장음표시 사용
131쪽
extra pro mutatione temporum, quoniam talidum ues frigidum temporis est obtinens intus re extra in hus usino di patuis animalibus,tu se uetam esse primam postionEasserunt loquendo uero de magnas animalibus, quae calore, M corpore magna sunt, haec pro mutatione temporumutant exteriora. Interiora uero mutant cGtra rationem
temporum qm ea lidis temporibus interiora frigida, frigia dis ealida habent,& sie acceptant secundam postionem. Sed pace horum dixerim ex hae positione n6 habetur an membra interiora sim calidiora uel stigidiora sst,te uel hyeme. Amplius non habetur modus quo modo augetur uel diminuitur calidum pro differentia temporum. Praeterea nec ex hae consderatione habetur uia soIuendi hine idem obiectiones. Adhuc non loquimur in animalib' mainis quae habent calorem plenum, e siparado h se ad seip-
a. In iuuenta drximus eundem calorem innatum fieri s state .sc hyeme intensiorem, dc magis naturalem uel minus. Calor enim natiuus noster, quando in tradu est intensor dicitur maior secundia intensionem, quoniam magis con uenit operationibus nostris, dicitur maior secundum naturalitatem, re sic membrum diei potest ealidi' uel frigidi'
uno tempore magis quam alio, quando in gradu est magis uel minus tale. Et potest dici calidius uel stristidius, qua per calidum melius exercet operationes,quae sibi competunt, siue sit intensus, sue remissius. Diceba igitur iii ςstate calorem esse maiorem quam in hyeme secundum intensionem gradualem,infra tam Elatitudin E sanitatis, ut multae rationes cogunt,tam intra quam extra, hyeme uero es se maiorem quo ad conuenientiam ac naturalitatem, quo
niam per ipsum anima exercet melius opera uitae, ut dipestionem,& instaurationem,& somnum, δd id genus. Calor ergo exterior additus interioli illum reddit intensiore in gradu, Ac quidem non extra sanitatis latitudinem, nisi
nimis excesserit, si igus uero eontinentis calorem innatum reddit conuenient solem re magis operationibus uiis naturalem, illium uiuendo ae ad interiora magis conuerten
do. Ex his patere potest consilium, qui enim dicunt cali dum membrorum interioru Sc extersorum mutari pro tε-porum mutatione intelligunt quoad gradus, ct quatum ad hoc est probabile, ut mulis r sines probant. Qui autem dicit uentres hyeme 6e uere esse calidiores intellexit quoad naturalitatem Sc conuenientiam, qua calor c si uenit uitς operationibus,ideo dixit senex,& somni longissimi, ut inueret perationes esse persectiores. Hse so Iulio, Ad cons-lium licet fuerat in iuueta approbatu, Duc no reprobo, in non uidet ut ire ad mentem Aristo in hoc loco, ut patet determinati solutionem stram contra Empe . Propterea ui det ut mihi aliter eisse dicendum, ν calor est duplex i unoquoque uiuente, aliter naturalis, tu hie datur a generante mediante sorma Ad anima,dans enim formam, dat omnia quae illam consequuntur mediante sol ma,ut Auer.ait Caior ergo naturalis Oibus uiuentibus datus est a generante,
sed mediante anima illum a sua specie sibi limitante, ut pt1tu Se talem exercent opera viis. Hae licet sit in t to alato. ut in labiectio principaliter est in corde, ut in sonte caloris, is P spus a corde emissos coica ε oibus alns m Ebris de hoe dictu est amplius si pra. Alter est ealor accidentalis, quidi est fixus,habitus dicitur, sin aut n6 fixus, dispG in textu appellat, hie diciε accide talis qm no datur
nobis mediante forma, sed accidit nobis a causis no nat talibus,qus iant sex ut Galenus inquit ut ab aere,cabo et potu,& eaeteris rebus non naturalibus, de quibus ad me die . Disset ut aut isti calores nH quidem subiecto, quoniam in eisde m ebris iant,idem. n.epat est naturali & ad uentitio calore calidum, ide etiam eor,& ita de ales. Dinserunt aut incit,non quidem in rGne metaphysica, quae
hus. Si enim eorpora nostra esse possent alicubi, ubi extet
Dis motionibus . non afficeremur anima solo naturali calore uteretur pro Oibus operationibus, quia so uisui assem mur calido externo,ideo ala utit utroq; quasi uno insti mento ad oξs suas operationes, quoniam istud ag rega tu aliud aestate, aliud hyeme se, hinc operationes animae mutamur, α mores re necessitate α regimina. Nee est credendum hoe missum esse animς,α nobis praeter natu rate , silc enim esset ςgrotativum, sed non raturale secon dum partem naturale autem secundum part ε. Ex his patet dilucidatio ueritatis peripatet res, ci, s state eator acer dentalis est maior intus Ad extra, ut P tones probatu est, hyeme uero naturalis ealcr maior, qm circus alia stipidi ille calor naturalis melius conuertitur ad interiora. Calor
omistus ex utroq; in state ess smpti maior, qm comput do grac ntist,ex siesco stat,sunt plures .in calor natura lix hyeme sit malo pr. qm onationes naturales sum Pse istimo,& meliores. S sstate calor aecide talis sit maior intus et extra etia patet,va opacisi es naturales sunt si extraneatae. Quod calor ppositus sit maior calidis te potigrad'utriu's Ptis enumerati, reperiunε plures, cte seut de eatore dem est. eodε nisi dici psit de unaquam qualitate. Quod si ita est,ri ςsate interiora naturali caliditate ee minus ealta qua hyeme, aec niali so magis. Mista
aut caritate exteriora Sameriora calidiora.Hyeme e sit taps interiora eccalidiora naturali cantate,aecia tali io talianus,& ed posta calitate ta exteriora uinteriora esse mi anus eara, S hoc loquendo de eo de a tali ad seism cc parato, ut in qGne suppositu est. Arri incia x, uita P nte si soluta ex liis. Quarto qusmi ut tu colpa martis prccepta possint nmulari de una ccplexione in alto 2,in illos et ac si in segmaticu,& sanguineu in mes teu, re etia e coturario. Vide ε in se, na Galenur in techna docuit cotta lapsa ad D. pomtε peram ctu P arte reducere,& extim a Mi extrema tmu- Di 5e retare. pro die edtratia est Aristo. qui ait natura zmutati est ipsam corrum. Pro declaratisi e sum an 'primo, is corpus unius esiplexionis P mutari in alia ecpIon ε hi satia est, aut intra ambitu stis spes aut extra ambitu spei. Seeudo acci
pio in corpus per nutari ad alia coplexion ε inita ambii silas spei bifaria est adhue, aut nmutando e6plexion E que insequitur formam, aut esiplixionem quae insequit mate tia. Pro coplexione, qus insequitur sol tu: , homo est cho Ierieus,melancholicus, ct id genus. Per complexione insequet ε materiam homo tῆ petatus est breuis uiti, & melancholicus lGps uiis, etia o complexionem insequent ε ma telia, homo cholericus est mansuetus, segmaticus est ira eudiis, nam licet una & eadem sit complexio sequens sormam,& sequens materiam subiecto Ac te, disserunt ratio
M. Cholerica enim complexio ut elementaria est, x ut resultat ab elementaths qualitatibus, insequens sormam dicitur. datur enim a renerantibus mediante forma, ut uero
coelestis,& ut affeeta coelesta calido,dicitur insequens materiam hoc est indiuidualem naturam Datur enim acoe I. mediante indiuiduo, quod est materia coelestis calidi. ut Philoponus dixit secundo de generatione. Hanc uocant medici proprietatem indiuidualem, quae milii aliud est nisi complexio elementaria, ut pendet a dispostione coele ni ut contracta a calo in generatione animalis, unde disse tum ration subiectio autem & re, sunt eadem. Dici tui enim complexio e holerica uel sanguinea elementaria, quo te sultat ex elementis, dicitur insequens formam, quo datur agetierantibus mediante forma, haec quo diei tute lestis, ut in prine ipso generationis contracta a coelo, dicitur ei iam insequens materiam, quoniam insequitur individuum, datur enim a eoelo in principio generationis mediante indiuiduo quod est materia coelestum, dema. priscindis a motu re a mutatione, M a causa naturalib', - teria speciei, re formae. Sie igitur tria sumenda sunt pii
sed differunt specie physicaicum efferant causis,naturn mum quod duplex sit e5plexio altera insequis, s ima Ilibus,re propths assectionibus. Ex his duobus calorib' O ri u in nobis fit unus calor mistus.qui non essentia 5e definitioni 'est,sed subiecto,quo ala utitur pto suis onationit ira inseques materia. Scdm est, P eorpus permutare eo
complexione intelligi potest, aut quς ursequi ε forma aut quc materi 2 instat ut .a et risi, in permutaupplexion E in.
132쪽
sequentem formam, potest intelligi mira speciem diu
est complexio, aut intra specient. His suppositis,medici dicunt, qubd corpus non potest permutari de complexionem sequente formam ad eomplexionem insequentem foemam extra speciem,haee patet, quoniam campestre nun
mam extra speciem,haec Patet, quou Am La H
quam potest permutari ad complexionem aquatilis , nec como ad complexionem equi, & hoc concedunt Phil sophi etiam, quoniam liaee permutatio esset corruptio pet mutati, sc propter hanc causam mercutius non potest petartem permutari in argentum,quoniam permutatio est extra speciem. Secundo dico,quod corpus bene potest permutari de eomplexione sequente formam in complexio nem sequentem sormam intra ambitum suae specie probatur quoniam per debitam administrationem sex retum nonaturalium pol est calidum seti minus calidum, S ita impidum de humidum minus humidum Scita ueti siccum, Quinimmo quod est uenenum potest couerti in cibum, natet de puella,quae consueuit sumere uenenum, α tandem cibum aifum piit.Tertio dieo, haec permutatio est periculosa. nisi fiat lente,atque paulatine, M usu moderat: ut inquit Galenus, haec de complexione sequente forma, at si loquimur de eomplexione sequente materiam. Quarto dicunt astronomi quod complexio insequῆs malitiam non potest permutari probant, quoniam permutatio semnet si per applicat onem contrarij, cum lente & modetate applicatur, sed tali complexioni nihiI est conita inam. Coelesti enim assectioni nihil terrenum e6trariari potest. Ex his coneludunt in si choleticus permutetur ad temperatum,non propter hoc esset ultae longioris, quam ex coeIo in genitura erat constitutum, quoniam complexio in leuuens materiam non est permutabilis. Similiter si erat ex oenitura iracundus, dato qubd ad temperantiam ei et per artem permutatus non propter hoc erit mansuetus. medici tamen dicunt,qubd dato qubd aliqua ex coelo sit breuis uitae,beneficio artis potest fieri longevus, probatur.
Quoniam non potest hic a coelo in breui mori, nisi oecur int eausis motis uel eaulis aegrotare sacrentibus ad mot tem,sed hie occursus cuscit ut potest euitati. Ergo potest permutari empus non solum quo ad complexione seque tem sormam sed etiam quo ad complexionem sequetemnisteriam. Hactenus de permutatione.
cur autem quae pulmone praeditas , aerem excipiant 'iuntque, Erprasertim sitaei finguinolevium obtinent.bcendum est. Propter quid autem babentiasOptimi aerem erer maxime ipsorum quaecus ba,entsanguinem habetum
Cum soluit primam quaestionem,& declarauit propter quam causam quaedan animalia habent pulmonem, δοquaedam non habent, non, soluit secundam, R declarabit duo. primum quidem cur quae pulmonem habent, respirent ,& secundum est eur quae pulmonem habEt plurimi saneuinis, plurimum frequentius respirεt. Et hie duo proponat.& diest. Propter quid autem animalia quae habent se ilicet pulmonem lascipiant aerem, hoc est inspirεt,
ct respirem, hoc est ex si irit, hoc est primo,& subaudi pst
quid maxime inspirent, & expiret quae euo ipsorum ii fit pulmonem habentem sanguinem, ut homo, M pecora, hoe est seeundum,& uerba sunt su*enliua, reterminatur suspenso ibi scausa tespirandi quidem Haec duo proponit dissetet e.
nus, mu etiam, omnium maxime paratum quae uisera creta tur a uitu resertus est. Qit a causa res trans quidem,pulmo inanir existens er plenus fistulis, er maxime ni issa πιιοῦ aera babens Me potuin uoiscatorum ulceram.
Soluit quaesita,& suspensionem terminat, primo assiis gnat caulain ptimi cur scilicet harinua pulmonim tiali t& expellant aerem,& non aquam. Seeundo rasmat eausam secundi ibi s & eur maxime. , De prima parte primo assignat eausam, deinde exponit illam. Assinnado autem causam,dicit.Causa respirandi quidem est pulmo existis snanis,& uacuus,& pro id est,& plenus sonos, hoe est fistulis,hoc est patuis uenis .& quia inter uocata uiscera haec particula est maxime langvinem habens stilice Iultitudine uenatu.Ergo eausa respirandi est pulmo existens multis uenis plenus α existens inter inlaeta particula potissmum sangui nem habens.Haec est caula,cut aer traha
Q itaq; sanguineum babesu, ea celeri rurigeratione in diaeras calor animallis paululum devergat, σ pcnetrati eque per totum eat obsanguinis culo is copiam, quoi virus, aer committere facile potest, lani quia natura tenvi Hi, σαωriter Cr per totusubit at s restiamt,at aqua,ns ret, mrcus autum habent sanguinem babentem ipsam, celeri quidem inigent refrigerati me propterea s parua H inclinatio animati ignit intra autem ingredi per onine, propter multi lusinem sanguinis cr eatiditatis, e autem ambo, uer quidem potfacilesecree propterea enim stabeis tilem natura, σptromne G celeriter penetrans refrigerat, aqua autem conutrarium.
Exponit illam causam,& ost Edit, qubd talis respuatio
per aerem,& non per aqua conuenienter sit, re dicit. Quς ego autem animalia habent ipsam particulam, quae est pulmo, habentem plurimum sanguinem, duobus indigε ,α celera testigeratisie, propterea q, patua sit an mali hoc est animalis calidi inclinatio ad uiuendum propter e seruorem,& indiget etiam, ut aer penetret, non tantum ad pulmonem, sed M ad cor, M per omne mebrum te frigeratione indigens. At aer& nsi aqua celerem restigeratione potest dare quoniam per omnia facile penetrat, re per ola penetrate potest sui tenuitate, unde dicit. Quaecuis autem animalia habent ipsam particulam scilicet pulmonem habentem sanguinem,indigent duobus, primo quidem cel ri restigeratione,& hoc propterea quia animati ignis,hoc est animalis calidi patua est inclinatio ad uiuendum dense, nisi restigeretur,nisi enim refrigeraretur, mox suffocaretur. Secundo indigent. testigerationem debete ingredi intro per omne scilicet membrum calidum, hoe est eor, re arterias, α uenas, quae seruent . Addit qubd hae e duo per aerem re non per aquam conuenienter fiunt α dicit. Hae e aut ε ambo aer quo em potest facile sacere, penetrationem quidem per omne, propterea quia habet naturam subtilem,raram &penetrativam. Restigerationem uero celerem, quoniam per omne & celeriter penetrans restigerat. Aqua autem contrarium saceret. est enina erassa, grauis,& aere minus mobilis .Patet ergo expositio causae,cut
scilicet quae pulmonem habent tespirent.
De,cur ea poli imum spirent quae pulmonem habeι sanguinarium,ex De liquere potest,num quod calidius est, id resti e
ratione indiget viniori. Et cur maxime respirant habentia pulmonem habentε sanagvinem,ex his palam, quia enim calidius, ampliori indiget restia eratione.
Hie assignat eausam seeundi quaesitheur scilicet magis respirent, quae pulmonem habent magis sanguineum, redicit, qubd causa patet ex his, quae dicta sunt, quoniam haec habent pulmonem calidiotem.& se magis refrigeratione indigentem,&dicit. Et eur maxime respirent habεtia pulmonem plurimum sanguinem habetem, ex his qui dicta sunt. in proximo quaesito,palam, M repetit eaulam.& dicit. Quod enim calidius est, ampliora indiget refrige ratione,& numero α magnitudine, M hse est causa.
Adde et i si ui ad originem caloris cordi indiri, fac'
133쪽
nam Verg premimodam edire iam im minibus peruingi: trum ex dissectionibus: tum exb ws de Dimmusseriptesint contemplari oportet. simul autem,er a primipis rasistitis epis in corde, mox resur flumus defui. o aut rati modo cor cog alionem habet as pulmonem, oportet contemplari ex anatomis, Crex historiis circa ammari scriptis.
Consequenter ex his deelarat quomodo per respirationes pulmonis sequitur refrigeratio eordis.& dicit. Sunulautem ad pulmonem progreditur spirii', hoe hst aer de sacili, re ad eor, quod est fons, de principium caliditati , aerenim ad pulmonem trahitur, pulmo ueto ad eor colliga tionem habet, per quasdam uenas, quae a corde in pulmo nem progrediuntur,ideo aer cum in pulmonem peruenit,
per uias uenas penetrat ad eor, Ac si e quodsmodo simul restigeratur cor, Ac pulmo, quia uero, non est elarum quidhaee colligatio sit 3d qualis, ideo inquit. Quo autem modo eor alligationem habeat ad pulmonem.oportet c5tem, piari ex anatomis, & ex historiis eirca alalia se iptis. Sed, qua res utrum respiratio si pro ter eor, an propter resti- nerationem pulmonis, uidetur qu bd propter pulmotus refrigerationem, quoniam Aristoteleae ausini non eor sed pulmonem assignauit cordis enim refrigerationem cocomitatiuam cautam assignauit. Sed contra est ratioc quo niam propter principale semper uidetur esse omne quod est, magi x quam in ter minus principale, modo eor est pulmone principalius. Dieendum qubd respirationem ense propter eor potest intelligi, aut propter eor tanqu1 finem adaequatum , Sese resipiratio non est propter eor tanquam propter sinem adaequatum, quoniam se omne ha-em respiraret, ut potest intesIigi propter cor tanqu1 propter finem excellentiorem & magis intentum, Mner spiratio est propter cor, propter pulmonem a sit i aquam ptopter fine minus principalem.
Om uno igitur animantium natura refrigerationem de se res,ob animae in corde incensum, eam autem per ress irati nem moliri lint, nimalia piae no tantam cor Labent. sideria
: Refrigerati ei, crisinter indiget minasum natura. propter ignitionem animae in corde, hanc autem Desunt per re Dirit nem, piscἄsn solum tabuit mr , sederum pulmo
Con eludit quae dixit de tefrigeratione eorum, quς pul. inonem habe tu de dicis. Restigeratione igitur omnino indiget pnimalium natura propter sanitionem animς in corde hoe est propterea quia anima est in eorde excellenter calido. Verum non eodem modo omnia cui dictum est ideo dieit. Hanc autem faciunt per respirationem, quaecu-que anam alium non solum habent eoe, sed etiam pulm nen sc usque hoc eausa declarata est.
ter autem situr cordis ad branchias me habeat, ad oti. lam per dilationes spectari debet.exule per histarias.
Habentia autem cori piaraonem avim non,pima modi
mn propterea γMawtilis est inorum iratura, apias
clara refrigerationem per brancHar. Quomodo autem postlio habe coros ad brutulias, adussum quidem ex anatorias oportit cotemplar ademituduim aut ex bistori s.
Exponii nune modum ciuo restigerentur animalia qus pulmonem non habent,sed blanchias,& dici . Habentia autem cor,pulmonem autem non, ut pisces, hi propterea quod ipsorum natura est aquatilis mediante aqua tracta .
pulla per branchias telii getation m L. eiurat . De colimgatione autem branchiarum eum corde, remittit noε. de dicit. Quomodo autem, positio eordis se habeat ad bi chias, ad uisum quidem ex anatomis oportet contiplati. ad eertitudinem aut re n rationes,ex histo a.
mutem uel noesummatim dicatur, est ad tae babet modum. cor enim pedestribus animantibus π piscibus nissim Iemllium tenere iactatuis, similia tamen obtinet. Nam quo noscium equa emitrent, dem cordis mucro spectat. at cum capitia nequaquam eiam princient. ram pro inibus quam pisciburcore suum mucronem ad os iactitat.' ut .utim in siumma dicitur σ nunc. habet Me modo. videbitur enim non eodem modo babere positionem cor campestri bus animalium σpiscibus,tabet autem eode modo. Qua enim inclinant evita, bis cotidistum habet: quo Iam autem non eodem modo cupita nuunt, campesbibus animalium G piscooadoseo Taculum babet. Postionem eordis ad branchias breuibus hie exponit, ct mimo praemit i intentione et dieit.Vt autem in summa dieatur Ac nune, em subaudi ab hianchias, hoe m do colligationem habet,ut dicetur statim, haee est intemtio. Deinde exponit b ne colligationem, de ptimo exisponit positionem e dis in piscibus seeundum differen tiam 5e conuenientiam in eapestribus, de dicit primo qσprimo aspectu differentia situs cernitur nam saltem in homine eor habet orificium ad ecelum respiciens , in pis 'no habet orificium se ereeium .eum non ine edant recte, sed prona natando, uerum licet primo aspectu non uid . tur eodem modo cor in pistilaus, de eampestribus si tum propter situm, quem habet cor in homine, tamen in omnibus eodem modo sit uatur,de hoe dicit. Videtur eninon eodem modo habere positionem cor campestribus
xii alium, A piscibus primo aspectu propter stum, quε habet in homine aliter quam in Ascibus, sed re ueta habet
cor situm in omnibus eodem modo, quoniam in omnibus eor tuum orificuim habet uersus ad partem eapitis,de hoe inquit. Qua enim parte campestria Ad aquatilia in elinant capit hic eo habet suum aeutum, hoc est suum oti fictu, ut si animalia habet ean ut ad casum, orificium habet cotad eoelum uel sum,& si caput habent inter e lum de termi ,etia orificiu cordis et it ad eam partem uersum, cte propterea dicit. Quoniam autem non eodem modo anima. Ita omnia eapita nuunt, ac constituta habent, ideo omni
hus de eam pentibus animalium, de piscibus eor habet
suum aestum ad os animalis uersus caput positum, aliterimen de aliter, ut dictum est. Quo uero ad uerba attinet, Aristoteles per acutum. non cusiostem cordis intelligit a quem pyramidaliter lineae e dis traminantur, sed olisi-eium, ex quo calidum effluit, hoe enim eor habet uersum d eaput, Sc ad os, ut frigiditas celebri mitigetur, de ut per se giditatem celebri rei meretur cor. Haec de cordispositione.
Ac uti uenae ex nerei faciem repraesintura, de cordis extremo ad medium illud tendiuubi briatae omnes intersico elacopumos: bee igitur amploma est. Sed cr alia de utraque parte cordis ad branchido extrema singularum tendat, per pias in cor restigerario penetres,d sic saniesemper apι aper
branaias. Tendit autem ex extremitate cordis, cannalis qua relebo neurodes ad medium: qua contingunt invicem omnes bractriae: mximus igitur: Ceeh. Nine auum σ inde cordis: protendamur quidem G alteri in extremitarem uni fiuiusque brumiliarum, per quos refrigeratio fit ad cor, decurrante semper apra per branchias.
Cum positionε eordis exposuit in die ista,declarat eo ligationε cordis ad branchias,& dicit. Sed ex extremit
134쪽
re oris elati eordis tendis eantialis urasus opes,& eolis tum quas phre neutodes, hoe est quae fistula uel ea nalis est quasi uena netuea, terminata ad medium inter e e rebrum, Meor, ligata scilicet ad radicem capitis, qua uena neruo eontingunt, hoc est unuantur omnes litan chiae quoniam hie neruus est maximus habens hine in de conterminationem ad branchias. Et tu lege uobum igitur, pro enim quasi dicat maximus eis esti ner- uua inter cor, α caput medians, ideo possunt illi bra chie uniri.Verum ut dicit licet branchiae huic nouo uniatur.tamen hie inde cordis hoc est ex hac re illa parte cordis protendatur quidem 6 alij nerui in extremitate unia cuius 4; branchiarum applicati, per quos neruos refrigeratio fit ad eor decurrente semper aqua per blanchias, Debranchiae una ratione neruo medio uniuntur, α alia ratione hinc inde ut raui unitur cordi, per alterum atq; alterum neruum. Fit ergo refrigeratio secundum Aristotelem percontagionem quatenus refrigeratis brachiis, per aquam, instigi datur capita neruorum uel uenarum, quae a medio neruo ad branchias protenduntur de illis refragetatis, re restigerantur consequenter per contagionem aliae partes illatum uenatum,& ile us. ad cannalem, undae ille oriuntur,illo so test gerato per contagionem tandem refriget tur cor,& hae e testigeratis sufficiis ut fiat per c6tagionε. quoniam sunt pauci ealotis, 5e coemtum patu habet sanguinis .ut supernis dictum est.
Porro quemadmodum branchiae . R antibus storax. Gebrasursim deorsums mouitur, cum eas ritum ac
Eodem agi modo errem antibus t rexIvisum ercto sum mouetur'pienter is sentibus1pirit in cr emittentiabus, ut branchis piscibus. iHis declaratis,dat tres convenientias inter respit ira, et non respirantia,de continuetur textus sie. licet campestitare pisces differant in modo restigetandi, tamen eodE modo,& respirantibus thoraxi ut sum de deorsum mouet ut si equenter in his,v3, animalibus,quae spiritum ae aere suscipiunt, α emittunt, it btachiae mou Et ut in piscibus.
Item quaeimant,m pauco Cr eodem dere. pis uero aqua intilia sunt,in pauca eades aqua' angulariso . nam eorum utar celeriter calidum redditur,easqucit enim virus, cootactus sanguitiis, qui cum calidus est,res Horatione praepedit. Et resti oria quidem , in pauco aere creodem, H at ilia autem, in pauea aqua er eas useantur . velociter enim utruque ipsorum,fis calida, ealdacit enim sanguinis atractus,utruaque,callidus aut exserasanguis,prilibet ramgeratione.
Secunda conuenientia est, respitantia in pauco aerei de eodem. qui non innovatur,suffoeatur,& aquatilia eri in pauea aqua & eadem quae non sitius cam affert,& dicit. Velociter enim uitinui ipsorum scilicit aer α aqua fit calidum,nam alta D tangipnis, uapores,qui exeunt a corpor sus illotum calefaciunt utri Ille et aerem & aquam, at eum sanguis est calidus, α n Grefrigeratur externo refrigerante prohibet rem cordis,& non permittit seii testigerationem ab aere illo uel aqua prios calefacta.
Quin etiam cum spirantia pulmonem apstiua branchias. moum non possunt ob assidue stitiuae in ramori cimai regit. l Et non potentibus mouere, 'iiatibus quidem pulmone, aquatilibus autem branchias, pro rem ionem ι propter
senectutem, tunc accidit mors. Tertia eonvenientia est,qubd eum non possuri moue re particulam illam, quae est instrumentum refrigeratioma, tunc mors accid a de non potent Quam uere hane particulam respirantibus quidem ulmoti aquatilibus autem branchias, ptopter passione aut pr'ptet senectutem. tune a cerdit mors. Ducit propter pa sit
nem, ut in morte uiolenta, in ciua pulmo non mouetur Oozegritudinem,uel uim illatam illi, Dixit propter senectinui in morte naturali in qua potentia motrua est adeo ecta imbecilli ut non possit animal mouere particulatam,& hae e naturalis est mors. Sed dices quid demon- .strat illa particula tunc, cum dicitia unc mora accidit, idemonstrat instans in quo adhue uita est, aut instans in q, uita non est. Non demonstrat inst1s, in quo uita est,quoniam tune non accidit mors,sed postea, si demonstrat instans,in quo uita non est, mors tunc iam fasta est, de n5. tunc accidit . Sed bie cauillus est puelliis re suit Xeno- , cratis,& potest dici,. illud uerbum tunc, demonstrat in istans,in quo nunc primo illud animal no est, quod sophi, stae appellant primum non esse, quoniam in illo ptimo napotest animal mouere pulmonem . Verum de hoc in ludi ciis dialecticis satis dcm est id se de terro de respiratione.
T igitur retus animalibus e unis omnibus . est,ita mors si modi eius, hecie dissupant.' non enim corruptio issa, differentiarum exopus est, quanquam quippiam commune bobet, nam mors altera, violenta est, altera, turalis. Violent , cum principiam extrinsecus aduenit. Natu
resis, cum idem in it so animali est, o particula constitoris talis est .alis ab initio erat,nee doctio ulla superuerat. s T lituis omnibus commune, ge neratio cr mors, modi autem, di Irrunt stricis, , non enim indistis res corruptio taediabit a dcommune,mors enim est, De quidem violenta. . t et haec autem secundum natur. r. Violentaeem,quando principium extra fuerit. Secundum naturam au- .
tem,quando in imo, π partis eres lantia ex principio tutis, sed non a uenistia aliqua p in. . aictenus de tespiratione, nunc de morte ag greditur,accedit autem ad narration E quoniam in Libello de iuuentute se senectute proposuit intentionem huius libri. Accedens autem ad narrationem praemittit stinctionem mortis, Id dicit, qubd licet generatio, Ac mota in omnibus animalibus eommunes sine nullum enim animal est, quod aliquando non fueritose nullum est, quod otium, non moriatur taininmodi mortis specie differunt, unde dicit. Est igitur omnibus animalibus commune quid generatio, α mors,mo
autem mortis dimisit specie quasi dicat licet generarmora communis si omitibus animalibus tamen modi motriendi disserunt specie. Quod autem modi moriendi disse rant specie, probat, de dicit. Non enim corruptio, hoe est mors est indifferens hoe est caret disseret iis .sed ν Ι3 habeat allud e Ge. q. d. n6.n .mota disset Eliat si expers est,tic habeat sid c Ge,ut puta ita sinutatione. CGe. n.morti mutauo Est enim mors it uinito ad nsi esse . quidem
135쪽
quidem ad sba attinet,Aristo. pet eorruptionem mortem intellexit,nam in animalibus eorruptio mors est . Et dixit modi moriendi differunt specie, non modi genera n
di,quoniam omnia quae generantur, eodem modo pene tantur,sed genita non eodem modo pereunt . Et sa dixit,
v modi moriendi sint diuerti, exponit quod dixit, de inquit mors enim est, hae e quidem uiolenta. haee autem se cundum natura, fle exponit me bla, Ac inut. Vio Ιεta ades, quando principium est extra. Secundum naturam autem, quando in ipso animali est prineipium,& partis constantia siue constitutio ex in incipio fuerit talis, qualis postea erit,ita ut non eueniat alnd passio. sparti uel toti quς eor- . , rii pat animal. Quo uero ad uerba attinet,per principium extra intelligit contrarism,contrarium dico formaliter ut frigidum, quod corrumpit ealidum, uel siceum, quod cori sipit humidum. Aut repugnans, quod corruptiuum con erarium est,ut uulnus,uel aegritudo,uel tale ud, quoties eroo mors accidit aut a contrario sol maliter ipsi calido uelliceo, aut a contrario corruptiuo hae e mora dicitur uiolenta,qm animal quando istud non eueniebat, aptu erat adhue diutius uiuere,de sic haee mors uiolenta dicis,qm contra aptitudinem naturale est, qua animal adhue erat apta uiuere . Naturalis aut ε est, quando principium corruptionis est in ipso animali ut puta ab ipso calido exice te humidum paulatine usas ad completam exieeatione, cu qua non stat vita. Sed dices possibile est, ut principium corruptionis non sit in ipso animali, a sit in parte animalis . per quod pars animalis corrumpatur.& consequenter totum. undet v ad hoe v mors naturalis sit simpliciter natuta. Iis, oportet ut principium corruptiuum sit in ipso ut puta calidum eonsumens humidum-oportet ut partis costi trutio sit talis,qualis erat a principio ita ut nulla passio illi uiolenta sit,alioquin mors non esset naturalis, sed uiolenta. Et sic mors naturalis est, quoniam nec ratisie toti', nec ratione partis principium est extra. Ad hoe autem ut i: tuto ta sufficit, in mine pium quod est extra,inserat ut aut toti, aut parti,t sine cuius totum corrumpitur. Ex his p tet. Pratione habita ad materiam Ois mors est naturalis, ut libro de generatione diximus, ratione habita ad calidii per quod uiuimus, naturalis dicitur,qn calidum eorrupi tur a se consumendo humidum. Violenta so,quando eali dum corrumpitur aut a coiratio ipsi sor maliter, aut potentialiter, aut saltem eius parti H se iam declarauimus Libella de iuuentute re senectute.
eigitur in plantis, ariduas appellatur, in immisbiusnecta.
Plantis igitur, ansis, in animalibus duim uocatur Lee, minus.
Exponit nune nomina mortis naturalis per modum eo tollath Sc dicit. PIantis igitur hae e naturalis mors,qus fit
paulatine per paulatinam exiccationem humidi, dicitur auantis, graeco uerbo. In animalibus autem uocatur grae
eo uet , eae geras, hoc est senectus. Auansis autem Pte lari ne exieeatro,aut ariditas dicitur. Est enim senescere aiat a calido in suo humido naturali paulatine consumi. Plantam *o alescere est in suo humido exierati. Tu uero hae e intelligas de naturali morte, non quae sunmut pro su hilaria mutatione de esse in nsi esse, sed pro paulatina mutatione de esse perfecto ad non esse simplieiter,ut dictu et
Fit autem mors cr corruptis, persectis omnibus eodem modo,impersectis uero , consimiliter qui sem , sed alio modo. lnis persecta uoco, ut a, G eapiaturus ina quae radiae eineti Est aurem mors er corruptio, omnibus similiter non ima persectu.bis aut a Milatim quidem, alio sui modo. Imperfecta autem duo, ut oua, eramina plantarum necipiose radice. Sed durastu ut tum ea, quae sint a inalia impellicta.
6e potentia animalia, ut ora Ad semina,dieantur mori. Respondet.in animalibus persectis mors de eorruptio uere M proprie dicitur. In talibus impet sinis dieitur per similitudinem, sc improprie, non enim dicuntur propite mori, quae non proprie usu unt, sed dicuntur mori similitudiis narie,quatenus desinunt posse uiuere, unde dieit. Est inε mors Sc eorruptio omnibus animalibus non imperfectissimilitet, quoniam propriae,Ae uete, his autem quae dicuntur animalia imperfecta ac potentia, a similatim quidem, ae improprie,alio tamen modo, . mors persectoiu , quoniam per mortem non detinum umere, sed desinunt habere potetiam ad uitam. Exponit autem quid intelligat per imperfecta, δί dicit. Imperfecta asit dico,ut oua, cte semina plantarum quaecunqt sine radice sunt, Se semina animalium. Hse enim dicuntur mora, quatenus desinunt pon
Omnibus igitur corruptis obuenit, ob caloris defectum, sies sectis, in eσin γο essentia principiam habetur, e aut id uiue diximus,in quo juperum ex inferum coeut, plantis,quod inter germen Cr radicem medium est. animalium sanugM Us,cor exanguibus, proportionale.
Ommbas igitur corruptioiit. propter calidi defectum:Wθfectis aurem, in quo substantia principium, hoe aut est, quinadmodum Actumes prius, in p.o Arsam G deorsum copulano tur,mntis quidem, medium geminis Cr radicis , animalium autem habensibusq-m anguinem,cor, exanguibus autem,
proportionale. In parte hae partim ex dictis in hoc Libro, partim ex illix, quae dicta sunt libro de iuuentute, uult cocludere causam mortis . Ad uitae esse cor, in animalibus eoi habenti hus , aut proportionale cordi in his, quae uerum cor non habent. Est enim cor causa mortis cum deficit in ipso ea lidum.est autem causa uitae, cum in ipso est ealidum uita-Iesufficiens pro uitae operibus, procedit autem a primo ad ultimum, Ac dicit. Omnibus igitur corruptio fit pro pter calidi desectum, non tamen eodem modo animali
bus perfectis, Ec imperfectis. Impersectis quidem ut dictum est perfectis autem propter desectum calidi in eo
membro, in quo est anima, quae est principium substan tiae ut essendi. Hoc autem membrum est ut dictum est in quo sursum Ac de sum in animali exist Elium copulantur, plantis quidem medium germinis, hoc est stipitis, deradicis scilicet truncus . Animalium autem habentiti' u-dem sanguinem cor exaguibus autem proportionale cor di,ergo uitae dc mortis principium est aut cor aut cordi proportionale. lnquantum enim calido abii dat,uiis principium est, quo uero deficit,mortis est eausa. Veluti naut sui praesentia est salutis nauis causa sui absentia causa sub meritonis, ita quo in cor ut calido abundans est uiis cau-'sa, ut calido deficias est mortis principium.
caeterum ex bisse nonn sis, potentia malia principia, nos tumen actu, continent. in obrem, π ιnsccta quaedam praecise uiuunt. Quinta sanguineorum qu atque uiuacta es modum non sunt, exempto corde longo temporasstasto uiuuntiate dures, Cr inambulant si adhuc pusilla sint,s eorum Mintura non bene composita fit,perindrais insccta.
Horum autem quaedam, virtute, multa prisui a babent. non tamen actu. QEapropter, er enimorum quaedam diuis vitium. Et sanguinem habentium quaecus non vitalia ualde sun multo tempore uiuunt astito corde vi tortucae, er mouet turpe bus adhuc existentibus tortacalis, propterea, s non iaporatur natura ira rum berusmilaeremoniis. Obiter quasi ponit differetia It et exaeuia et sanguine animalia,S: sc c Giin ε si texi', lieet exagula n si habeas sis id cordi proportionale,in horum ex euia qda ha-
136쪽
helit uirtute principia in ulla, non tamen adiu, habent quidem usi tute principia multa quatenus una anima actu potest pet diuisionem fieri plures, et ita unum animal diuisione fieri potest plura animalia. Hinc contaudit, Q Sc ento morum qu sdam diuisa uiuunt , α dixit qusdam,qimni
sunt quaedam entoma adeo parua , diuisa non ululat, ut pulices de id gen', qm uita non stat in altera parte te e patuitatem, Conciudit etiam Sc secundo,u, et aiabu quς sanguinem haberat, quscula; non uitalia ualde sunt, quo niam sunt sere exangula,multo tempore usu ut ablato etiacorde,ut tortucs,qus diuiss a corde uiuunt , & mouentur pedibus progrediendo, adhue existentibus per diuisione quasi paruulis tot tu eulis. Et limus rei causa est, tum quia non sunt ualde uit les, sed quasi exangues. tum et a quo 'Niam non componitur natura earum bene, sed componit smiliter sere en tomis, hoc pacto Ad anulota animalia licet sanguinea sint,etiam diuisa uiuunt propter easdem causas,
ut quia sunt fere exanguia, de quia non bene coposita de
Porro uitae pretii pium in quibus babetur, deficere sirit,in calor vitalis non refrigeratur, tunc enim idem, quod epe diximuGipsum consumi.
Principium autem uitae, deficit habentibus,cum no restigeratur calidum communicans ipsi , quemadmodum enim dictum
Ustequenter, carabes in ipsum a seis.
Dictum est, P coti uptio accidit uiuentibus propter dς sectum calidi, hoe est propter eor uel proportionale, cum illi deficit ealidum. At ostendit quando, & quomodo calidum desciat his animalibus aut uiuentibus, quae calida lint,de primo quidem generatim,deinde speciatim, Ac dicit. Principium autem uiis, deficit habentibus, hoc est, sed calidum quod est uitae principium,deficit uiuetibus, quae calidum habent, deficit dico tunc, cum calidum ipso principio uitς communicans, hoc est cum calidum uitale non refrigeratur, iam ut dictum est saepius, cum calidum non restigera ε a seipso contabescit pet exiccationem humid, non aut per applicationem esitrath, hoc pacto caliduia itale desicete dicitur, Δ quae motiunt ut desectu calidi hoc pacto orte naturali mori dicuntur.
. molies igitur alijs pulmo.alys branchia obdurescor, praetemporis longitudine reptatis, bis pridem branchiis, iris Muro pulmone, cr terrosioribus retatis. bus particulas mouere, hoc est attollare ex comprimere, non munt,ac taniam, accedule insensione,calor lae obsoliscit. mundo igitur his quidem pulvio, his autem branchisin. duratae fuerint,propter temporis longitudinem disiccatis, his quidem branc bl Lbjs autem pulmone, σfactis terrestribus, non possum bas partes mouere, nes eleuare et seria ducere, taautemscta intensione.marcescit ignis.
Concludit speciatim tempus quando ealidum descit
magis determinatum,generatim enim dictum est tunc uitale calidum deficere, cum non refrigeratur, nunc concludit quando non refrigetatur, tu dicit in tune non restige ratur eum pulmo aut branchiae non amplius mouentur.
Tune autem non mouent,eum inti' est effecta des ilis is pulmo uel branchiae terrestres,& graues,4hoc paul ti- ne per partem post partem, cum enim graues,& terrestres effect s sint,in is motui sum,uirtus autem est essecta in hecillis,ideo ille deficit calidum desectu testigerationis, unde dicit. Quando igitur, his quidem pulmo, his autemhranehit indurat s fuerint exiccatae M terrestrificalx, ptoptet temporis longitudine exiccatis, iis quide bili chiis,his autem pulmone, M sactis terrestribus, tunc anumalia has partes mouere non possunt,neq; eleuare, neque simul ducere, hoe ea compti mori tandem autem facta calidi intensione desectu testigetationis,igni, hoc est caliduuitale marcescit,ac naturalem lataeationem patitur. Sed dubitatur quoniam tue non ultimum quod moritur .esset
cor,sed simul cor Ad pulmo. Cottarium aut dicit Aristo. est enim cor primum quod uiuit, u ultimum quod moraε, potest dici Q quando Aristo.aisserit cor esse pii misi, quod
uiuit,de ultimum, in moritur . comparat cor ad alia mem
bra principalia non antem ad pulmonem, quoniam simul Ed semel pulmo deficit a motu, ct calidu uitalem arescit. Vel posset diei, in dato in pulmo desinat moueti,nsi propter hoc immediate post hoc cor desinu uiuere, quoniam adhue post hoe tempore imperceptibili cor uiuit, donec
calidum eius uitale marcescat. Patet igitur generatim tu canimal mori,cum uitale calidum deficit, speciatim so tuc motitur, cum desinu posse mouere pulmonem uel hian-ehias Desinit autem posset,sc mouere, cum membra terrestrificata x in epia motui enecta suerint, de virtus admo- dum debili tala.
Qi circa π paruis affectibus inferet tesubortis, anima
lia cito commoriuntur, nam quia calor exiguus est, ut qui pla
rimus per uitam quae longa fuit dijuriis qua int usto parti il
lisiupcruentur,celariter extinguitur, quemadmoducum tenuis
Cr exigua amma in eo inest, parui motus opa extingui soliti Q apropter er parui spe ionibus aduenientibus in sene.ctute,nclociter moriuntur, propterearitim spaucum est ealiadum, velut plurimo evaporato in multitudine uitae, siqua ditis tutensio fiat particule, csto extinguitur . quemadmolitret mou
parua in inoflamma existcnre, propter paruum
motum extinguitur. Ex his concludit corollarie quoddam utile medicis Ad philosophis. de est cur senibus paruis euenientibus passi nibus,velociter motiuntur, α dicit mann Sc paruis pasesionibus aduenientib in senectute uelociter animalia eo motiuntur. Cuius causam reperit, re dicit Propterea enim in eorum calidum Se paucum Sc exiguum est, uelut pluri . mo evaporato in multitudineuiis Est enim ea lidum pro pter uitam,qus longa fuit ualde diminutum, quodam- . modo in gidatum,propter longam humidi consumptionem. Ideo ut inquit, si qua calidi intensio fiat particuis,
cius est instrumentum rei getationis. s. pulmoni, tale olidum propter velocem humidi consumptionem cito extinguitur. Cuius exemplum affert,et dicit. Quemadmodum
parua flamma S momentati ea existe te in ipso calido qσin candela est,propter motum leuem extintuitur, paruus
enim ille motus sananae eonuertit flammam per antiperi stasim ad humiduni candeIs paucum, sic extinguitur, uel flamma illa moritur a patuo motu illam supersiae in stigi dantedic Ac senile calidum a contrario leui extingui tur. Sed dubitatur , quoniam in senectute paruum calida est. Ergo paruat ges restigeratione, Se se sicut calidum in iuuene non corrumpitur facile, se nee in sene, habet enἱ ad suum humidum proportionem aequalem ei proportio ni, quam habet calidum iuuenile ad suum humidum. Seeudo dubitatur utrum in senectute possit accidere mors, quae est extinctio. Et videtur Φ no, quoniam superius diis Anis .ctum est. ιν mors quae accidit in senectute a naturalis, et με aec marcor, non autem uiolenta. Dicendum ad primam dubitationem-calidum senile licet si paucum te spectu calidi iuuenili Se egeat minori res ineratione inquanto, n5 tamen egit minore proportionabiliter, Ac quoniam uirtus pulmonis est senio imbecillis, leui occasione aee idente extinguitur. Est enim illa occasio e sit ratia illi calido, aut sol
mutet, aut saltem cottuptiue contraria, unde patet, liscet calor in sene, non sit multum , respectu sui humidi, est multum,& sic potest ipsum cito consumere . Ad secuit da dicendum et in senectute potest accidere marcor,& extinctio. Mareot quidem,quando per paulatinam humidi e5
sumptionem, narcescit calidum, extinctio io, quando nodum penitus iniciato humido,ocevitii ipsi calido esitrarium
137쪽
iram a nime. De dolere inertiam
tisi uel pulmoni, ut est, o ampli' a uirtute moueri non potest. Quando Aristoteles ducit marcore ae cidere in senectute, uerum dixit. Non tame sequitur ut omnis mors, quae in senectute accidit,sit mareor.
apropter Cr mors ea quae in sine id accidit, dolori obnoxia non est, turre enim animalia mortem, Meunt.etiamsi nullo Mesento affictu tentemur, immo uero,citra hilum penitus sim. sum unima ipsi recessit.
Q nipropter, ersine tristitia est que insenectute mors,nutila enim Molenta inis polione contingent timoriuntur, sed icus sibilis,aninis ab esurio' omnino.
Secundo eoronarie eon eludit qualis mors sit marcor, quae mors est in senectute contingens per totalem humi di consumption E, de dicit. Quapropter. M sine tristitia est, quae in senectute fit mors. Cuius eam affert, Sc inut. Nulla enim uiolenta passione contingeme,animalia mori unc sed fit omnino insensibilis animi a corpore absolutio, at
que separatio, de dixit s ais absolutio quonia loquit de
morte naturali hominis, per quam anima humana, no corrumpitur, sed ab ipso corpore absoluitur. Nam fm ueram Aristo.opinionem anima humana remanet post mortem. Sed mirum est,quo in tali morte non sit dolor, eum ibi stpraesentia mali corrumpentis Praeterea re cognitione corruptuit mali tristitia Se dolor nobis accidit . Sed in morte naturali est cognitio mali corruptiui, ergo est tristitia. Respondent, ν mors naturalis est sile tristitia, quae sequit appraehensionem tristis tangibilis. Non enim est ibi aliquod tangibile dolo tisi eum praesens, euius apprshentionem sequatur sensitio tristitia, ut Cadauensis bene exponit, inescunt naturalem mortem non esse absui tristitia metalis, quae sequitur mentalem applaehensionem corruptius mali Videns enim se mori morte naturali, tristatur mentaliter propter damnum uits. Sed ego dico hoc esset veru quado esset cognoscibile,m 5 istud non est cognoscibile. qiu ex parte sensus n5 eognoscitur, at alia enim cum sunt prope talem mortem istantur,qm ealidum propter priuationem refrigerationis aeui ἔ,& sic uidentur admodum uni a- mora laeta, uncte cygnus propter hanc ca3,cu morit mor te naturali dulciter cantat, qm sensit se uigorosius aucto calido. Ex parte io intelleistus tale corruptimum non connoscitur, iam nullus est senex, qui uno anno non credat se adhuc eue uricturum,unde Aristo. secundo rhetoricorun ullus timet mortem, qua unusquisi; existimat morte esse procul. Quare hae e mors insensbilis est, hae morte Antonia Patauina csi uicina nostra mortua est, de quidem laeta at in periucunda, cuni arbitraretur se es Ie pollentiorem stam. Vixit enim annis pluribus ultra centum.
inquetium ιn morbis i is qui durum reddunt pulmonem,
aut tuberculis,aut ineante materis,aut eularis morbissi ex α
μ ut infebribus accidit, luritus requens Quitur , propterea quod pulmo multum attolli es Absidere nequeat, tandemq; ubi
i aeterea moueri non polia, expirando visa cum morte com αmulatur. Et infirmitatum quaecus faciunt palmonem durum, aut
senii 1,auisuper statibus, aut eatidualis egritudinisse
rem p. madmdum infibribus hi sumtym tum faciunt, propterea quod trun possunt pulmonem strage tollere sursum cx de
mittere, tandeuralem saando nia a erus possutum G mariuntur expirantis.' Ter cloeutonarie eo et odit,omotbi,deota dispositi hespraeternaturares,quae iaci sit pulmonem durum 6 siehum aut grauem aut erassum de amplum, sint causae, te Ibitationes si equξtiores sint de talem sunt causae mortis,
cum enim pulmo non possit in quanto per paucas remae re respirationissecompensat in numero,unde dicit. Et
infirmitatum quscitet; faciunt pulmonem durum uel sic cum dc crassum aut Aopter nascentias,hoc est apostema
la. aut propter supersultates. qus uia reumatismi ad ipsiudescendunt ut propter excelsum caliditatis aegritudina lis pulmone exiccantis,ut in febribus accidit, lire omnia spissum spiritum faciunt,& respirationem stequet ε. Supplatur enim per numerum, quod deficit in magnitudine. Et hoc dicit propterea. non possunt pulmonem longe sursum attollere nee deorsum longe demittere propter ineptitudinem eius ad motum , Ad sic magnitudo supplet ut
per nitinerum te spirationum. Tandem autem cia non possunt animaIia pulmonem mouere propter grauitatem uel exie eationem pulmonis ex morbis causatam, expirando
aialia morauior. Aecidit enim mors emisso spiritu. hoe est aere, nam uita accidebat tracto spiritu, ut proximo libro dictum est. Quo so ad uel ba attinet, dixit morbos , qui pulmonem reddunt durum. respitationem sacere frequentiorem,non aute dixit pulsum, qm ut medi. i dicunt contingere potest respirationes non correspondete pulsibus, propter causas, quas assignant, se ubus ad medicos. Vna causarum esse potest quia respiratio fit a pulmone, pulsus M a corde modo stat pulmone esse debilem, et in epissmotus, non autem co uerum de his postea. Illud tamῆ ob pictissuaseruandum est,in serotis, quibus uri morbis, et maxime pe in istoralibus optimum esse reperite in ipsis anhelitum esiue mentem Sc bene ordinatum. Contrarium fi o est pessimss. Amplius in aegrotis,cum non adest malitia anhelitus, neoque malitia pulsus,omnibus aliis malis aecidEtibus in ipsis compertis, semper est bene spe tandum. Si h se duplex bonitas perseuerat, quoniam alteram bonitatem pulmonis,altera bonitatem cordis significat, ut ex dictis patet, ct postea apparebit.
Est igitur ortus quidem,prima vegetatricis anime cum ea. lare participatio. vita vero, mora cius.
Generatio igitur est, prima participatio in calido, nutritiaue anime. Vita aut,mansio huius. His deelaratis,in parte hae accedit ad definitisio, quas promitti declarare libro de iuuentute M senectute, de dicit. Generatio 1git ese prima participatio nutritius aiae in calido. Quo uero ad uerba attinet, hie generatione Atio Roteles accepit pro ortu, quo uiuens otatur. Est enim ot Iuualis generatio, non enim loquitur de generatione communi, qua re elementa, Sc metalla generantur, sed qua in lum uiuentia generantur, ergo renerationem accepit pro
ortu. Sed dices quid est mors. Respondent, est ultima parciei patio a nuras nutritiuae in calido, probant n opposi tarum qin si generatio uitalis, hoe est otius est prima pari se incipatio nutritiuae ammae in calido, sequitur st oppositum in mors sit ultima participatio animae nutrit ue in calido. Sed hoc non est verun , quoniam octauo Iibto physicae auscultationis rei permanentis datur primum, deo daε ptima animae nutritiuae participatio in calido. non autem da 'tur ultimum. ergo mors non est ultima animae nutritiuae , participatio in calido,alioquin rei permanentis datet ut tinium. melius ergo dicendum. u, mors est prima imparticipatio nutritiuae ammae in calidum, qu2ptuno enim animal non parti ei pat nutritiua anima in olido, tunc n5 est,
Ec moritur. Cirea definitionem generatisiis dubitaε, qtia Aristo. ubim asserit,* prunum quod uiuit, α ultima qxx 'ime amotitur,est cor. Sumatur ergo cot primo ortum,& quaeritur eum cor uiuat,ergo habet anima Ee se erit munarii, de cum nullius alterius fit speciei, quam speciei hominis, tune cor erat horno. Quidam concedunt cor pruno aiλ- titum ex patre animae esse hominem persectum, ex parte ueto corporis impersectun quia uero ab anima est pi incipalis denominatio, absolute eo cedi potest eor esse homin qu uis non sis homo perfectus propter desectum me bro rum. Sed diem tune ex parte corporis generatio homi nis esset temporalis. Respondent, ν ex parte corporis generatio hominis est temporalia. Ex parte uero animae est temporalis secundum quid. non enim postqua anima ge-aeerata est in corde, uti si est aliquid animae adhue esse ge-
138쪽
nerata est in eorde, uetum est aliud animae adi te esse generandum,uel in adhue de ea aliquid fiet. Secudum quid
aut ,et additione sacta,uerum est dicere, anima fiet, qui est uerum,u, ipsa set in capite, cum erit caput formatum, α in epate, cum e par erit formatum, de in pede cum pes
et:t sotinatus,de se successive sit in partibus,licet simpli. Quid in citer non fiat. Ex his patet quid sit generatio uitalis, est
enim prima animae nutritiuae participatio in calido, hoe est in corde. Sed c si ira adhue dubitabis, quoniam in homine generatio erit prima participario humanae in eorde, in animali prima participario anims sensiti iure in eoide,
rem plantis priirra participatio animae nutrit tuae in cali
eo quod est limite cordi. Igitur haec definitio solum generationi plantarum competit. Dicendum-argumentu c5
cludit veru qm in hole aia huana est id e qa' nuttii tua Msensu tua lata lib'aia sentit tua est sensitiuacu uegetativa, in plantis uegetativa est uegetativa tm, ideo descripsit generationem uitalem per participationem animae nutrit
us, ut elut omnibus esiis. Hςc pro expositione illorii. Sed quidam no imperiti refellunt hanc positionε, primo qm humana anima est persectissima.ergo requirit pro sui esse omnia metita principalia sic no potest cor in illo priori esse homo persectus ex parte animae. Praeterea Aristo. dicit, saetus primo usuit uitam plantae. Seeudo uita animalis Tertio de ultimo uita hois, quae non essent uera,si cor primo sormatum uiuere secundum uitam suae speciei. Plopterea dicunt, in cor in illo priori uiuit uita animalis,
et antea embrium uixit uuam plantae. Embitu. n. antequas matum esset cot,uiuebat uitam plantae, qm nutriebati Sc crescebat, formato corde, uiuit uitam animalis. qm cor
est primum sensitivum.Desinit enim diuere uuam planis, ct incipit uiuere uitam animalis, omnibus membris principalibus formatis. M contiguatis, et recte esisti uetis, desinit uiuere uitam animalis, 5c uiuit uitam hominis usui ad mortem. In animalib' uero formato eoide animal uiuit estam sue speciei. Ac propter animam suae speciei. Siquis tamen uellet defendere postionem priotum posset dicere ad primum ala humana in sacto esse te quuit omnia membra principali at in fieri psit saluati in eorde ut dem est Ad secundum dicerent. brium secundum operation Eprius uiuit uuam planis, sed secundum existentia quaptimum cor est uiuit fim OEm uitam, licet prius appareat ul- uete secundum uitam plantae,deinde secundum uitam animalis ,-ultimo fim uitam ho is . Secundo principaliter dubitatur utrum genetatio uitalis, quae diei tui ortus, sit participatio prima animae nutritius in ealido . Et videt non qua non uidetur pro quo accipi debeat participatio, an pro anima, an pro corpore. Amplius n6 uidet-sit prima participatio,quoniam anima a toto eorpore non par
iicipaε primo Se limul sed successue. iuniores indem, At isto perparticipationem intelligit anima; participata, α per ealidum intelligit corpus ealidum ealiditate susu-
menti ad opera ustae, tune per primum intelligunt totum primum tempus in quo formatur corpus uiuens, erit ergo sensus,ortus est anima nutritiua participata in toto corpore calido,He primo tempore formationis membrorum ut uentis. Hoc enim tempus dicitur primum in comparati ne ad tempus nutritionis,& augmentationis, quod sequitu eri5 hoe totale tempus somnationis. Certe hae e expositio est obseura de l5ga,ideo facilius dici potest, ortus uitalis,
sit prima participatio animae nutritiuae in calido, hoc est, orius uitalis est anima nutritiua nune primo participata in calido,hoe est in membro principaliter ealido ut in alatibus quidem in corde, in plantis uero in trunco. Et di eo nune primo participata quonia subdit, Se uita est est permansio,hoe est quoniam uita est anima permanens ain maparticipatione usque ad ultimam, ad disset Elia ergo uitae, addit prima qna uita n si est prima participatio, sed corinua participatio a pruna usin ad finem.
ius duretis. Status, siue aetas a A bem meadium est. ivuentus autem est prinis, restimatiuae particula dume
tatis. Senectus autem, huius decrer nouum. Malus autem, Du
Nune definit iuuentutem, senectutem. 5 uirilitatem, et dicit, qu bd iuuentus est augmentatio ptims testigerabilis particulae Senectus vo est primς re getabilis particulae decrementum,status autem,qui est ustilitas, est holu modium, hoe est nec augmentum, nec decrementum primae restigerabilis particulς,sed inter haee aeqnalitas. Sed contra has definitiones quidam ob hei sit, id primo,sa in multis uiuentibus non inuenitur prima refrigerabilis particu-Ia, de in senesciit,et iuuenescunt,ut sunt ea aialia,qus solo continente testigerantur, Sc plantae etiam. Praeterea quodlibet me brum senescit,ut oculus, ct brachium, quoru nullum habet primam aliqua particulam testigerabit . Amplius subiectum totale & adsquatum iuuentutis non est prima refrigerabilis particula, sed totum alat, uel tot si uis uens,ergo debet definiri per ipsum alat uel uiuens totum, α non per resti et abilem particulam Ad haec stat parti eulam primo refrigerabilem diminui,& a7al iuuenescere. ut si pulmo propter aegritudinem diminueretur . Propter haec argumenta dicunt, qu bd Aristo.pet haec noluit describere iuuentutem, de senectutem uirilitatem, sed uoluit assignare effect 'uiuentutis, Sc senectutis,Ac uitilitatis eirca primam restigerabilem particulam tunc .n. prima rest
gerabilis particula iuuenescit. cum augetur, tune senescit, cum diminuitur,tiae uirescit, eum csisistit inter hie . Ego autem defendo Aristo.& ptimo accipi , quod uirtus nu- tritiua per quam anima eorpus seruat usui ad uuae finem, habet tres habitudines ad corpus, prima quidem qua uirtus nutritiua potest augmentare corpus, propter causas asi signatas libro de generatione. Secunda qua uitius nutriti ua est nata diminuere suit eoi pus propter causas assigna tas licito de generatione.Tettia uero, qua notabilitet quolad expetientiam nostram sensatam, nee auget, nee diminuit,sed tacit ipsum consistere. Prima habitudo qui est iuuentus, est ab ortu usui ad tragesimum annsi. Seda quae est uirilitas, est trigesimo anno ad togesim5quintum. liama habitudo, quae est senectus,est usq; ad finem uitae. Ex his patet quid sit iuuentus,mn est iuuentus augmentatio, hoc est habitudo eo potis naturalis uiuentis, seeundum quirtus nutritiua est nata ipsum augere. Supsit enim aug-ι mentationem pro habitudine naturalis corporis uiuentis, laesi dum quam uirtus nutritiua est nata ipsum augete Ille enim terminus in coplexus accipitur ab Aristote. pro toto isto complexo, gratia breuitatis . Senectus est decremen tum,hoe est fidit udo naturalis eo oris uiuentis secim dum quam uirius nutritiua est nata illud corpus diminuere.Virilitas uero est habitudo naturalis corporis uiuε iis secundum quam uirtus nutritiua nee augere, nec diminuere eorpus sensibilitet est apta. Dico sensi liter, quoniam in sentibiliter diminuitur, propter eausas assignatas in libro
de generatione, M in teitio libro de anima . Sed dices eurpptius describit has per restigerabilem particulam. Diem dum quod Aristo. per testigetabilem particulam fortasse intelligit cor, quod est principaliter retrigerabile. Pulmo enim est instrumentum testigerandi, ει quid refriger DI at cor per excellentia refrigerabilis particula dam. Et quoniam principaliter anima δύ uita Ac sensus est toti co poti, α singulis partibus propter cor,descripsi pet hanc, ut innueret principalitatem, uel sorte per refrigerati 'particulam, pulmonem intellexit,& desinit ii se per illum tanqua per principale instrumentum e quo pendent omnia haec. Hactenus de his.
139쪽
nores autem ereremptio, uiolam patim,ealita extinctioer mareor conisetur erum ut iso opter ambas lus invius Nuire desinit mortem dc primo inolenta,et dieit. Mota autem α corruptio uiolens a quidem est extinctio calidi.
α marcor, Dico α marcor, quoniam in uiolenta morte iuram causa concurrit. tinguitur enim a esittario forma Iiter, uel corruptiuo, re consumendo humidum eortum pito sum,unde dicit, Corrumpet ut enim utim calidum uita Ie inuio et a morte proptet ambas has causas scilicet a cotrario,& per consumptionem humidi.
Naturatu auro, eiusdem mustr ob temporis tragicti senis utudinem proueniens,uerim in plantis,cristis, in anoraliabus, mors nocuparilint. ceterum eaque in statu aetate obis uenit. marcor partis illius remperare animal
praemio non Mit,commistitur. Qiis tortus, Cr quid vita.
mirare Ur piariores in nribus tiam sint, dictu est. meaut sicundaturatinum eiusdem bulas num actio
propter temporis longitudinem facta er perfectionem, plantis
tristariduantis,in cnimalibus aurem, uocatur mors. Huius autem, P quidem in sinectute mors. arcedo particulae propteri Nemram refrigerandi, uenectute. QMdigitos generatio, viti,ta mors, er pro oc pias evi fas ex viva alibus, dicturas,
Nune definit naniralem mortem, de dici . mora autem quae secundum natu amest,est eiusdem uitalis ealidi malcesaeis tacta propter temporis longitudinem , 5e propter
sui sectionem, hoe est ultimatam consumptionem humi di,quae quidem in plantis uoeatur auansis, hoe est exiecatio subito facta,in animalibus autem uocatur mors. Quo iero ad uerba attinet. tbum igitur, pro sed sumpsit. ut pal tet consideati. Et exponit causam mortis naturalis toti Es expositς, Sc dicit.Huius autem scilicet mortis naturalis,q
l qui nimalibus dicitur mora, est marce do particu
iae testigetabilis propter impotentiam restiterandi promciscentem a senectute. Demus epilorat, Ad dicit. Quid igitur est teneratio,& uita, ct mota, α propter quas caulas: existunt atalibus,dictum est.
l P etiam ex bis A, o qua de ratio animalibus pistia.
ro in humi repraefocarirentina piscibus in acre, hiem aqua,taa.dere restiperari solant, Mus utras Duora Gmaratissidibus. Patim autem ex bis, πρropter quam ravim rest iramia
bus quidem animalium sui Mari accidit in humido. piscibus au
tem in aere.bis enim, per aquam restigeratio',bis autem per atram,quibus utras privantur,permutantia loca. Recolligit, quae ex dictis declarata reliquuntur,ix pri
mo quare in aere suffocantur pisces, Sc in aqua res talia, α hoc eontra Anaxagoram Sc Diogenem apolinatem .et dicit. Palam autem ex his,& propter quam causam respiis tantibus quidem animalium suffocari aceidit in humido, Piscibus autem in aete eddit eaus,n de dicit, quoni 1 his scilicet piscibus per aquam restigeratio fit, his uero, per aerem, α quoniam utrisque permutantur loca, ideo utracusus cantur. Hoc est primum contra Anaxagoram, MDiogenem.
l citula stas cur bi bonos,in pulmonem moueant, qui has assurgetitibus errestauibus ita inlisara π expirant.
H lamorem accipiunt reddunts,er insuperinstrumenti conflitatio: ad hunepesie babet mosum
i causa stas metus bis quidem branchiarum. bis autem pulumnis: quibus estuatis cr depositi haec quidem expurans eris Dant: bo aviis cipiunt EM udum eremutant, adhuc anim
Secundum quod ex diistis re eolligitur, estis eausa motus his quidem. s. piscibus Branelaiarum, his s. respirami bus pulmonis ita .re hoc modo se habet,ut his eleuati atdepositis hse quidem expirem re inspirent. s. eampestria, lite autem. s. pisceν suscipiat humida A emittant. Adhue autem causa ut organi constitutio sie sit in piscibus, de illo modo in eampestribus,hoe modo se habet unde uel base lege. Causa itaque motus blanchiarum quidem in his
scilicet piscibus, pulmonis autem in his. s. campestribus, quibus eleuatis se depositis haec quidem expiratat,3 in spirant .s campestria, haec autem suscivi ut humidum emittunt .s pisces. hoc se habet modo. Adhue autem constitutio organi scilicet branchiarum in piscibus , Ad pulmonis in eampestribus. hoc se habet modo. haec ergo tria colligilt ut haec dietis. Sed qum ritur utrum uata possit perpe tuari. Videtur P ite quoni o propter quid per eontinua, alimenti appositionem nota potest uita perpetuati. uidemus enim ignem perpetuar M lac in regione actis per c5tinuam appositionem Dbustibilis .lae ueto per ecti inu1 appositionem hypeccaumatis, ut dicit Aristo. primo meteororum, ergo uita potest perpetuari per continua ali menti appositionem . Quidam dixerunt, P animal per se seri posset perpetuum, per ac ei dens autem non fit,ptimsi 'probant, si animal acciperet alimentum conuenientissi mum, quod quidem nec in quanto, nee in quali,nec in tEpore,aliquo modo esset impromtrionatum. Amplius Acis in aliis rebus non naturalibus esset benemensuratu, state enim mensura omnium horum, dicunt animal o se posse perpetuari. Pet aeeidens ueto nullum perpetuat, quo illam nullum est in omnibus eoivm Esuratum, aut uarietate temporum,aut locorum aut cibi .u potus,aut umeta
te horae cibandi .aut aliis id genus. Ergo per se quidem vita est perpetuabilis per accidens uero, nullum uiuens perpetuatur. Qui vellet de sendere hane positionem posset, nec uideo aliquod argumentit, quo haee opinio refelli posset. Verum arbitror per potentiam naturalem nullum ut uens, in participat anima nutritiua in calido, posse fieri γpetuum nec per se,nec per accidens. Vnde Aristo. ubique ait reliquo modo comple int deus perpetuitatem da do generationem,ut patet secundo de anima. Si rei natura posset perpetuare uiuens alio modo . per generationem,stuma desisset generationem, ut Auuetroes addit . Phil ponus igitur primo limio de generatione necessitate mor titis uenatur exesisumptiGe humidi radicatis. Imaginatur ee- 14. enim duplex humidum radicate nutrimentale, radicate a Pruis μιdem quod ex principes generationis eontrahitur, nutri mεtale is, quod ex nutrimento aequititur,ut sanguis generat' per digestionem. Naturale calidum in radicati humido naturaliter consentatur, quoniam in eo est genitae In nutrimentali autem, non potest conseruari, quo ni 1 eureonsi est genitum de ideo dicitur subiectum extraneum. e dicit,4 calidum uitale tandiu seruatur, qua diu durat humidum radicate, quoniam radicate humidus est naturale subiectum calidi. He quoniam eum eo est genitum. Se quoniam in illo est solum aptum seruari. Cum igiε tale humidum totum uel pro maiore sui parte est eo sumptii, sequitur necessario expiratio calidi naturallis,et mor1 qus dicit ut marcor .de se liere suee edat nultimi tale humidu,
non conseruatur in illo calidum uitale quoniam est subiectum extraneum illitas. Causa autem Quare non cito tale humidum consumitur,est, quoniam aduenit humidu n trimentale, per quod diuertitur ealidum a consumptione sui humidi proprii,3c conuertitur ad humidum nutrimentale exieeando ipsum,de se diuertitur, 3e propter hoc in ta prolongatur. Contra hune modum ego ualde dubitaui semper,primo quia em, quoniam humidum radicale o MMnon potest esse maius esi gregato ex se ne matris de pa coita matris, istud est adeo paueum, quod non posset diu teli strae tanto calido requisito ad uitam. quin in breui eos meretur .Praeterea humidum inomaticum, Sc humidiae DdMelant ei uia talionis, quoniam intima est suptisu
140쪽
tas alimetui. sed humidum emale n5 est e5 eni s 5 naturale sundamentum calidi per Philoponum . ergo nec humidum spermaticum, He u humidum spermaticum est conueniens ,ergo Se humidum cibale, quare apposito semper humido eibali fiet uita perpetua, quonia semper succedit illius natorale sibi ecqui a Pt et ea puer in utero sormatur re nutritur ex sanguine matris, sed sanguis matris nee est purior neq; melior ne ili uitalior, quam sanguis ex quo mater nutrit ut . igitur ii sanguis ex quo mater nutritur non est conueniens, naturale pabulum calido matris, nee sanguis matris potest ei se naturale pabulum
calido pueri, Ac ii est conueniens calido puer , ergo prooprio calido,& sic illo semper appotito, uita matris potest Perpetuari,sen per enim succedit subiectum naturaje. Ptopter haec argumeta ego semo in positione Philoponi sui minor. ambiguus .Propterea dicam ut, duplex est humidum sei se eundum Aristotelem, solidui ri fluidum . Fluidum adesanguis Solidum uero est iso membra. In humido q-dem solido, ut in subieeto anto 3 resadet.& uita, suidu autem humidum licet non si animatum,tamen sane ipso nGDeη.tris statuita. Quidam ergo necessitatem mortis ex duobus te mut- na, i sunt, de ex parte umidi solidi, de patie humidi sui-di. Ex parie solidi qui dein, quonia de solido humido, eontinuo resoluitur aliquid propterea ad illius testaurationε requiritur sanguis qui est humidum fluidum, hic enim iis
membra conuertitur,& consolidatur. imaginantur ergo
in tesoluti He humidi solidi,euaporate quod tabtile est, qxx uero crassum Sc terrest te est, remanere, dii propter hoc cotinuo membra durescunt δc fiunt terrestria Se sicca, de itarninus apta saluare calorem naturalem, unde fit, ut in huiusmodi exiccatione senectus consistat,& tandem mors. ,
Patet ergo ex parte humidi solidi non posse uitam perpe- , tuari. Sed dices propter quid dutificatio no potest tol-.Ii per instaurationem, quae fit appositione et conuersione humidi fluidi in me bra. Respondetur, qm semel corruptunon potest redire, terrestrificatio enim mῆbri corruptio est, ut Aristo. diacit ideo per instauratione n si potest redi-re,quin semper membrum te maneat terrestrius qua prius erat. Ex parie uero humidi fluidi,quod est sanguis, uenantur necessitatem mortis, de supponunt, . humidum solidum non lassicit saluare uitam nisi sit humidum fluidum, humidum enim fuit necessarium est primo, ut ex ipso in
Raut et ut solidum humidum, Ac siens uidum humidum
non esset,solidum tandem desiccaretur. Secundo ut conluttatur eius subtile in spintus qui seruiunt operatio inb' uitae,nis enim subtile humidi fluidi in spiritus continuo. conuerteretur epar Ed stomachus re os non possent digerere,digraum enim calido delato per spirit', nee membra possent conuertet e nutrimentum in eorum substantia, ergo humidum fluidum est uitae necessarium . Tunc di csit, quia membra nutritiua continuo durificantur, Sc exiecantur .suidum humidum non possunt bene digerete, Sesae continuo generaε crudus, de aquosus, ta, ut tandE fiat neptus generationi spirituum, cum autem est ineptus ge- urationi sp tuus tune mors est, quare ex hoe duplici humido necessitatem mortis attulerunt. Alii addi detunt tertiam causam ex parte cordis, cor enim continuo sit durius ac terrestrius, scite continuo fit ineptum ad generationem bonorum spiritumde ineptum ad mouendum illos ad membra,ix se spiritus remanentes in corde pauca humiditatem cordis cito consumunt, quae ibi existes erat apta conuerit in spiritus,& sic totum exhalat, id sit mate .Hae sunt causae necessitatis mortis assignat s a iunioribus. Verum iit e causae licet sint necessatis x mortem ei- necessariam inserant,non sunt causae ptimae dc propriae, . pendent enim ex alia causa. Aristo ιrgo propriam δc primam causam assignauit ex parte pulmonis. Imaginat ut enim pulmone cominuo durificati Ad terrestrisieati,quatenus ab ipso continuo subtile resoluitur, δύ terrestre. δύcrassum humidum temanet, cum igitur suetit durificatus ac trirestriscatus, ut omnino reddatur motui ineptus,ut
tus etiam motiva ob resolutionem Ad in frigidat sonsi spirituum,sit effecta debilis ad morte dum, tune pulmo e saria moto,dc sic illud paululum calidi,quod in corde et pulmone remansit, non restigeratum totum humidum e6ὶ-mit, ct mors aecidit, nam licit ealidum cordis si exigusi, tamen non est ita exigus,quin proportionem maloiis inrqualitatis semper habeat ad suum humidum, Se sie cessant te refrigeratione, quae fiebat per pulmonem, mors sequv. Hanc causam puto propriam, se ad squatam, ut patet per Atistotelem hie. Caust ueto assignati ab illis, no iam primae, quoniam pendes ab hac. a latione fit, ut cor sit ea mortis de intae principalis uia excellentiae, pulnis principalis, uia necesstatis.
Porro quae cordi accideresoletu. ea re sunt,prae vim Mabm naturaim uid tur,qu eandem non babror, uidesisti, palpitatis pulsus, iratio. Tria autem I accide iura circi cor, si e in nrur eandem . ratarum haberea aberam non eandem, fulti .eTpui ,
ex quod re*irationis. Actenus de morte,& vita,& iuuentute M. senectute, generatione,& eorruptione ut pendent ab ipsopiam ne,nue de eoide, Ad eius propths affectionibus, e 'qui potest pendete mors,sse uita,unde uidetur ostende
re quo mors.5 uita possum pendere non im a pulmone, sed etiam a corde,& propterea introducit de accidenti cordis,dc primo proponit illa, et dicit.Tila autem sunt aecideutia circa cor, quae cordi accidunt, quae uiden ε eandε, naturam habere, habe tu aute non eandem, Sc sunt saltus, ,
seu palpitatio, pulsus, re id quod est respirationi , id est te. .
huratio ipsa . cbo uero ad uerba attinet, Aristo. dixit tria . esse accidentia, quae uidentur habere eandem natura, qua- itenus omnia sunt in genere motus omnia enim ςleu tio ςt adeptassio sunt, Ac se quo in genere motus conueni ut, uin ident ut habere eandem naturam,quo uero disserunt specie . namus, reuera eandem naturam simpliciter non habent. . Disserunt enim specie, quoniam palpitalio suae saltus est imo tu3 praeternaturalis cordi,ut dicemus. Caeteri sunt na- , turales. A lius respiratio. se pulsus licet sint motus naturales proneiscuntur a diuersis causis,ut dicem M. Dixi , autem tria esse accidentia cordis, quae in dentur habere e 1-dem naturam,quoniam aecidentia cordis, simplicitet i quendo, plura lan'bpopsychia, syncopis, Ec lipoptuma, tocalis plures passiones praeternaturales cordi accidunt, . quae quia non uidentur habere eandem naturam eu pulsu, Sciespitatu ne,non enum et Itur. De palpitatione enim 'dicii quatenua uidetur habere eandem naturam eu pulsa. Ad respiratione,licet te uera non habeat Caeleta ergo acci
demia praeternaturalia praetermisit quoniani cum illis naturalibus conueniemiani non habent.
Palpitatio igitur, est caloris in corde existituis eo uso, ob rem ait m a stratem excrescente dis inutili. Otino quopiam tubico prouenies,ut in eo morbo accidit qui tu
Salius igitur. constrictio ealissi quodia i fio, propterr stimationcm super Mim,aut contabes itiuum, ut in i semirate quae uocatur palinus, tr in ali difirmitatibus. cr tia
rioribus. Propositis accidentibus, nune exequitur exponendo illa. M primo declarat saltum, quam etiam palpit Mion E uocant, graece autem dieitur v. Met, pedes , definit autem saltum,α uult in saltus si compulso eius ealidi, in est in corde propter superstuam instigidationem illius pendentem in aliqua causa praeternaturaliter in frigidante. Quo uero ad definitionem attinet, illud supponendum est con 'trarium uniti ae fieti sortius ex euesistantia sui contrarin, quam graeci antipetistas m uocant,ut is pius diximum Amplius omne contrarium eum unitum est, ae sortificat si inelua contrariam repsi edum nititur, ueluti inhalatio intra
