔπους τούτου κὰδ - θεοῖσι' Iulian. Or. IV p. 158 a I p. 206 Η.) . . οὐ μάτην οἶμαι πεποιησθαι τους λόγους τούσδετο κὰδ - θεοῖσιν 338 Schol. Theocrit. H 3 m 92, 12 Α.) ἀπο τούτουέήματος καὶ θύος ως παρ' 'Oμήρω immo 'mιόδω) θύεσσί τε ad si ti) ἱλάσκεσθ αι' 339 elem. Mex. Strom. Π 506 Ρ. M 240 κα θαρδν ουν τbν γάμον ωσπερ τι ἱεριν ἄγαλμα των μιαινόντων φυλακτέον, ἀνεγειρομένοις μὲν ἐκ τῶν υπνων μετὰ κυρlom, ἀπιουσι δὲ εἰς υπνον μετ' εέχαριστίας καὶ εὐχομένοις ὴμὲν δι' ταινετ Al Α, ρ m. rec. s perscr. El. gen. et mag.; ἀλιτραίνεται. cod.

δε D 337 suspectuin Paleio ad. x 43 uncis inclusit Stengel Herm. XXVII 447 adn. 4 δ'J δὲ D 338 sq. serius iliatos esse censvit Heme R 1 Hom.

ι ut videtur serius ad litum - , θοισσί τ' - ε infra et suΡm Vers. m. ree.

204쪽

ΗΣΙΟΔΟΥ

5φρ' αλλων orii κληρον, μὴ τον τεον αλλος. τον φιλέοντ ἐπὶ δαῖτα καλεῖν, τον δ' ἐχθρον ἐὰσαι 'τον δὲ μάλιστα καλεῖν, 5ς τις σεθεν ἐγγυθε ναίει 'εἰ γάρ τοι καὶ χρημ ἐγκώμιον αλλο γένηται, γείτονες ἄζωστοι ἔκιον, ζώσαντο πηοί. 345πημα κακος γείτων, ὁσσον τ' ἀγαθος μέγ' 5νειαρ.

343 cf. ad 288 346 cf. ad 41346 Alcman Fr. 50 B. μέγα ὰγαθινὶ γείτονι γείτων Pind. Nem. VII 86 εἰ δὲ γεέεται l ἀνδρος ἀνηρ τι, φαῖμέν κε γείτον' ἔμμεναι l νόφ φιλήσαντ' ἀτενέι γείτονι χάρμα πάντων j ἐπῶριον 342 Plutarch. Mor. p. 530d IH 373, 13 B. οὐ γελοῖον Gν, ως φασι

205쪽

ΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ

ἔμμορέ τοι τιμης, τ' ἔμμορε γείτονος ἐσθλου. οὐδ' ὰν β ς ἀπύλοιτ . εἰ μὴ γείτων κακος εχ.

- μὰν μετρεῖσθαι παρὰ γείτονος, ευ δ' ἀποδουναι,αυτω τs μέτρs, καὶ λειον, αἴ κε δυνηαι, 350

Ησίοδος ἐντευθεν δοκεῖ λέγειν οὐκ - εἴη' Plutarch. Mor. p. 34b 0 83, 1 B. . . . 'mιοδος ελων - εἴη .... Aeliam. V . hist. IX 28 III 104, 1κ ἐπλει Σπαρτιάτης τι ἔπος οσιόδου τo λέγον οὐδ' - ειη' ακουοντος χιογένους Columella I 3, 6 Sesan. - εἰη ' cf. Εt. gen. Rd 344 sq. Iulian. Epist. 35 p. 40sb H 628 Η.) δντες γαρ αὐτοῖς ἀστυγείτονες, οῖς προσηκον ην ἀγαπctσθαι μῶλλον, εἴπερ ὀρθῶς ἔχει τι οὐδ' αν βοος ὰπόλοιτο εἰ μη διὰ κακιαν γειτόνων 349 sq. Cic. ad Attic. XIV 12, 3 ego autenι me parabam ad id, quod ille mini misisset, ut αὐτω τῶ μέτρω καὶ λωιον sini O potuissenι, - nanι hoe et vι Hesiodus craba, αἴ κε δυνηαι' idem de Osso. I 15, 48 si ea, pine utenda acceperis, maiore mea rara, Ri modo possis, iubet red e Hesiodus, qMidnam boiocio provocati facere debemus r

σίν, η καὶ λώιον, δυνασαι γάρ idem i. c. 15 ἔοικας γουν iώιον Aς άλη. ῶς ἀποδώσειν μοι τι μέτρον Themist. XVI p. 200 d p. 246, 3 sq. D.) ἐγώ δὲ 3ταν ἴδω τιν περιεστῶτα χορδν καὶ τμ τos χορos προκαθημενον, οὐκ αὐτῶ νω φαίην ἄν τῶ μέτρω, ἀλλα πολὐ καὶ λῶον ἀποδιδόναι Alciphr. Epist. I 24 καρπῶν δὲ ειφορέας γενομένης ἐκτίσαμεν αὐτο τb μέτρον καὶ λῶον, ἐάν τις ὰφθονία γένγπαι Synes. Epist. 129 inpistolog . p. 716 Η.) ἀπέστειλα οὐντὴ μὲν τιμία σου διαθέσει χρυσοῖ νομίσρατα δέκα, τῶ δ' ἐταἱρφ Πρόκλω κατὰ

τον θεσπέσιον ' Ησίοδον τριτημόρια πλειω των παρ' αὐτοs Eust. Hom. 1729, 37 Ἐσίοδος δὲ αλλως ἐχρησατο τη λέξει μετρεῖσθαι) ἐν τῶ ευ - μέτρω idem i. c. 172s, 42 καὶ τοιosτον μὲν τι μετρεῖν καὶ μετρεῖσθαι τb ἐπὶ δάνους καθ' Ἐσίοδον cf. Georg. Pachyni. Decl. XII 245 B. . . μετρεῖν καὶ τι ἡπὲρ μέτρον βουλόμενον . . . 34s Schol. Rav. Aristoph. Ach. 1021 M 366 R. Suid. v. μέτρησον ' καὶ ' Ησίοδος εὐ μὲν - ἀποδοsναι' Ammon. V. μετρεῖσθαι p. 92 V. 'Ησίοδος ευ μὲν - ἀποδμναι' . . eadem) τ' C, ὁσον τ D, δωον δέ τ' Stobaei cod. Α, οσον ἐστ' Nauch MOAE. V 146 sq. 347 invenitur in tabulis ceratis Palmyrenis Assendolmanis) Ι. et VII. saec. p. Chr. UI cf. Hesseling Jouria. of Ηed. suid. XHI 293 sqq., v. Leeuvren em. n. s. XXV 224, Crustus Phil. Lim 230 sq.) addito nomine ΔεlΟY i. e. χίου, de quo exposui V ten. St. XVI 328 sq.) ἔμμορε - ἔμμορεὶ non conservata in Α τοιJ om. L Stobaei cod. Α, τι superscr. οι m. RiIR Η,

206쪽

ΗΣΙΟΔΟΥ ῶς αν χρηίζων καὶ ἐς sστερον αρκιον ευρIς. μὴ κακὰ κερδαίνειν ' κακὰ κέρδεα ἶσ' ἀμησιν. τον φιλέοντα φιλεῖν, καὶ τω προσιύντι προσεῖναι.

καὶ δόμεν, 5ς κεν δω, καὶ μὴ δύμεν, ος κεν μὴ δω. δώτη μεν τις ἔδωκεν, ἀδώτη δ' os τις ἔδωκεν. 355

352 ψ 217 κακὰ κέρδεα 352 Theom. 466-σε νικάτω κέρδος ο τ' αἰὸχρον Eurip. Cycl. 309 sq. πολλοῖσι γὰρ l κέρδη ποi ηρὰ ζημίαν ημείψατο cf. Ceriam. Hom. et Hes. 154 sq. Publil. Syr. 479 R. perdidisse shoneste add. Woelfflin mal-

207쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ

δδες ἀγαθή, αρπαξ κακή, θανάτοιο δότειρα. γάρ κεν ἀνηρ ἐθέλων, - ὁ γε καὶ μέγα δοίη, -

χαίρει τω δώρω καὶ τέρπεται δν κατὰ θυμν' δέ κεν αυτος εληται ἀναιδείηφι πιθήσας,

καί τε σμικριν ἐύν, τύ γ' ἐπάχνωσεν φίλον ῆτορ. 360

mag. Eustai sitis Mecd. Par. 13.

208쪽

ΗΣΙΟΔΟΥ - εἰ γαρ κεν καὶ σμικρον ἐπὶ σμικρῶ καταθεῖο κῶ θαμὰ τουτ ἔρδοις, τάχα κεν μέγα καὶ το γένοιτο.

ος ἐπ' ἐύντι φέρει, ὁ δ' ἀλεξεται αἴθοπα λιμήν.

καταθεὶς καὶ τουτο τι μικρον μέγα ποιεῖ, καρτερεῖν ωμην δεῖν καὶ μηδενος των διδομένων καταφρονεῖν Lii Dan. Anecd. I 166 soisson. εο γὰρ ρδειν, ῶς ει γέ τις τω φθάσαντι πλουτω καταβραχυ προστίθησιν ἔτερον καὶ δρωητοῖτο μη διαλείπων, ἐπηυξηκῶς ἔσται τὴν περιουσίαν εἰς πολυπλάσιον 361 Plato Craul. p. 428 A ὰλλὰ τι του 'Hσιόδου καλῶς μοι φαίνεται ἔχειν τι εἰ καί τις σμικρον ἐπὶ σμικρῶ' καταθείη, προοργου εἶναι Basil. de leg. libr. gentil. c. 8 t. 31 o. 588 B M.) τι γὰρ 'καὶ σμικριν ἐπὶ σμικρῶ' κατατίθεσθαι Ου μὰλλον εἰς ἀργυρίου προσθηκην η καὶ εἰς ἡντιναουν ἐπιστημην ὀρθῶς ρὶγεῖσθαι ἔχειν τω ποιητο προσηκεν Eust. Hom. 838, 62 . . OIς κα ,' Ησίοδον εἰπεῖν ' σμικριν ἐπὶ σμικρῶ ' συχνὰ κατατίθεται τb πίπτον

362 Thomas Mag. θαμά p. 176, 4 R. Ἀσίοδος καὶ - ἔρδοις 363 Schol. Lycophr. 1396 p. 111 Sch. Αἴθων δὲ Ἐρυσίχθων διὰ τι βίαιον της λιμ 361 εἰ - ἐπὶη non servavit Α εἰ - σμικριν' εἰ γὰρ καὶ σμικρῶν περ dubitans Horinam Op. VI 233, εἰ γὰρ καὶ σμικρόν τι Nauch MGrR. V

209쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ

τύ γ' ἐν οἴκω κατακείμενον ἀνερα κηδει. οἴκοι βέλτερον εἶναι, ἐπεὶ βλαβερον τb θυρηφιν. 365 ἐσθλbν μὲν παρεύντος ελέσθαι, πημα θ' - χρηίζειν ἀπεύντος, α σε φράζεσθαι ανωγα. ἀρχομένου πίθου καὶ λήγοντος κορεσασθαι,

367 υ 43 τά σε φράζεσθαι ἄνωγα ' 365 - Ηymn. Hom. Merc. 36 368 cf. versus in Aristot. Probi. 26,

367 Gremr. Cor. 442 Sch. καὶ Ἀσίοδος χρηίζειν ἀπεόντος' 368 Plutarch. Mor. p. 701 d IV 261, 6 B. Iλεξέων ὁ πενθερδς κατεγέλα του Ἀσιόδου παραινosντος ὰρχομένου πίθου καὶ λήγοντος' ἐμφορεῖσθαι, μεσσόθι' δὲ τείδεσθαι , ὁπου τι χρηστότατον οἰνάριόν ἐστι Macrob. Saturn. VII 12, 13 p. 449, 31 E. r reus au Avienus Hesiodus, eum ad medium Min perventum est, conpercendunι et ceteris eius partitiis ad 8atietatem diea atrictem in . . Geoponica Cassian. Bassus 6, 7 et 9 p. 191 sq. B.) συμβουλευουσι δὲ οἱ σοφοί, μάλιστα δὲ 'Ησίοδος, ἀνοιγομένου πίθου τιν ἐν τη λοχητου πίθου οἶνον καὶ τον περὶ τιν πυθμένα δαπανctν, τδν δὲ μέσον του πίθου Οἶνον φυλάττειν . . . -τω δέ φησιν ὁ Ἐσίοδος ἀρχομένου - φεέδεσθαι Anecd. Gr. Ι 115 Boisa. τοsNσιόδου ὰρχομένοιο - φειδώ 368 Plutarch. Galb. 16 ὁ μὲν γὰρ Ἐσίοδος ἀρχομένου - κορέσασθαι' φησὶ δεῖν Ei . gen. v. πίθος Ἐσίοδος om. cod. Α) ἀρχομένου - κορέσασθαι ' Anecd. Ox. III 214, 32 Cr. . . ἐπεὶ καὶ τῶ χσκρηθεν ποιητη ἀρχομένου πίθυυ καὶ ληγοντος κο- ρέννυσθαι δέδοκται pust. Hom. 1363, 26 τos δὲ τοιουτου των κακῶν πίθου

εχ αν καὶ 4 πιθοι γία οὐχ ἐορτάσιμος κατὰ τὴν παρ' Ἐσιόδω, ἐν η kρχομένου πίθου ἐχρην κορέννυσθαι. ὰλλ' εἰς τι πὰν ἀποφράς plutarcn. Mor. p. 692 c IV 233, 16 B.) 'δν οἶνον ἔφη δεῖν , ωσπερ 'Ησίοδος ἐκέλευσεν, ἀπδτου πίθου πίνεσθαι την σύμφυτον uοντα ρώμην καὶ δυναμιν Dio Pras. II 89 18, 2 A. . . καὶ τοῖς γεωργοῖς μαλα ἐμπείρως παραινεῖ 'Πσίοδος , ὁπηνίκα ἄρξασθαι πί υ

210쪽

ΗΣΙΟΔΟΥ

μεσσόθι φείδεσθαι' δειλὴ δ' ἐν πυθμένι φειδώ. μισθος δ' ἀνδρὶ φίλφ εἰρημένος αρκιος ἔστω. 370 καί τε κασιγνήτω γελάσας ἐπὶ μάρτυρα θεσθαι. πίστιες ἄρ τοι δμως καὶ ἀπιστίαι δελεσαν ἄνδρας.

μὴ δὲ γυνή σε νύον πυγοστύλος ἐξαπατάτω

370 Κ 304 μιμις δέ οι ἄρκιος ἔσται 372 Phaedr. Id 10, 1 pera Iomni est credere et non credere cf. Theom. 831 πίστει χρήματ' ἔλεσσα, ἀπιστίη δ' ἐσάωσα 369 Plutarch. Mor. p. 157 f. 0 386, 2 sq. τον 'Ησίοδον . . . οὐκ ἐποανέτην ὁντα φειδους ἀεί Senec. Epist. I 4 non ut visum egi maioribus Nostris, sera parsimonia in furias est 370 Plutarch. Τhes. c. 3 Aristot. pseudepio. Fr. 548 R.) καὶ μίαν γε τούτων των ἐν τοῖς Ἐσιόδου Ἐργοις γνωμολογιῶν ἐκείνην λέγουσι Πιτθέως εἶναι μισθος - ἔστω'. τοὐτο μὰνουν καὶ χριστοτέλης ὁ φιλόσοφος εῖρηκεν Aristot. Εtia. Nicorn. ta 1 ἐν τοῖς τοιουτοις δ' ἐνίοες θρέσκει το μισθος δ' ἀνδρί ' Eudem. Eth. Aristot. Ein Eudem J VII 10. 16 p. 96 S.) δὰ εἴρηται μισθος kνδρὶ φίλ' Heliodor. Arist. Eth. Nicom. pamplar. p. 188, 17 II. ἐν ταῖς τοιαυταις δὲ κοινωνίαις ἔνιοι ταῖς ἰναλόγοις ἀμοιβαῖς δερκουνται καὶ ἀγαπῶσι τοῖς Ἀσιόδου μισθος δ' δενδρP αρκιος εἰη ' Michael in Arist. Eui. Nicom. p. 466, 1s II. ἔστι δὲ to μιωθις ἀνδρί ὰπb τos 'Ησιόδου μισθος δ' ἀνδρP αρκιος ειη' φησὶν ἐκεῖνος 371 Plutarch. Mor. p. 533 b III 379. 16 B.) ὁ δὲ Περσαῖος ἀργυ- ριόν τινι των γνωρίμων δανείζων δι ἀγορctς καὶ τραπέζης ἐποιεῖτο τb συμβόλαιον μεμνημένος δηλονότι του Ἀσιόδου λέγοντος καί τε - θέσθαι' 373 sq.

censuit) δέ τινες τους στίχους ἐξέβαλον. ὁ δὲ Πλούταρχος ἐγκρίνει; v. 370am1oscunt Aristoteles Heliodomas Michael, v. 371 Plutarchus; v. 372 Phaedrias viderer initiatus esse 370 δ'J v' in v. rec. m. adscripto IμένοςJ FεFρημνος Flach d. hes. Ged. XV et 18, Fειρημένος Paley o l. 47371 γελάσας - μάρτυραJ χρεῖός γ' ἐπὶ Fίστορα Benuey 372 πίστιες αρτοιJ scripsi. Nien. St. V 190, πίστεις δ' ἄρα G et in V. rec. m. adscripto CF;

πίστεις o ἄρα in v. ree. m. exiurato N, πιστεις δ' ἄρ' in v. rec. m. scripto I,