Thomae Linacri Britanni De emendata structura Latini sermonis libri sex. Cum indice copiosissimo in eosdem

41쪽

ι DE EMEND. sΤRV c T. LI B. I. ris alibi multa in eos bructione genitivi sunt posita, quibus etiam

adnumerentur ut communis generis, continens pro continuus:

Diligens pro eo qui sedulum dat operam: E uidens pro mani eopus: Indulgens pro eo cui indulgetur. Alia neutri, ut accidens, contingens, antecedens, conbequens, decens, conueniens, priosetis,continens pro firmamento rationis. Alia masculina, ut oriaens,occideris,profluens pro flumineeter costuens,ubi duostumiana coeunt. Alia Deminin ut continens pro terra quae no est inasula animans,consonans,praegnans, si modo hoc a verbo uenit: er serpens,quod modo in formineo genere legitur. ut Plin. Notati e t in Punicis bellis ad flumen Bragadam a Regulo imperatorire ballissis tometisq; , ut oppidum aliquod,expugnata serpens C κ κ .pedam logitudinis. Nodo in masculino. ut Vergil. -Sem ηhra ni amplexus utres I inplicat. Ex praeteritis autem p iris, cum in uoce pastua significant actione,ut ea quae Lauretius reis censet, sculpectus, confγderatus, disertus,cautus,tutus, ignoratus,argutiss/φιμ,contentus,tacitus,profusius, luxusscitus: quae

lanu. omnia nisi sic ignificet, participia manet. Ex futuris in rus' participiale nome,quoties ut Lauretio placet no tepus innuit, sed qualitatem,ais animi uoluntatem. ut in illo Senecae,Nullam autem mentionem scit cometarum, non praetermissurus siquid explorati apud illos habuisset. Et Quintiliam, Neque omnino huius rei meminit usquam poeta, ipse promo non taciturus de tanti sua gloria. E t ceciiij Plinii, Puellae nostrae constro quinaquaginta millia nummum, plus collatum,nisi a verecundia tua, sola mediocritate munusculi impetrari posse confiderem,ne recusares. cui sit vile est illud Quintiliani in x. de Teretio Varrone, Plures hic libros er doctifimos coposuit peritifimus linguae Latinae.Cr omnis antiquitatis,Cr reru Graecam , nostrarums, plus

tamen scientiae collatum,quam eloquentiae. A' qua Lauret iuriterpretatione, quatenus scilicet uoluntatem animi signiscari bis dici non ualde abhorret nostra, qui issa sicut doriston Graecum

42쪽

DE PARTICIPIALI VERBO. 43 cum potentiali particula,per debens,liolem vel potens,quae omnino eum futuro societatem quandam habent, potius interis

pretanda censea, Non taciturus,non debens, vel non volans niscere. Non praetermiJurus, non debens praetermittere. collatu, rus,potens conferre,aut debens chirre.Et Martiat. Antoni Phario nil obiecture Photino,id est non potens obhcere.Et Quinαtii Detinet, atque obruit ingenia melius alijs uacatura. pro poestentia, uel debentia uacare. Non est ab hoc loco ultrarum illud

monuisse,haecquae societatem quandam habere cu'm suturis diis xi,generalium aliquid quam uere uigra signiscare. Qisod ex eo intelligi licet,quod qui dicit,omnes post occusem sola hue uenturos excludum eos duntaxat qui uenient,significa n5 qui uois

lunt,debent,aut possunt uenire. consimare uidetur hanc interae pretationem nostrum ille Martiueis uersus, Victurus gentu deis

bot habere liber:ubi er participiale pro interpretatione, Cr inraterpretatio pro participiali poni posse uidetur,uicturus,pro deo bens uiuere: er debet habere,pro habiturus est. E x futuro in la diu, diis fit participiale nome,quoties mea sciitentia Cr simili modo est interpretandum Graece per ea quae in in finiuntur,est uertendu ut, si illud Senecae in pastuam vocemfic mutes, Nullam fecit cometarum mentionem, non praemittendam si quid explorirati apud illos coperisset. ita id interpretandum censeum, no deribentem praetermitti.Et Graece ad uerbum οὐ sie apud autores alia multa pasta , Latine Graeces interpretanda legus. Terentius, E qciunda hercle est haec animi . mollities. id

est,eqci debet.Et I uuen. Res memoranda nouis annalibus. deaebens memorari, uel quc debeat memorari. Et Vergilius, Quid memorandum aeque Baccheia dona tulere. aeque debens memorarari, uel quod aeque debeat memorari. cr Graece ad verbiam,

no alloque hanc interpretationem confirmante, cuias verba exa a omllo

43쪽

DE EMEND. STRVc T. LIB. I. octauo,ubi de modis agit, haec seunt, Amandus, da, dum, οτι ,η φιλητία,π φιλ ρ , id est, qui, uel cy i, uti quod debet amari. Ac ne quis gerundi haec plitet, idem Di x, non una est e teri Jtitur,ubi docet multa tam non ua c in participia. E ius verba fiunt, dicendus, O Mλ me legendus ανα

mi . Nec aliter Latine licet i Lerpret ri Graecum nomen in Us, quam per hoc participiale.lit, Luciani illud Grain uallo. ἔγωνVA In σαλιγ λ, IIv. Dei; ite id in aula rursus est Ganγα

medes in I da. Nec sisterm quanquam debet, quod participiale hoceo de nonuqua in loco Cr participiale esse potni, Cr partiae ii .ut in illo, Ecce item Cristinus adest mihi saepe uocandus Ad parιes. licet enim interpreteris, vel qui saepe a me uocami derio, iiii, ii hςt p rici,nρ π Varia uiti uel q sepe a me uocabitur. i. duri. 'ξ Ηcim participialia generis dixerim Cr quod in rinritum nominatiuo Cr accusativo, genere da taxat neutro per dum

fulturi quod scilicet simili id modo et Graece per εον uertitur,et Latine per debet O infinito pastuo,praeterqui in deponctibus, Cr pauci imis neutris,interpreteris licet,ut mox apparebit. Eo disert ab issis,qu)d cu ea tanta pasiue Uurpetur, π adiectivorirum eo tructione ubiq; struent,ut in supra possitis exemplιs Ilisque hoc tu active accipi,tam pasiue pote t. Et pasiue qde ub: omni alio casu est absolutu, praeterqua dativo, qui omnibus h

lim terminationis participialibus est comunis. ut caesar, Quibus rebus quam maturrime occurrendu putauit. Terentius, hi erus si redierit,molendu mihi esse. pro moli debere, Cr occurri debere. Et Iuvenabi, Vivendu est recte,tton propter plurima, tum de hs praecipue causis. id est,uiui debet recte. Actiue etiam uerbi huicasum recipiti porro actiue hoc loco Iatius accipi ponulo,ut,se ad neutra Cr deponentia extendit, ut, Recordanda est benefac ,parcendum est supplicibus pro parci debet supplicibus. Plianius, utendit Graecis erit uocabulis. Recipit aute Cr accusatillu,

pristis

44쪽

DE PARTI cIPIALI VERBO.priscis quidem sepe. ut Varro de re rustica, canes potius cum

dignitate acres er paucos habenda. Idem, Singulis ubi pariunt, aciendum harus quadratus. Idem,lii foetura danda, potiuε horae 'deaceos panes quam triticeos.Lucretius,Externus quonia poemnas in morte timendia. caeteris rarius. V illasPacem Troiano

ab rege petensi. cic Attico, I teruncti eade Vti mbi caesurde bello Gallico,sequanis qui intra sines suos Ariovistu rece pissctit, quom oppida omnia in potestite eius essent, omnes Guociatus ese perstrensi. cornelius celsius, Imponendum est, quae sunt puri mouendo. Quibus exemplis significatur debere haberiri, debere feri, debere dari, debere timeri, debere peti, debere . perstim debere imponi. Declarat quod dicimus, quod sepe huc interpretationem pro eiusmodi participialibus possent ab auα

toribus reperias. Et Cornelius Celsus : Paulatim ergo debebitomyιs hιs legibus, eo transire ut arbitrio suo uiuat. poterat enim dic Paulatim eo transeundum est. Excepimus paulo ante ab huc interpretatione deponentia,er quaedam neutra, ut quae,

propterea quod pastuum de se infinitum non orant, commode per Debet, er pastuum infinitum interpretari nequeus, per Oportet, Cr actium infinitu sicut grumatici sciunt queas: id que Graecoru exeplo,qui μια ρετικογ quod huic de quo agismus,restodet, per ad uel χη explicant. Vescedum esset homini fuctibus,oporteret homine uesci fructibus. Utenda erit Graecis

vocabulis,oportebit uti Graecis. Recordandus est beneficij,opomtet recordari beneficit. Ite, carendum est culpa , oportet came culpa. Non est gaudenda alterius incommodis,non oportet gaudere attreiss incommodis.Sic er illa,quae accusatiuos adsciuere, active LIuere lice Habenda est canes acres,oportet habere caranes acres. Quod si cui poctremum hoc participialium genus, participiale potius urebu siue gerundi modum, siue supinum nominari placet,sicut Seruius petendum in illo,Pacem Troi

no ab rege petendam: nominat,bule ego non admotam restarigor,

45쪽

M DE EMEND. s TR Vc T. LIB. I. gor,dummodo intelligat ab alijs, quae eodem nomine a mesuis pra sunt nuncupata,omnino esse diuersum: quum illa pro in fianito Graeco cuim articulo ut supra dictum est ubique usiure

pentur boc,pro adverbio,quod Graeci ρ κοβ uocant, ut, Varadendum pro Nauigandum pro ηλsis, d. Vescena dum pro στετερν. Petendum pro Minlati,

DE PRAEPOS D

T I O N E. RAEPOSITIO est pars orationis,quae ceri tam eorum,quibus additur, habitudinem, ut loci, termini, ordinis,causae uel actionis determinat, stures,quibus coniungi solet ijs praeponitur,ut, AD ,redeo ab urbe. Aliter,Praepositio est pars orantionis quae praeposita alijs partibus significationem earum aut comple aut mutat, aut minuit. complet,ut intercipio,demiror. Nunt,ut aufero. N inuit,ut subrideo. Praepositionς3 sunt quae extra compositione usu sint recepta numero plus q Rμφ '' quinquaginta: Ad,apud, ante, aduersus vel aduersim,cis,

citra,circum,circa,circiter, tra,erga,extra,intra,inter, insta, iuxta,ob,penes,per,pone,post,prope,propter, praetersecundis, suprasecus,trans,ultra,versus. A,ab,abs, absque,cum, coram, ,e,ex,pro,prae,palam,sime,lenus. Insubsupersubter, r clu,

er procul,ut quibusdam placet: barim pleraeque varie conjunodunturi de quibus,quae inibi succurrent,nunc subiiciam. M. A D, motum ad aliquid significat,ut Ad te ibam. I tem iuxtM. uel prope. ut curtius,Erat ad ripam fluminis ingens arbor. Liuuius, Habes hortos ad Tγberim. Idem, Ad senum castra alteis rivi confulis erant. Idem, Ad Capuam castra Iocant. Apud. ut Cicero,Decem fiscos ad senatorem quendam relictos. Idem, Ad narra Lecca te habitare uelle dixisti. Vergilius,Prima quod ad Troia pro charis gesserat Argis. Liuia Dum haec ad Veios ge

runtur

46쪽

DE PRAEPOSITIONE.runtur. contra. ut cicero,Ne ad eam meditere,imparatium te octodum. Et propteri ut Properitu Panditur ad nullas ianua nigra preces. Aliquando utilitatem quandam, vel contra, uel aduersus: ut in talibus, Ad parotidas,ud tormina. I tem in comparatione ut,Nihil ad tuum equitatum. Terentius, Sed nihil ad nostram hanc circiteri cicero ad Quintum fratrem, Sane steriquentes Iutam omnino ad ducentos. caesar in comment. Ex ijs qui arma ferre possent,ad millia nonaginta duo. Summa omnium fuerunt ad millia CCCLX viri. Pro circa. cicero ad ADticum, Tu quoniam iturum te in Asiam esse putas, ad quae t αpora te expectem, factu me certiorem, uelim. Hircius de bello Aphricano, cum iam ad solis oecasium esset. Item Varro de re ructica, Nam restri,in agro ad quam partem coeli quisque locus hectet, sicut ad quod tempus quaeque res facillime crescat. In quo exemplo,priore loco pro Versus, posteriore pro circu,d cipitur. Aliter uero in talibus. ut caesar, Is dies erat ad quintum calendas Aprilis, Lucio Pisone, Aulo Gabino C o S s. Idem, siquid uellent ad Idus Aprilis reuerteretur. Videtur enim signias cari isse quintus dies ante Caledas,Cr ipse dies I duum. I naenuere videtur haec praepositio cr breuitatem quandam, ut in eo quod dicimus, Ad tempus. ut Quintilianus, Fingere nimirum ad tempus videbor. Varro, Qui eum ad tempus latitasset, tandem sub sponda iacens inuetus. Accipitur Cr pro ante. Suetonius,

Ad pedes stire passus est. Et quasi pro In. ut Ad diem uenit. ubi defictus articuli, ambiguitatem facit. Significat enim ipsio die,

vel stituto die. Pro post. ut cicero ad Atticum, Aut nescio quid intersit,uirum illuc nunc ueniam,an ad decem annos. Item ad eundem, Solebat me pungere, ne Sampsicerant meriti in pautrium,ad annos sexcentos maiora uideretur quam nonra. Alia quando accestonem, vel Vltra, significat. ut in illis, Ad haec; Ad hoc, quae pro coniunctioniblis multi accipiunt. Praeterea iungitur actioni. cicero,Hic aute lacus ad agendil amplisimus. Sunt

47쪽

s DE EMEND. s TR Vc T. LIB. I.

sunt er alia significar sed quae uilius ex ipsis intelligentur

exemplis,quam interpretatione per alia urebs,qualia fiunt in ilistis, canit ad Iγram. Studet ad lucernam.Pinxit ad exemplar. Et in illo Horatij,Ad strepitum citharae cestantin ducere cura. Et Ouid , Mortua crede nahi,tamen ad tua uerba reuixi. A P V D, quae hoc praecipue ab Ad, distret, quod post uerba motus no adhibetur, Cr tu ad loca, tum ad personi refcrtur. Ad locum. ut Terentius, Apud Iisu modo e Davo audiui. Ad peris sonum. cicero ad Attis. Ego cum triduo cum Pompeio,CT apud Pompeium fuissem. Item pro A. ut cicero, Apud maiores norastros facti . Idem, Huius sententia grauitas a Platonis autoriritate repetituriapud quem spe haec oratio ψιrpata est. ADvERsus uel aduersum Cr pro Erga,ponitur. T erenηtius,Et id gratu fuisse aduersum te,bubeo gratia. Et pro Contra. I dem in Phormione, Ego te complures aduersius ingcniam mea menses tuli, pollicitante π nihil strentem. E t pro cotra, vel Eregione. Plinius,Et Leruia aduersum Antipolim. . C I s, cui aduersatur Vis, quae tu exoleuit: ' citra, cui opponitur Ultra,inuice ex se intelligunturi cis tamen Irre montiu Crfuminu nominibus iungitur. ut Liuius, cis montes castra Ligurara. Ite cis Tiberim,er cis Alpes dicimus. citratum ijsde quibus cis iungitur,idemq; ualet. Caesar,Qui sunt citra Rhenum. tum pro Sine,accipitur. Quintilianus, Tu nec citra musicen,grima tice potest esse perfecta. Pro I ntra,quos,sed ut ad rem re rvtur, non Iocum. Seneca,E di citra cruditatem bibi citra ebrietatem. CIRCITER, Cr ad tempus referturi ut cicero ad Attici , In quibus scriptum esset te in Epirum iturum circiter calendus Sextiles. Plautus in Mostiat. Redito huc circiter meridiem. Et ad numerum. ut curtius, Multi eo bello capti, circiter duo mitilia defγderati. BXTRA, praepositioni Intra, opponitur, alteraque ex alterira intelligitur. Num er Ioris esse aliquid significat. Ηοratius, illucos

48쪽

DE PRAEPOSITIONE. 49

Iliacos intra muros pugnatur Cr extra. Et pro,praeterilegitur. Terentius in Phormione,Extra unam ancillula. Plinius de coranelio, Extra supradictos scrip sit Theophrasius apud Graecos. INTRA, praeter id quod aduersutur, Extra, ut in Horatii exemplo,etiam quasii citra aliqui uel noli ultra,vel non exiens significat. ut cicero ad Sulpitium,ueluti citat Gellius,Sed tamen quoniam etfugi eius os ructionem, qui frtasse arbitraretur, me

hunc rempublicum non putare, si perpetuo tacerem, modice hoe fcia aut etiam intra modum. Horatius, Tutus er intra stemnentie cautus. Celsus in quarto,Sed interdum omne malia intra dolorem est, modo tarde, modo celeriter soluitur. interdum

tisq; ad perniciem procedit. Idem in tertio, Ex phreneticis alii hilares, iij tristes sunt, alij scilius continentur, Cr intra uerba des iunt: IJ consurgunt,Cr violenter quaedam manu sciunLI N T E R, Cr pro, in medio,legitur. ut Inter os Cr offam. Et pro,inuicem, Ad, uel in. Vergilius, conuersque oculos interscidis ora ferebant. Et pro,in societate,ves coetu,uel in numerim. ut I nter uicinos,inter aequales,inter reges. E t pro, in temupore. ut Inter quietem,inter pugnandi ,inter coenam. Cicero,

si boe tibi inter coena Cr in istis immunibus poculis tuis accidista. .set. Idem Trebatio, Ita erus heri inter sopbos,quod dixeram. o B , Cr, propter, seniscat. Vergilius, unctus ob Idisium terrarum clauditur orbis. E ante. ut Plautus in m ostellaria, Glaucoma ob oculos obi jciemus. cicero pro Rabirio, Mori ob oculos sepe uersata est. P E N E s , autore Festo,personam Cr dominium,de potestitem signiscat. Apu uero personam cum Ioco. Ouidius, Me penes est imum uasti custodia mundi. Horatius, Quem penes ambitrum 6 CT im,Cr norma loquendi. Etiam paulo aliter: ut Fides esto penes autores. Aliquando ad lacum referturi ut in Rhetoricis ad Herennium, I ta petulans est, atque acer, ut ne ad

solarium quidem uincti videtur sed penes scenam, er in eius

49쪽

M, DE EMEND. STRVc T. LIB. I. modi exercituus sit locis. pzR, n ansitu in per aliquid significat. ut Teretius,Per ima pluuium sucum Actum mulieri. Restriurs ad locum, Cr temispus per noctem,per tramites. Aliquando periphrasis est,solius, quasi sine alio significet. cicer. Reliqua per nos agemus. Mamilius, hoc per me didici dicere,cssar auricato in re rust. conaterito in mortario per se utruns. Aliquando causam, uel imperi dimentum insinuat. ut Terentius, si sieri potest,ut ne pater per me stetisse credat. id est mea causa,vel me impediente. cicero litabro decimo epistol. Et postquam de meo cursu reipublicae sum uoce reuocatus, nunquam per M. Antonium quietus sui I dem libro primo epistoI Senatus haberi ante Calendas Februar. per legem Pupiam,id quod scis,non potest. Aliter quos sumitur,ut eum in iureiurando obtestindos ad bibetur. Ouidius, Pres ii

vem iuro numina noctra deis. Vergilius, per caput hoc iuro. Terentius, Quod ego per hanc te dexteram oro,obtestors.

Aliquando prosub,quodam modo accipitur. ut Liuius,Perspericiem uenandi urbe egrest. Idem, cum appropinquaret immerex,ut per causam aliqua in angustijs Rctineret a tergo agmen. Et pro,in,paulo tamen aliter quam supra. Suetonius in caesare, Nam uictus erat per quietem matri stuprum intulise Plautus hi, Menaebum, Non potuisti per tempus magri aduenire,quam nucdduetus. cuius contrarium uidetur significare,post tempus. cim cero pro Qnintio, Ego pro te hoe confula post tempus er in aliena re: quoniam tu in tua re, cum tempus erat, consulere es oblitus. I tem pro,a uehin. ut suetonius, At negante quodam per contumeliam scite hoc ulli foeminae 're. PROPTER, Cr causae elyctrici inseruit. ut Vergilius, Te propter Libγω gentes, N matanis oranni odere instUῖTγrijse propter eundem. Et,prope,uehiuxta,significat. I dor', Propter aquae riuum viridi procumhit in ulva. Idem, Athesim seu propter moenam. Terent. Propter hunc Viste. Cicero in

50쪽

DE PRAEPOsITIONE. Rhetoricis, Fluvius Euro, qui propter Lacedaemonem fuit. Idem in Pisonem, Mihi hic uir clarisimus qui propter te sedet.

PRAETER, alias exceptionem dicit . ut Horatius,Grajs ingenium, Graijs dedit ore rotundo Musa loqui,praeter lauridem nullius auam. Vias, contra, significat, ut praeter stem, praeter opinione praeter aetatem. Terentius, Adeon' impotentati esse animo,ut praeter ciuium Morem,atq; legem, Crsui voae lunmtem patris, Tamen hanc habere studeat cum summo proribros Aliassupra,ue ultra. Plinius,Praeter homine somniare equo canes,boues,pecora,capras,palam est. Terentius,Et quia erat praeter caeteria egregia forma, ac liberali. Nutiante. ut cicero in Verrinis, Praeter oculos soli ferebant. PosT, Cr ad rem refertur. Vergilius,Tu posse illa lateaebas. Et ad repus qua ratione illa dicti sun postea, ripost illa, id est,post ea tempora, Cr illa tempora. E tium illac post homiritum memoriam. cicero in Verrem, Quod nemo unquam post hominum memoriam fecit. Idem pro Milone,unius post homiαnes natos fortifim uir id est,post id quod homines possunt meis ministiGr postquam homines sunt nati

SECUN DV Μ ,σ pro, iuxta,vel, post,legitur ut Seruiussu itius,Duo uulnera accepissi unum in stomacho, alterum in capite secundum aurem. Alias pro,pos'. cicero,Proxime auteer secundum deos,bomines hominibus maxime utiles esse posis sunt. I dem ad Atticum,Secundum te,nihil est mihi amicius solita tudine. Idem ad eunde,spem ostendu secundum eomitia. Alias loco,pro. ut secundum te litem do. Idem ad eundem, Serranus quos borum Ioco sententiam rogatus, multa secundum causam nostram distulauit. Alias pro,in. ut secundum quietem. Pro petiue iuxta. I dem, scribis tibi in animo esse obseruare caesommer si secundum mare ad me ire coepisse confestim in Samaenium ad me uenturum. Et pro, uperi ut Sallunius in Iuguracta,secundum ea uti deliberctis,ut i repulsic σα Alias imitad α tation