장음표시 사용
141쪽
hiibes eontenta,eum per antlpeti stagni solii sicata suerit, in frigidum nubis nitens,ips scindit. Ex his patet unde lalius ae cordis palpitatio si . Cum enim calidum eordi
a stigido multo praeternaturaliter oecurrente in ipso eor- de in minorem Ioeum esipellitur, nititur in illud,& iae calidum cor saltat uti uti exhalatio eontra nubem. Ex his sequitur,quid sit formaliter saltus, est enim eleuatio eordis, causa immediata est constractio calidi.ealidum enim conis
strictum se innitens in stigidum,saltat, Se se cor inseques calidum .saltat. Causa per accidens α remota est stigida
praeternaturaliter oeeurtens, ab aliquo praeternaturaliter occurrente, de delegato ad cor,ut eua a timore, in quo a superio tua us frigidum de se Edit,aut a tremore, quem palmus
appellant,aut ab aths morbis frigidii ad cor mittiε. Qita re definitio causalis hse est, qui Aristo. assignauit, est enusaltus compulsio ealidi, quod est in corde, sacta a frigido
praeternaturaliter oeeuriente Definitio uero formalis est,
intus est eleuatio eordis, definitio e si posita ex formali de causalis est. altus est eleuatio cordis facta a calido eo stri. cto a frigido praeternaturalitet Oeeurrere,unde dicit . Salriis igitur est eonstrictio calidi, quod in ipso eorde est sacta propter te frigerationem superflui fieam ae exe edent ε, aut eontabescitiuam,hoe est mortificativam calidi, ut ae eidit in ea infirmitate, qus uocatur palm', hoe est tremor,
re in aliis infirmitati s , ut in febribus uenenosis petentibus eor,& in timoribus.
Etenim metuentibus parres superiores refrigera κr. O. Drautem defugiensDp contrahens.molum secu/bi in gumsura adeo compellitur ut animantes itueria premetu, ι morbo ea linguantur.
Et in timentes,in rigidantur siemndum superiora. casiodum autem fugiens Cr contractumsucit filium. in paruum apri iusta ut aliwndo extinguatur animalia cr moriatur propter timorem, er propter pallionem aegritudinalim.
Quia ponet alicui uideri,u, timor non sit causa eonstrictionis calidi in eoide,ideo declarat istud et dieit. Etenim timentes in frigidantur secundu superiora, calidum autem fugiens gidum quod descendit a superioribus ad eor, contrahitur,contractum aut hac in paruu constrictu nititur cotta stigidum,& saltat, dico ob timorem ea lidum inparitum constrigi adeo,ut aliquando extingu tur animatia audio calido obtinente usa; ad eor, id moriantur pro pter timorem, propter pastionem aegritudinalem quasi eodem modo. Quo autem ad rationem attinet , animas
uerte ut Themimus inquit libello de memoria ct reminiscentia, in in timore in frigidantur superiora, quoniam eorpatitur,modo ad passionem cordis si intus, qui erant sirsum .arcedunt ad cor, ut illi auxilientur, Ac se stigidu multiplicat ut in saperioribus, calidum contrahitur in cor de.Hine patet,cur in timoribus homines egerunt, Ac mingunt,de rigorem patiuntur, quoniam calida descendit, instigi dat extet tota,& descendendo comprimit . de saei tegerere,ile mingere. Ut tu uero palpitatio cordis sieti possit a ealido praeternaturaliter occultenti ealido naturalicordis,pulchra quaestio est. Dicunt enim medici aliquando a minera labris pestileniis eleuari uapores calidos ue nenosos cordi hostiles,e quibus calidum cordis refugit,et in in contrahit ut es sie contractum innititur contra illos, et sa eit eordis salium.Verum de his ad medicos perho patet cur in timoribus cor palpitat, Se in sorti amore . In omni enim passione, in qua cor ualde patitur, superiora institi dant ut . de sic ealidum in paruuin locum contractum ab
illo frigido, facii saltum. M pulsama quam corp*per faceravi crur, ei molimi
persimilis est, ιam tuboaevi eum dolare sanguini mutatio ipsa preternaturam sit, ea vero', uis dum inguis e coctus sit, π in pus conuersus.
stacidens rem pulsetis cordis, s invideriirmis,
inminues illi rastensi sest, sirimi merum eum More, propterea s praeter naturam est anguini permatutis It autem que αο uiis lanies fiat digestus.
Cum dixit de saltu,& palpitatione. nune dicit de pulmeordis, qnae 6d pulsio dieitur,per quam no solum cor mouetur, sed arteriae,ut dicemus. Et primo ostendie.quab'pulsatio similis si, &uulis pulsatio cordis sit smilis pulsa tioni apostematis,& etiam bullitioni. Et lioe proponit, de
dieii. Pulsatio autem, quae accidit cordi. quam semper uiridetur saeiens continue usin ad uitae finem c cenatio enim. ab hac mors est hae in quam pulsatio similis est na see . tias,qum sarium motum eu dolore hoe est,est similis pullarioni apostematum, qui motus pulsativus est cum dolo te,licet hie sit praeternat ut alis .motus uero cordis natur lis. Et in si iste motus in nascent ijs,5 praeternaturalis,declarat dicens. Propterea in sanguini inest permutatio prae et naturam a calido ebulliente, nee se et fit motus iste
sanguinis, sed usquequo sanies fit digestus, hoe est usquequo sanguis qui erit sanies,etit digestus,de coctus, cessat
enim eum et it coct statim,dc erumpitur a natura, et exit, aut induratur, ut docent medici. Quo dero ad uba attinet, animaduerte ut medici dicunt Apostema est tumor alaeuius particuis corporis praeternaturalis, causatus ab humo te relegato ad illam particulam, aut propter doIorem trahentem,aut a membro potentiora illum mandante ad illa particulam,aut ex suptis uitate multa in toto descendente ad illam particulam tanqua ad debiliorem, aut a contu sione id ibi detentus proptet oppillarionem. Dico tumor prsternaturalis. quonia Cicero in t ostro nare a natura ortus ut uidetis non est apostema, qm licet sit tumor acci dens particulae mel corporis, non est praeternaturalis. Dico ab humore relegato ad illam particulam, quoniam tumor causatus a uentositate, non est apostema apud Philosophos,licet medici uelint esse apostem a uetosum ut tym panidem, sc undimiam, Sc id genus. Est autem humor in particula relegatus, de constractus materialis causa apo -'stematis, humorio ex quot causis ad locum uenire ponsit,superfluum est enarrare satis nunc sit dicere quasdas. ut propter dolorem loci. Est enim dolor eausa acita istionis, aut propter membium aliquod potens, quod suum super- suum mittit ad debile, aut propter multitudinem in toto, M a toto permutatur ad particulam ueluti ad dcbiliorem. ut fit in erasibus pet mutationis, uel quia caetera m Ebra potentiora sunt,ideo humor ad illam relegat ut ut ad debiliorem, aut propter contuilonem,ut patet. Hse pauca de apostemate. De pulsatione uero apostematum, dicamus, in tacum ille humor in loco est congregatus a calore naturali membra Ac totius corporis,digeritur, ae decoquitur, est nia . enim primo crudus,ealidum ergo naturale agit in illa humorem digerendo, in spirituosum eonue αε do, illud autem spirituosium ampliando se ad exteriora, ebulliξdo pursat,sse contrahendo se, comprimitur, M si e csistringitur, α dilatatur. De dolore uero dicamus. . dolor fit instermotum sanguinis praeternaturam. sanguis enim sic motus in . .
soluit eontinuum.& facit tristem sensationem etiam stila euitate. Cuius signum est,quoniam in choleticis apostematibus dolor est maior propter punctionem. Ex quo se quitur, qu bd dolor durat usque ad completam digestio vim , nam digestione facta, cessat motus san gnini de solutio continui, de punctio, re fit aliquando eruptio,vel induratio sanies,ut dic sit chirurgi.Vetum de cessatione.dicemus statim.
Rec etiam a lectio , feruori fimilis G, fit enim feruor, cum humor calaris opera inflatur, nam humor propterea bestiates si sis molem assiuat ampliorem.
ri Gofacto bumido aesido inuatur enita, propterea q M
Hie de ponit secedam simili tu emiater pulsum em
142쪽
ei se ebullitionem aqine in olla,& dicit. Est autem simi-m bunitioni haec passio eordis .c pulsatio, quoniam sicut in bullitione id, quod ebullit dilatatur. x esistiti titur,secor in pulsatisie eleuatur,de deprimitur, unde io ebullitio fit, exponit, de dicit. Rullitio enim sit humido, quod thultit,ab ipso calido spirituoso facto, propterea moles ita illidi, quod ebullit,fit amplica. Cum enim ea lidum agit in humidum, resoluit ipsum in spiritum, qui appetens mai rem locum mouetur ad exteti'. se ebullitio sit, quoniam ampliatur humidum, intrat aer, dc refrigeiat, & fiecompellitur/in minorem locum contrahitur. Hae e de similitudinibus.
ceterum pilasse tu realis agitur sputrefactio non peraspiret rum recrafiusculo reddito, cruor uero re dcis per la
PaWatto autem in nascent s quidem, si non perorauerit, ιν ora fum humi O, putrefactis, balationi autem,excidentia
per horizontes. Hie declarat pulsationem innastent sis cessare propter duas eausas, primo insensibiliter eum subtilia trina spitat pporos euiis. Secudo cum digesto humido fit pili re saetio, M sanies, x hoe inquit. Pulsatio autem in nascem fis quidem, si non perspirauerit per poros tutis insensibiliter, spirsori sae o humido,put te saetio fit od sanies, Ac ile cesssat.
Ea io excedentia,ac saltus ebullitionis per horis sites, hoe est per labra vasculi cessat,quoniam cum peruenit ad illa,
aere subintrante restrigeratur. eestit.
in ipsio autem corde tumefactio humoris qui simper e cibo
accidit, ustiniam cordis tunicum inuatis,pulsum faciti In corde autem emper accedentis bumis ex alimento per calicitatem tame factio, facit pulpum, eleuantis ultimam tunt.
Nunc aceommodat s militudines ad pulsum eordi , et ut mihi uidetur,sopponit, primo in in corde si naturale calidum, re quidem maius, de pollentius qua in qua uis corporis particula,istud non oportet probare, quoniam saepius est probatum. Secundo supponit.necessarium est cor suscipere alimentum e5tinuo si debet uiuere, quod alimentum est sanguis non ultimo coetus,sed ulterius decoquendus,ut supponatur pro nune, quia aliter diximus t hello de iuuentute,sanguis enim iste non persecte coctus in epate per uenam magnam fertur ad cor, id inita thalamum medium ultimo de eo quitur, ut dictum est libro de somno. Est enim medius thalamus specum media, ad qσsanguis deducitur,ut persecte decoquatur, ut Themistius dixit libro de somno. I et tio supponit calorem cordis agete in sanguinem illum subtiliando ac spumificando, Madcumulum inundando. His stanti biis, dicit,in corde tumefactio sae a propter caliditatem eius humidi, quod ad cor accedit ex alimeto,sacit pulsam, humidum enim illud tumefactum, Ze spumificatum de eleuat uni uso ad tunica ultimam cordis, eam dilatat, se ne sit diastoles. hoe est dilatatio, non potens autem ulterius progredi, humidum illud tedit interius, sic fit systole s. hoc est costinctio, pulsus autem est, qui his duobus motibus constat. Haec ergo Est causa pullas cordis.
At a Mesemper e ura intermisime fit, namsimperta.
mor ex quo natura sanguinis oritur,continue infuit.
Et Mesemper fit enim semper bumita, ex quo si sanguinis natura.
Pet hae e vult habere differentiam inter pulsatione apo stematis, tu pulsum corda,& dicit. Et hoc. s. pulsus sit eotin durante uita cessati te enim est mors. od uero fit continue durante uita probat quo nili continue affluit sanguis Mouus ad cor, ut ibi digeratur,de fiat pet sectus . ergo eius ebullitio erit perpetua durante uita, sed in apostem a
te, de ebullatione pullario non est continua, quoniam illa in apostemate emat propter mus , assignatas, ct rara cellat ebullitio, ut ductum est dicit . est hoc semper sit, cotinuo de incessanter. Affluit enim semper humidu nutumen, tale, quo sit sanguinis natura, ix uetus sanguis.
Primum enim,in corde gignitur,id quod. vi primare rotione liquido condat, nam herus nondum distinctis, sanguisuis
Primo enim in cordest: pala autem, in generatione a pris
cipio, nondum. n. distinctis uenis, videtur habereρnguine. Posset quis dicere, in non semper sanguis sit in corde,
uoniam ιn prima cordis generatione n 6 est sanguis, qua respondens, assignat causam quare in corde nain deest.
sanguis, dicit .Ptimo enim i corde fit sanguis, Se ipso genito in eo est sanguis, probat,& dic Palam autem in generatione quae fit cordis a principio, d prima eius origi ne, nondum enim distinctis uenis,nec ramificatis per cor pus cor in illa sua prima origine uidetur habere sanguine,
α si e semper habet sanguinem, de ita semper habuit pulsum . Alvernus philosophiae per pateticae non ignarus, Candauensis doctor etiam peripateticus contra haec, quae Aristoteles ducit bonis argumentis obiiciunt.& pr
bant qubd calidum non sit causa pulsus principalis. 6d nse. Primo quidem, quoniam ealidi est alterare, subtiliare resoluere, ad quae sequitur iste motus cordis, ergo ealidunon est per se causa illius . Secundo quia primus motus in animali est motus cordis, ut Philosophi autumant. Ergo oportet ut sit a eausa prima coidis, haec prima causa non potest ei se calidum. Tettio motus cordis est eausa calidi, ergo non fit a calido. Propter hae e tenent duo, quotii priumum est,qubd moi' ille cordis per se primo fit ab anima, mouente cor, sicut enim prunum mobile mouetur D se prismo ab anima, se cor per se primo mouetur ab eius anima. unde sicut cuilibet misto inanimato ab eius sorma conare' iit aliquis proprius motus, ix cuilibet elemento a propria forma, competit proprius motus, S: serro etiam ab ei' pro . pria forma mouetur ad magnetem sic cor ab eius promia forma, quae est anima mouitur pulsa, de Aial mouetur mediante corde ab eius anima hoc proprio motu See si do di cui, quod licet anima sit principalis causa huius moius, ea Iidum tamen est instrumentum, mediante quo morsi agi eanima, ut enim ignis calefacit per suam formam, tu pro mer calidum tanquam propter in muniemum, se animam auet cor mane paliter, sed mediante calido tanquam inst tumento de ne tenent qubd principalis ea uia hui' motus si anima sensitiva, instrumetit ama est cordis calidum.
Ssd haec positis est ambigua, quoniam nullum instrum Etum est eausa eius a quo ni sed calidum per eos si a m tu cordis, ergo calidum non est eausa, nee principalis, nec instrumentalis illius motust cordis. Propter hoc argumetum Galenus Ac me diei dicunt,'anima est eausa pulsus mediani e uirtute uitali. Est enim anima mincipalis eausa, uitalis io uitius est eausa instrumentaria. Anima enim mediante uutute vitali eleuat tunicam eordis intra qua sannuas e si tinetur,. sic ad eIeuationem sequitur tumefacti , sanguinis.& compr*s fio,cum tunica deprimitur. Videtur huic opinioni consonare, quoniam nulla forma per sui es sentiam est eausa alicui' ope talionis. In hoe enim dissere sorma creata ab increata,.sorma creata agit per pote tiam dictinctam ab essentia, deus uero agit per suam essentia ergo anima agit motum illum mediante potentia ui tali, ad cuius motum sequitur sanguinis eleuatio, Ad comis praestio, sc ne olidum nee piincipalis causa est pulsus. nee instrumentaria, sed anima Se uirtus uatalis.Nς e medici . Animaduertet, dum ergo,qubd Aristoteles eum quaerit causam alicuius operationis particulatis alicuius membra, uel particulae corporis, non qu tit eausam uniuersalure communem. Declarauit enam in secundo de anima, que anima est causa animati eorporis in triplici genere caust
finalis,& formalis, de factivae, de uoluit, in sit causa sa-ctiva corporia animatii u tum est uniunt salis caolii m
143쪽
motuum Ad operat nurii quae sint in animato eorpore. Qiistit ergo causam particularem,Ac immediatam: re se in hoc loco quaerens eausam motus eordis non uniuersalem quaerit, sed par iculat E dc propriam: quoniam unimersalem esse anim1 non dubitat. unde, ut in libro de somno quaerens causam somni particular ε Ac propriam, assignauit non animam: sed evaporationem cibalem, licet animast uniuersalis eausti somni 'iae: sic in lioe loco quaerens eausam particulate Sc Hopriam pulsus eordis, non animam assignat, sed callidam, ut regulat ut ab anima: sie enim uaporatio causa somni est, ut regulata ab ata. Tune dicendum-causa per se dicitur dupliciter: unaquae est eum suo effectu uni voca, Ad quae ut talis agit effectu, Mne nee evaporatio est causa per se somni: nee calidum est causa motus cordis per se. Alio modo causa dicitur per sequi cunni est causa effectus non fortuita .nee casualis. per se enim accipitur eo tuta casuale secundo physicorum. Et tune dicoHevaporatio somni: δύ calidum motus cordis causa est per sta quoniam nec eua potatio somni, nee calidum pulsus causa est sortuita: ae casualis,sed per se, ut di- reos ab anima: ae ab illa regulatae: ut se enim sunt particulares de per se eaust. Evaporatio quidem somni calida uero pulsus. Et secundum hoe frustra portitur a medicis uirtus ustalis, qua anima mouet cor:& arterias, quoniam pro his motibus lassicit anima, ut uniuersalis causa, 5e calidum regulata ab anima. ut eausa particularis, de per se. Errantelia Alvernus 3 Candauεus, qui erediat pulsum
cordis esse priote calore cordis. si enim pulsus esset eausa caloris: calor non posset ei se eausa pulsus,nee principalis,nee instrumetaria. Cuius csit ramum dicunt. Propterea dico, in ealidum ab ipsis generantibus datur uiuenti meis di ante anima. sicut prauitas datur terrae a penerante me diante forma terrae. motus autem & operationes dantur mediante ealido. Licet enim motus localis sit prior omni motu tamen in specie calidii potest esse prius motu locaii , Sc motus calidi prior motu cordis Ex his patet mens
Aristotelis, tu solutio rationum Aluet ni .ptima enim ratio
concludit mirati ' non fit causa per se univoca, α quantum tali Calidam enim uni voca causa non est nisi calid .u pei se cauta, ut tale non est causa nisi rares ahi
nis & attra istionis. tamen causa per se, ut distingui E contra causam canalem & fortuitam calidum regulatu ab anima ut ebulliens mediante sua spumificatione causa est motus cordis per modia dictum Ad secundam patuit solutio: motus. n.cordis secundum Philosophos est primus motuum Ioealium in animalibus t non autem est primus simpliciter,quoniam fit a calido mediante eius spumificatione, Se spiritui scatione cui dictum est qui motus non est pure localis . tertia ratio deleta est, sumit enim salsum. Non enim motus cordis ea usa est calidi limpliciter, sed calidum mediante sua spiritui ficatione ae spumificatione causa est pulsus: ut probatum est. Hse pro dducidatione. aeritur obiter propter quid medici pulsum cordis &arieriarum appellauerunt uitalem motum, & uirtute ani mae, qua anima mouet haec,appellauersit uitalem. Phil sophi autem motu nutricionis, Ac generationi , et augmentationis,de diminutionis appellarunt uitalem, ut Drusianus monachus asseruit in techna. Causa autem est, quoniam medici inspexerui solum ab lioannem, A quoniam per hos motus iudicat hominε uiuere, quousip enim eorct atteras hoc pulsas motu movEtur: eum uiuere assertit: qu primum celsare ab hoe.mor tuu putant hos motus uitales Sc uirtut Z qua anima hos motus peisicit uitalem appellarunt. Alia causa est. quonia posuerunt in epate uirtu tem nutriciua in cerebro motivam M animale, ergo erat rationi eo niblisi ut uitalem ponet et in eorde. Philosophi autem inspexerunt non solum ad homine, sed ad omne uiuens,& quonia inuenerunt etiam plantas uiuere, & eum non uiuant sensa nee intellectu iudicarunt eas uiuere nu
tritione M auctione, se genitatione, & sic hos motus ui talia dc ualutem, qua anima hos perficit uitalem inussi
eo uno omnibus ciuentibas hi dicarunt. Praetero M omni uiuente eonsiderantes non nisi unum membrum secerunt primu 5e principali, utpote cor aut ui earnam eor dis deo omnem uirtutem esse in eo putarunt: de propterea ui homine per eandem uirtutem uiuit M senili. M in telligit, quoniam per animam humanam, licet ratione di
uella: ut seeundo de anima ductum es .
Et ob id: iunioribus magis senioribus pulsat utpote
Et propter hoc: pulset nugis iunioribus, quislsiniori.
ut fit enim exbalatio amplior iunioribus. Ex his soluti duo quaesta. A assi nat eausa illotum,
mimiam propter quid cor pulsat mastis iunioribus: soninibus:& respondet hoe esse: quia calidia in iunioribus est maius, .u fortius qua in senio tibus,cium enim ea lidum iuuenile sit maius,ideo sanguis mapis spumificaturiae spiritui scatur:& sie magis eleuatur: re se pulsiis cordis fortior est in iunioribus, qua in senioribus unde dicit. Et plopter hoe. . quia calidnm est maius. in iunioribus quam in senioribus .eor ipsum pulsat magis iunicuibus, qua seni tibus: ea do enim in iunioribus existente maiori, fit sanguinis exhalatio, respumificatio:ae spirituisseatio maior, α amplior iunioribus: qu in senioribus.
Quinetiam uetis,eει Crsimul intersepulsare
omnes excordes initiatratant. eor autem ' simper mouet.
Et ussimurnae omlnesi simul inuicem: propterea pioso sint omnes uinti. mouet autem: simper. mare Critas iuperi simul inuicemptando moves.
Seeundum quaesitum, propter quid dilatam corde,
uel eius tunica ipsum continente omnes arteriae dilatanis tui tae eoncorditer omnes simul, ' compressa illa tun ea: omnes arteriae eomprimuntur, & omnet concorditer, Ac simul: ita, ut pulsus eoidis repulariter sit semper cum pulsu omnium arteriarum. Respondet hoc esse, quoniam omnes uenae arteriales oriuntur a corde: lantque se e di proportionatae, Meius tunicae: ut non possit tunica dilatari: quin arteriς dilatentur: nec comprimi,quin eo
primantur. Continuantur enim ipsa eordi,ut utres similae sollis, ut patet per anathoma: Z propter hanc causam non potest tunica dilatari, quin omnes dilatentur: nee comprimi, quin e prima tur: de omnes simul: quia omnes simul ad cor eandem proportionem habent, unde dicit. Et pulsant uenae omnes scilicet pulsatiles, re simul in uiceni, Propterea qubd ortae sunt omnes a eorde, Mira proportionais: ut non possit cor moueri, n si ille cor resisti denter moueantur. Hi ne concludit,qubd quin calidii semper mouet cor: semper et i 2 moueat illas, de regu latiter ac proportionaliter scut cor moue . Drusianus a tem monachus credidit secundo libro technae: qubd armteriae mouentur dilatatione Sc constrictione motu pinis pili sanguini : qui intra illa csitinetur. Imaginatur enim sane itinem arterialem coire sipondenter spuitui fieari ae
spumificati ut sanguis eoidis, re se motu proprii sanguinis uult illas pulsare. proportionaliter tamen eum pulsu eordo propter ortum quem habent ad cor. Errauit autem quoniam sanguis ait etialis non est ita calidus. ut santum cordis, ne calidum contentum intra arterias est ita calidum, ut possit sanguinem inexhalationem, . e spu
mam, ac spiritum uertere, cum arteriae continuo elon ten
tur a corde: 5 ita calidum desicit in illis. Et eo dicendum est arterias corte bondenter pulsare, sicut cor pulsat, non per motum proprii sanguinis, sed concomitatiue ad motum cordis: ad quem motum sequit ut motus tunicarum arteriarum, re motus sanguinis intra illas contentas.
Pendet ergo motus dilatationis, S constrictionis arte. tiae a constrictione, Ad dilatatione tumeae eordis intra quam calidum dc sanguis continentur. Hotus uero la Patua Sue . n
144쪽
minis inita alterio exundativus pendet a motu alteri
ruin esistrictiuo de dilatai tuo: dc se pulsus arteriat si non potitit amota propiti sanguitus,sed a pulsu cordis: quod
Drusianus ignotauit Ex his sequitur unde medici sumpserunt iudicium a pulsu arietiatum a quoniam arguti supra pulsum eordis, propter cone uantiam re causalitatem: de iudicauerunt ex pulsu illarum fortitudinem redibilitatem calidi rix multa alia propter hanc causam. Sed quaeritur utrum dilatatio cordis, Se arteriarum ut motus naturalis, uidetur qubd sic quoniam motus constrictionis est naturalis,ergo remotus dilatationis Contrariorum enim idem est naturale principium. Secundo nux mutuitum constrictio fit a calido. Videtur in non: Quoniam calidi est rare sacere,& non constringere. Ter ito quaeritur, utrum sanguis calefactus sit causa dilata. iionis,& constrictionis, an calidum paulum cordis. Adhaee per ordinem respondemus incipiendo ab ultimo: αdicemus qubd sanguis calefactus, α calidum cordis, octavum patitum est eausa pulsus cordis: sanguis quidem: Quatenus ipse calefactus, α spumificas tunicam dilatat. ipsemet deponens tumefact onem est causa copressionis. Alite ν tamen N aliter: nam spumificans dilatat per se: demescens constringit. quatenus remouetur: ut prolubens
descensum turieae: .u se est causa quasi sine qua non illius complestionis. Calidum uero partium cordis causa est quasi remota pulsus, quatenus est causa calefactionis sanguinis: qui spumificatur. Ad secundam dubitationem, dicendum qu bd causa constrictionis principalis est pondus tunicae, quum enim tunica uioleter dilatabatur: cum erat grauis : naturaliter constringitur: α ne per se causa
constrictionis est tunicae grauedo: causa sine qua non proxima est sanguis deponens tumor ε: depolitione enim tumoris sanguis causa est constr rictionis, ut remou a prohibes: depolitio tumoris fit ex ingrcitu aeris trigidi. Cum enim sanguis ampliatur, per debitas uias transeuntes peto ulmonem, α uenas . inter pulmonem re cor, subintrat
aer, re ite sanguis instigi datur, α deponit tumorem. Excuo patet constrictio fit a calido cordis , re patitumias: remote, quem erat causa tumefactionis sanguinis, de tumefactio causa, ut intrat et aer stigidus, ct ait ille dus causa est depositionis tumotis: quae causa est Ditem sine qua nomui tunica consti ingatur. Ad prima patet sint uti is ratione habita ad tunicam,& ad cor qus mouentur dilatatio uiolenta est, quoniam contra naturam eo tum: quae dilatantur: utemingraue ascendit : rotione uero
habita ad ipsum calidum cordis, cui naturale est calet acete sanguinem: ex cuius cales actione sequitur, ut sanguis fiat leuis,& dilatans, dilatatio est naturalis. At cc strictionaturalis est in eo: quia tunica, & cor naturaliter descendunt prohibente remot
Palpitatio igitur tataompe rasis frigoris repudio. Pu Id.
iis vero: humoris concaliscentula titio.
Rectutio igitur ist: facta obulatio ad frigidi costractionem.
Pulsatio aut humes calefissi spiritificatio.
Nunc vult agere de tertio.f. de ipsius cordis respiratione,& continuando se ad sequentia, epilogat, quae dixit, de inquit Resiluio igitur cordis, hoe est . palpitatio estobulatio facta ac sequens ad constrictionem frigidi, hoe est causata ex frigido constringente calidum cordis. Purulatio auteria cordis est spi. liuificatio, hoc est inflatio numidi eales acti, hoe est sanguinis calefacti. Hae e. n. desinitio causalis est: causatur enim pulsus ex inflatione humidi. Quid ueto sit cordis respiratio, post haec exponit.
Reliratio autem fit: c. lore a mente in O parte ubi Maviale principum habitur. tiam ς madmodum ceterae
tes alimento indigena: ita er ita ' e. immo magis
cum φιippe quae caeteris nutricationis causa sit. Rem alio autem sit: duam tuto calido, in quo princiupiam nutrumum. γmadmodum cium crina indigent esse
mento: eri . et malis: ita , alimenti causa A
Hactenus de palpitatione,depulsu cordis, nune de t spiratione eordis agit. Vbi animaduert Edum Q quemadmodum pulsus est duplex motus eoidis. s. α quo dilatatur eius tunica, Sc quo constringitur: quibus arteriae con sor tristet de comitant et dilatantur,& constringuntur: ne resipiratio est duplex motus, 3e quo cor trahit aerem: αquo expellit aerem.Trahu dico mediante eleuatione pulmonis, d expellit mediante compressione. Imaginatur ut Aristotelo in idem calidum s. sanguis per intume tactionem est causti, ut cor dilatetur: Se comitanter arteriae per definitionem tumoris, cor constringitur. de comitanter arteriae constringuntur. 5e sie est pulsius. Amplius per eandem sanguinis cale tacti in tumefactionem: eor dilatatur Se pulmo eleuatur. 5c aer intrat. per pulmonem
usque ad cor: Sc sie sanguis depbnit tumorem, Se eo Se
pulmo coptimuntur Sc aer expellitur qua ratione Pater, qu bd sanguis calefactus a calido cordis mediante tume tactione est eausa dilatationis cordis, Scalteriarum: Adeleuationis pulmonis tractionis aeris per totum. Ille mei sanguis testigeratus mediante depost ne tumoris est causa constrictionis cordis, arteriarum,&causa descensus pulmonis, de pultionis aeris. Aristoteles ergo primo accipit ex qua causa fiat inspiratior quae est aeris attractio, cie dicit. Respiratio autem sit, hoe est aeris a tractiost augmentato calido, hoc est sanguine calesa isto magis in corde : in quo est principium nutritiuum scilicet anima δc initus nutrit tua: Ad Dia quis possit dicerem corde non esse sangoinem, ciui est alimentum cordis. Assignat rationem quare ibi lit alimentum scilicet sanguis,& dicit . uemadmodnm enim Malia membra indigent alimentorii a Se illud scilicet cor: Sc alijs particulis eor ipsum magis nutrimento indiget. Debet enim
habete nutrimentum sufficiens tibi, Ee aliis quoniam Maliis illud cor alimenti causa est. Sie igitur patet in cor de esse sanguinem. quod est ips 6e eius omnibus parti
culis nultimentum, Sc patet talem sanduinem a calido cordis Scelus partium augeri, de tumetieri. Hoc autem supra probatum est saepius,accepit autem hoc de novo,ut innuat unam causam esse dilatationis eordis, 5e respirationis: hoe est tractionis aeris.
Neet se itaque est: ut cum amplior Upcitur, instrumentum
duollat. Existimare autem oportet: instrumenti confit uti
nim similem εsse filibus qui in ominis streariis habentur
parum enim ab st: quin pulmo σ eor sibi mari tatim
xendicent geminum datum esse quod tutis, cum exm naturalem porentiam cui nutriendi officium deligatum est, in moto consistere oporteat.
Neces itaque amplius factum: eleuare organum oportet autem missimare: consistenti. organi simium quidem Ofilibus: qui in aerarjs non longe enim neque pulmones cor
ut fusicipiat figuram talem duplum autem esse quod tale.
oportet enim: in medio esse nutritiuum naturalis uirtutis.
Cum accepit, qubd inspiratio fit augmentato calido, hoc est intumelacio sanguine: qui in corde est pro eius, de aliarum partium nutrimento: nune exponit modum quomodo trahitur aer calido illo tumefacto: dc primo concludit qubd necesse est. eum cor dilatatur. ut pulmo eleuetur : Se hoe Se expositione ει ordine quem habet pulmo eum eorde. α dicit. Necesse itaque oliduinit. lud amplius factum, Se intumesae iuri eleuare organum, hoc est pulmonem: qui est instiumentum, medrante quo eleuato aer trahitur per totum: Ac declarat quomodo ne-eesse est ad tumorem Olidi existemis in eoide: ut pulmo eleuetur: Ad dicit. Oportet autem existimare eonsisten
turin organi, similem quidem esse sollibus rhoe est pulmonem constitui ad tot nam sollium: qui sunt in aeraria.
145쪽
Non longe enita est pulmo Ad eor , hoe est ab ipso eorde t natura enim secat pulmonem proximum cordi r ut pulmo se habeat ad eor,ut sollis ad manum: ita ut suscipiat figuram talem, qualem sollis habet eum manu. Coremm sua eleuatione eleuat pulmonem ueluti manus sita eleuatione eleuat sollem. Vetum aliqua differentia est,
quoniam quod tale est, idest pulmo, qui est ut sollis. est duplum,& se uidetur nguia sollis in pulmone quasi duplicata propter duas, quas habit partes. Quare Rulem oportet esse duplum, causam affert. ut in eius quasi medio sit eor, Se in medio cordis fit nutritiuum principium scilicet anima: quae est principium nutritiuae uirtutis: quae mediante ea lido nutrimentum intumefaciat. ut sit eausa tractionis aetιs medi2te eleuatione pulmonis. Ex his uult habete pulmonem eo situ ae postula eam corde consese Lutum esse a natura: ut non possit eor dilatari ab ipso sanguine intumescente: nisi pulmo elea et M. Hoc Lipponit
tum ratione: tum ex anathomis.
Medium igitur: em .mplius redditi . eleuari solet. eum uero eleuatur: crem quoque partem que illud ambit
leuari necelle est. Id quod: in resistantibus fieri cernitur. quandoqui m pectus attollitur: propterea quod eiusmo cipartis principium in eo e lentum, Me idem enicit.
Eleuatur igitur: maius factum. cerato autem: Mossa. rium elauari er continentem ipsam particulam. Quod qui dem: uidentur facere respirantes. elisant enim pictur: pro
purea quod principium existens in ipso, huius particulae, idem Me fuit.
Cum deelarauit, v eorde dilatator oportet ut pulmo eleuetum nune ostendit 'eleuato ae ampliato pulmone, necesse est . ut pectus eleuetur ae moueatur, de dicit. Eleuatur igitur pulmo,eum maius sit: eleuato autem pulmo ne nee narium est eleuati id continentem ipsam particulam .spectus. Non enim potest eleuati eontεtum,nisi eleuetur eontinens. ostendit autem hoe quod dixit e enare his, quae videmus,& dicit. Quod quidem uidentur sacere Morantes:respirantes enim elevant pec tus, pr terea
principium huius partieulae .cpulmo idem hoe raeit hoe est eleuatur. Appellat autem pulmone principium huius particulae.f. pectoris,non m pulmo sit prineipium pectoria seeundum esse, sed seesidum operationem. quasi dicat. respirantes eleu1nt pectus, quoniam pulmo, qui est principium motus pectoris,euuatur.
enim attollitur: eodo perinde ut in fresaerem existim algidumque iuuere, er refragerando ignis exupera e re tiringere necessum est. Se to erunt: quemadmodum infres, necessarium inseriderem qui e foris er frigidam existentem, er retrige item extinguere excelJum ignis.
His expositis,nune dem Astrat quomodo fit inspisatio, qui est tradito aeris ad omnia prs cordia: et aecepit enim, pio itaque: quasi dicat. eleuato itacide pectore ad eleu .ctonem pulmonis,necessarium est inferri aerem, qui est do, solis, 3e frigidum existentem, quemadmodum in solles trahitur aer: qui refrigerans sin ruinem cordis tumeta ctum extinguat excessum ignis. Se hae e uocatur inspira tio. Ex quibus patet quid sit inspiratio: est enim motus aeris ab extra ad sanguinem cordis usque deducti ne reta refrigerandi sanguinem. Huius plures fiant cauta. Causa quide,ut subie ju 5e materia est aet, qui trahiturret finis uero, uniuersali quidem,est ne detur uacusi. Pr ptes autem est ut refrigeretur sanguis, δc calidum eordis de pulmonis, in omnium praecordiorum: effectrix causarproxima quidem: eleuatio pulmonis Se pectoris remotatuto: eleuatio ae dilatatio eordis: adhuc te motior: sanguinis tumefactior adhue remotior . ealidum cordis Sc eius partium: conuertens sanguinem in spiritum de tumomn.
Haee de inspiratione ipsius eordis. Semadmodum autem eum auget . bee pars altociso kt: ιωσeum decresia, Ontim resurae necesses. atque ea residente, aerem ingressam rursum inres: aerem inquam Pidum marestur figitis est, dum egrediIur calidus, propitreontactum caloris bacis parte contenti. aurem crescente, Gaatur e particuti:
T durementum pariente, necessarium demisti. π demto, exire aerem qui ingressus fuis iterum ingredientem motam, exeuntem autem calidiam, propter tactum calidi existentis in particula ba
Nunc ostendit modum expirationis, quae est expulsio iis prius attracti: cte loquitur similitudinarie. .udicit. Quemadmodum autem ere ente humido in corde, re tumefacto: haec particula: quae est pulmo eleuatur, Ad qu dem concomitanter sui dictum est etiam humido illo
decrementum, Re deponente tumesadtionem,
necessat uim est pulmonem demitti: δύ hoe ut dictum
est concomitanter, corde compressb: pulmone autem
demisso: necesse est exite aerem, qui ingressus suit, Ac necesse est iterum atque iterum hoc seti, hoc modo ingre
dientem quidem, frigidum: exeuntem autem cslidum. Exit dico calidum propter tactum ealidi eordis existe tisin particula hae scilicet eorde. Aer enim ille exit calidus, quo tangitur a calido cordis. Ex his sequitur: quid sit expiratior est enim expiratio mot us aetas ealidi ab intra ad extra, ut recens refrigerans ingrediatur Huius ut dictum est plures sunt causae. Causa quidem, ut materia
6 biectum est adi: qui ealidus expet Iitur. Causa ut sinis, se grana testigerandi. ut recens intret ad refrigera dum: effectrix eausa, est descensus eordis Se pulmonis: deseensus uero causa, est de postio tumoris quae est in anguine: depositionis autem causa, est ingressus noui aeris refrigerantis concurrunt ad hoe grauitas descendemtium: quae cum non porsint usiro augeti,comprimunt ut ut dictum est.
Et potissimum in Hjs quae summo istum habent pulm
monem. eum stipuidis introrumpere oportet in miatos quasi tubos o statis pulmonis: quarum fingulis, uenae adiunctae sunt adeo: ut totus pulmosanguine plenus uideatur. Et maxime habentibus pulmonem sanguinem habentem.
is multas enim, velut cunnalis, resuuitates incidere quae in pulmone et quarumst squamcunque protensaesunt vene. itar
ut uideatur totus pulmo inplenus sanguine.
Comparat respirantia inter se, de ostendit quae magis respirant.& quae minus,& dicit. Et maxime necessarium est trahi,& expetis aerem his animalibus. qus pulmonem habent multum sanguineum. Cuius eausam affert, 5e dicit. In multas enim necesse est incidete concauitates, ue- Iut in eannales, quae concauitates sunt in pulmone,secus quacunque quarum concauitatum protensae sunt uenae. ita ut uideatur totus pulmo esse plenus sanguine. Animalia uero: quorum pulmo non est ita plenus sanguine, non ita frequentet te spirant,ut superius diximus.
Aeris darem ingrcsu, restiratio uocatur: egressus, exu ratio. vocatur autem ingressus quidem aeris, reseratio: exitus
autem,expiratio. Nunc exponit nomina horum motuum, qui in respiratione sunt,ia dicit.Vocat ut autem ingres Ius quide aeris, it spiratio, hoc est inspiratio: itus aut ε expiratio: ut proximo libro satis dictum est.
teque semper continue ': quandiu animalia uiuunt, σlune particulam continue mouent. Et ob id: in π1 ando Gexpirando astu consistit. Patua suis. N s
146쪽
Et semper usi in emtumuiti prandis uti previ n
σm retine particulam ciant vive. Et propter boe: in reair expirando est ipsam uiuori
Seeundo deelarat, quomodo se habet respiratio ad aes mal,qaiespitat: de ad esua ima: de dieit. Et semper uiscuhoe esitinue fit, quadiuui impiuunt& mouent hac patrieulam continue.s cor Sc pulmonem: de propter hoc in respitando: Se expirando est ipsum uiuere.
Adbane mes, crpsitas brachia mouetur. ηΞ cum calor sanguini inditus, perparticulas insublime sicandit lattollunturer branchia. π aquam admittunt. cum descentit ad cor permeatus,er refrigeratus est resident, π aquam emittunt. cum autem siemper sanguis in corde conlevius efferatur :smptreo eundem rogeratum rursus excipit. Eodem avis modo: et pistibus motus fit brancbiara. eleuato enim calido μ' in sanguine per parten eleuatur Cr branctis, pertiasti aqua. Oscendere aut ad cor per poros: er reminrare: demittunt, eremi tunt aquam. Semper autem elevato eo quod in corde semper incipit iterum res ueratum. Per quandam similitudinε exponit modu refrigeravi
in non respiratibust, uidelicet,in animalibus qui braehiis refriget tum Sc dicit. Eo de aut e modo Ec piscibus fit motus blae hiatum. Cuius causam affert,& dicit. Eleuato. n. ealido,qcr est in sanguine eoidis piscium,ic per partes ad anehuis contet minas: eleuant,de branchit,de sic pertrasit aqua. de refrigerat per contagionε calore cordis : de-seendente refrigeratione ad cor per poros, ct test gerato eoidet demittunt branchias deorsum,& emittunt aqua, semper aut E eleuato eo qcrin corde calido, semper suscipit iterum restigeratum donee durat vita.
Ex quo et inutillis in re mado, er tisanaMitredo humo resis uiuessi etho i uessicosillat. De uita, tur de mort et
i spem omnibus quae tale conlidaerationi olynia sunt di tu est. suprapter ex illis,uiue, er non uiues finis est in rchiorando: er suscipiendo humiduz De uitu igitur er morte. σde eos iuris huius the latims:βre dictum est de omnibus.
Ex his concludit in quo c5sistat uita piscium. Ec dicit. mi apropter He illis. s respitatibus: uiuedi &.non uiu Edi situs est in respita do Sc his.spiscibus uiue di de n5 uiuendi finis est in suscipi edo humidu.Demum epilogat 5 dicit.
De uita igit α morte, & cognatis huius speculationis. si uuentute & senti tuter Se respiratione, sere didium est de omnibus, re ducit sere: ut euitaret arrogantia. Per ea quae De e dine Aristo. dixit patet ordo in respiratione. M in re tigeratiose ne per branchias: net inspiratio ei pr mus motus, quo aer ad eor trahit Cor. n. sui generatu cum suo calido: re suo
humido: ideo in eoide suit saeta sanguinis intumescentia mimo ad qu2 tractus suit aer:& sic prima fuit inspiratio: aere uero tracto, scit restineratio sansuinis, & depositio inmoris,ad qua sequi ε expulsio. α ne expulsio fuit post
tractionε aeris. Quare ex alio est post inspiratione: ex . uiso uero aere: itera sanguis intumescit,& nouus aer tra
it:& tutius restigerat, M sie languis deponit tumor ῆ: &eu expellit:& se uicissim semper. Simili ratione sit in te stigetatione per brachias, intumesain n. sanguine cordia piserum, branchis eleuanε intumesacto sanguine ad ipsas exist Eie i eleuatis aut ε trahiε aqua,Wsie per eontagione cor testigeras: de sanguis deponit tumore: α sie desced ut anelliae, Sc pellunt aquam: Se iteru fit donee durat uita. Animaduerte inhoe Iibto illud Aristotelis esse dissicillimum in uelit respirationε fieri a motu sanguinis, ab ascensu quide inspiratione, a descεω uero expiratione. Ampli' uult cii asceis cordis & sanguinis, Sc eo dilatati,& arte tias edeot dure, de pulmonE & peeius,& trahi aes eo n- desciis uero e dis & surguinis em esiptimi, alterias eωminei & pulmon E & pectus etia, sic aere expelli. Primu quidὸ difficile est, qm n5 esset in potestate nostra aliquo
tepore tenere anhelit si: euius esitrarium experimur. Et patet consequetia, quonia non est in potestate nostra inuis limo sanguinis,& eius eale lactio: α se nec intumese Eoa, nee detumescetia: dc ita nec alia, quae hae consequuntur,
Quod secudo dici .est dissicilius: qui cui medici dicunt γno semper est cGeordia omnium illo cum pulsu cordis: qm non semper respiratio correspoderet pulsus arteriatu, modo nos uidemns aliqua do bonum pulsum, & malum anhelitum. Videmus anhelitum pro certo tepore esse u luntarium,pulsum uero alteriarum & eordis non esse u luntarium: δί sic haec concordia non uidetur e sigrua: qus omnia mihi reddunt postionem Aristotelis difficilem. uetum de his satis sit indieasti,toeu sottasse alias rem melius dilucidabimus. Et de morte Scusta hactenus. Furis
Pisa. X X VIII. man. m. D. X XI.
animaeis haec affictio restre ulli, ne
non quid remm uti et reminisci: exisplicandum est. Quippe cum non θdem memoria praecessant π ficili remini. si ιαν:sed magna ex parte svi tardo. Metis; es s ingemommorosiores M, pii celeriae docili tremin/entiores.
eloces er bene dicentes. ORE boni oratoris Aristoteles in hoc. libello primo pismittit intεtionem, le ousam intentionis. deinde ibi s Primum igitaccedit ad narrationem. De prima parte praemittit agere de mcinoria i meminasse: α secundo de reminiscentia . α reminisci,.quoniam non sunt idem:& uolens de utrisin agere, praemittit agrae quid sint,& quas ob causas habeantur, Maci quam partem animae pertineant,unde dicit. De memoria autem de ipso meminisse. dicendum qid est, propter quam causam se, dc qua anime partium hic passio ace 'dat, simili ratione dicendum de te ministentia, Ze ipso ro iusti, Sc quid sit,& propter quam causam fiat. de qua animae parte nobis accidat. Reddit autem eausam. cur de hia duobus seorsum agendum siti 5 dicit. Non enim iidε. sunt memoratiui,Sc romniscitiae, sed frequenter maris te memoratiui,qui tardi sunt ingenio ad addiscedum. Magi autem reminitatiui qui ingenio ueloces, de bene de lacu distentes sunt. Quo quidem ad uerba attinet, per memtiam intelligit habitum uel potetiam, per meminisse uem actum memoris aecepit. Simili modo per reminiscetiam Sc teminisci. Quo uero ad disset etiam, animaduerte, petr discentes intelligit ex se, uel praeceptoribus taede inuenialis,dc quoniam inuenire ex se, aut distrae ab atris cognitin ruscipere i
147쪽
Ole susceptiui sunt impressionum. At qua facile impressiones suscipiunt,non bene detinent. ut ex differentia eorporum perspieuum est: dura enim bene detinεt, male autem suscipiunt. mollia uero contra benesiampiunt, male detinent: quMe non est idem memoratiuum,Sc reminiscit luia.
Dixit autem frequenter, quoniam eη optima spirituum habitudine esit ingit idem ei se ut tua; ut postea dicemus quia memorati est quod aceeptum est seruare, teminisci uero est, quaedam inuentio iterum eius, quod prius sisesceptum est,ideo pro maiore parte differunt.
Ac primum piidem qitie sint ea quae memoria siubilcrutur, eonfideremus discet: cum soleat in hoc error intercidire. Primum igitur accipiendum est: qualia sunt memorabilia. saepe enim decipit hoc.
Nune aceedit ad narrationem, & ordinat se, Ec sumit quς praemii tenda sunt, βύ dicit. Primum igitur accipiendum est: qualia sint memorabilia. Cus' ration E assignat, α dicit. Saepe enim decipit hoc, hoc est ut Themistius
exponit saepe accidit error. adeo ut ignoretur quid sit memorabile. Ideo oportet suae mittere qualia sint memora bilia Putant enim nonnulli aliqua esse memorabilia, quae reuera non sunt. Et assignauit Themistiua aliam causam, quia obiecta sunt notiora actibus, Ec actus potent is, ut
libro de sensu de sensibilibus demonstratu est: ideo oportet aecipere quae memorabilia sint. ut intelligamus ud sit memoria, ae meminisse. hse de ordine, δί eausa ordinis.
Namnes faura meminisse possumus: sido nari, uelit eo rare. qao etiam in genere scientia quaedam praesagandi tabe
tur: quam nonnulli diuinationeni appellant.
Neque enim futurum contingit meminisse: Ied est opinabili σ1perabile. erit istem utique ermentia quaedam Datiua: wmadmodum quidam diuinatiuum dicunt
Cum accipit esse neeessaria scire quid sit memorabile ad scientiam de memoria, de de ipso meminisse, nune exe.quitur: S ptimo sumit hane conclusione sutura non sunt memorabilia, Se nec memoria est futurorum, unde dicit. Neil, enim futurora contingit esse memoria. aut ectingit mentinisse: sed bene ecti ingit futuro tu esse opinionem
Oem, δd se esit ingit fututu esse sperabile, Ac opinabile.
Amplius erit futuroru seientiar quaedam et putica, hoe est scientia pistagiendi qua qinda mantieen, hoc est diuinationem appellant. o quide ad uerba attinet. de suturis potest esse opinio 3e spes, opinio quide, ex parte uirtutis cognoscitiue,du aliquis per uirtut E eognoscit tua opinae aliquid esse fututra. Spes uero ex parte uirtutis desideratiue lim appetitiue, dum aliquis sperat.qa appetit. De futuris etiam ut Aristo. inquit uidet scientia et pisti ea, qauertili in tristationibus ueteribus, sperativa legiε. melius autem existimatio: est enim selesia et pistica metia pristinendi latur ut astronomia. de alis multae, hane scietiam praesagie di sutura. ueteres appellat ut mantieen, hoe est diuinationem. quae plura nomina habuit, prout per diuersa
signa sit,quae. n.iat per stellas. astionomia dici L quae per totam geomantia,&in est eras simili latione dictum est. Quo ueto ad te pertinet, dubitatur qiu licet si es, re oponio posant esse de sututis, in nulla scirita uide posse esse de fututis, esi scilita fit necessariont,at sutura sunt contingentia Aristo β. libro de generatione soluit qGnem istam
diligεtet. Dixit enimis sutura, quae habet causas determinatas, no impedibiles,bene sunt scibilia, quoniam stantne eessana, de no possunt aliter esse,ut ortus sedet si, de su- tuta esse anni tepora. Vet enim has i causam deter man tam: qus fim naturam non est impedibilis, deo possumus scire nunc in hyeme uer esse fututu . Amplius possum' scite hoe anuo ecclipsim solis sutura, qm scimus c1m non impedibile. Futura uero quae habet causas determinatas
sed impedibilex. n5 sunt scibilia nisi ut in pluribus, ut subeant eiu uredine et holem nasci quino digitis: simpli ad thaee sciri n5 psit, qm dato v sesamus ea, eausae lant tin
pedibile . Futura denis,st non habet eausas deternun tas haee scibilia sunt,qm non sunt fetialia. De sortuitis. n. serentiam, Quam habemus,est in non snt scibilia. Vetum de his ad librum de generatione se eundum.
inflantia memoria coplari fotimus: stafiens. sensu nes futura,nes praeterita cogns mansita duntaxat pDa. Neque praesentis est si sensus. De enim ne pluturum, neaque factum cognosiimus: sest autum praesens.
Secuda eo clusio meminisse n5 est praesent ni, sed sensus est praesentiti, unde dicit. Ne i, praesentis est memoria aut meminisse, sed sensus, hoe enim. s. sensius, neq; futurasi ne vi actum cognoscit hoc est prsteritum, sed tantu praesens. Praeterita vero: midari memor queunt. Q aod aut prae
sens est cu adest ut hoc albu csi cernitur oculis: nemo se me nunisse dixerit. βd nec qicoteptituricii et dato uersat e laturq;.sid uti rusentiresolu: altera, cere ac meditari. At sciam sensumue sine amoe tenet Ia demu miminisse quippii ere Murceu angulos straguli duobus rectis pares p. tum quia id aliquando utitus est auι cotidicit: tum quia ita accepit aut uidit aut cui ulliam se istis opera de praebendit. semper enim cum quis aliquid nimi ut secum dicat oportet, hocsse antea aliquando audiuisse aut si isse, aut denique intellexisse
Memoria aut : facti est. Praesens aut m adest, ut Me .lbuca
aliquis uidet missus viis escet meminisse nes Glao deratur: cum est considerans G iut Plens. sed hoc quidem Icutire diis est: laudautem, scire solum. cum uero sine actibus sicientia mersensim habet : sic intra it eos o trianguli quod tactus rectis equales. hoc quidem quod didicit duill reulatus fuit: it,lus uero quo audiuit aut uidit aut ahquid tali. semper enici
eum secansum i sum meminisse agit: e in anima dicit, Dod
boc prius audiuit aut sensiit,aut intellexit.
Nune secundum Themistium Aristoteles enncludi quotum sit memoria: Sc eausam assera ex usu loquεrium, ite enim probantur nominum signifieationes,legit autem Themistius uel ba hse illative,& ite oportet lepere aut pro igitur: Ac uerbum illud autem, cum dicit. Praesens a tem, legit causaliter pro quoniam, ut sit sensus. memoria igitur facti, hoc est prsteriti est, est enim memoria alic ius, M nsi suturi, ne iis praesentis,ergo praeteriti. Qiabdm motia sit praesentis: probat ex usu uiuentium, Ec lege a tem, pro quoniam,ut Themistius innuit, hoe pacto. qu nsam cum adest praesens, ut eum aliquid uidet hoe albsi, uidelicet,ouum, nullus uti P, dum uidet, dicet utique ovi meminisse unde Themistius dicit .id quod adest,quod temtur: quod sensu usurpatur, Woculis cernitur, nemo se recordari dixerit. neq; quod consideratur, cum aliquis aselud considerans Scintelligis est, sed hoc quidem couum dicet se sentite,uel uidererillud autem, quod intelligit die et se scire solum, hoc est aut discere, aut meditari. Cum uero sine adhibus quis habet scientiam, de sensum: hoe est eum actibus cessantibus quis habet habitum, qui est aut
scientia, aut sensus,ut puta dormens, si e mentinit eos tria guli angulos, in duobus rediis aequalea sint Ac ne meminit, hoc qind .s triangulum habere angulos aquales dui sus rectis, didicit. s. 3 pisceptore: aut . hoc ipse pet seipsum inuetione speculatus est Illud uero meminit, o audiuit, si fuit sonorum uel attinens ad uocem, aut uidit .s fuerit attinens ad uisibile, aut aliquid tale, si attinet ad alium sensum. Semper enim cu aliquis secunda ipsum agit meminisse, hoc est, semper enim eu quia in seipso ab quid meminit, sic anima eius dicit,4 hoc prius audiuit, aut sensit,aut intellexit. Quo uero ad uerba attinet,Themistius uerba illa. 3 eum feeundam ipsum meminisse Fintelligit, cum aliquis respicit ad imaginem non alterius
rei: sed eius, qua olim accepit. q. d. Semper enim aliquis Parua Suef. n
148쪽
m Inli aliquid secundum ipsum . hoe est respiciendo ad
illius imaginem, Ac non ad imaginem alterius, sic anima memoriae adhibetu pus prsteritum.Non enim adhibet insteritum tempus rei: sed appraehensioni illius rei. Stat enim nos habere memoriam rei, quae nune est, sed quae prius appraehensa est. Sed dubitant quoniam nosmeminimus deum M solem, qui semper sunt praesentes. ergo memoria est pissentis. Amplius meminimus naualis belli: de quo heri consultauimus: re tamen nauale bellu est futurum: δd se uideε q, memoria est suturi, δc praesentis. Pro foro ne aceipiendu est in actus memet di cad t supra tria obiective. s. pra tε alia x appis hensam, Ac supra actu quo illa res alias fuit apinae hensa:& supra tε pus, in quosuit ille actus appraehesionis. Qui enim meminit obiecti
ue haec tria prospectat,ut expetientia docet.Hinc ad me. moriam sex concurrunt,tria obiecta. quae tepissentantur in actu memoriae. s. res alias apprtheta: actus,quos alias
appis hendebatur, α tempus in quo olim appraehendebatur: de tres rationes repraesentativae . quae illa tria ei, qui meminit,tepraesentant. Ratio quae repraesentat rem, dic tur species. statio uero quae repraesentat,actum quo alias rem appraehendebamus : dicitur intentio: ratio quae re' praesentat tempus: quo tem alias appraehendebamus: n
men non habet apud iuniores Vetum in libris de anima disputauimus,utrum istae tres rationes repissematius sint una, ut species rei appraehensae tantum. δέ solum ratione differant,an sint tres intentiones secundum rem diuersae, sed quoniam istud propos tum non uariat,transeat.Tunc dicendum in uel memoria est de rationibus repraesentativis, quae illa tria repraesentant, uel de ipsis tribus reprς sentam, quae per illa tria re prs sentantur. Si memoria ac ci tur,ut est rationum, quae repra sentat,semper est praesentium. nam nisi illae rationes repissentativae de praesenti essent in uirtute memoratiua uel phantastica: nunquam ducerem ad aliquem actum cognoscendi:&se neque Aristoteles nem Themistius loquitur. At si memoria ac opitur, ut est rerum, quae per illss rationes. reras mantur: sic potest esse praeteritorum, si illae res prsteri trunt, Ed praesentium, si illi res adhuc adsunt in rerum natura: α sui uiorum si illae tes sint suturae. Est enim memoria naualis belli,de quo heri e5sultauimus: licet nondum iit n uale bellum. At si memoria est aliarum te tum repraesentatarum stemporis. Sc actus apprs hendendi. tunc praetor
torum est memoria. N 6 enim dicimur meminisse uisionis, di nune alicuius rei est. nemo. n. ut Themistius inquit dicit meminisse-nune uidet,aut nunc audit, sed in uidit per uisionem praetentam: sc in tempore praeter io. α haec
est mens Aristotelis de Themist 3. Hane dilucidationem olfecit expostor qui asserit memoriam esse de praeterito quo ad appraehen ionem, no autem quo ad existenisam. uo enim ad existentiam potest esse pissenti Ec prste riti,& suturi. quo autem ad appraehensionem, non potest esse,nisi praeteriti.
Est igitur memoria. neque sensus,neque existimatio: sed is evius horum habitus ut affectio, cum iam aliquantister instaderit. Praesentium uero in temporepraesenti memoria non est,
γemadmotam diximus:sed eorundem sensus est, futurorum
Ds, praeteritorum mmoria. amobrem memoria omnis:
non nisi elapsio quodam temporis curriculo exultat. Est igitur memoris,nequesensus, neque existimatis: sedisrum alicuius aut habitus aut pasio, cum factum fuerit lepus. Ipsius autem nunc n ipso num: non est memoria stat dictum
prius est: sed praesentis quidem sensius. futuri uero: spes. μα
ει autem: memoria. Vnde post tempus. memoria omnis. Ex his deducit, quid sit memoria: He primo quid non
dicit. Est igitur memoria necat sensus,nes; ex imma tio: hoe est ne iri ipsum sentire: ne P ipsum existimare, aut
opinari ne P intelligere,ut addit Themisti'. Deinde quid sit exponit δε sieut. Sed est aut passio, aut habitus, alie
ius eorum. s. aut ipsius sentire, aut ipsus existimare, eu tactum. hoe est piae telitu suem tempus. Themistius se in telligit, memoria est spectrum dere iuste in anima ex impressione, quae facta sint in praeterito Etto secundum Themistium id cuius est memoria est ipsum sentire, aut existimate, aut intelligere, quod suis alias in praeterito, spectrum hoc est species notio, qus illud reprs sentat
derelictum in anima, est memoria. Animaduerte tamen memoria potest accipi, aut pro naturali uirtute anime: cuius ot panum secundu medicos est ultimus cerebri uen
triculus, e sic mentinita est potentia: cte hoc pacto non loquitur Themistius, nec Aristo. Ec potest accipi memoria pro actu repraesentato per spectrum olim in anima dere. t ictum: ut si ego nunc recordarer me cenasse heri cu anis co,hic actus memoria diciε actualis. Memoria enim hoc pacto est recordatio ipsa actualis,quae fit mus,quod ptae cessit: Ac nec se loquuntur Aristo. Ed Themistius. tertio potest accipi pro spectio ae specie, quae repraesentat a ' uappraehensionis licuius rei: qua in praeterito suae, M sic memoria accipit ab Aristotele de Themistio: haec enim
potest esse in dormiente, recordatio autem non nis in ut gilante. Dixit autem habitus uel pastio: quoniam specti a
potest et se si xviii: de facile mobile. Si enim est fixum, dicit ut spectru illud habitus. ii dicitur mobile, dicitur dispositio. Qubd aut e memoria sit ipsius seni ite, uel ipsius existimare,ut sint in praetorio probat, M lege auic, pro quo niam, ut innuit I hemistius: ipsius enim nune praesentas utiosius uidere,q r est nunc, in ipso nunc, mon est memoria
Deut etiam dictum est prius: sed prs sentis quidem sensus, suturi uero species, opimo, laeti autem δύ praeteriti memoria. Ex his concludit Φ Omnis memoria est post tem-eus, hoc est, est spectrum qoe derelinquitur ex approelientione post tempus in quo fuit illa appraehensio, ut dis ctum est, non tantum spectrum memoria est, sed potentia naturalis ammae, mediante qua spectrum in anima detelinquitur, nec tantum spectrum M potentia memoria di ci possunt,sed recordatio eius appraehcsonis, quae in Prsterito prccessit. Hinc patet.spectrum uno modo est memori ut. s. in puterito est ex appraehensione de teli um, alio modo non est memoria, sed intentio, ut nunc primor spissentat appis hensionem uel rein appis hensam. id igitur sit memoria, ex his patet.
Hine fit ut quae Mucia temporis sensum babeant, easoti memini uenfint: π eude animae particati,qua illud sentiam
rare quaecunque tempus sientiunt, bacsoti animalia mominerunt: er isto quo sentiunt.
Ex hac definitione concludit, st animalia meminetur, Ec quae non, c dicit. inare quaecunq; tempus sentiunt,
hae e sola animalia meminerunt, ea uirtute meminet ut,
quo βc tempus senserunt,Unde Themistius dieit. Anima Ita non meminisse alia parte animς qua sensuali,quoniam non alia parte qua sensuali tempus sentiunt. Hoc probat Themistius exemplo: nam si asinus superiore anno in so-ueam occiderit. δο hodie locum uideat, recordabitur. M sca autem. quae ut dicit ut caret memoria Ad cognitione temporis, si pellatur flabello. iterum redit. quoniam noti recordatur. Sed dubitatur, quoniam non uidetur uerum bruta tempus cognoscere, quoniam quarto physicotum intellectus tempus cognoscit. Respondet Themistius, bruta disserent ab homine in cognostendo tempus, quoniam homo meminit non selum se uidisse aliquando, aut audiuis e sed etiam suturum tempus a praeteruo discet niubruta autem licet se modo corruere,aut olim corruisse: notamen futurum tempus aut praesens a pi aeterito discrim, nat. Priterea est alia differentia, Q, laomo recordari se percipit .muta autem animalia nequaquam. Sed dicta cui
dixit s quecunq; tempus sentiunt, haec sola animalia me. e
nerunt. y Vtrum unt aliqua quae tempus non semuntia, meminetunt Respondet Tiatmistius , P an antra
149쪽
alis memorossores estetis sunt, ut qdibus purgatior, de
ab lutior 5c perseditor imaginatio est: ut apex,& colum id genus. Alis eontra immemores atque obliuiost, quibus imaginario offensa ae tuthulenta obtinetur: ut uet mes Ad muscae prima tempus precipi ut . ut dictum est.
secunda tempus non percipiunt.
Sed cum de imaginatione retro dictum sit in libris de iis
σφri non posse ut sine phantomate Picipiam intelligatur intelligenti enim evoiit cum quid intelligit: quod nobis cumarum quampiam delineamus. nam quamuis nullus nobis
seus sit pronitae magnitudinis: se scribimus lumen triangua tam conuιtuta certaque quantitate. pari quoque modo Cr ιδε, quamuis quod quantum non ' inretigat: quantum tamen proponit sibi er quasi subicit oculis . sed non ut quantum intelliarit. quodsi uapte nat .ra quantum sit, infinitum tameti inde. terminatumque: φι quantum mitum quidem atque determis tum praesentat nulligit uero ut quantum suum. Quisniam autem de phantasia prius in ijs quae sunt de ani. res di m est, π quod init igere non est sine phantasmate aecidit enim eadem pacto in ιntelligendo: quae quidem'in doscribendo. ibi enim nulla atentes quantitate trigoni determinuta tamen finitum secundum quantiatem describimus. er initia rigens iliter etsi non intelligit quantum: ponit tamen ante oculos quantum, intelligit autem non secundum quod quatum est si autem natura fit quotorum, infinitorum autem: ponte quidem quantam determinatura, intelletu aurem secundam
Quid si memoria,ex hisee perspiculi est, nune ad qua
animae partem attineat memoria, intendit deelarare, M praemittit quatuor proloquia,partim alibi partim hie declarata r& textus ut mihi uidetur suspesuus estus p ibi
quare manifestum est. F pramum ergo proloquium estv phantas a sit motus factus a sensu secundu ahum: 5etu intelligas hoc sumendo phantasiam non pro potentia ammae naturali,hse enim non motus est, sed Listus Ad potentia qua moueri possumus a sensu exteriori se eundum
actum 1 sed pro ipso phantasiari hoc proloquium innuit, ct non explicat, unde dicit. Quoniam autem de phantasia prius in his,quae sunt de anima dictum est,ubi defini ea subaudi est, . si motus tactus a sensu secedum actu,
hoc est proloquium . secundum uero proloquium est, intelligere non est sine phantasmate,unde dicit. Et 61
telligere non est sine phantasmate: hie per phantasma
ut mihi uidetur singulare phantasiatum, ut ita loquar, intelligas Phantasma enim apud Peripateticos aliqua docapit ut so aliter pro notione Se si cito existente in uirtute phantastica: quo phantasiamur singulare: euios est: quam Auer. ubi li intentionem imaginatam uocat. Aliquando accipitur obiective pro ipso singulari pro tale 6ectrum, ac speciem phantasticae repraesentatum: Id fieaccipit Aristo. Tune proloquium potest uno modo intelnon possumus aliquid per intellectum intelligere quin per phantasti eam pli 2t asina, hoc est singularephantasiabile illius phantasiemur ueluti non potiumus intelligere hominem, quin hune hominem imaginemur, Deo animal,quin per imaginariam imagine ut hoe animal Et hoc uerum est, Sc potest intelligi ιν pet intellectu nillil postumus intelligere,quin per intellectum illud in telligamus in singulati phantinat Veluti uisus non pomtest uidere colores, quin illos uideat in pariete. ta ut quasi una uisione uideat eolorea per se: per accidens autem parietem t eodem modo non possumus per intellectu in et lugete hominem,quiti per intellectum hominem intelligaunis in hoc uti illo homine, quem imaginamur. Est
enim homo in hoe hole phalatiabili sicut eo lor quas in Patiete . om parietes est obiectum per accidera uisus, αhie homo obiectum per ae eidens intellectus: Se hoe pacto proloquium uerum est: u Aristo. . sic utitur. unde dicit. Aecidit enim eadem passio in intelligῆdo, quae quidem is in describendo, hoc est eodem modo intelledius intelligit, ut describens figuram se habet ad description εfigurae: q rex ponit de dicit. Ibi enim in deseripiti ne figu
rae nos nulla utentes determinata trianguli quantitate,
quoniam non intendimus loqui de triangulo tantae uel tantae quantitatis,sed intendimus de moniti a te de itianis gulo simpliciter v habeat tres angulos aequales duobus rectis, δύ tamen non possumus hoe demonstrare, nisi d scribamus triangulum finitum secudum qua iuuat et ., ita etiam Mintelligens smplieitet se habet. rani lieet intellectus non intelligat quantum . tamen ponit ante oculoRquantum ut in illo pliant aliato intelligat uniuei sale: qu quidem intelligit non secundum qa' quantum: sed uniuersaliter. uerbi causa. Si intellectus uuit intelligere hominem,intelligit hominem in homine bicubito: per phaniasticam coo cepi si i licet noti hominem bicubitum intelle
istus intelligat,sed hominem. Et addit, in si illud qd' intellectus uult intelligete fit ratuta qua morum: S infinit tum intellectus uolens illud intelliget e loco illius ponitante phantasticam uim quantum determinatum: non in. telligens illud seeundum determinationem quanti,sed secundum qa' quantu solum:& uniuersaliter Pet haec uult habere in uniuei salia, Sc omnia qui intellectus intelligit
sint in phantasmatibus, ut colores in parieterita ut quem
admodum non esit inpit uidete colores nisi in pariete: fienon con ngit intellerium intelligere aliquid nisi illud sit in phantasmatibus Et ita uult habere omnia intelligibi lia esse in phantasiabilibus, ut Themistius innuit. Virum ueto intellei tus intelligat diuisibi a S quanta: Sc quomodo in libro tertio, de anima situ abdde disputavimus:
tertim quam ob causam quae sub tempore non sunt sine moti π tempore ituelligi non minat: alio quidem loco diacendum est.
Propter quam igitur causam non e tingit intelligere alia quidsine continuo, neque sine tempore quae non in tempore
sunt:alia ratio. Excusat se a sortissima quaestione: n 1 nos intelligim
quaedam,qus non sunt in tempore: ut substantias separaias satem quid non sunt: M tamen illas non intelligimus sne phantasmate aliquo alicuius essedi us illatum substΣ-tiarum: quod phantasma est in eontinuo dc tempore. In
telligimus enim primum motorem esse aeternum per intelleclionem motus cocleuis,qui est in continuo. s. in cot re ecelesti,de in tempore, tamen primus motus, qui intelligitur, nec est in te ore, nec in aliquo continuo.
Ideo quaeritur quomodo neri potest istud Excusat et go se Ac dicit. Propter quam autem causam non esit ingit in telligere aliquid eoru quae non sunt in tempore sine eonistinuo 5c tempore. Alia ratio est, de non hie exquitendat sed tertio libro de anima, octauo Physicorum: nune uero sit dictvin imantum.
Necesse autem est eadem nos amplitudinem Cr motum par te cognostere. qua Cy tempus. Nagnitudinem avum cr motum cognossere necesse est quoer tempus. Tettium proloquiu est, in magnitudo motus Ad ipsum
tempus eadε parte a mn ς cognosciatur. s. sensu: sunt enim
sensibilia communia quae sensu cognosci possunt. Signa autem ciuoniam dc bruta illa cognoscunt, quae non habent mu sensus: quae uero snt sensibilia esimuma, M quae topria: de quς per accidens, secundo de anima dictu est,
oc enim accipiatur ut proloquium.
Vnde constat: horum notitiam ad prinariam illum priscia
150쪽
Et phantasma: commatiis sessus pam est.
Quartum proloquiu est, in phantasma est passio communis sensus hoe est ideo, quoniam Aristo. non Ponit disset εi iam in istis libris inter sensum e5 munem 5e ph n
lasticam: sensus enim eommunis est Ohama mea uirtus. Verum quo ad pioloquium attinet phalasma est passio memoratiuae uirtutis, 5d sensus eommunis. Memoratiuae quid in ut subiecti, in quo seruatur: sensus communis, ut
obiectum: cui praesentatur. Aristo. n. non uidet ut dare ni si duas uirtutes interiores. Memoratiuam, quae ponitur
Phantasmatum seruat tua. de hae e fortasse est in cerebro: α sensus esim unis, qui est in eorde. in illa enim spectra,
ac phantasmata conseruantur, sensui autem esimunt obh-ciuntur,dc ipsa: u ea quae qἰ per illa repraesentatur: nec inuenimus Aristotelem in his libris posuisse sensus interiores alios. licet Auicenna. Ad Auer. ponant plures non tamen necessariis rationibus probat unt: uetu de his alibi.
At pre phantasima communis siensius astatosli, memoria vero ea de intellectilibus rebus est non sine phalasemate beatur: memoria promo ipsa perse quidem insensu principe
eonstituenda est,ter accideris autem in ipsio intellectu.
Quare manimum est:quὁd primo sensitiuo horum revia
tio est. memoria avtem ea que intelligibilium: non sine phat D nate est, quare intelleniat secundam accidens utique erit,
His stantibus,esie ludit primo π eognitio illoria trisi.s magnitudinis motus, sc temporis, fiat per primum sensitivum. .per sensum eommunem.& hoe dicit. Quare ma.
nisestum est primo sensitivo hoc est sensui csi muni lici, si trium cognitio str3 conclusit hoc,ut innuat tempus, qcrest unum de reqdistis ad memoriam ut di stum est eo-pnoseatur a sensu eomuni,cuius est recordatio, ut postea duemus. secundo concludit, memoria: quae est intellis gibilium, non est sine phantasmate. Non enim possumus memoria tenete intelligibilia, nis quia memoria tenemus phantasmata: in quibus intellec hiis intelligibilia intelli xit. tertio concludit, in memoria sit intellectivi per acciadens per se autem primi sensitivi hoc est sensus esimunis. Quo autem ad li e diiser Etiam attinet animaduerte quae superius diximus,u, memoria potest trifariam aecipi pro potentia: qum phantasmata conseruat, ct haec nee interaiectus est: nee sensus communis,sed uirtus, quae est inem.
te ol Ed pto spectro seu phantasmate in pistetito dereliacto in hae potentia memoratiua ab aliqua appraehensione, quae fuit in praeterito:& hoc pacto memoria subiecti ire in uirtute memoratiua est, ut obiect um uero, in sensti communi. tertio potest aecipi pro ipsa recordatione, qui est appraehenso iterata eiusdem rei: qua in praeterito apis praehendimus:& sie est per se sensus communis: pet accidens ipsius intellectus inquantum intellectus iterum culatur in hae recordatione illud quod iam alias speculatus suit. Ex his sequitur.haee est per accidens, intelleis
eius te cordature quoniam non recordatur recordatione
existente in ipso, sed in sensu communi. Speculatur enim terum qιr alias speculatus est,inquantum illud est in recordatione sensus communis. Est enim tecordatio actus cognoscitulus, quo iudicamus alias hoe aut uidisse, aut
audisse, aut phantasiasse. Et si e hoe pacto ieeordatio est
accidens sensui communi inherens. non enim uidetur hie Aristotelex ponere aliam uirtutem sensitivam Sc cogno scitiuam interiorem, nisi sensum communem. Intellectus igitur speculatur nunc quod alias in phantasmatibus speculatur: tune intelligendo. nunc recordando, hoe est in phantasmatibus: q uae sunt in sensitiva recordatione. Verum de his postea.
ο': ut non modo bominibus er ijs animalibus quibus epinatio G prudentia tribula est et non risum alijs me,
moria insit. misist in parte aliqua latullectus statuenda st
memoria: neutiquam multis e brutorum genere contingerit, immo forte nussi mortali
Unde GH quibusdam inest animalium: cr non solum ho
minibus. π babentibus opinienem aut prudentiam Si autem intellcctiuarum partium esset : non utique laesa multis aliora
animalium Arte autem niat mortalium. Quo memoria amne at ad sensum per se. probat. pri mo quidem, quoniam etiam alias quibusdam animalibus inest memoria: quibus non inest intellectus: dicit.Vnde Ee aliis quibusdam inest animalium Sc non solum hominibus,qui habent Ad opinionem de prudentiam: de repli
cat uim argumenti per aliam formam, δc dicit. Si autem memoria esset intellectivarum partium, non utiq; inesset multis aliorum animalium, sorte autem nulli mortalium aliorum ab homine, dix t. Fotie autem nulli mortalium praeterquam homini, propter pygmeos, qui uidentur habete intellectum.
Q nando ne nune quis omnibus Ocompetit: quod non omnia temporis sensum habeant. semper enim ui etiam ante retulimus eum quis meminit: praetereasentis sie prius id uidisse, aut audiuide, aut didicisse. ut prius σposterius: in tempore
sunt. moniam nes nunc omnibus: propterea pιod non omnia temporis sensum babent. semper enim eum agit memoria sicut
et prius diximus:quod vitii boe,aut audivit. t discit simia sintst pila prius prius uatim π posterius: in tempore sunt.
uia dixit memoriam attinere ad senstiuam partem: ponet quis credere 'omnia animalia habeant mem tram. quoniam omnia habent phantasam S sensum communem, Propterea ostendit, in non omnibus habentibus comunem sensum, Sc phantasiam habent memoriam, de dicit Quoniam ne in nunc omnibus quae comunem senis sum,&phantasiam habent, inest memoria: propterea non omnia temporis sensum habent,semper enim eu agit
memoria, hoc est,cum memorat, 'e recordatur,memorat
M tecordatur sicut 5e ptius diximus, uidit hoc, aut amdiuit,aut didicit,sentie do simul quia prius hoc uidit, aut audiuit,aut didicit. At prius M posterius in tempore sunt. Ergo qui praeteritum S tempus non cognoscunt, nsi habent memoriam. At sunt qus d. animalia quae nihil percipiunt nisi apud praesentiam sensibilium,ut animalis imis mobilia: qnae sensum csimunem 3e phantaliam habent impersectam confusam de inde terminat 2 ut Themistius exposuit. de propterea non possunt cognoscere tepus, α ita illis immoria non inest: non omnibus igitur sensum communem de phantasiam habentibus memoria inest. itaquet igitur: in ea parte obnae positam esse memoriam, in qua collocata imaginario t. π ea perbe memoriae ubi es,q ae possunt sub imaginationem castra. per acciscns: quae non pessunt fine imaginatione lati uti
cuius igitur earum quae sunt animae mmoriasit: manife
stum est, quia cuius πρbant asta es. Et sunt mmorabilia per se quiadem, quorum est phantasta: secandum accidens durem quaecunque non fine planta'
His declaratis quasi epilogando e sic ludit cuius animi partis si memori de dicit. Curux otii partum quae suntans Amemoria sit, manifestsi est. sa est eius Pyrtis, cuius est de pli talia: hoe est in attinet ad sensitivam: de nume ro quarum partium est phantastica, Se sensus eommunis. Et manifestii etiam est in memorabilia per se quidῆ sunt quorum est phantasia r secundum accidens autem intelli ibilium, quaecunq; non sine phantasia. Sit num aut ε aia fert expositor,de quidem pulchrum quia ear quaeli nisi leni de spiti uisem consideratione minua memoria