Jus naturae methodo scientifica pertractatum. Pars prima octava ... Authore Christiano Wolfio .. Pars septima de imperio privato, in qua tam de imperio ac societate in genere, quam de officiis ac iure in societatetibus coniugali ... domo agitur ... A

발행: 1747년

분량: 893페이지

출처: archive.org

분류:

91쪽

Pars VII. Cap. I.

0 o. Part. t. pr. nat. . Qui hoc facit, utique injuriam iacit alteri, quem invitum in sententiam trahit.

f. 94. Cis υρρω Quoniam si tria vel plura diversia fuerint vota, salvorum conjun- jure volandi conjunctione quorundam nunquam majora, vel Bione nego- paria effici possunt β. 93. , si vcro vota unanimia obtinetiam decidi ri nequeunt, nonnisi majora concludunt 79. , ncc per Aelueat. paria n gotium controversum deciditui nisi casu calculi Minervae g. 84. 8s. i s trιa vel plura fuerint vota diversa salus

jure voIani voto um conjuncti e mLI cohclud, mc AegoIIum controversam deciae potes. Non negamus conjunctione votorum negotium ad exitum deduci posse; sed negamus id fieri salvo iure votorum . . quia, quemadmodum per ea, quae diximus, saris patet, hae a ipsa conjunctione revera non aliud agitur, quam ut quidam cogantur a sententia sua discedere in aliam sbi propiorem: quod quamdiu jus votandi aequale ac liberum est, s absurdum utique habendum, nee sne injuria eorum, qui ita discedere coguntur, fieri potest. Non tamen propterea sequitur, salvo

jure votorum negotium decidi non posse, cum tamen euranis dum si ut exitum habeat. Etsi enim Gnjunctione votorum violetur jus volantium, s per vota decidere velis ; non tamen deest modus alius negotium decidendi per vota absque quorundam conjunctione ; ita ut singulorum votorum idem maneat valor g. 78. , nec rationes, cur ita decidendum stialiunde pctantur, quam ex ipso aequali votorum Valore , ut praepondium non nascatur, nisi ex Pluralitate. De eo igitur nunc nobis erit agendum.

f. 9s. Ela enam Si vosa majora laber ι neqseunt, sequeηdum erit id, quod vota tro paucioribus displιωι, sta cui paucusima vota ad Gantur. Sile to ma- enina vota majora haberi nequeunt Ob diversarum sententiarum

92쪽

De imperio ae societate in genere. rum pluralitatem, & sequi velimus id, quod majori parti stra haberi

placet, negotium per vota exitum habere nequit, quod per nonpossint. se patet. Quoniam tamen curandum est, ut exitum habeat

l. ro. , & vota singula ejusdem sunt valoris s. 8.)ῆ plus utique valere debent illa vota, quibus pauciora adversantur, quam quibus plura, adeoque sequendum id, quod pauci tibus displicet.

Nimirum quoniam stante aequali votorum valore nem cogi potest, ut invitus in sententiam alterius abeat, fieri non potest, ut per vota quid concludatur, si unanimia non fuerint.

suam si sequamur id, quod plurimis placet, vel paucissimis diplicet, ita ut quod plurimi volunt, vel paucissimi nolunt, habeatur pro omnium voluntate. Quando nonnisi duae vel etiam plures sunt sententiae, & majora praeferuntur; sequimur' tum id , quod plurimis placet, tum quod paucissimis duplicet. Enimvero si tres vel plures fuerint diversae sententiae , qua rum unam non amplectitur pars major , fieri non potest, ut sequi velimus id , quod plurimis placet, cum votorum pluralitas locum non habeat, nisi quando pars major votan tium in idem consentit, ceteri autom ab eadem dissentiunt,sve iidem inter se consentiant , sue a se invicem quoque dissentiant. Sequendum igitur erit id , quod paucissimis displicet. Eadem sane ratio est, cur sequendum si id, quod pauetoribus displicet, & cur sequendum illud, quod plurimis placet, quemadmodum ex collatione demonstrationis 'promis stionis praesentis cum demonstratione superioris de pluralitate votorum concludente I. 79. statim patescit. Subsistit uti

hique votorum aequalitas, Cum vis Victrix in utroque casu non derivetur nisi a numero Votorum: vincunt utrobique Pota, quae

paucissima sibi adversa experiuntur. E. gr. Tres reum daminnant in viginti florenos, quatuor in decem, duo absolvunt. Sententia prima sex experitur vota fibi adversa, secunda qui que, tertia septem. Praevalere igitur debet secunda. Similitet si pastor Ecclesiae eligendus, duo eligunt Titium, tres vium,

93쪽

Pars VII. Cap. I.

duo Cajum. Sententia prima & tertia vota quinque, mindia nonnisi quatuor sibi adversa expiaritur. Uincit adeo sententia media, ut Maevius electus censeatur. uodsi innus condemnet in quindecim, unus in decem, unus in quimque. Quaelibet sententia duo vota mi adversa experitur, adeoque nulla ratio est, ut una alteri praeseratur, consequenter per vota negotium exitum habere nequit, cum res in eo, in quo est, statu manere non possit, cum per vota reus Condemnandus fit in mulctam. .i si ergo quae hactenus fusus d monstrata sunt ad animum revoeare volueris , facile patebit, per vota negotium ut habeat exitum, ea aut esse debere u nimia . aut majora, aut paucissima habere sibi adversa , aut in casu paritatis vincere calculo Minervae. Quid vero ita aliis e fibus fieri debeat, ubi negotium exitum habere debet, quamdiu vero votorum aequalitate statur, habere nequiis, ulterius discutiendum. .

g. 96. ne obligar Quoniam in societate per vota determinandum, quidone sui, fieri vel non fieri debeat, quando de negotio ad eam sperum quoad ctante consultatur l. 44 , quando autem Vota majora, asea, qua in eoque multo minus unanimia g. 66. , haberi nequeunt, id secretare sequendum, quod paucioribus displicet s s. , qui soci

decernendis. ratem emtra ne convenire debenι, aut, s expresse non convenerint, esin venisse Hasemotur, quod. s vota majora haberi nega ant, and raram esse debeat, quod paucissimis aes cureis, atque adeo, ut, quod orassimis is licueris, id halea ur pro commani omnium sententia. Quod adeo plurimis non displiret, id nee dispIirere debet

ceteris sociis. Quae enim supra annotavimus de eo, quod Plinfimis placet sus. I. go. ἔ ea etiam trahenda sunt ad id, quod plurimis non displicet, seu quod paucissimis displicet. Ut negotium habeat exitum, standum est eo, quoa plurimis videis . tur, si non omnes ejusdem snt sententiae, conloquenter quod

94쪽

De imperis ae societate in genere. 7s

vel plurimi volunt. vel paucissimi saltem nolunt. Ita nimirum ratio decidendi derivatur a voluntate & noluntate, quemadmodum fieri debet, si per vota determinandum, qind fieri debeat s 6 a. 78. . . 97. Si negotium extium Labere debet, per vota statem fabere ne' De eo alta D, B deciso fert moram; consultatio reperenaea, Gnec 'men a ris, redi ραν ad mora, qua concludunt. Etenim si negotium exitum ha- ιὸndis.

bere debet, votis inter se collatis determinandum est, quid fieri debeat, aut non debeat, consequenter vota concludant, necesse est 3. 74. . Quod si ergo facta consultatione non perveniatur ad vota, quae concludunt, nec in mora fuerit periculum; consultatio omnino repetenda, donec perveniatur ad vota, quae concludunt. E. gr. Si pastor Ecclesiae eligendus, negotium per vota exitum habere debet. Quod si paribus votis eligantur duo, cum , munus sacrum neutri conferri possit I. 87. , negotium exitum per vota habere nequit. Quoniam tamen hic periculum

non in mora est, sed nova consultatio fieri commode potest; alio die eadem repetenda donec perveniatur ad vota,quae cones dunt. Voluntas nimirum hominum mutabilis est, ut, quod quis hodie vult, cras facile nolit, etsi hodie ad mutandam v luntatem nulla ratione adduci possit. Nova igitur consultamone facta fieri potest, ut unus vel alter a sententia sua discedat, & sententiae aliorum accedat, seque vota paria abeant in majora & minora, ut per majora unus eligatur, aut Omnes mu tent sententiam, ut tertius eligatur. Quodsi ea observaverimas, quae de votis concludentibus demonstrata sunt, rarissimus erit casus, in quo negotium per vota exitum habetre nequit. Neque enim is obtinet, nisi quando votis paribus existentibus calculo Minervae locus non est, quemadmodum in electione pastoris, quando paribus votu duo eliguntur, nisi de votis conis cludentihus postivae dentur leges, a quibus recedere non licet.

Sed de his dicemus paulo Posti Κ a g. 98.

95쪽

Pars VII. cap. L

I. 98.

Votorum Si voris pardus exissentibus calculo Minima locus non est, valor quan- utra sententia vincere debeat, sorte irimere licet. Quoniam do sorte do enim vota paria non concludunt I. 83. , quando vero cal uminan- culo Minervae locus non est, per vota negotium decidi ne-

on quit 8 s. certo consilio nihil concludi potest con

sequenter determinari nequit, quaenam sententia alteri sit praeserenda. Enimvero quae certo consilio fieri nequeunt, ea sorte dirimere licet . a 96. eart. F. Fur. nat. I Quam ob rem si votis paribus existentibus calculo Minervae locus non est, sorte dirimere licet, utra sententia alteri sit praeserenda, seu vincere debeat.

Sortis usus non ante admittendus, nisi quando ex dubitat,onum fluctibus emergere non possumus 3. 296. para. l. Iur. l. . ratione nimirum intrinseca deficiente, cur hoc potius statuendum sit, quam alterum, vel quia nulla datur, vel qui

nullam perspicere possumus. Quando per vota aliquid con cludendum , ratio desumenda est ex aequali illorum valo re ν. 78. utpote quae ponderari nequeunt 3. 77. . Quodsi ergo vota paria fuerint, per ea nihil concluditur 3. gr. , 3c quam

do calculo Minervae locus non est, nihil concludendo negoti. um controversum exitum habere nequit per vota . 8 30 Do-ncit adeo ratio intrinseca, cur una sententia alteri sit praeferenda. Quamobrem casus existit, quo sorte dirimere licet, quaenam sententia praevalere debeat, ut ex dubitationum fluctibus emergamus. Ideo fi pastor ecclesiae eligendus, & paria fini vota pro duabus personis, quin sorte determinarώicear, . quaenam alteri sit praeferenda dubitandum non est ; mniliters haereditatis divisio in arbitrium quorundam suit collatum,

nec per vota eorum decidi potest, quaenam pars uni, quaenam

alteri sit assignanda; quid fieri debeat, sorte definire licet. Probat igitur s rtis usum in praesenti casu ipsum jus naturae, ut ad eandem jure suo coniugiant, qui votis dissident re sententiis GisDiflitigod by COOste

96쪽

De imperio ac societate in genere. 77

suis tenaciter inhaerent. sortitio adeo naturaliter licita est F

I. 99. Si voris paribus existentdus sorte dirimendum, quanam sententia alterr si straferenda, sortιtione autem Wraque coAfrmatur, ea repetenda, donec sententra alterutra sorte legatur. Sorti enim

committitur, quaenam sententia alteri sit praeferenda, quando conssiliantes de eo convenire nequeunt g. 93.), conse- 'quenter sortitio succedit in locum consultationis. Enimv vero si negotium per vota exitum habere nequit, consultatio repetenda,donec perveniatur ad vota, quae Concludunt, quando decisio moram fert g. 97. λ Quamobrem cum in continenti nova sortitio fieri possit, adeoque nulla hic mora at. tendenda veniat; si votis paribus existentibus sorte dirimen dum, quaenam sententia alteri sit praeserenda, sortitione autem utraque confirmetur; ea repetenda, donec sententia alto rutia sorte legatur. Ostendi etiam potest his modo. Quoniam sorte dirimendum, quaenam sententia alteri sit praeferenda, per ιν risin, sortes autem non semper eodem modo cadunt, quod a posteriori constat; licet sortitio utramque sententiam con firmet, non tamen existimandum est, idem sore, si illa repetatur. Repetenda igitur utique est, donec sententia ab terutra sorte legatur.

De sortitia

Fieri posse, ut sortitione utraque sententia confirmetur, vix est qui dubitet. Ponamus enim jactu tesserarum sortitionem fieri. Quodsi tesseras jaciens pro utraque sententia jaciat sex, eum numeri tesseris inscripti respondeant votis, paria erunt vota pro electione utriusque sententiae , adeoque nulla eligi poterit. Quamobrem utique necesse est , ut sortitio repetatur. Quando enim pro una sententia jaciuntur quinque,

97쪽

rationes ex.

trinsecas demenica.

Pars VII. Cap. I.

pro altera quatuor; illa pluralitate vincit. Hinc simul patet, quod non inepte sortitio comparetur cum consultatione& nuis meri tesseris inscripti cum votis consultantium, consequenter in demonstratione priori a consultatione recte argumentum ducatur ad sortitionem.

Si votis paribas exisentitas calculo Minerva loeas non. est, nee sorti locas conceduis ; secundum leges probabilitatis receptas

facienda electio. Etenim si votis paribus calculo Minervae. locus non est, impossibile est, ut negotium exitum habeat per Vota, cum nulla inde ratio dari possit, cur sententia una alteri sit praeserenda, res tamen in eo, quo est, statu mane re nequeat j. 8i . 8 s . . Quod si ergo nec Qrti conceriatur locus, vel quia ad eam confugere nolumus, etsi liceat g. 09. , vel quia ob circumstantias casus dati sors non videiatur aptus modus electionem faciendi, quam tamen fieri necesse est per H ih. necesse est ut electio fiat pereas rationes, quae in dubio attendi solent. quando scilicet assensus in alteram contradictionis partem determinandus , non tamen novimus, in quam eundem determinare debeamus g. 4tet. an. a. Neoc nat. . Quoniam igitur in casu dubio electio fieri suevit juxta certas probabilitatis leges, quemadmodum obvia experientia constat; ideo secundum easdem quoque eligenda sententia, si votis paribus existentibus calculo Minervae locus non est, nec sorti locus conceditur.

Ad rationes extrinsecas non deveniendum , nisi deficientibus intrinsecis, quae scilicet ex ipsis rerum notionibus desumuntur. Quando per vota concludendum, ratio, cur sen entia una alteri vel ceteris praeseratur, desumenda est ex jure vo- tantium aequali, seu eodem votorum sngulorum valore 3.78. . Iure igitur isto salvo, seu stante hoc valore, si non appareat, quaenam sententia sit eligenda, deveniendum utique est ad exis

98쪽

De imperio ac societate in genere.

mnseeas rationes, aliunde nimirum , quam a jure volantium desumendas. Facile autem patet, rationes tales esse debere, quales in dubio quivis admittere solet, cum non unius judicio standum sit, sed omnium communi. Quando enim necesse est electionem per rationes extrinsecas determinari, in dubio habendum est consensu omnium comprobatum , quod deteris minatur per rationes, quas in dubio omnes attendere solent, ac tanquam genuinas admittere tenentur. Immo si accurato fieri debeat electio, nee ante ad sortem confugiendum foret, nisi rationibus istiusmodi communibus deficientibus, aut de iis non convenientibus illis, qui jure suffragiorum gaudent d. 296. Parr. X. Jur. nat. . . I I.

Quoniam s votis paribas existentibus calculo Minerva locus Eaana non est. nec βorti locus concessitur, secundum leges probabilita- ραιὸnitatis receptas facienda electio s. ioo.), in dubio autem eligi tu irem solet, quod tutius est, sive secundum contemplationem phy ferre

sicam, ut damnum evitetur. aut malum minus majori praeferatur, sive secundum moralem, ne peccetur, nec injuria cuidam fiat; ideo in casu praesenti ea eligenda es sententia, qua rurior, sis fecundum contemplationem ρι suam , sue m

E. gr. Si paribus votis reus condemnetur in decem R. viis ginti; praeserenda est sententia in decem condemnantium. Etis enim cum ex votis dijudicandum si, quaenam sententia alteri praeserenda st; per votorum paritatem in dubitationem adduis ctum intelligitur, utrum reus plus gravetur, quam debebat, si in viginti condemnetur, nec ne. Moraliter igitur tutius est, ut in decem condemnetur, quia hac mulcta non nimium se vari omnes confiteri tenentur. Reus adeo condemnandus erit in decem. Idem obtinebit, si paribus votis determinetur honorarium centum & honorarium quinquaginta aureorum. Per vota enim dubium redditur, utrum honorarium centum aureisorum nimium sit, nec ne, consequenter utrum dantes nimium

99쪽

Pars VII cap. I.

graventur, nee M. Physice igitur tutius est, ut detur hono

rarium quinquaginta aureorum, quia Omnes confiteri tenentur hoc nimium non esse, nec praeter necessitatem nimium gravari dantes. Dandum adeo erit honorarium quinquaginta a reorum. Quamvis vero in eandem partem cadat electio,si more veterum cum Gratis vota conjungas, quae nonnisi quoad quantitatem disserunt, ut prodeant unanimia, quae concludunt I. 7s. ἔ ratio tamen decidendi eadem non est. Qui enim contendunt, vota conjungi debere, hac ratione nituntur, quod majus contineat minus, tanquam totum partem suam 3. 3sa. Ontol. , atque hinc inferunt, qui in majus consentiunt, eos

etiam consentire in minus: quod verum non esse, supra jam . vidimus not. 3 89. . Nostra vero ratio est, quod in casu dubio tutius sit praeferendum, & necessitas jubeat, ut in hoc consentiant omnes, cum neSotium exitum habere debeat, quod, quamdiu in solo suffragia terentium jure subsistis, exitum habere nequit, omnes Vero tutius existimare tenentur, in casa dubio minorem poenam infligi reo, quam majorem, aut dat 3.tes non nimium onerandos, & in casu priori in eo utique comvenire, quod non nimium gravetur reus, si poena minor ire getur, in posteriori autem, quod non praeter necessitatem nimium onerentur dantes. Enimvero non perinde est, quanam ratione decidendi utaris : etiamsi enim in casu praesenti per utramque idem decidatur, nors tamen id obtinet in quovis alio casu. Sane si rationem Graii admittas, Votorum conjunctione majora quoque essiciuntur vota, si V. gr. duo relegant, duo damnant in viginti, unus in decem : id quod per nostra principia non admittendum. Etenim tum ad paritatem redeunt vota relegantium & in viginti damnantium g. 9s. , cum que per praesentem propositionem eligenda fit sententia tutior, condemnandus erit reus in viginti: juxta Grotium vero idem condemnandus foret nonnisi in decem. Per nostra principia nihil committitur, quod juri volantium adversatur, quemad. modum votorum conjunctione duo coguntur discedere a sententia sua in gratiam unius, ut unus Vincat ceteros omnes. Nostrum

100쪽

De imperio ae societate in genere. 8 I

strum vero jam non est in ea ascuratius inquirere, quae in dubio sint eligenda in genere. De his enim rectius alibi agetur. cum a jure volandi minime Pendeant , nec hoc ullo modo respiciant, sed locum habeant, ubi quis libere statuere potest , quod visum fuerit, obligatio tamen ad recte faciendum , I 89. Part. l. Phil. prassi uniν. & prudentia, cui non minus parendum 3. as 8. Part. t. Iurium.), non Permittunt, ut libertate abutamur. . Ioa.

Votum decisuum dicitur, quo paria vertuntur in majo- Vorum dec ra. Accedit adeo parat uni, s vota fuerint paria,)consequentersum quis voto dec=s negorium ad μις- reducitur, quando voiu ex siemscribus paribus calculo Minema locus inon es g. 8 s.).Votum decisivum ideo inventum est, ut, quando ob paritatem votorum negotium exitum habere nequit, quod tamen habere debet, votum unum accedat sententiae alterutri, atque ita pro eadem dentur Vora majora, quae concludunt f.79. . I. IO3.

Quoniam votum decisivum paria vertit in majora Emeris v et o a.), majora vero deinde concludunt . p. ; voto deci- riderisivia sis declaratur , quanam sententia alteri si praeferenda , s prostraque parta fuerint vota , consequenter funPIur vice sortis. aut, si mavis, quando sorte dirimitur, quanam sementia alteri stpraeferenda, votum iaci um competit sorti.

E. gr. Ponamus tres reum condemnare in duodecim, tres in octo. Si jam uni eorum, vel tertio cuidam competat votum decisivum, & is calculum suum adjiciat condemnantibus in octo; cum jam sint quatuor vota pro sementia in octo condemnari. tium, ea praevalet. Volo igitur decisivo declaratur, quod sententia in Octo condemnantium praeserenda st alteri in duodecim condemnantium. Qod vero qui votum decisivum ha

bet, idem faciat, quod sors, clarissime perspicitur, si id com- molpi Jur. Nat. Pars VII . L petie

SEARCH

MENU NAVIGATION