장음표시 사용
831쪽
, ea habet. in alium transfert I. 66 a. Wrt. a. Pr. nat. ; do minus igitur ius suum iu servum, consequenter servum, cui inhaeret, & sine quo istud alienari nequit, pro lubitu cui &quomodo voluerit, alienare potest.
Proprie loquendo non tam servi alienantur, quam jus, quod in eos habet dominus. Quoniam tamen jus istud aliter tradi nequit. nisi tradatur servus. in quem idem domino competit; ideo servus ipse alienari dicitur. Probe tamen notandum est, quid proprie alienetur; ne quis putet ipsi m servum tanquam rem corporalem alienari, quemadmodum visum est iis, qui potestatem dominicam in nimium extenderunt, quas de servi quoque substantia domino integrum esset pro lubitu suo disponere, quemadmodum de substantia rei corporalis. g. 1 a P.
De jure Quoniam Gminus semum pro Iubitu alienare potest, vendendi, quomodo voluerit . a 339.); eundem quoque veniare Gnandi, le- 9 3 T. 'art. - Iur. nat. J, α I. 48. para. q. Fur. nat. ,
redi resim ira 'ννα Nimirum quotquot concipi possunt modi alienandi, tot eCiam modis servus aIlanari potest. Et quocunque in casu alienatio Iicita, vel jure saItem externo valida; in eodem quo que alienatio servi licita, vel jure saltem externo valida. Quam vis enim servi perperam aequiparentur rebus, quae sunt in minio; quatenus tamen jus in eos alienari nequit, sine iplorum traditione, in alienando spectari possunt tanquam res, fionsequenter quae de alienatione rerum passim demonstrata sunt, ea ad Hienationem servorum recte transseruntur. ρπenda βν
Manam a Dominus siervum mansmittere dicitur, si libertatem si μώβ o am eidem restituit. Munamistis itaque est actus, quo domu ρώ-οῶ md libeIrarem suam servo restituit. Quoniam servus liber
832쪽
De Servitute 9 Socincte herili. 8ig
est, quam primum jus domini in eum extinguitur β. rogo. rogi.), jus autem domini extinguitur, quam primum id remittit 97. 8arr. 3. Furi nar. I, consequenter quando declarat, se nolle, ut servus sibi praestet operas pro alimentis, seu ad eas praelandas sibi amplius sit obligatus . 9s . .
ti ur, s domi us declarat, heu susscienter induat, se mige. ar se vas βι amplius algatus se ad operas Vastandas pro alimentis, consequenter etiams euniam expellis.
Naturaliter ad manumissionem non requiritur nisi lassiciens voluntatis domini sgnificatio, quocunque modo facta. Quod enim susscienter indicat, id contra ipsum pro vero habetur 3. 427. Part. y. Jur. nat. . Mere civilia sunt, quae de dive ris manumittendi modis traduntur in Iure Romano.
Misamissi, naturaliter licita nisi s it in proadicium servi. An naturais Servus enim manumittitur, quando dominus declarar, se bire linia. nolle, ut servus sibi amplius obligatus iit ad operas pro alimentis praestandas I. Oas. , conseqdenter si jus suurn in eum remittit g. 9 s. pari. 3. Pr. nat. ) . Quamobrem cum quilibet jus suum remittere possit, quamdiu nil fit contra jus tertii I. 33 T. pari. 3. Iur. nat. , consequenter contrajus servi e&igendi a domino alimenta, manumisso naturaliter licita, nisi fiat in praejudicium servi.
Ingens beneficium est, si, qui servire cogitur, manumittatur. . ut ideo plerumque manumittantur volentes. Et si quis vel maxime manumittatur. cujus interest, ut habeat certitudinem alimentorum perpetuorum; fi operas adhuc praestare possit, ac servire potius, quam liberrata frui malis, is se alteri in se vitutem dare potest. Erit tamen adhuc beneficii loco, quod, cum dominus eum vendere posset IIa O. , gratis eidem: Iibertatem restituerit, ins s se ipsum vendere velit, pretium
833쪽
Iueretur. Quamobrem nec hoc in casu quicquam fit contrajus servi, quod manumissionem illicitam essiceret. Facile a tem patet, casum istum referendum esse inter eos, qui, essi existere possint, raro tamen existunt.
Raando Quoniam servum manumittere non licet, si id fiat inlicita. praejudicium ipsius . ita a.), id vero fit, si manumittitur, quando vel morbo impeditus, vel ob desectum virium aetate ingravescente operas praestare amplius nequit l.
IO8o. HI a. ; dominus servum manumittere aequat, s vel morbo impediιus, vel ob defectum Graum ataIe ingra est re operas amplius praesare nequit. Tum demum nimia seret servitutis acerbitas, qua alias caret, quamdiu intra terminos libertatis naturalis subfst i not. g. io 87. , s dominus servum aegrotum, vel ob aetatem provectam manumittere posset. Immo manifesta foret injustitia, si servitus a pacto originem trahit. f. II a 4. Aa rimino Domi in strvum j I vita ac necis naturaliter non competit.
ompeiat ius Etenim serVus domino aliter obligari nequit, quam fulvis Otia ac ne- Officiis erga seipsum & erga alios β. noo.). Quamobremes, in seria cum nemini seipsum Vita privare liceat I. 3s3. pars. I. Dr.
nat. , & nemo alterum Occidere debeat . 743. pari. 1. Furi nat. , ne quidem volentem g. 74 S. 8art. I. I r. nat.); domino quoque in servum jus vitae ac necis naturaliter competere nequit. -- . Quando quis servitutem subit, libertatem suam amittit, &ea in dominum transfertur IIII. . Libertas non tollit obligationem naturalem 3. IS9. Part. l. Iur. vat. . Quamobrem nec in dominum transferri potest, nisi hac salva, dc quia homini non competit dominium in vitam suam g. 3sx .part. ι.Dr. 'Disitired by COOste
834쪽
De Servitute ct Societate herili. 8 Is
. Jur. nat nec dominus, qui acquirit ius in servum, quod is natura in seipsum habet, jus vitae ac necis in eundem acquirere valet. Et quamvis ipfi competat jus puniendi servum refractarium Jc negligentem f. IIo .), ne scilicet in posterum se amplius refractarium & negligentem praebeat f. 287. pari. t. nil. Pris. -ιν. , cum tamen emendari nescium expellere possit, & raro admodum eo usque procedendum fit, ex jure puniendi jus vitae ac necis derivare non licer. Sane qui servum occidit, iure suo exigendi operas sibi utiles perinde excidit, ac si eundem expellit; nec expulsum facile in servit tem recipiet alius, etiamsi sese alteri in eandem dare velit, quia non habet, unde sibi de alimentis prospicere possit. g. Ias.
Dominus in sertum saevire dicitur, si dura verbera ju- Asia siugiter ferat in servum in praestandis operis licet assiduum & samilia vi ob non praestitas operas nimias, 'aut solo odio fine ulla ejus mini. culpa, vel alio quodammodo nimis duriter tractet.
Seris ob nimiam d mini sevitiam aufugere licet, vel etiam 29.ηdos alimenta si icientia dare detrectet: alias aufugere non licet. Et- seris au enim si dominus saevit in servum, dura verba iugiter in eum gere liceanseri, quamvis sit in operis praestandis assiduus, easque ope-'ras praestet, quas praestare valet, quod vero nimias praestare nequeat, vel etiam solo odio sine ulla ipsius culpa vel beribur assicit, aut alio modo nimis duriter tractat g. i Ias. Quamobrem cum servus domino non obligetur nisi quantum per ossicia erga seipsum eidem obligari potuit t3.noo. , laborem autem nimium nutusque gravem vitare debeat β. Sl9. 8art. I. δι' nat. ς domino quoque jus nullum est eundem verberandi, vel alio modo duriter tractandi, propterea quod operas non praestiterit, quas praestare non potest: multo minus vero Jioc facere potest, si-in labore se assiduum
835쪽
praestet, aut solo odio. Quoniam itaque nulla ratio est, cur servus hoc pati teneatur, non vero aliter sibi consulere potest, quam si aufugiat; ob nimiam utique Levitiam domini aufugere licet. Ae d erat primum. Quoniam servus operas domino praestare obligatur pro alimentis, consequenter sub hac conditione, ut alimenta praestentur f. io 8o. , nec aliter ipsi obligari potuit, quam ossicia erga seipsum permittunt 3. ii Oo. ), consequenter ut ea ipsi detur alimentorum quantitas, quae corpori conservando lassicit 3. 4o3. 'an. I. I. . nat.); si dominus servo Operas suas debite praestanti non det alimenta sussicientia, nec ad eas praestandas eidem obligatur. Quamobrem cum aliter nili fuga sibi consuIere queat; fugere licet. IEuod
Enimvero si servus sine justa causa aufugeret, domino auferret pro mero lubitu suo jus, quod in ipsum habet, &se liberare vellet ab obligatione, qua ipsi tenetur .logi . .
Quoniam itaque nemo alteri invito jus suum auferre potest 3. 336. para. a. Fur. nat.), nec stipstim is rare ab Obligatione sua s. 6 .part. 3. Pr. nat. 9 servus quoque pro tu
bitu suo aufugere nequit. quod erat fert m. . Haec Probe notanda sunt, ut pateat, quid iure postivo st tuendum fit, ne quicquam committatur vel a domino, vel a servo, quod injustum est, Vel iniquum. . . I a T.
De manu- Ω Liari ob impiam a pinentibus lis servitutem vendui, d/nis1pone si- minus eo1 manumittere tenetur, ubi sumtus eGrationis ei rest berorum a tuer me una cum streno. emtwnis. Etenim parentibus non liparentibus cet liberos in servitutem redigere, nisi eos vendant inopia vendito- sumtuum in educationem faciendorum f. Io 9 a. , conserum. quenter cos Vendere non potuerunt nisi sub tacita hac conditione, Disitigod by GOoste
836쪽
De Servitute ct Societate herili.
ditione. si sumtus educationis & pretium, quo emti sunt, Iestituere nequeant. Quamobrem si domino. restituantur sumtus, quos in educationem fecit, & pretium, quod dedit, cum cineret; iis libertatem suam restituere, consequenter
cosdem manumittere tenetur . IIII. . Manumisso haec necessaria est, cum non pendeat a TO-Iuntate domini. AEquitati autem naturali maxime convenit. Nulla culpa sua, nec voluntate sua in servitutem redacti sunt. Nulla igitur ratio est, cur privari debeant libertate, naturε ipsis competente s 3 l46. Part. t. Dr. nan . Neque tamen etiam dominus sentire debet damnum , qui pretium parentiabus non solvit, nec sumtus in educationem fecit, nisi spe op rarum sibi utilium praestandarum, nec emit, nisi quod licite emere poterat Io 92. . Quamobrem ipsi refundendi sunt silmius in educationem facti & pretium, quo emit, rest, tuendum. Hoc pacto nihil committitur, quod sit vel contra ius liberorum in 1ervitutem redactorum, vel contra jus domini, ne damnum ipsi detur c 493. pari. a. Jur. nas. ; sed utrique tribuitur, quod suum esse debet. c
M aηcilia natus naturaliter servilis condisionis es. ἀ nec De simiti semias educationis es si quid fraterca tori es, re suautur, Vs te eretim, inister, vel alius suo sumtu obcrum elucare velu. Etenim an qui in to cilla non habet, unde sumtus in educationem partus sui fa- di isne siriacete possit, cum per operas suas domino saltem acquirat g. illinastis aio . . Quoniam itaque dominus eos facere tenetin, ac tin. praeterea carere operis, quas mater praestare propter hunc partum suum impedita fuit ζ perinde omnino est, ac si mater eum domino in servitutem venderet ob inopiam. Quamobrem cum hoc facere liceat . io9α. ; ex ancilla natus naturaliter servilis conditionis est. mod erat primum.
837쪽
Cap. VI. Enimvero si quis ob inopiam a parentibus in servit
rem fuerit venditus, dominus eum manumittere tenetur, consequenter ei libertatem restituere s. ri a r. , si sumtus educationis una cum pretio emtionis restituantur s. tiar.). Quamobrem etiam ex ancilla natus non tenetur esse servi
lis conditionis, nisi donec sumtus educationis & si quid
praeterea interest domino restituantur. Euod eras secandum. Denique si pater, vel alius infantem natum velit educare liberum; cessat ratio, cur is in servitutem tradi posito9a. . Quamobrem cum libertas, jus quod natura habet I. 346. para. I. Iur. nar. , praeter voluntatem suam eidem auferri non possit s. 64. pari. I. Iur. na . ἰ si quis partum ex ancilla natum suo sumtu liberum educare . velit, is conditionis servilis naturaliter esse non debet.
uod erat terrium. Quicunque alteri servit, vel voluntate sua servit, vel quia servire velle debet, veluti quando a parentibus ob inopiam venditus iactum Parentum approbare tenetur, aut quatenus ob aes alienum, quod solvere debebat, sed non poterat, in servitutem redactus operas domino praestare velle debet, quia velle debet solvere. Libertas itaque proprie loquendo non adimitur servo, sed is vi libertatis suae eandem exercet per alium, nempe dominum. Liberum vero est unicuique jus suum exercere vel per se, vel per alium, prouti ips visum fuerit. Atque ita patet. quod obiter alias indicavimus not. s. 64. Para. 3. Jur. nat. . Quae hic opponi poterant de servispanae, vel captivis in servitutem redactis, de iis dispiciendumem suo Ioco. g. 129.
De ea etia Si fervus cum ori a iacis arar, Fod liberos procrea e v servorum. λςς tactum hoc nataraliter justum matrimoniam es. Etenim
pactum malis cum inmitia de prole procreanda & educanda
838쪽
De Servitute ct Societate herili. 819
canda matrimonium est h. a Io. . Quamvis itaque ipsi-met sumtus in educationem liberorum facere nequeant. cum tamen liceat liberos natos domino in servitutem tradere, ut eos educet suo sumtu g. roga. . hoc minime obstat, quo minus etiam educationis causa pactum fuerit initum, parentibus educationi pro icientibus, quantum datur. Naturaliter isque pactum servi eum ancilla de Iiberis procreandis initum iustum matrimonium est.
Quod igitur Romani rentu restim serviae a iustis nuptiis distinxerint, mere civile est. In Iure autem naturae ratio nubia est. ut conjugium hominum libetorum a coniugio servis Tum distinguatur. Cumque servitus nihil acerbitaria habeat. s intra terminos sequitatis naturalis subsistatar t. 3. 1 os . . nec Propterea illicita pronunciari possunt, aut iniqua, quod li- heri servilis esse debeant conditionis, nisi sumtus educationis S quod praeterea interest restituere possint 3. Io 87.
Si dominas intestatas vicedit, nee i extiterit haret ab is' iamin relato, servus sit liber. Eris idem enam Mer, s dominus V m m in sa- haeredem in testameneo instituerat. Quod si enim dominus inte- res deteri . status decedat, nec ipsi lueres ab intestato extiterit, bona υel aridem ejus fiunt res nullius i. . 7oo. fara 34 3. ρart. a. D .ana Iuum . . Quamobrem etiam jus, quod in servum habebatIemam. I. io 8ι. & in bonis ejus continebatur Φ. Ast. 8ara. a. ur. nar. , nullius fit. Quamprimum itaque nemo 'existit, cui illud competere possit; sui iuris fit strvus.& per consequens liber sit c j. 33 s. 'rra ι. Furi nar.
Quodli ponamus servum in testamento haeredem institia; is in omne domini jus si cedit , 938.), consequem iter etiam in jus, quod in se habuerat dominua
839쪽
Fit igitur denuo sui juris, consequenter liber I. 33 s. ara. Laar. nat. . ino I erat alterum. Alia in casu posteriori ratio redditur & reddenda erat in jure Romano, quia isto jure haeres institu i non poterat servus, ut haereditatem sibi acquirerer, nisi esset liber. Uoluntas igitur manumittendi in testatore praesumebatur. Ast in nostro jure praesumtione ista. Opus non est, Prouti ex demonstrati ne liquet. q. s. t 1 3 I.
μνὰ, B he- Qui alicui certas operas ad certum tempus pro ali-ra fumolas mentis & certa mercede locat; ramulus dicitur, & earum ei famula. conductor Herus. Similiter foemina locans pari modo ope-' ras, Vocatur Famula; foemina autem, quae famulum, vel f mulam conducit Hera.
Ubi servitus in usu non est vel abrogata, quemadmodum apud nos; famulis utimur & ad alias operas diurnas operariis. II 3 a.
Unde UB- Quoniam famuli & famulae operas suas pro alimentis mari debeas & certa mercede locant hero atque herae g. Iigi. ; omne
ius N isti. bus heri, rae, famulorum S famul rum , omnes quoque earun-gatio ML- dem personarum Algasiones, quibus si invicem tenentur, ex commm perso- tractu locasionis conductionis astmari debens. Rarum. Alia igitur longe ratio est famulorum & servorum, alia quoque dominorum & herorum. Neque adeo ad heros transferenda sunt omnia, quae de dominis fuerunt demonstrata; nec ad famulos, quae demonstrata sunt de servis. g. r 33.
is societas Pactam, quod inter Hrum vel heram S famulos atque fammmter ipsas las initur, societas es. Etenim hoc pacto herus, vel hera se
840쪽
De Servitute O Societate herili. 82Ι
obligat famulis ad certam mercedem & alimenta praestandum, famuli autem & famulae vicissim sese obligat ad certas operas praestandas ad certum tempus fg. Dii. , consequenter conjunctis viribus utilitati communi convento modo prospicere volunt. Quamobrem cum pactum de fine quodani conjunctis viribus consequendo societas sit q. i. ; pactum, quod inter herum, vel heram & famulos atque famulas initur, societas est, aut, si mavis, dum herus, vel hera , famulos atque famulas conducunt, & famuli ac famulae hero. vel herar Operas locant, societas inter has personas contrahitur.
Omnis societas pro sine habet utilitatem quandam nonnisi unitis viribus obtinendam, qualem etiam in hac societate ad esse nemo non per se videt. Non obstat, quod famuli & famulae operas suas locent hero, vel herae, & herus, vel her eas conducat: locatio enim conductio tantummodo respicit modum, quo societas ista contrahitur. Quando enim suturi socii paciscuntur, inter se conveniunt de operarum locatione ac conductione, seu de modo, quo sibi invscem obligati esse debent, nimirum quod obligati esse velint per modum loca
toris ac conductoris operarum, . ut aderi contractus locationis
conductionis si norma juris atque obligationis in hac societate f. II 3 a. . .
. 3 34. Societas herilis dicitur, quae inter herum, vel heram & Strietas ι famulos atque famulas intercedit. rilis quae- Nomen hoc in philolophia dudum receptum ' retinere de- si
huimus, nee fine rarione ad societatis notionem reduximus Iocationem conductionem operarum famulorum & famularum cum ea, quae de societate in genere demonstrata fuerunt, ad herum quoque & heram, famulos & famulas applicanda snt: id quod in locatione conductione operarum, vel ad certum quoddam opus restrictarum non obtinet.