Eusebiou tou pamphilou euaggelikes proparaskeues

81쪽

βίον δυοῖν τουτοιν ἀνηρτημενον ελπίδος τε και πίστεως καταλαμβάνων, τί δὴ θαυμάζεις, εἰ καὶ τα κρείττονα p. 16 κατὰ =υχτὶν τοις με δια πίστεως παραOίOοται Οἱ Ουσχολη λογικώτερον τὰ κατὰ μερος παιδευεσθαι, τοῖς εκαὶ τους λόγους αυτους πάρεστι μετιεναι και τας πο-

δείξεις των πρεσβευομενων μανθάνειν ; 'Aλλὰ γὰρ ν λίγω τούτων μῖν ου εις χρηστον προγεγυμνασμενων ἀνίωμεν επὶ την πρώτην κατηγορίαν, καὶ τίνες οντες καὶ πόθεν ορμώμενοι τοῖς ιερωτῶσιν ἀποκρινούμεθα. τι μεν ουν το γένος λληνες οντες καὶ τὰ Ἐλλη νων φρονουντες ε παντοίων τε hεθνῶν ως ἄν νεολεκτου στρατιὰ λογάδες συνειλεγμένοι της πατρίου δεισιδαιμονίας ἀποστάται καθεστηκαμεν, ουδ αν αυτοί ποτε ἀρνηθείημεν ἀλλα και τι ταῖς 'Ioυδαῖκαις βίβλοις προσανέχοντες, κἀκ τῶν παρ αὐτοις προφητειῶν τὰ πλεῖστα του καθ ημὰς λογου συναγοντες, οὐκέθ ομοίως η τοῖς κ περιτομης προσφιλες

ηγούμεθα, και τουτ α αυτόθεν μολογησαιμεν. ρα τοιγαρουν τούτων τον ἀπολογισμον ποσχειν. ΓΙὼς ουν ἄλλως δόξαιμεν ευ πεποιηκεναι τὰ πατρια καταλείψαντες, εἰ μη πρῶτον εις μεσον αὐτα παραθεμενοι καιἀγαγόντες υπ' i=ιν τῶν εντευξομενων ς ἴτω γὰρ αν

γένοιτο φανερὰ και η ευαγγελικης ἀποδείξεως η θεία

δυναμις, ει τοῖς πῖσι προ οφθαλμῶν τεθείη, τίνων και εοποίων κακῶν την ἴασιν ευαγγελίζεται Πῶς δ αν το

εὐλογον της τῶν Ουδαῖκῶν γραμμάτων μεταδιώξεως φανείη, μη οὐχὶ και η τούτων αρετης ἀποδειχθείσης Τίνι τε λόγω τὰς παρ' αὐτοῖς γραφὰς ἀσπαζόμενοι τον

82쪽

ομοιον του βίου τρόπον ἀποκλίνομεν, καλως ν χοιοιελθειν και επι πασι τις ὁ καθ ημας της ευαγγελικης υποθεσεως λογος, και τίς αν κυρίως λεχ θείη ὁ ριστια

νισμός, Ῥυτε Ἐλληνισμος ων ουτε Ηουδαῖσμός, αλλά τις και νη καὶ αληθης θεοσοφία, ε αὐτης της προσηγορίας την καινοτομίαν παγομενη Φερ υν πρῶτον απάντων τὰς παλαιοτάτας καὶ δη και τὰς πατρίους ημῶν αυτῶν θεολογίας κατὰ πῆσαν πόλιν εἰσετι καινυν τεθρυλημενα επιθεωρησωμεν, τάς τε σεμνὰ των io γενναιων φιλοσόφων περί τε κόσμου συστάσεως καιπερὶ θεῶν διαλη λεις, ἴνα γνῶμεν εἴτε κα ορθῶς ἀπεστη-

P. II μεν αυτῶν, ειτε καὶ μη Θησω δε υκ μὰς φωνὰς εν τῶν ηλουμενω εκφάνσει, ἀλλ' αυτῶν η τῶν μαλιστα την περι Ους φασι θεοῖς εὐσεβειαν περισπούδαστον πεποιημενων, ως αν ὁ λόγος ἁπάσης κτος της περὶ τοῖ πλαττεσθαι μὰς πονοίας κατασταίη. 6. Φοινικας τοιγαρουν καὶ Αἰγυπτίους πρώτους απάντων ἀνθρώπων κατεχει λόγος λιον και σεληνην καιαστερα θεοῖς ἀποφηναι, μόνους τε εἶναι της τῶν ὁλων γενεσεως και φθορὰς αιτίους, εἶτα si τὰς παρὰ τοις πῆσι βοωμενα θεοποιίας τε και θεογονίας εισηγήσασθαι τω βίω προ ε γε τούτων μηδεν μηδεν πλεον τῶν κατ οὐρανὸν φαινομενων εἰδεναι, λίγων κτὰς ἀνδρῶν τῶν παρ βραίοις μνημονευομενων, οι διανο ιας καθαρω- τατοι ομμασι ἀν το ὁρώμενον περκύψαντες τον

κοσμοποιὸν καὶ τῶν λων δημιουργὸν σεβάσθησαν,

83쪽

εἶναι θεον πεισθεντε ιμόνον εἰκότως θεολόγησαν, τηνἀληθη καὶ πρώτην και μόν ν ταυτην ευσεβειαν παις

παρα πατρος διαδεξάμενοι καὶ φυλάξαντες. Oῖ γε μην

λοιποὶ των ανθρώπων τῆσδε της μόν ς και πιληθους ἀποπεσόντες ευσεβειας, τὶ φωσφόρα των Ῥυρανίων dσαρκος φθαλμοῖς, οἶ νηπιοι τας λυχής, καταπλαγεν- τες θεούς τε ἀνεῖπον, και θυσίαις τε και προσκυνησεσιν

εγεραιρον, Ῥυ Ῥεως δειμάμενοι. οὐδ' ἀφιδρύμασι Mia ξοάνοις θνητῶν εικόνας πλασάμενοι, προς αιθερα δε ξκαι αυτον οὐρανον αποβλεποντες και μέχρι τῶν τῆδε ὁρωμενων ταῖς ψυχ αῖς φικνούμενοι. Ἀλλ' ο τηοε ἄρα και τοῖς μετεπειτα ἀνθρώποις τα της πολυθεου πλάνης περιίστατο, λαύνοντα δε εις βυθὸν κακῶν και μείζονα της ἀθεότητος την δυσσεβειαν ἀπειργάζετο, Φοινίκων io εἷτα δε ιγυπτίων ἀπαρξαμενων πης πλάνης παρ ων φασι πρῶτον Dρφεα τον ιάγρου μεταστησάμενον τὰ p. 18παμ Αἰγυπτίοις Ελλησι μεταδουναι μυστηρια, σπεροῖν και Κάδμον τα Φοινικικὰ τοῖς αὐτοῖς ἀγαγεῖν μετὰ

και της τῶν γραμμάτων μαθησεως ούπω γαρ εισετιτους Ἐλληνας τότε την τῶν γραμμάτων χρησιν ιοεναι.

Πρῶτα τοίνυν σκεψώμεθα τὰ της πρώτης κοσμογονιας οπως ο δηλούμενοι διειληφεσαν Ἀπειτα τὰ περὶ της πρώτης και παλαιοτάτης του τῶν ανθρώπων βίου δεισι - θαιμονίας και τρίτον τὰ Φοινίκων τεταρτον τὰ

πρότερον μεν την και τούτων παλαιὰν και μυθικωτεραν hπλάνην 'ποπτεύσομεν, χιτα βε πην σεμνοτεραν και

84쪽

φυσικωτεραν η περ θεων φιλοσοφίαν, καὶ μετα ταυτατον περὶ τω i θαυμαστῶν ηστηρίων λόγον ἐφοOευσο - 5 μεν Ἀφ οἱ και τα σεμνα τῆς γει ναίας Ἐλλη νων φιλοσοφίας επισκε νόμεθα. Τουτων δ' τὶμῖν διευκριν θέντων ἐπὶ τὶ Ἐβραίων μεταβησόμεθα, των η πρώτων καὶαληθῶς Ἐβραίων, καὶ τῶν μετα ταυτα την Ηουδαίων c λαχόντων προσηγορίαν. Ἐπὶ πασι δε τουτοις σπερ

5 παραθεσεως ὁ της ἀληθείας ελεγχος ἀποδειχθείη, ποίων τε Τμεῖς ἀποσταντες την ποίαν εἱλόμεθα φανερον τοῖς εντυγχανουσι γενοιτο Ἀλλὰ γαρ ἀπίωμεν επὶ το πρωτον. Πόθεν δητα πιστωσόμεθα τα αποδείξεις οδ με δη - τῶν παμ ημῖν γραμμάτων, ως αν μηὐδοκοίημεν κεχαρισμενα πράττειν τω λόγω μάρτυρες δε παρέστωσαν μῖν λλη νων αυτῶν οἴ τε την φιλοσοφίαν αυχουντες, κώ οἱ την αλλην τῶν θνῶν ἱστορίαν διηρευνηκότες. Γραφει τοίνυν ἄνωθεν την παλαιὰν Αἰγυπτίων φηγουμενος Ῥεολογίαν Σικελιώτης Διόδωρος, γνωριμώτατος ἀνηρ τοῖς Ἐλλη νων λογιωτάτοις,

ως ν πο μίαν συναγηοχως πραγματείαν πασαν την

ἱστορικην βιβλιοθηκην. E ου πρῶτα παραθησομαι

περ της του παντος κοσμογονίας ἀρχόμενος του λόγου

85쪽

διείληφε, τα των παλαιῶν ἱστορων δόξας τουτον τον οτρόπον.

χρόνων ὰρξάμενοι.

Περι της πρώτης τοίνυν γενέσεως των ἰνθρώπων διτται γεγόνασιν ἀποφάσεις παρὰ τοῖς νομιμωτάτοις των τε φυσι0λόγων καιτων ἱστορικῶν Οἱ μὲν γαρ αυτῶν ἀγένητον και ἄφθaρτον ποστη- σαμενοι το κόσμον ὰπεφήναντο καὶ το γένος τῶν νθρώπων ξαἰῶνος πάρχειν, μηδέποτε της αυτῶν τεκνώσεως ὰρχην ἐσχηκυίας 50 δε γενητον και φθαρτον εἶναι νομίσαντες εφησαν μοίως κείνοις τους νθρώπους τυχεῖν της πρώτης γενέσεως ωρισμένοις χρόνοις. Κατὰ γαρ την ξ ρχης τῶν λων σύστaσιν μίαν ἔχειν δεai cl0υρανόν τε και ην, μεμιγμένης υτῶν της φύσεως μετὰ δε ταυταδιασταντων τῶν σωμάτων ἀπ έλληλων, τον μὲν κόσμον περιλαβεῖν ἁπασαν πην πιρωμένην εν αυτω σύντaξιν, πον δ' ἰέρα

86쪽

τοῖς λεσι και τοῖς λιμνάζουσι τῶν τόπων ἔτι και νυν ὁρὰσθαι υ γινόμενον, Iresia της χώρa κατεψυγμενης ἄφνω διαπυρος ηρ γένηται, μη aβων την μετaβολη εκ ου κατ λίγον Ζωογονου μέr ων δε τῶν γρῶν δι τ)ὶ θερμασίας τον εἰρημένον τρόπον, τὰς μεν ιέκτa λaμβάνειν υτίκα την τροφην ε της πιπτούσης ἀπο του περιέχοντος ὁμίχλης, τὰς δ' ημέρας τοῦ του καύματος στερεοῖ- σθαι τυ δε ἔσχατον τῶν κυοφορουμένων την τελείαν υcησινλaβόντων και τῶν μένων διακαυθέντων τε και περιρραγέντωνὰναφυma παὶ ποδαπους τύπους ζώων. ούτων δὲ τ μεν πλείστ/ὶς θερμασίας κεκοινωνηκότα προς τους μετεώρους τόπους πελθεῖν γενόμενα πτηνά, τα δὲ γεώδους ὰντεχόμενα συγκρίσεως ν 9 τῶνερπετῶν a τῶν αλλων τῶν πιγείων τάξει καταριθμηθηναι, τα δε φύσεως γρας μάλιστα μετειληφότα προς τον μογενη τοπον συν-

87쪽

δένδρη, πετεινά, iqρaς, Ῥυς θ ίλμ τρέφει, γένος τε θνητῶν. IoΚαι περ με της πρώτη των λων γενέσεως τοιαυτα raρειλη-ψaμεν. ους δε ξ aρχης γεννηθέι τα των ἀνθρωπων φασιν νὰτάκτω καὶ θηριωδε βίω καθεστῶτας σποράδqν επι τὰς νομας εξιέναι, καὶ προσφέρεσθαι της τε βοτάνης την προσηνεστάτην, P. Ixa τους υτομάτους ὰπντων δένδρων aρπούς και πολεμουμενους μευ πο των θηρίων ἰλλ)ὶλοις βοηθεῖν τοῦ του συμφεροντος διδασκομένους, θροιζομένους τε ι τον φόβον επιγινώσκειν κτου κατα μικρον τους λληλων τύπους της φωνης δ' ὰσγὶμου και συγκεχυμένης πaρχούσης, ε του κατ λίγον διαρθροῖν τας λέξεις, καὶ προς αλληλους τιθέντας σύμβολα περὶ κάστου των υποκειμένων γνωριμον σφίσιν αυτοῖς ποιησαι την περι παντωνερμηνείαν. οιούτων δε συστημάτων γινομένων aθ απασαν την οἰκουμένην, ουχ ὁμόφωνον πάντας εχειν την διάλεκτον, κάστων bὼς τυχεν συνταξάντων τὰς λέξεις διὸ a πaντοίους τε πάρξαιχaρακτηρας διaλέκτων, και τα πρωτα γενόμενα συστηματα τωναπάντων ἐθνω ὰρ γον γενέσθαι Toυς ουν πρώτους των aνθρώπων μηδενος των προς του βίον χρησίμων ευρημένου πιπόνως 52 d 3 ur. Iελανίππη ψοφη, r. 487

88쪽

σπηλαια καταφεύγειν ν τω χειμῶνι, και των καρπων του φυλατ-

τεσθαι δυναμένους ποτίθεσθαι Γνωσθέντος δὲ του πυρος καιτων ἄλλων το χρησιμον κατὰ μικρον και a τέχνας ξευρεθῆναι, καὶ τα ἄλλα τὰ δυνάμεν τον κοινον βίον φελῆσαι Καθόλου γαρ πάντων την Ἀείαν αυτην διδάσκαλον γενέσθαι τοῖς ἰνθρωποις, 5 φηγουμένην οἰκείως την κάστου μάθησιν ευφυεῖ γω, και συνεργους εχοντι προς παντα χεῖρας και λόγον και ψυχῆς γχίνοιαν. αι περὶ μὲν της πρώτης γενέσεως τῶν ανθρώπων καιτου aλaιοτάτου βίου τοῖς ρηθ σι ὰρκεσθησόμεθα, στοχα θύμενοι

io οσαυτα με ὁ δηλωθεὶς συγγραφευς, OUO μεχρις ονόματος του Θεοῖον μονευσας εν ῆ κοσμογονία, συντυχικην δε τινα καὶ αυτόματον εἰσηγησάμενος τηντο παντος διακόσμησιν. ουτ δ αν ευροις συμφωνους καὶ τους πλείστους των παρ λλησι φιλοσόφων,

p. 22 ων εγώ σοι τας περ αρχων δόξας κώ τας προ αλληλους διαπιάσεις καὶ διαφωνίας, ε στοχασμῶν αλλ' ου απὸ καταληψεως ὁρμηθείσας απ τῶν II λουτάρχου Στρωματεων επὶ του παρόντος εκθησομαι. Συ δε μηρ παρεργως σχολ9 δ και μετα λογισμου θεα τῶν δηλου- μενων την προ αλληλους διάστασιν.

90쪽

JAONT χλιον κα την σεληνθν καὶ τα λοιπὰ ἄστρα την αρχην τρο γενέ σεως p. 23 χειν κ γῆς. 'Aποφαίνεται γουν τον λων γην, δια δε την ξεῖαν κίνησιν καὶ μάλ' ἱκανῶς ' θερμοτάτην κίνησιν 'oaβεῖν. Eci οφάνης δὲ λ Κολοφώνιος ἰδίαν τινὰ ὁδον πεπορευμενος και