장음표시 사용
811쪽
s λιαι-- . Servitus volo'inris dicitur, in quam quis se alteri sponte Lithrias dat, consequenter quae ex pacto oritur 3. io 88 . Ser-- eoacta qua-ιus vero est, quam quis iiivitus iubire cogitur. Quoia h. niam εαι, se sponte sua in servitutem dare potest, .st non abier. quam operarum praestatione ea acquirere valet, qua ai vitam conis fervandum necessa a . 3O87. , in eo casu servisus istunt na juris naturalis est. Non obstat, quod contra naturam servitus esse dicatur in- . troducta, modo rem intelligatur, quo sensu contra naturam
De ndire em Naturaliter uni My e permisi Mum, ut se sponte aberi in Zν,ο siesie in fervitutem det pro lubitu suo. Etenim dominiis introductis si νυirutem Operae, quas praestamin aliis, aequiparantur rcbus, quae sunt Hidi. in dominio nostro 4. 43T, pari. a. Fur. uat.), consequenter de iis non minus pro arbitrio nostro disponere possumus, quain de rebus, quae in dominio nostro sunt f. ii g. pari. a. Jιr. mi. . Enimvero nemo alteri rationem rediadere tenetur actionum suarum . 38. 8art. I. Iur. nat. . consequenter nec quomodo de re sua disponat. Quamob-obrem nec quis rationem cuiquam reddere rcnetur, quomodo disponat de operis suis. Quoniam itaque doluistium rei tuae pro lubitu in alium tralabscire potest dominus, quomodo voluerit g. ιι. ι a. stari. 3. Iur. mi. Jἰ jus quoque ad operas suas quilibet transferre potest in alium, quomodo voluerit, conlequenter etiam sub ea lege, ut perpetua ipsi praestentur alimenta, nec cur hos: faciat cuiquam rationem reddere tenetur, ac ideo ut faciat ipsi permittendum. Enimvero in servitutem se alteri dat, qui jus ad operas suas in perpetuum in eandem transfert ea lege, ut pro iis sibi
812쪽
De Servitute O Societate berili.. 793
praetantur alimenta perpetua f. io 8o.). Naturaliter itaque unicuique permittendum est, ut se sponte sua alteri in servitutem det pro lubitu suo.
Quamvis dominus re sua aliter uti non debeR quam ut satisfaciat obligationi cuidam naturali s 167. pari. a. pr. t. ; nemini tamen propterea competit ius rerum suarum abusum impediendi, quamdiu nil facit contra jus alterius cI69. Part. a. Furi nat. . Quamobrem jure externo permittendum quoque est, ut alter abutatur jure, quod habet in operas suas, quamdiu nil commitin, quod est contra jus alteriuscujusdam. Etsi igitur non recte faciat, si alteri sese in servitutem det, cum alio modo salva libertate sua sibi prospicere possit de iis, quae ad vitae necessitatem requiruntur, leu de aliis . mentis; s tamen velit in servitutem se dare, hoc ipsi permittendum est. nec cuiquam competit jus hoc impediendi, instatu scilicet naturali, de quo hic nobis unice sermonem esse, ex
Quoniam naturaliter unicuique permittendum, ut se an narisais
sponte alteri in servitutem det pro lubitu suo g. io 9o. ; liter luitum
naturaliter quoque stro certo pretio se alteri in servitutem δε- se vendere, re, conisquenter venaee re licet β. 9 3T. fart. q. Dr. nat. 9 , ut alteri aut alio quocunque modo alienare 966 a. I art. a. Iur. nat. . serviat. Mercis loco est jus perpetuum in operas pro perpetuis alimentis praestandas. Quamvis enim alimenta, quae pro opcris praestantur, snt loco mercedis, consequenter servitus videatur operarum locatio conductio ad dies vitae s l. II 8. puri. a. nrinat. ἔ jus tamen, quarenus perpetuum esse debet, operas istas exigendi curto pretio quo minus comparctur, illud non obstat, quia a voluntate locatoris operarum retidet, utrum pro certo protio, an sine eo perpetuitatum jυris exigendi operas in /lterum transferre velit, nec ne. Locari igitur possunt operae pro
813쪽
certa mercede, qualis hic sunt alimenta praestanda, & vendi potest perpetuitas juris operas exigendi, suu jus in actiones suas liberas, ut fiat emtori proprium. Apud Germano . Tacito autore, eram, qui perditis aleae lusu bonis, ad postremum liberrarem suam in aleam mittebant, aut res receptuit, aut in servitutem sese daturi. Illicitus omnino erat istiusmodi lutus, qua- enus tamen jum externo permittendus erat libertatis suae a usus, iure externo servitus quoque subsistebat, quatenus num rum ex pacto acquiri poterat servitus f. Io 88 . Immo quando quis res Omnes perdiderat, in cum statum videbatur redactus, ut notant si operarum praestatione ea, quae ad vitam necessaria, sibi comparare posse Wdebatur: quo in casu ipso jure interno sese in servitutem alteri dare licet.
A, parentia Si parmus aliter iacris suis de iis prospicere non possent,
hi j j in Oentes enim naturaliter obligantur educare liberos suos inservita- z63, . Quamobrem cum lex naturae ipsis det jus ad eis venia ea, sinς quibus obligationi sivae satisfacere non possunt re. 9. 8a t. ι. I l. pro I. unm. ς si aliter liberis suis de iis pro- spicere non possunt, quae ad c ducationem requiruntur, em in servitutem vendere licet.
Non est quod excipias, parentibus curae esse debere, ut liberos fortunaros reddam 3.734. atque felices , Io.
selicitati enim non adversatur servitus, sortunae autem ipso. rum consulere tenentur parent , quantum possunt f. aos. n. l. PMI. praes. uniυ. .
814쪽
De Drvitute ct Societate herili. 79s
obligaverit, seu Mejusserit g. 78 a. pari. q. P . vit. A Et ex iis, quae de iure parentum in liberos & jure mariti in uκorem demonsti vimus, facile patet, liberos non esse in dominio parentum, nec uxorem in dominio mariti, ut illi de liberis, hic de ugore disponere possint oro lubitu f. tr 8. stari. 2.
Fur. Aat.). Quamobrem ob aes alienum patentibus liberos in stivitutem vendcre non licet, nec licet marito vendere
Si quas apud gentes debitores cogantur vendere liberos ac uxorem, ubi bona ipsbrum solutioni minime sufficiuntὴ eat. dem patriam Ec maritalem potestatam dominio perperam aruquiparant, quasi in liberos parentibus, quia dicuntur sui, &marito in uxorem, quia sua dicitur, id m jus competat, quod in res suas. Dicuntur liberi sui, dicitur uxor sua, dicuntur denique res suae, quia parentibus in liberos, marito in uaeorem dominio in res suas jus proprium compet i f. I 3 I. stare. I Uz. Para a. Drauat.): ast non omne jus proprium idem est , & quamvis dominium sit jus proprium I 18. pari. a. Iur. nat. λ αγn tamen jus proprium omne dominium est. I. IO94.
Credirer debitorem, quis vendo non est, in fretaearem re-
ingere potest, donec sti operas praestuu ex a se fuerit satisficium. Etenim debitor solvere icnetur, quod debct β. 96. pura. 3. U I. 639. ρart. I. Iur. nat. , nec obligatio debitoris tollit ut nisi per solutionem, ubi creditor dc bitum remittere noluerit I. 66 o. pari. 97. Part. S. Dr. nat. , ad quod is cogi nequit . 3 3 6. 8art. a. Iur. nat. ). Quod si ergo debitor solvendo non sit, seu non habeat res, unde solvat, si tamen adhuc operas praeflare possit, quae plus valent quam alimenta, creditori omnino jus est operas hasce exigendi praestitis alimentis, donec ipsi ex asse fuerit satisfactum. Quamobrem cum in servitutem ali crum redigat, qui eum
815쪽
sibi ita subjicit, ut pro alimentis operas praglare teneatur α β. io Ro. ἔ creditor debitorem, qui solvendo non est, in servitutem redigere potest, donec sibi operis praestitis ex asse fuerit satisfactum.
Facile patet, pro quantitate debiti debitorem quoque obligari posse ad operas perpetuas pro alimentis perpetuis praestandas, consequenter redigi in servitutem perfectam f. Io 33. . Tanto minus autem acerbum videri potest debitorem, qui solvendo non est, redigi in servitutem, quod is in eum statum pervenit, quo sponte tua in servitutem se tradere potest f. I 8 p. , nec contra charitatem videtur, eum in servitutem redigere, si praesertim culpa sua non solvendo factus sit. g. 3 93.3us tredi ι- Quoniam creditor debitorem, qui solvendo non est, in ser- ista Mia Vitutem redigere potest,donec sibi operis praestitis ex asse sueritiorem, qui satisfactum I. 3O94. , quilibet vero alteri jus suum cedere solvendo non potest 3. T. 't. 3. Furi nat.); credιIor alusti pro deb Iora, solventι eundem in servitutem addicere potes, cumque de jure suo remittere possit, quantum velit .cit. , aut putius jusdebitorem in servitutem redigendi, donec sibi suerit satisfactum, aestimare possit, quantum ipse voluerit & alius pro eo dare velit, ideo opas non es, ut cedrari debitam ex asse si
Nimirum conventio cedentis cum cessionario iam non pertinet ad debitorem, qui cessionario ad idem obligatur, ad quod obligatus fuerat cedenti 3 87. pari. 3. Jum nat. ), pinterat enim creditor jus suum in debitorem gratis cedere, non tamen propterea a debito liberaretur debitor, ut cessionaris nullas operas praestare teneretur.
816쪽
De Servitute ct Societate berili.
Domino non competit jus msi ιn operas a semis prae Maeas V AE..is si in actiones ceteras, quatenus resflectum quendam ad uias haben/. ius iamini Etenim vi servitutis servus domino non Obligatur, nisi ad inservum. operas praestandas . io 8O.), consequenter cum ex obligatione servi nascatur jus domini a 3. pari. I. Dr. nat. , domino non competit jus nisi in operas a servo praestandas.
Et quoniam dominus servum compellere potest ad operas praestandas, nisi sponte sua praestet. consequenter etiam permittere non tenetur, ut tervus faciat, quae impediunt, quo minus operas debite praestare possit vel quae prosunt, ut piaestent; quin domino quoque competat jus in actiones cet ras servi, quatenus respectum quendam ad illas habent.
Ruod erat alserum. Quodsi servus praestet operas, quas praestare debet, domi nus ab eo nihil amplius exigere potest, consequenter si quod servus facit, quod nihil illis detrahit, id dominus ipsi permi, tere debet. O97.
Domino competis fas Abgandi semum ad operas progandas. Ius obligam Etenim servus obligatur domino praestare operas g. rogr. , di servam& jus hoc persectum est g. 9o8lara. .Fur. nat. . Quamob- domini comis rem cum jus cogendi contineatur in jure perfecto, nisi alter petens. obligationi suae satisfacere voluerit I. a 33. stari. 1. Phil. pract. unis. ; domino utique competere debet jus adigendi servum ad operas praestandas. g. 3ο98. Quoniam rimino competit jus servum adigendi ad ope- De coercen-ras debitas praestandum g. ros . , si vero is refractarium abstris r
817쪽
factaris S aut negligentem sese praebuerit, aliter quam minis ac ver-nguente. beribus ad praestandum adigi non possit, quod per se patet;
eidem quoque compe/it jus se sum refraciaraum aut negligenis rem ad praefandum operas debitas minis ac verberabus com-ρc ex s. Nullum esset jus domini exigendi a servo operas dubitas, si
voluntari servorum relictum esse deberer, num & quas praestare velit, ac quomodo. Licita igitur sunt media, sine quibus praestatio oporarum etiam ab invito extorqueri possit. Pertinentea ad exercitium juris domini, quod sine eo effectu destituere- tur. Neque hoc durum videri potest, vel iniquum, cum inobedientiae, ignaviae ac negligcntiae dent poenas, qui obligationi suae non satisfaciunt, minime autem mala haec subeant ob servilem conditionem.
Deo. iis Dominus olligatur strvo Rraestare incir, qua homo Loαinistimanitatis naturaliter delet. Etenim per se paret, hominem non de sinis prae- sinere esIe hominem, quia servilis fit conditionis, seu alteri sani,. Operas perpetuas pro alimentis perpetuis praestare obligatur β 88 i. . Quamobrcna quaν homo homini naturaliter dcbet, ea quoque, ob immutabilitatem & necessitatem obi, gationis naturalis 34 a. pari. t. IN A. pract. - , dominus servo debet, consequenter eidem Oificia, quae homo homini debet, praestare obligatur I. 17 o. p . L. Phil. HacI.
-υ.). Dominus servum duplici modo considerare tenetur, tanquam servum, & tanquam aeque hominem. Quatenus eum consderat tanquam servum, eidem jus in exigendi operas, ag. quas praestandum is ipsi obligatur; quatenus cundem spectat tanquam aeque hominem, eidem praestare debet cisiicia. ad quae homo homini obligatur. Ius illud obi gationi huit minime . repugnat, sed cum eadem confitere potest: haec potius exer-
818쪽
De Servitute O Societate herili. 799
citium illius dirigiti ne quicquam committatur, quod si iniquum. Immo si jus domini, seu dominica potestas ab hac obligatione separetur, nec cum ea constanter maneat conjuncta: jus domini in licentiam convertitur, qualis ipsi competere nequit 3. Is P. Parr. 1. Jur. niat. . q. II O.
Quoniam dominus obligatur servo praestare officia, quae De potestate homo nomini naturaliter debet I. io 99. ; ideo si ca-- dominieare debet, ne in exercendo jure sest quicquem commisat, quis OOL rite me etis istis repugnet, nec feret um abicr sibi obligatum extin I, quam cenaea. . os a ista permittunt, cansequenter cum illa eadem sint cum officiis crga scipsimn I.' art. I. Iur. nat. , antum per ossicia erga fgfum i s obligari floruit.
Uide, quae modo annotavimus not. 1o99. . Haec sperpenderent domini, ubi servitus in usu est, ea videri minime poterat jugum durum ac intolerabile. Quicquid enim acerbitatis alit servitus, id ex accidente est, quatenus scilicet jus suum in nimium extendit dominus, eoque abutitur: aestimatur autem abusus ex neglectu ossiciorum illorum, quibus homo homini natura sociatur.' f. II o I.
Quoniam dominus obligatur scrvo praestare ossico, De siris quae homo homini naturaliter debet l. io 99. , homo amando Uvero hominem quemcunque a Barz g. 619. pari. I. Furi diligendo. his,. & diligere debet tanquam stipsum 6 Q. hor. I. 3Pr. nat.); domin quoque scrvum amare ac diligere debet ι - qaam scinum,
Animus itaque domini ita dispositus esse debet, ut voluptatem perspiat ex felicitate servi f. 633. UyM. empir. & constans ac perpetua ipsi esse debet voluntas selicitatem servi pro . movendi, hoc est, omni studio id agendi, ut etiam servus st selix,
819쪽
selix, ae cavendi, ne fiat infelix f. 6I7. yart. r. Iur. not. . Amori huic atque dilectioni minime obitat jus verberibus compellendi servum refractarium ac negligentem ad praestandum operas debitas f. Io 93. . Uerbera enim infliguntur Ob inobedientiam, ignaviam & negligentiam, quae inter vitia servi utique referenda. Servum itaque infelicem reddunt propria vitia f. 4o6. Part. l. Phil. pra I. univ. . non autem talis essicitur voluntate domini, qui per verbera nil aliud intendit, quam ut servus satis taciar officio suo, consequenter per ea cavet, ne se reddat miserum ac infelicem, id quod dilectioni convenit, haud quaquam vero eidem repugnat f. 6 IZ. Para. . r. Jur. nat. . di ulla in se datur repugnantia inter veritates morales. modo intimius inspiciantur; si qua vero appareat, id inde est, quod, hominibus a veritate recedentibus, omnia
De jure do- Dominus permittere non defer, ut fervui si vitio deditus; mini in se sita dare potius operam ἰ ut virtuti studear. Etenim vitium ho-vam quoad minem reddit infelicem β. 4O6. stare. I. i l. 'ast unιν. , actiones li- nec sine virtute is selix esse potest g. 4oo. art. I. Pst meae heras ρυ- unim . Quamobrem cum dominus servum diligere demisue beat tanquam seipsum I. rior . , consequenter con omnes. stantem & perpetuam habere voluntatem omni studio id agendi, ut servus sit felix, ac cavendi, ne fiat in selix . sit T. Fart. f. Iur. nat. ς servo quoque permittere non debet, ut sit vitio deditus, sed dare potius Operam, ut virtuti studeat.
Quemadmodum itaque servus, qui se in servitutem dat, sive sua sponte f. Io 9 . . sive invit f. Io9a. Io 94.), Operas suas subjicit voluntati domini g. rogo. )ς ita natura eidem subjicit actiones ejus ceteras, quatenus juxta naturae legem determinandae.
820쪽
De Servitute 9 Societate herili. 8or
I. Iro 3. Quoniam dominus permittere non debet, ut servus sit Ad 3.anam vitio deditus, consequenter ne faciat, quae legi naturae repu- db Ausgnant f. 3 a a. parta thi tract. ιυ. , sed dare potiuS Operam reum in ut virtuti studeat .i io a.), consequenter ut faciat, quae legi gare possit.
naturae conveniunt g. 3ar. pari. I. PHLWaαουν. ς α minocompetit bus praecipienda seris, oua legι naturae conveZIunt, e prohibendi, quae eidem repugnant I. 983. ρο styq. pari. L. Theocnat. J, consequenter jus Aligandiservum ut Ati facιat uic non faciat 984. 98 . cis.). Alio nimirum modo ossicio suo satisneere nequit dominus, nisi ad iussum, vel verationem accedat obligatio, qua servo
Quoniam domino competit jus obligandi servum, ut Fuspanien- faciat, quae iuri naturae consentanea, & prohibendi, ne fa- rismos esciat, quae eidem repugnant g. O3. 3, consequenter et praemio α iam ut operas debitas praestet 3. 3O87. IO9O. l. 94. , Ob nando. ligatio autem positiva aliter quam sanctione poenali & praemiorum promissione introduci nequit β. 3or. hara. r. Hic traci. onis. ἰ do mno quoque cometis jus tuniendis semum ob
actus vitiosos V operas neglectas, E, quando e re visium fuerιt, 'amus quoque eos ιnvitare ρotes ad bene es recte faciendum. Aliud est poena assicere servum ob operas neglectas, aliud verberibus negligentem stimulandi in ipso praestationis acturnil tamen obstat, quo minus etiam haec ad poenam referamus 6. 28s. 286. pari. t. Phil. Pr I. univ. , cum etiam per haec verbera non intendatur aliud, quam ut motivum praebeatur negligenti operas praestandi, consequenter ut is ad eas obligetur 3. II 8. pari. ἔ. Phil. praer. unis.), quod obligatio naturalis non satis essicax in Ocem deprehendatur.