장음표시 사용
171쪽
&maxim si tempus, in quo manus potem aborare, ergo alterum possit inesse:&ita nee animal semper vidi: at ultra illud nee manus, nee oeulus poterit perficere opus. nee animal semper dormi. Sed sentire est opus . cuius est dare maximu tempus, ultra potentia non potest sentire, ergo necesse est deficere,od si e animal non semper uigilabit, esi non semper sentire possit. unde dicit. Amplius quorumcunq; instrumentoruuel uirtutumaterialium est aliquod opus seeunda natu ram. quando illa instrumema excesserint lepus in quato pomunt aliquid tale opus facere: necesse est illa instrum est a deficere ab illo opere probat ex emptis,ut subaudi qm oculi sunt uidentes certo dato tempore, facientes hoc, cum tempus excesserint, necesse est eos quiescere a uidere ipso. Rimiliter aut ε Ad manu Ad aliud instrumentu omne, cuius est opus aliquod naturale determinatum ad maximum Haec est hypothetica, Ac maior, ponit antecedens, de facit minore, is dicit. Si ita talicuitas particule. s. cor dis est opus naturale sentite,& hoc opus aliquando excedat tempus maximii,in quo esse potest, δί in quato erat potens sentire continuer hoe est quia ita est. Sumpsit. n si pro quia: concludit,igitur deficiet aliquando, Se non amplius faciet hoc. Patet ergo-nulla animal semper uiri-let, per idem probari potest, quod non semper dormiat.
Sed occurres, quonia operatio uirtutis nutritiuae est ope, ratio naturaliς, de tamen non habet maximu tempus, in quo uirtus nutritiua potest illam facere. nee uirtus nutri tiua uacat aliquando ab ea, sed est illi eosua usq; ad fine uitae. Dicendum in Aristo. loquitur de operationibus per quas non instaurantur spiritus, id uirtus ipsa, modo per operation E nutritiuae uirtutis spiritus Ac uirtus instaurantur. At motus 5c sentire operationes sunt, per quasnsi in staurantur spiritu . nee uirtutes,ideo habent maxinm tempus,in quibus instrumenta postunt illas perficere. Vtrum uero detur tale maximum tempus in his operationibus
in libro de eato dictum est. cum ergo vigilia exolutionesinfiusfiniatur,er contrario.
rumst alterum ast alterum abesse opori est, uigilia ueroforano contraria fit sitque necessarium cuiluber alteram inesse : se.
Si igitur uigilare dis initurolatione sensus, cἄtrariorum vero De Didem necesse est adlie illud uero non, vigilare a tem ei quod est dormire contrarium est. π necessarium omni inerum intile: ieces trian uti pete erit dormire.
Hom necesse est alteta inesse altem uero n5, uigilate est cGloria es: qa' est dormire. Ergo necessariu est instilare uel dormire omni animali inesse: δύ sie neeessaria est animal dormire. si non uigilat minore piobat ex definitione ui stiliae .de somni: est enim uigilare solutio esimums sensus, dormire uero ligamentum: ut postea dicemus. modo hae desiniti Ges ec sitariae uiden ε. De rsine igitur primo accipit probationε minoris. laesi do aecipit maiorε. tertio accipit minotε et simul has sumit pro uno anee de te:ex his quasi uno antecedente,infert c si sequens, se se totu syllogisma per enthymema describit. Est autem uerbis supplendum notam confirmationis,& quasi dicat praeterea. Si uigilate definitur solutione sensus esimunis,& subaudi somnus definitur ligamento,per quae uult habere somnu εc uigi liam esse eontratia: quoniam definitiones contrariae sunt, quae est probatio minoris. Aeeipit secundam propositionem anteeedentis, qui maior, Ac dicit. Contrariolum au tem, hoe quidem necesse est adesse, illud uero non hae est maior. Accipit tertiam, quae est minor, Se dicit. Vigilate autem es, quod est dormire, eo trarium est. haec est minor, de politio tertia antecedetis. Ex his infert csi sequenx,
st eo clusio syllogismi. de dicit. Et hoe est ergo omni
animali necessarium est alterum inesse. s uel uigilare, uel dormite une subaudi ut Themistius subaudit necessarium utiq; erit omne animal dormire,si no uigilat. Ex his
uult habet v nsi ita necessarium sit altetum inesse, quin
igitur sttali suffimo semus est, somnus uero impolemiaptam uigiliae excestus committit, uigilia autem excelsis into
rim ab mitudine pendet interim citra mitu inem ac ei sit. unde' ut quemadmodum exolutio duplix est, ita ex imp-n
ita duplex haberi poset: necessa tu est at picquid mallet doris
mire aliquandocolingat. quia ut semper agat feri non potest. si igitur bulasimodi pastio est somnus. boe autem est impo. tentia propter excessum uigilandi, uigilandi aurem ex usquandoque ab aegritudine, quandoque absque aegritudine fit, quare ex impotentio atque distulis similiter erit, necesse est omne quod uigilat contingere dormire. impossibile enim mispo agere. Hae ponitur quarta ratio ad idem, S iterum in forma hypothetici syllogismi in quo pro antecedente ac ma ore sui in hypollieticam factam ex tribus simplicibus pro- postionibus. 5 inseri consequens, Ac est hie . si somnus est talis passio. spatii eulae sensit tuae: A somnus est impotentia quin dam eueniens propter excessum uigilandi. Et uigilandi excessus aliquando aegritudine,aliquando sine aegtitudine fit,necesse est omne quod uigilat, contingere dormire. Tune ponendum est antecedens, d sequitur consequens: haec forma est syllogismi. unde dicit, β pr terea subaudi tu: si igitur somnus est huiusmodi pastio. s. partie alae senius ux,ut dictum est. Haec est ptima propo-i lio. Accipit secundam,sc dicit. Hye autem scilicet somnux est impotent a propter excessum uigilandi. Impoten
tes enim uigilare facti, ob excessum, nimiam ut uigiliam, tandem dormimus, hae e est secunda. Aecipit iratiam Sc dicit. Vigilandi autem excellus quandoq; cb fgritudine, quando p absque aegritudine sit, aegritudine quidem, ut in eo morbo quem lati mores in somniam appellat, Arabes sal, aram n quo ut Themistius inquit eo pelli sant.
qui nouem dies ex et iis atq; eleuatis Sc in conmuta atque immotis oculis egerim, ine aegritudine ueto,ut gracilentis accidit atq; per arridis, ut Theimstius etiam restit. Hi enim suae naturae ratione longas uigilias patiuntur.
Hae e est tertia propositio.Interponit quartam ex his illatam quae erit nostrum propositum M quasi minor, de dicit. Quare δc impotentia aeui dii lutio similiter erit du-pliciter, aegra iudine scalicet aut natura. Ex his insert eon
sequens, dc inquit. Ne cede est s hae e sunt,omne, quod ui- pilat cottingere dorm. re, β hoc quoniam imposithile est
animal semper agere, ac in operatione semper esse. modo si ponatur antecedens,sequitur positio consequentis. Potest autem syllogi simu iste ad ea tego cum se reduci. ut mihi uidetur, quod fieri potest uigilate impotens, non semper uigilat. quod uigilat, potest fieri impotens, in pilare aut aegritudine,aut sne aegritudiNe: ergo quod ut gilat, non semper uigilat. Per quae patet propostionum acceptarum ab Aristotele quartam esse maxime necessariam, quoniam habet uim minoris, aliae sunt additae ad explicationem termino tu: qui in syllo dismo aecipiuntur: in lille modii Themistius exposuit.Vnde patet, . primae tres acceptae sunt,ut inserant quatiam, quς suit ιν impo tentia ae disolutio duplic iter est, aliquando aegritudine, aliquando natura:per quam uult habere hanc minorem, qui uigilat,fieri potest impotEs uigilate,aut scilicet aegri
c similiter fieri nequit, ut semper dormiat, num somnunassessio quaedam sensariae partis, quasi vinculum quosdam erimmobilita existis. Ex quosiquitur: quicquid dormit''i-uam partem habere. Sen tiua aut est, quod sint ire actu potist. semire uero actu sic ster Cryroprie: nemo per Pictem pol ANilus igitur somnus est,qui expergiscibilis non'. Patua Suef. P ili
172쪽
simili re domires por repra contingis. somnias enim: pa tofin uiae particula os, ut vinculam Crimmobilitar quintim. mare est omne dormiens habe, reseri filium particulam. sensitiuum autem: quodpotest senis tiresecundum acturi. agere autem sensu proprie e simplici. teri impo Sibile o dormiente simul. ideo necessarium est: βina
rum omnem excitabilem esse. . Nunc autem probat illud quod dormit, non semper
dormiat, eum enim probaui illud qd' uigilat,non sim per uigilet nunc probat illud quod dormit, no semper dormiat: primo proponit quod intendit,sse dicit. Si mi liter autem,ne in dormire semper quicqua contingit. haee est conclusio, qua probat, Ac procedit lie, somnus est pasesio sensitius particulae,ut uinculum Sc immobilitas illius, ut postea dicemus. Ex hoc inscrt in necesse sit omne dormiens habere sensit tuam particulam, hoc est,q, omne dormiens sit sensitivum. Tune huic minori addit maiore, Ac
dicit: in sensitiuum sit illud, quod potest semite se e si dum
actum: Sc tu ne uniuersus syllogismus est omne sensit iusipotest sentire se eundum adium, ut patet se eundo lihio de anima β nune est alsumptum,omne dormiens est sensitiuum: ergo omne dormiens potest sentire se eundum adiu. minor probata est ex definitione somni.Tune his suppleuit Themistius cum dormiens semire possit aliquado secundum actum, aliquando sentiet de Histor omnis enim potentia in actum aliquando resertur Sed ut Ati isto t. in .
quit agere sensu proprie Sc simpliciter quod est actu seniit impossibile est dormient E simul: non enim idem propite, Se simplieiter adiu sensu agere potest, δί dot mite.
Hi ne concludit-necessarium sit somnu omnem esse ex .citas lem, ae dormientem ex eitari aliqu2do. Quare nihil semper dormit. Quod quidem enim nihil semper uigilet, patet primo ex obseruatione. secundo quonia uigilia operatio est naturalis, quae animalibus inest statuto tempore tertio quoniam uigiliae contrarius est somnus ideo oportet, ut circa idem subsediu successive fiant. quarto quoniam omne uigilans fieri potest nct semper uigilas. Qubdautem nihil semper dormiat,patet his rationibus, etia, quoniam dormiens est sensitiuum, quod aliquado potest sentite, S ita uigilare: δύ sic aliquando uigilabit. Hi sunt rationes Aristotelis. Quo uero ad uerba attinet, diciis agere aut sensu proprie simplicitet impore est dormire, quonia agere sensu non simpliciter neq; proprie licut etiagitur interioribus sensibus possibile est dormire. Sed cuquis sentit sensu simplicito proprie didio ut exteriori, hic non potest simul dormire. Sunt autem uerba lite addita, quonia aduersarius pro ternite posset aliquod agere posse sensu.α dormire. ideo addit hoe esse impossibile.
caeterastra omnia, pedestria, uolatilia, natatilia: somno participant: etenim cuncta piscium genera, σω quae motic sta integuntur, G praeterea quaecunque oculos habens:
porari remantur nam Cr quibus oculi duri, crinsiecta: dorismi repulam est. Alia igitur pene omnia somno communicant, et natatilis, eruolatilia, utque usibilia. Etenim omnia piscium genera,er quae malaciorum, uisu sunt dormire: π alia omnia quae, ciuipe habent oculos, etenim que duros babent oculos, rei ma: muni stolum quod dormiunt.
Cuper ratione xhaustola alalia aliqn dormire aliqK uigilare,ix nulla ene quae aut semper dormiant,aut semis per uigilent, nune hoc idem probat ex historica inductione. Et proponit pruno uim illius inductisiis, dicit. Alia
igitur animalia omnia somno comunicant, re natabilia,
Ee uolatilia, Se gressibilia, Se per gressibilia omnia, quae
per terram incedunt melligit. ut etia reptilia innuat. Deinde exponit membra,& dicit. Etenim omnia piscium tenera quae natabilia sunt:& quae malacia graece dicuntur.
hoc est molliam, omnia inquam uisa sunt per obseruatio
nem dormire. Amplius Se alia omnia animalia, qua curcuhabent oculos. Dico quaecum habent oculos & molles. Ac duros. quae enim habent duros oculos, ut cancri,S locusis dormiunt. Amplius etiam enthoina hoc est insit icta, ut apes, vespae, muscae, .uid genus. Manifestum est,quoniam dormiunt,ergo per historicam induetionem perspicuum est omnia animalia dormire, ona Dia in uigilare, nul- Iair, esse, quae aut semper dormiant , aut semper uigilent. Animaque ite in Aristo. sic in libro primo de generatione animal tu. Animalia ipsa dissecuit, dixit elum P animalia alia sunt habentia sanguinem: alia exanguia: sanguine habentium,alia sunt terrestria,alsa aquatilis, alia amphibi Exaguium uero, alia sunt oliracoderina, hoc est testacea. alia malacontaca. hoc est crustata, alia malacia, hoc est mollia, molli testa obducta,alia enthonia, hoe eii insecta. Historica ergo inductio in omnibus lus demonstr isomnu in aliquando, . aliquando uigiliam esse.
Q quam iii haec omnia: somno exiguo contenta sunt: unis de fit etiam, ut saepenumero quempiam luteat utrum obdoris miscunt,necne. Utrum vero te lacea sopore ofundantur, nondum sensu qui rem cognitum fuit , sed ratione tamen ea qua rapraediximus : cui probabilis uideatur, persuadiri id potesti
Somnum igitur animalibus communicatum omnibus esse, bacratione pateficit: nam animal eo finiri folit: quod sensum Hisbeat: sensus utro immobissitatem quandam er quasi nodum σuinculum somnum esse dicimus .contra exolutionem atque rein laxationem, vigiliam.
Breuis autum somni sunt, huiusmodi omnia: ideoque lateabunt utique quaedam sepe utrum participant somno, uel non. Eorum autem quae duram babet testam reundurn sensum quia
dem nondumβctum est munimium si dormiunt si cui vero vo
r similis dicta ratio est,easuadebitur. Quod igitur somno communicant omnia animalia , manifistum exbis: eo enim quod
sensum babeat, diffin:tur animal. sensius aut era modo quidem aliquo immobili alem eruelut uinculam, somnu esse dicimus:
solutionem autem remisionemque, vigiliam. Fuerunt quidam,qui dixeront esse quaedam animalia,qus unqua dormiunt ueluti sunt insecta,& testae ea. Amplius dubitarunt de lepore,& de piscibus, quorum elis iis palpebris oculi unqua reperti sunt. Praeterea dubitationem afferiant animalia, quae capitae earent,& cerebro: uti quae carent corde: n 1 cum careant cerebro uel corde,non
uidetur quo pacto cerebrum ipsorum. aut cor in frigidari possit r&seno uidetur m possint dormire, resutat igitur Aristoteles positionem horum,Sc dicit. Breuis aut e somni sunt: huiusmodi omnia. s. insecta, Se habetia duros oculos,ideoni latebunt uisui quaeda saepe, utrum participent somno, uel non. Et sic licet hae e breuis sint somni: tamen dormiunt. De testaceis ueto dicit, eorum autem, qus d tam habent testam, ut conchilia dc testudines, quoniam conduntur intra testam, secundum sensum quide,non dura factum est manifestum, si dormiant. Addit tamen, in si qdiis est eui dicta ratio est utrissimilis,ea madebitur. Est
autem ratio diei illa quae ex usu sensuu accipitur. Cumenam usus sensuum constitutum tempus habeat, ultra qd propter resolutionem spirituu indiget quiete: st, ut omni animal sensum aliquem habens aliquando dormiat, alie
quando uigilet: id uero quod de lepore pisce dustu es
iam solutum est. Dormiunt enim oculis apertis: quoniam carent palpebris: de carentibus uero capite Ad eorde: eii patet solutio,quoniam habet proportionalia. unde dicim ubd igitur somno communicent omnia animal Ia, manifestum ex his, de subaudi ex ratione assignata ex ipso se ine re ideo explicat illa,& dicit. Eo enim-animal senissum habeat, definiε. Animal enim per sensum est animal. At somnum dicimus esse modo quidem aliquo sensus in mobilitatem
173쪽
mobilitatem ueluti,neulum, uigiliam uero solutionem, atq, remissionem. Ergo eum singulis animalibus insit sensus inesse etiam potem aliquando illius immobilitas,qus somnus, sc illius solutio: quae est uigilia.
At piatis. neutra barum a ctionunt communicari potest: ippe cum citrossum, φιefomnures,neque uigilia pos. it. At quibus sensus inest: eisdem π dolor'vestiptas timce. di debet, quibus uero dolor er uoluptas, eisdem Cr cupiditas. plantis autem,nibit horum tribai pote' A rgumento, quod acutias nutrit ex vegetat, munus suum melius conlopitis quam uigilantibus animalibus absoluat, tune enim probius Cr aluntur Craugentur,ut quae nihil ad ea,vefensus ereunti Plantarum autem nudam, pcnbile a conmunicare utrabarum pasionum, num sine sensu quidem non existit, nePesomnus, neque uigilia. Quibus uero inessensius, er tristari erga dere, quibus uero bee, ere cupiscentia. Plautis autem, nihil horum inest. signum autem, quoniam cr opus suum facit nutritius particula in dormiendo magis quam in uigilando,
nutriuntur autem er augentur tane magis, tanquam nititerriti adbcedensu. Repetit ea qus de plantis dicta sunt 3 dicit. PIanta
rum autem nullam: possibile est e munieare utra harsi Passionum. s. somno uigilia. Et repetit eausam, et dicit. Na sine sensu nem somnus ne ii uigilia esse potest. Quod autem plantis nullus insit sensus. probat.& dieit. Quibus uero inest sensus, inerunt Se tristati et laudere. Quibus uero haec insunt in erit Ad coneupiscentia. M appetitio. Platis autem nihil horum inest. ergo nee somnus. Dices forte, sensus plantis necessarius est propter nutritionem, innuit solutio item in nee propter nutritionem plantis ne cessarius vi sensus. Cuius signum affert, quia opus suum nutritiua particula facit magis in dormiendo qua in uigilando. Cuius rationem affert,et lege autem Pro quoniam, hoc pacto. quoniam nutriuntur, 3e augentur tunc magis scilicet in somno tanqua egentia ad haec opera sensu. Ex quo uult habete.licet plantae nullum habeant sensum: tamen possunt nutriri: immo melius nultiuntur. Superius autem declarauimus totum hoe, nune uero satis. Hi ne soluitur problema, quorum nonnullae platae animalibus maiores iunt. An quae expeditius nutriantur: cum enim sensibus uaceut,uniuersus calor in illis ad nutritionem eonvertitur.ubi autem nutritio maior,at is expeditior est: auctio sit maior, hine arborosae planti maiores sunt animalibus. Helbae ueto licet sensibus careat tamen paruae sunt, quo
niam usta earum breuis est,cum non ultra annum produ- eantur: propterea non nimis accrescunt.
cur autem dormiant cr uigiunt, G po ς em sensium, ήμt per quos si per plures Heueniat.eonsiderandum est. ire autem dormiunt Cr uigilant, Cr propter quatem quendam sensum, uel quales si propter plures, eoderandum.
His exploratis ad quartum propositorum: quod quarto loco quaesitum fuit, nune accedit, de primo proponit illud Id dicit. Quate autem dormiunt animalia, Sc uigilant, Ad propter qualem quenda sensum, si dormiunt propter unum sensum: uel propter quales. si animalia dor iniunt, Ac uigilant propter plures, considerandum nunc est: hoe fuit quattum quaesitum.
cura animalium quibusdamsensus omnes instat, quibum non omnes ut uisussed cunctis iacias er gustus, ns quid iri perrectura lacessituris si de quibus omnibus in libris de ani.
madictum est. maniam uero quedam animalium babent sensus omnes, indam uero non babent iu uisum, tactum autem σgustum
omnia babeu,n quod animatium impernum. Dictum est curem dae bis inises de anima.
Proposito quisit nune exequitur, 3 primo more recimetraeo Aristoteles sumit proloquia, secudo loco ex illis deducit somno Ad uigiliam eius sensor ij principaliter aiectiones esse, in quo M tactus, de comui unis sensus fruitulinsunt. Primum proloquium qa sumit,est, in animalia alia sunt pet secta: queomnes sensus habent, ut equus, ta s. Alia imperfecta, quς non omnes sensus liabent, quemadmodum ea sunt, quae nee auditum.nee uisum liabent. Talpa enim uisum non habet, apes uero auditu caret. Addit. tame omnia animalia tactum V gustum habere excepto spongiarum genere quod genus sophytum es , quasi medium inter platas M animalia. Hoc enim tactum habet, gustu uero caret, eum per radices cibu trahat, ueluti plantarum genus, sed quoniam quaestio est non parua utium animal aliquod tactum habere possit, A non gustu: ideo Aristoteles se excusans, dicit. Dictum est autem de his,in his quae de anima sunt.
Dei ι autem simpliciter non post ut dormiens animal ullo sensu abuti queat: patet necessarium esse in somno eandem omisnias. bire conditiostem', nam si partim eodem modo asscia tur, partim diuersio: bac nimirum ratione mi ut per quietem
animal sentiat: id quod imp ibiti est. Immobile autem simpliciter qualicunque ps sint ire
quod dormit animat: manimum est quod omnibus necessa inesse eandem passonem in uocato somno. Nam si huic quidem inest.huic vero non ino, hoc dormiens sentiet, De aurem ima
Seeundum proloquium est,u, animal cum dormit, nsi sentit aliquo sensu:&sequitur, ut somnus sit omnium sensuum uinculum, α non alicuius se. alicuius autem non. Iege ergo sie, quoniam autem subaudi, simplicitet est 1mpoxshile animal ipsum quod dormit, qualicunque sensu sentire: ideo manifestum est in ipso somno, necessarisi esse somnum esse eandem pastionem inhsrEtem omnibus se sibus. od animal dormaens nullo sensu sentiat,probatre dieit. Nam si hine quidem inest somnus: hine uero sensui non inest,animal hoe sensu dormies sentiet. salio: hoe autem impossibile est, eontraria enim inessent alicus. Quo uero ad uerba attinet, per sensus: exteriores intelligit,nam phanta ilica in somnis, imaginatur,& sentit, u tum de his postea.
Porro cum natura singulis fiensibus proprium quilinianaxerit, Crin omnes commune pus arserit. proprium ut uisi. ividere,auditui audire Cr resiluis ad eundem modum,commuis ne uim quandam promisiuam piae omnis comitatur Pa ansem π uidere Craudiresesentit. 'nium autem existit secundum unamquemque sensum De quid re aliquid proprium, illud uero aliquid commune, proprium quidem uelut uisui uidere, auditui autem audire, crat s fecundum eundem modum, erit utique quaesam Creom. munis potentia sequens omnes qua Cr quod victat, quod audiuisentiat. IHie ponit tertium proloquium.& dieit. Qubd preter quinq; exteriores sensus, dabilis est quidam comunis sensu non quidem p rs dicatione communis sed operationere in sentiendo eommunia. Hoe proloquium piobat dupliciter. primo quidem quoniam ipsis animalibus seeundum unum queo sensum inest aliquod proprisi ut ipsuin uidere, quod anima ibus proprium est secundum visum: ipsum audite. quod animalibus proprium est laeundii auditum M ita in est eris. In est etiam animalibus secundum ipsos sensus aliquod eommune: ut percipere se uidere, percipere se audire, M sie de alias: ergo ipsis animalibus oportet inesse cuplicem sensum conriminent per quem perenpiat se uidete, se audire, M omne quod eommuti stet inest
omnibus sensibus: & proprium ut uisum per que uideat δύ auditum per quem audiat, & sic de alqs. Est igitur uis
174쪽
tationis, animalibus inest duplex senstiuum opus, ergo animalibus inest duplex sensus proprius per que animalibus proprium opus communis per quem comu ne opus inest. unde dicit. Quoniam autem existit secunduunumquemui sensum duplex opus sensti . hoc quide aliquid propnu illud uero aliquid comune: propriu qu dem uel ui uisui uidere,auditui audire, de aliis sentibus secundum eundem modum. subaudi comune uero opus est
Percipere se uidete.se gustate Ee se de aliis Ex hoe duplici opere infert duplicem sensum, α dicit. Erit uti clidam communis potentia. non quidem in prs dicando de pluribus: sed in sentiendo communia opera: quae potet a communis seqvetur omnes in operado, Sc sentiendo qua potentia ansmal ipsum sentiat, de quod uideat, quod audiat. de erit subaudi sensus proprius quo videmus,
Non enim uisa se videre uiuet, nee visu aut gustu iudicat tua
dicareuem est disi re dulce ab albo iuque seorsum, simul utroque, sed particula quadam communi quae aἐiunctusensi,
Non en in usu quidem videt quod uidet, ex lacteat utiquem potest disicernere quod alia quidem dui sunt ab albis, nec
gustu nec usu, nec ambobus . sed quadam commani particula omnium fensoriorum.
Non contentus Aristoteles ratione sumpta a disterentia operum sensibilium, idem probat, hoe pacto, sentit, uideat.& iudicat id potest discernete . sentibi Ilum alia sunt duleia ab albis: α non facit haee uisu uel gustu, uel utrasin, igitur hae e facit quadam c5muni potentia senstrua: quae est e6munis in sentiendo omnia sen-ktalia omnium exteriorum sensoriorum. unde dicit. Non enim uisu quide animal uidet, uideat. neq; insu iudicat,
aut potest discernere in dulcia sint alia ab albis: nee potest haec facere gustiimee visu: nec ambobus , sed cumuni particular qua animal percipere potest senti nilia
omnium sensoriorum exteriorum. igitur praeter quinque sensus erit unus in sentiendo eommunis.
Namsensus unus est, O etiam principale sensorium unum, ratio tamen sensioni cuiusque generis ut soni π coloris tum unased alia eralia.
Nam est qui sensus unus, ex principale sic iborium unum: esse autem sensui uneris cuiuslibet aliud uetuisoni et cesoris.
Sed contra hoe proloquium dubitatui: nam multipliacatis sensibilibus,sensus multiplicatur, secantur enim po tentiae .ut res: de quibus sunt. ergo sensus communis non potest esse unus tot sensibilium. Respondet, Sc continue tur se textus: potest unus sensus ei se multotum sensibiliugenere distinctou: nam est quidem sensus comunis unus
subiecto,& principale eius sensori si unu subiecto. sipsum eor: esse uero de definitio erit ali3 sensui cuiuslibet genetis, ut mni,& coloris,definitio & esse aliud est. Comunis
enim sensus, ut coloribus e putatur, habet tinatione uisus. ut uero copulatur sonis, habet rationem auditus, unus
tamen subiecto est, qui uisus, α qui auditus rationi subesse eernitur.
Haec aurem:cum tactu maxime coniuncta est, tam tactus,a
e et eris sinsibus diuelli potest: ab tae, eaetui non possunt: quae
omnia, in commentari s de anima explicatasunt. Haec autemsmul luctiuo maxime inest: e missiparatur
ab alijssensior s: alia uero ab De inseparabilissunt: dictum est autem se ipsis in i se quae de anima, theorematibus.
Quintum proloquiu est, . sensus comunis non habet proprium organu,propriamin particula,cui insit pro pila seorsum ab aliis sensibus,sed illi sensorio inest, cui ta ctus inest:& sie quarta suppositio est. sensus ccmunis
insit, ut organo ipsi tactono: 5c hoc rationabiliter, qui tactorium separatur ab ales sensoriis, quatenus est ipsus tactus, organum, α non aliorum. unde dicit. Hoe autem .ssensus comunis simul es tactu tactorio quod est eor, maxime inest,na cor ipsum separatur ab aliis sensor is, ut ab oculo S aute & nare, quae sunt organa exteriolum sensuum Praeterea separatur alia ratione, quia potest inesse aliquibus animalibus,quibus non insunt alia sensoria. unde dicit. Hoc enim. s. cor quod est tactorium separatur ab aliis sensorijs, cum possit inesse quibusdam animalibus, quibus alia sensor a non insunt. Alia uero ab hoe inseparabilia sunt,eum nulli an mali inesse possit, quin tactoriuinsit. Per quς dat intelligere Q, tactolium est organu conueniens sensus esi muni: quoniam habet tactolium quandam c d munem rationem etiam: quia uero res h se indiget aliqua consideratione,rem mittit ad limios de anima. Ex his patet v, eor est sensorium e Gmune de subiectu e simune etiam tactui, comum sensui unde in tactu: α comuni sensu, idem est organu, α subiectu : in caeteris non est ita: organis enim uisus est, oculus, subiectum uero uisiuae potentiae est cor, similiter organu auditus est aut is, subiectum ueto cor,& in caeteris similiter, at in iactu re sensu comum idem est subiectum M organsi, causa aut ε dicta est in libro de iuuentute & senectute: α in libro secundo de anima. Hee sunt quatuor ploquia, quae Aria accepit, is no curauit multas rationibus probate, qm supponit ex aliis libris ipsa esse demsistrata. Verii de ius dicemus postea. Nunc exponamus terminos, & dieamus in sensoriugia ce est aesthetetron, qa iuniores sensiterissexponunt,alii sensitiuum organum,ald sensitiuum instru-imentum. nos uno uerbo sensorium dicimus. Est aure seu sori uin quaedam animalis particula integralis, per quan animal sentire dicitur. No enim quavis animalis parte an mal uidet,eu neq; pede, neq, manu animal cernat. Ea ιι que parte, qua videmus,uisorium dicitur, ut oculus. Qua, uero audimus,auditorium, qua tangimus tactorium, quλgustamus gustatorium, qua denicv olfacimus,olsatorius a appellamus. Comune autem his omnibus, comum nomine dicimus sensortium. Sensus uero uirtus est, siue uis aut
potentia,quam graeci appellant, haec eon nascit ipsi sensorio,ut sapor pomo: α calor igni. nam quemad modum pomu sapore sapit,ita quom sensolita hac uirtute aesthesita sentit. Et est quide duplex ,exteram. s. α interior: extetsist qus ab exterioribus sentilibus mouetur. ut uisus existens in oculis Interior uetor quae non nisi ab his, quae prius sensata fuerunt, mouetur, ut phantastica, ct id genus Interno tu uero unus sensus est, qui a philosophis
communis dicitur non quidem unitiei salitate, M pis dicatione, sed operatione, M actu sentiendi, quoniam percipit omnia obiecta omniu sensuum exterioru: per hunc enim percipimus indiffere ter calores, sapores,de id genus. Per hunc etiam percipimus differentiam inter haec, ut Q dissetat color a tapore, per hunc quo P parcimus nos uidere, iaudire eum audimus,aut videmus, per hunc etiam perci mnus nos sentare. ergo est e simum s actu semiendi, M opeitatione. Vtru uero hie sensus differat a tactu: quaestio est
dialectica: & pro utram patie potest de sendi. Illud uero certum est cGmunem sensum A: tactu subiecto esse idem
quoniam in corde, potentia ueto & definitione differie. Amplius interno tu sensun alius est phantastica, quae imaginaria uirtus est, qua non modo praesentia, sed absenti imaginamur. Alitis est uirtus memora tua, qua post sensa
non es tam externas qu1 internas recoldamur re me in tam , quς quatenus ea reminiscimur, quorum obliti sumus, reminiscentia dicitur, quatenus ulto, seruamus ea, quom non sumus obliti, memoria dicitur. Utria uero alii
sensus sim, non est pit sentis speculationis: isti enim sus mciunt ad somm notitiam.Praeterea sensibilia sunt obiecta sensuit: qus mediantibus sensibus nos sentimus. Speciesueto sensibiles sunt similitudines, per quas sensus sensibilia sentiunt. Veru animaduerte differentia, . sensus exteriores non possunt sensibiles spicio sentire: non enim in
175쪽
sis potest eoloris speeiε sentire aut uidere, sed eolmε per
Oecum. At sensus interiores possunt aliquando adiure cto sentire sensibilia mediantibus speeiebus.& aliqua doactu reflexo possunt sensibiles species sentire: non me
di ante alia specie, sed seipsa intuitive. Haec de terminis. D. M . His expolitis, quaeritur ubi sint omnes sensus, relant - dus politiones extremae, altera medie otu dicentium o Essensus interiores esse in eoebro, exteriores uero in suis ot panis,uerbi causa,sensum comunem ponunt in primo cerebri uentriculo, ut in subiecto, Sc ut in organo. Phantasti cum uero in medio uentriculo. Memoratiuu autem in ultimo: ut in subiecto,& ut in organo. Pto hae positione sunt rationes maxime . prima quide quia origo neruorum est a cerebro: ergo Re sensus sunt in cerebro: quonia nerui sunt initium ema sensus. secunda ueto est a signo quonialaesa ultima parte eelebri,laeditur memoria: laesa uero an tenori parte, laedetur sensus csimunis, Ac ess sensus laesa media parte,laeditur phantasticus sensus: unde medici uolentes curare laesiones hasce, applicant his partibus t media . tertia quoni 2 sensus esim unis non uidetur esse ineorde, nee tae us etiam, quonia in eorde est excellens ealiditas, quae non stat eu commum sensu, nee cum tactu.
Per haee are umenta Plato, Gale. 3e Avie. Malij medici
nullum sensum possiet ut in eorde : sed interiores quidem in cerebro: exteriores uero in suis sensiorns ut di Au est. Aliis uero de mente peripateticorum dixerunt,'Omnes sensus sunt in corde, ut in organo: sc hoe tam de exteri ribus qua de interioribus intelligunt. Pro hae opinione sunt rationes,quoniam laeso quocunq; sensi mox in eor- de sentitur dolor, immo eoidi accidit mox syneopis .msterea. Appetitus sensitiuus est in eoide ut de ira Ac uoluptate de timore patet. ergo id omnis potentia sensitiva est in eoide: appetitus enim sequitur cognitionem sicut umbra eorpus. ergo appetitiua potentia sequitur etiam cognitivam Amplius cor primo oritur, eertum est in illo oti.sentit, si pugne et ur. Quam opinionem uidetur sentite Aristote. lituo de iuuentute & seneictu. ubi ponens in corde tactu,omnes sensus posuit: idem tertio lib de patribus i & Auer. primo sui eolbstet idem tradit. Alii u lentes mediare dixerunt, tactus & gustus M sensiis e
munis sunt in eoide ut in subiecto & ut organo, phanta mea α memoratiua sunt in cerebro r alii tres ex tot res sunt in suis organis, ut in subiectis ut in organis. Ego ueto pro nune possum dicet e duo: quorum primum est, nullus sensus ut in subiecto ei in eoide: sed interiores, ut in subiectis,. c ut in organis,sunt in eerebro: exteriores ut in subiectis: sunt in suis organis, ut uisus in oculo,audi tus in aure, & in est eris similitet: α hoc pro medicis.χ- eundo dico-omnes sensus sunt in corde, ut in principali ει primo agente omnium sensationum: quoniam nulla organum sensit nium potest exite in operationem senstiuam,nisi eatore M spiritu senti tuo actuetur a e driunde se ut sol α homo generant hominem, se oeulus & cor sentiunt: quoniam oculus non potest uadet nisi calore αspiritu a corde missis ad ipsum reddatur actu uistuum: auis res quoque non possunt audire, nisi spiritu & ealore a corde missis actuentur,& teddantur auditiuae, α ite in caeteris:ergo omnes sensus sum in eorde, ut in principali &primo sensitivo, ueluti omnes uirtutes tenerativae sunt in
le,ueluti in mimo re principali genetate. Quod autem Aristoteles in textu dixerit solum de tactu, α sensu communi, illos esse in eorde, uoluit etiam esto urulligereri Est tamen haee differentia. . tactus & sensus communis sunt in eorde, ueluti in ptimo M principali agente sens tiones, & ut in proprio organo, nam eor primo nata tructum sentit,& eontrahitur. Alsi sensus sunt in corde, ut inpiincipali α primo agente sensationes tantum. Aliut modus dicendi uerior est, γ duplex est organum, alterum iu dicit alterum congregationis spectetum sensibilium. Oseranum congregaturnis specierum sensibilivim est in ceterio , ratum quid ein specierum, qus deseruntur ad communem sensum. est in prima parte eerebri. organum ea
tum specierum, quae sunt phantasti , in media parte cerebri,organum congregationis earum speeterii: quae sunt memoratiuae,est in posteriora parte cerebri: organa etiam congregationum specierum sentibilium sensuum extera tum, sunt in suis particulis ad illa deputaris: organum uero iiudicii omnium est in eorde in quo, ut in subiecto sunt omnes potentis sensiciuae. imaginantur enim Philosophi Q, non possunt species sensibiles deseris ad eor, ut per illas fiat iudicium-sensatior nisi prius congregent ut indictis organis, nam ab illis organis ad cor deset utur per quasdam uiast notabiles. Est enim eerebrum mem umcordi ministrans species, pro sensatione, quae fit in corde, ueluti epat ministrat sanguinem ipsi eordi pro nutritione, ut dicunt nonnulli. Ouando ergo medici dixerunt in ea pite ueri sensationes, si intelligant. P in capite sint potentiae sensitiuae ut in subie dio α organo, errant. Si intellia pant, . ante qua fiat sensatio & iudicium in corde eo nisgregantur species in coibro, re in dictis organi , bene dicunt. Nam ita illis primo congregamur, α ab illis deseruntur ad cor per uias conuenientes. Sed dices cor primo ora um semit, Sc non oportet in illo priori pro sensit Dat actio ite, ut species ta Ailes congregentur in cerebro. Didendum in illa senisatio non est perseeta,&iudicialis, sed consula imperfecta ueluti illa animalium imper
feetotum. Sed pro iudiciali re perfecta sensatione requi
rii ut cerebrum: tanqua organum uniuersaler in quo omnes species sensibiles primo eongregantur:&a quo ad cor deseruntur, Ac econtrario. Cum uero dicebatur cor excellentis caliditatis. Respondent,& quidem bene v illa non est elementaria: ideo non repugnat tactu , sensui eommuni sed complexionalis: praeterea refriger tur Lipiditate et rebri. Ex his patet v sipe etes sensibiles primo ab exterioribus sensoriis deseruntur ad cerebium. per proprios meatus,& neruos ad hoe deputato . seeun do pro sensationeolle deseruntur ad eor per meatus prooptios inter cor re cerebrum ordinatos Conseruantur au tem in cerebro pro ne eessitate sentiendi, cum aceidit per cor nos sentire. Patet per hae solutio ad rationes mediocorum. Et ad primam quidem dicendum ν secundum Aristoteles nerui oriunturaeorde, lieet notabilis Ac sentabilis origo appareat in eousce. Ad se eundam patet solutio,nam illa laesio est,quia illae partes sunt organa eo progationis non subueta.& organa iudicii. Ad tertiam patet solutio. Ex his patet omnes sensus subie isto idem esse stilicet eorde, desinitione diserte postea haec de sensibiis suinciant quant si ad materiam de somno et uigilia. Nam diligentius alibi de his dieendum erit.
Hine primo constit somnum er uigiliam. allectionem
huius 4se. Ideoque anseralibus cunctis inest: etenim tactum in omnia potaret.
Nani fistum igitur iacetabulas est pagis, vigilia er oma
nus. Quapropter, et omnibus inest animalibus: etenim tactus: solus omnibus. His suppositionibus stantibus, colligit. Cuius primo Ad
principaliter passiones sint somnus, & uiolia.& dieit. manifestum igitur est. P huius est passo somnus. M uia stilia tan .s primi Ad principaliter denomi uati. Tsie ueri. fieat solutionε assignatam ad ultimu quaesitum de somno: de dicit. Quapropter,& oibus animalibus inest somnus ει uitilia, eausa est, quonia omnibus animalibuε est iactus Cuius somnus, ct uigilia affectiones sum. Themistius per uerbum illud,huius tactus exposuit. nam uerule uidetur somnum esse principaliter& ptimo asne i
nem tactus,mouetur fortasse quoniam per hoe in tactus inest omnibus animalibus, Aristoteles concludit somnia inesse omnibus animalibus. quod non diceret, nisi uellet lamnum esse assectionem tactus. Alu uero per uerbum illud huius,intellexerunt. s senis communis, quoniam te
176쪽
ueta somnus & uigilia altastiones sunt principalites senissus communis. Ego uero per uerbum illud huuis, intelli go tactorium, ut sit sensus Q, somnus sit huius.c laetorii passo.Meum probat somnum inesse omnibus,quoniam omnibus inest laetus per tactum taei otium sumpsit, nams omnibus inest tactus. omnibus inest tactorium. Quo uero ad rem attinet. Animaduerte, in de suppositibnibus ista ultima posita est ad rem,csterae uero sitne magis utiles ad ear qus postea dicturus est. Quo autem ad con elusionem, debes scire in non est intelligε dum . somnus α uigilia sunt ptimo tactor a passo, ita ut illo nos dicamur dormire, de non aliis sensorins, sed illius somnus Muigilia sunt,quatenus per illud principaliter, causaliter nos dormimus,& uigilamus. Vtium uero somnus Ad uigilia sint accidenti quae subiective sint solum in tactorio. Hae e quistio postea disputabitur: nunc uero satis fit accipere nos non dici uigilare, uel dormire nisi principaliter de causalitet tactorio.
Nam si sopor irrepat: quia scisus omnes assciuntur:
Drsum sane fueris eos simul striari immobilis per stoquos nes rurest est neque pVibili quod miti Odosmul in ope
ra est de pelli:cum magis consecutiatim uideatur ut simul operenturi quam ut mul quiescant.
Nam si eos oes patiantur aliquid sin is, feret demula: iniaueniens esset si quibus nes necessi nes, po ibile est aliqao
modo agere simul, s uacare simul cr immobiles existere coatrarium enim rationabilius acciderer eis: qua simul quisere.
Verbum 3 nam Inon ad proxime diicta reseetur, sed ad id quod dixit. s. in χmnus 5c uigilia assectiones sint ta ctotii. quod est primum sensitiuu. unde uult probate in
non ratione omnium sensoriorum nos dormiainus. Sed ra
tione primi sensoria: qa' est principaler re primo ponit id, quod intendit piobare,& dicit. Si eo omnes sensus ali
quid patiuntur. Luinculum uel immobilitatem, fieret dormitio: inconueniens esset, est ergo conclusio in conuenies est nos dormire eo Q omnes sensus patiuntur uinculum
uel immobilitatem probat quoniam quibus ne in necessenem possibile est aliquo modo nos agete simul uigilado: impossibile est eos simul a vigilia uacate, & sieti immobiles. Haec patet quoniam rationabilius nos per omnes uigilamus, qua per omnes uacamus a uigilia. Sed subaudinos non uigilamus per omnes, ergo nec per omnes dose
mimus unde dicit. Si quibus hoe est si aliquibus, neq; necesse nem possibile est aliquo modo nos uigilando simul ahere, hos uacare a uigilia simul, dc immobiles fieri etiam est impossibile probat liane propositiniae,quoniam rationacilius est aecidere eis s. sentibus contrarium. s. uigiliam omnibus simul, quam simul eos omnes quiescere. Tune sub audiendum, sed nos non uigilem simul peto es sensus simul, ergo nec dormimus per oes simul sed ratione unius
tantum uis ergo rationis est lase, nos non uigilamus ratione omnium, ergo neque ratione omnium dormimus.
Q d autem nunc de hsie dicimus: rationi cosionum s:naeamsensus qui caeteris aljs prosi, er quo caeteri sese coisunt. asscituri necessirio Cr reliqui oes consentiunt. at si qui pia exilis elangue sat er impotin sentiendi reddatur: non continuonties stillam succescere crviribus destitui.
memadmodum autem nunc dicimus: rationabiliter fieta, bet et de his nam eum principale aliorum omniam fensoriora,
o ad quod tendunt alia,patitur aliquid: compati necessarium
π reliqua omnia: Torum autem cum aliquod impotens cst: no
Secundo argumentatur sie, primo de principali Oium
sensoriorum patiente aliquod,ut immobilitat ε,cstera ola illam patiuntur. At cum illorum aliquod illam patitur, non oportet principale eam pati, ergo immobilitas sinest
nobis propter prunum sensorium:& non propter aliquod aliorum. uniae dieit. Quemadmodum autem nΠnc dicimus: rationabiliter se habet,& de his. q. d.ita dicere in sensor η ptimi sint somnus & uigilia passiones est rationabiliter dictum,& probat, Ec dicit. Nam eu principale alio
rum omnium sensoriorum & ad quod tendunt ut in em trum alia, patitur aliquid. Limmobilitatem, necessat tu est α reliqua omnia compati illam immobilitatem, at cum illorum aliquod sit unpotens. non necesse est, hoe princia pale fieri impotens, igitur ratione huius primo & principaliter uigilamus α dormimus. Hae est expositio Themistit,de satis clara.
constat aut multis argvivitis somnu non ea re consistere socionensiussint nee titutatur animal , pods sientire no pos sint. Nam cu quis animo linqui surritale quid euenise costat, queest Ius animae: non nisi nexus quida π impotet iasin uu e l.
Idem, T in deliriis quibus a contingere pol. Praeterea: quibus venae iugulares apprehenduntur astringunturs, eripisinsus
estorent. Verum impotentia fientiendis non quacunq; deca saobueniat,neque in quovis sensu sitsci sicuti nuper dixi, in pri
mo sensu quo animal omnia percipissomnus est. Nani istum aut est. ex pluribas: s non infensus ne opera
tione esse cr non uti ipsis, somnus est, nes in non possesentire.
Na σ mani ste: in animae Inionibus, tale quid accidit: im. potentia enim sic sitium: animae e fictio. Fiunt aut, π amentiae quaedam huiusimos. Amplius aut: quibus in coacuenc apyraehenduntur,inseu biles sunt. Sed: quado impotentia usus, sin quovis sit Θrio, neque per quamvis causam, sed quemad nodum dictum est nunc, in primo quosintis omnia.
Tertio idem probat se, somnus est impotentia utendi
sensu eius: quo animal primo sentit Omnia, ergo somnus
principaliter est assectio primi senstrui quod est cor. Pro
declaratione antecedenti asIumit tres dis nitiones som
ni,' reprobat illas, demum concludat antecedens qu est definitio somni prima ita ui somni des nitio est. somnus est sensus sine operatione. secunda est, χmnus est non uti ipsis sensibus. tertia somnus est in potetia sentiendi te piobat has, piis quoniam animae deicctio: quς gite e diei limpsychia est sentie di impotesta M tamen non est somnus. Praeterea amit a est non uti sentibus: & tamen non est somnus. Adhuc eo strictio uenarum. qus sunt in collo: est sensus absq; operation Sc tamen est somnus, ergo euisti ires definitiones non ualeant. Somnus erit impotentia utendi sensu eius: quae animal primo sentit, ex testiste ratione eius profici cens uel ex subtractione spirituu seri sibilium ad sensoria exteriora procedens. Cum n. sphitus sensibiles non mittuntur a corde ad exteriora.sensoria propter eausam posterius dicedam: sensus communis. Ac sensus exteriores fiunt impotetes sentire. ergo serenus est impotentia utendi sensu eius: quae animal primo sentit ossibi ractione spirituum sensibilium ad sensoria exteriora, proeedens. Quale somnus principalitet est sensoth primi, Ee eommunius sensus. unde dicit. Manifestum autem taex pluribus , o somnus non est, in sensus esse sine oper tione ne ui est in non uti ipsis, net, est in no posse sentire.
bd quidem non sit in non posse sentite, probat ct i quit Nam de manifeste in animς deiectioibus, tale quid
aedidit: est enim animae defectio, inpotentia sensus, ct tamen non est formius. Quhd etiam lamnus non si seos fine operatione, probat M inquit. Fiunt autem tuam ei aliae quaedam huiusmodi, sensus sine operatione, citamε non sunt somnus. bd deniq; somnus non sit usi uti sensu probat tu inquit)Ampliuβ autem, quibus in collo uenae, quae iugulares dicuntur appraehendutur,insensibiles sunt non uietes senis:& tamen non dormiunt. ergo manus non est uti sensu: his resut atri accipit desinitionem, ut habeant antecedens & inquit . Sed quando impotentia
177쪽
queni modum is tum est nune, in primo sensorio, quo
animal sentit omnia: somnus subaudi impotentia est. ergo somnus non est impotentia utendi sensu. primi tensitius exsibtraditone spirituum sensibilium adsensoria extetiora procedens. Quod si somnus est ita: sequitur somnum esse assedi ionem primi senstiui: Ac se habetur propositum.
Nam is iste insetur: necessirio'caeteriscrisius actus suos exercere non possunt. contra missis impolis reddatur: non protinus necesse est idem huic euenire. cum. n. Me quid impotens fuerit: necesse est emensoria orai potetra essesentire: uero illoru aliquod: no est hoc necis.
Non contentus hae ratione, qui habetur ex definitio ne: te placat secundam lationem, Se continuetur se, dicolamnum esse principaliter affectione primi sensitiui, quoniam eum hoe quidem impotens fuerit sentire sensibilia exteriora propter subtractionem spirituum ad exteriora Oretana: necesse est de omnia sensoria exteriora impotetia esse sentire, quoniam spiritus ab eis labit acti sunt. Cum uero illorum aliquod est impotes sentite, non est hoc necesse Lut primum sit impotens sentire. Stat enim audito io nihil nos audire, de tamen primum sensitiuu potest aliquod sentire mediante uisorior uel oliatorio, uel gustat No. ergo principaliter somnus est affectio primi sensitivi. Quo uero ad rem attinet,Animaduerte Q somnus potest accipi sol maliter ,α sie est priuatio sensus uel impotentia sentiendi primi sensitivi ex subtractione spirituum sensibi num ad ornana exteriora causata: Ee potest accipi materialiter S iae est istam primum sensitiuum non potξs se lite exteriora sentibilia propter huiusmodi spirituum ad . sens a exteriora subtractionῆ. Et hoe pacto somnus potest accipi prima MI de secundat te: prunarie somnus est Primum sensitiuum non potens sentire exteriora sensita ita propter praedictam caustin. Secundati e uero somnus est senssis exteriores non potentes sentite propria sensibi lia propter dictam causam. Ex quibus patet quid sit simpliciter ει totaliter somnus, est enim somnus limpliciter, omnes lenias exteriores e sensos comunis non potentes sentire sensibilia exteriora propter subtractionem spirituu ut dicta est et eo somnus est sensus esimunis primam sensuum uero exteriorum laesidarie, csimunis aut ε id ex imorum simplicitet totalitet.Aristo t. ergo uolint somnude uigiliam esse assectiones primi sensi tu alui sensus esimanis imat te: ut patet ex lus.quae dieit. Sis cur ita sit, iuniores eausam assignarunt,quoniam solus sensiis c simunt, sentit exteriora sensibilia. sensus enim exteriores nec
sentiunt, nee indicant, sed recipiunt species sensibilium, de esimunis est ille, qui sentit Ed indicat mediantibus illis ad ipsum delatis sentibilia exteriora . ergo cu csima. nis sensus solus exteriora sensibilia sentiat, de indicet, eius soli ux erit avictio somnus Ad uigilia. Sed pace istoru di. xerim, hoc est contra Aristotelε,qui in tertia suppositione accepit animali inesse sentire 'optium pet sensus particulares,ut uidere per uisam, audire per auditum: semite uero commune per communE sensum . ergo exteriores sensus
indieant Se sentiunt propria sensibilia. Propterea die o in somnus de ut lia primo affectiones esimunis sensus M pruni sensit tui: quonia nullius sensus exterioris est per
prius passio qua sensus esim unis Praeterea in somno om nes sensus exteriores Ad sensus communia sunt in potet essentire sensibilia exteriora, modo omnis passio quae plurihus competit, debet copetere rario ne umus, a quo caetera dependent in opere suo. Et quoniam caeteri dependent aesimoni sensu, dc non econtrario: ideo sensus communis somnus de uigilia primo affectiones sunt. Ex his sequi ut somnus in uigilia sunt passiones per prius sensua,ut eG trahitur ad sensum esimunem, qua ut edtrahitur ad cste-tos sensus de hoc proptet causas assignatas. Animaduet te inuelicet sensus csiis in somno semper sit impotes sentire, non in est impotens phantasiati. Est. n. impotεs senti.
te, qua species sensibilium exinioni non deserunε ad diu
per exteriora sensoriarpter Ossum sensibiliu subtracti nem: β Opter alias eas ut dicemus. Est potes phlitasiati,qm uis a parte memoriae ad iiim n si impeditae sunt. de sepsit a memoria deserti ad esiem sensum, δύ sepsit n illasphatasiatuq rphatasiati est somniu uel insomnisi: ut dicemus. Quo fo modo possint uiae a corde a cerebru no esse impeditae: de organa externa impedita,dicemus postea.
Sed pratis age liosomnus sit. π qua item ob cim dormire
animalia cotingat uiuati est. pice rura haberi cara genera, certa est. Nam et id cuiusgratia quippia sit, π id unde morus origo fctat, π materia, er ratione:cas appellitare solemus. Propter ν vero iam accidit dormire, et qualis quida pinio est:dices quonia modi pluressiunt cῶm. Nati cuius gratia, et
de principia motus,et materia,ci ronem cim esse dicimus. Proposuit dice te de causis somni de uigiliae, de primo declarauit: cuius primo re principalis sit somnus,nune re eit ad id,qa proposuit, Ac primo te sumit intention ε 3d distinguit cis: de dicit. Piopter qua uero eam aceidit dor mire, de qualis quaeda passo sit somnus, utrum actus, uel
habitus, uel potὶtia uel priuati ordicedum, qm carum modi sunt plures na Sc cuius gratiare unde principita mole .umateria, cu ratione siue forma eam dicimus esse. Es. n. finis, cuius gratia ola consist ut, saetiua uero ea, unde motus oritur. Hateria ex qua insita conitus Ad generariolasout, sol ma autem qua Aristo.tatione appellat, rebus specie largiatur. Somias quatuor causas Themistius assignat, fine quide,animalis salute, Ic eo seruatione: facti uruero spiritu si, qui in eorde est. Mater alε uero uapor ε, qui in eaput subierit,deinde in locu in serioia defluxerit. Fotis
mam aut E situm Ad di ostion E illam membrotii, de partium eorporis, quae in dormientibus extra intusm cerni LVtrum uero sit ita: dicemus postea. Potius enim haec eausae uae entur animalis dormientis quam somni ipsius.
Ac prima quide cum natura sic per ageregratia alicuius id est boni dicimus: quiete uero utile esse cis acto necessariam Ps omnibus quae moueri quide rara hant leuriper et eotinue moveri eu uoluptate nequeunt, cums ob ueritate ipsam tras Iario De uulgo recepta fit ut somnus quietis nomine Isigneatur: somnus profecto ad falutem iunctus animalibus fuit. Primam igitur quoniam naturam dicimus gratia alicuius facere. De autem bonum aliquo puem uero omni quod Gaium ess m eri e re non possit si per et continue moueri eum delectatione,necessariam esse vis utilem: somno quo propter ipsam ueritarem coaptat metιphoram hac, DG requies quae . iam sit: quare propter salutem animalium existis.
Diximus m Themisti si in tenere de somnieausis, nsiepet partes,& primo de fine. Est. n. finis prima eausarsi. Meum somni duplex sit sinu, alter qui adesse, alter qui adactionem animalis spectat, ius dicit de fine, qui attinet Od esse .is sumit primo-natura Scoε agens naturale Pasnε agit, qm agit honi gra.unde dicit. Primu igi ,qm diserimus natura, hoc est agens naturalegra alicuius facete, hoe aut est bonii aliquod gratia cin' agit, hoe est primit. secvdo aeeipit quiet E esse ut tu imo de neci intia, ed ai lia semper moueri Se esitinuo no possint eu uoluptate ut dicta est qQ resoluunε spus ex motur qui nisi quiete in stauren , a talia perire necesse emunde dicit. Quiei ε uero omni animali. qa natum est moueri, cu non possit semper Se eontinuo moueri eu delectatione, necessaria esse at chini lem: ut . s. spiritus instar situr. Ex his sequitur somnii este animalibus tributum ad quietem, ineolum tale, de ad salutem, propterea inquit. Somno quoq; propter ipsam ueritatem coamant metaphoram hanc. s. ut sit requies: tanquam reuera requies quaedam sit. Inde concludit somnuptoptet talutem animalibus inesse. Quo uero ad eostru ctionε attinet,uerba sunt suspesiua usque ibi someo quoque propter ipsim veriorem I hse de sue quo ad Δ.
178쪽
Vipliauero: ratisnemfinis obtinet. rum sentire empore: finis omnibus est pibus alterum eorum competit. c enim optima sunt finis autem: optimus essesolet. Vigilia uero finis. nasentire πρpere: omnibus latro
sus inest alterum eου. optima enim: baee. Dis uero: optimur. Nune assignat finem secundum somni: qui est finis se eundum persectionemr Ad uuli Q finis somni secundum persectionem sit uigilia. Animal enim dormit, de violat,
dormit quidem animal, ut sit, nisi enim dormiret, tandem exolueretur animal. ergo dormit, ut sit. Animal aut ε est ut senilat aut sapiat. Est enim sentire, Ac sapere omnibus sinis. utrum P enim optimum est,sinis autem uult esse optimum: autem utrunq. optimum fit, patet, nam hi ut is sensus hominibus sapientia optimum est: quia igitur somniis est ut animalia sint, animalia uero sunt, aut ut sentiIt, ut lati bruta, aut ut sapiant, ueluti homines, sensus autem ει sapientia in uigilando consistunt,ergo somnus anima
tibus iunctus est principaliter propter uigiliam, hoe est, ut dele istabiliter uigilemus. ergo somnus est propter cal tem uigilia propter seipsam, quia ipsa est persedito. Vel dici potest semnum nobis datum ess ut in finem. c propter scit ut .vigiliam uero, quoniam est ipsa sinis.
Item somnus animali cuique nec syrius est: non pidem simpliciter, sed exsupposito er adi Mone. namst animal naturam suam seruare ac tueri debeat: necessuris praeitim adisse ei oportet, quibus postris aliasubinde adiungenda sunt. Amplius autem necessarium est unicuis animaliam inesse somnum: dico autem exsuppositione nece fisarem, quoniam stanimal erit babessum naturam, ex necesitare inesse quaedam ei oportet. ex his existentibus alia existere.
Interponit Aristoteles quoddam de somno utile, an s. somnus necessario animalibus insit , dc asseritis somnus necessario animalibus inest necessitate suppositionis. Circa quod animaduertendum P necessarium duplex est ut libro de interpretatione dictum est, alterum simpliciter. in quo uel praedicatum est in ratione subiecti, ut homin Eesse animal, uel subiectu in ratione praedicati, ut hominε esse risibilem. Alterum necessarium est ex eo quia ali quid ponitur, ut posito quod uiuas,necesse est te respirare. somnus igitur animalibus inest, necessario: non quidem nee essitate simplicii et: n6 enim animal est de ratione somni: nec somnus de ratione animalis Potest enim animal se sne somno: sed necessitate suppositionis: quoniam suppositio-animal uiuat, somnus necessatio inest, si enim ut Themistius inquit ponatur animal esse, necesse est, ut alatur: quo concesso, necesse est e cibo uaporem sub-iolli, M si cibus subtollitur: necessario consequitur so . nus ergo somnus necessario inest animali, pone do in animal sit . unde dicit. Amplius aute necessarium est unie inq; animalium inesse somnum: dico autem ex suppostione necessitatem,non simpliciter, sc hoc exponit dic7s: quo niam si animal erit habena sitam naturam .s seipsum per alimentum conseruans, ex necessitate inesse quaedam es oportet .s alimenta pro conseruatione. sc ex his alimentis existentibus necesse est alia existere. s. uaporem, de ex ua pore somnum. vate somnus inest an sibus, si anim lia ponant ut uiuite,& nutriti.
Post De restat duendam : quo motu assion e corporum amrgressa. dormire utumalibus obueniat, aut etiam uigilare. Plane caetera animata,quae nimirum sanguine eumn eandem quam quae praeditasanguit fiunt, aut proportionalem causam somni haberesanguinea vero eam ipsim quam bomines: arbis triri adduci. QDire: per Lee de omnibus contemptem ropcirtet.
Amplius rem quali mesa ad incorporibus facto ceuxidis uigilare et dormire animalibus: post De Acensum. Aliis
igitur animalibus, quemadmodum non habetibus anguinem existimisne medusas esse pusionis vel easdem uel proportio nates: sanguinem uero habentibus, quae quidem mare: ex his omnia speculandum.
Quid Aristoteles hie iaciat, non est nobis bene explo. ratum,Themistima uult Alisotelem hie tradere factivaso muteausam: alii materiam. bd saei tua causam uelit
tradere, uerba eius indicant. dicit enim. Amplius autem, quali motu, quali actu sue actione facto in eo oribus aecidit uigilare δc dormite animalibus: mist hae dicendum. do haee uerba non nis de saei tua causa intelligi possunt, cum ea sola dicatur principiu, unde motus, utrum uero ita fit,posterius dicemus: tune praemissa intentione, Aristoteles aecipit conclusionem uult in an in malibus sanguinem habentibus factiva somni de uigiliae causa est cor in ex Iguibus autem est emuli a cordi. Ideo resumit se uelle de his dicere. unde dicit. Alias igitur antia malibus quemadmodum non habentibus sanguinem,existimandum est causas factivas uel easdem esse uel proportionales his quae sanguinem habent,ut sunt illae quς quidem hominibus insunt: nam in homine cor & spiritus, in exanguibus proportionalia his. Tune resumit intentio nem Sc dicit. Quare de his omnia speculandum. Videtur
igitur u proponat dicere de eausis factnus, oe nct de materialibus. Verum de his postea.
Principium scissus eadem parte oriri qua G principium
motus: demittam supra aliubi est. hoc autem: e tribus determi
natis dissin lique locis, in eo comineri socii qui inter caput Crattium medius sit. Quod igitur sensus principium far ab eadem parte ania
malibus: a qua quidem Gipstas motus: determinatu est prius. in a s. ipsa uero, est trium determinatorum locorum qui in eius si inter caput crinstriorem ventrem.
Proposita intctione exequitur,& primo prsimitu minpositiones. secundo accedit ad illud quod proposuit, supposito igitur quam primo sumit,est, in principium sensus ab eadem parte est e qua est principiam motuar x exponit illam in se in medio trium locorum determinatorum, quae sunt caput, de uenter inferior. Ec thorax. unci dicit. d igitur sensus principium sat ab eadε parte in ipsa animalibus, a qua quidem si principirum et ultra ipsius motus,determinatum est prius in alns. sin libro de senectute Ec iuuentur Cexponit aute illam, ut in illo libro exposuit, Sc diest. Ipsa uero: est trium determinatorum locorum qui medius inter caput re inseriorem uel rem inuo ad otida autem attinet, animaduerte v est caput, ubi estos, de ea uenter inferior. s. ur lico infra,&uenter medius ab umblico ad collum.Vult igitur'cor, α pars haec, quae eadem est mincipium motus re sensus, sit in medio vetitia mede: qui dicitur thorax: Schoe probatum es illo libro. Est ergo suppositio, in eadem pars que media est pars: est principium motus 5c sensus in animalius.
Principium igitur mouendi: in se qua sanguinem babent. partem eam quae eiscum cor est, est . nain qxaecunque fan. guinem habent: babent er cor, a quo motus sensi pupris Gp sorigo atque instimni pendet. Notus igitu rerili somnino refrigerationis principium: in o dae pus paret,etaoca tum est. min G iis natura tam paritis eas quae tisatio desinatesura, quam quae refrigerio quod ab humore peti Lalit: ad calorem partis huius servandum tutandumque conistimasse aiecturi sed de refrigeratione: infra,suoduemus no
179쪽
omnia enim babentia anguinem.ωrbanni, er principia moatur crsensus principatis hine est. Motus igitur cr spiritus principium cst omnino refrigerationis, manifestum s est hic.
Et respiration .erbi ido refrigerationem,ad salute eius sest in bre particuti eularis,natura tribuit. Diemur autem de ipsa,ρο lea secundumst Ex hac suppo ibiis inseri in speciali dua, suppositiones magis explieiti batum prima est, in in habentibus ' sanguinem .haee pars media quae est principium sensus de . motu ,est eos, uel id quod ei eitea cor, ut insis uitalis uel, sensitiuus,quii ei rea eor, α hoe dicit. Habentibus igit sanguinem, hoc principium motus δί tensus est pars, quae est circa eor. s. us uitalis, de sensitiuus . mo uero ad urelia attinet,animaduerte in spus qui est ei rea eor est quasi prinei pium proxima sensus Ad motus. Cor uero est quasi remotum principium, inquantum mediate hoe spiritu est principium motus 5 sensus. Hoc probat Aristo. ut inductionis q. d quia discurrendo per omnia habentia sanguinem inuenitur in illis eo t. de qubd cor sit principium sensus 5e motux mediante illo spiritu, unde dicit. Omnia eni habentia sanguinem 3c eor habent. 6c prineipium motus de sensus principalis hine est. Et per principium spiritum intelligit quasi idem esse sensus& mot' principium patet
dici tendo per omnia habentia sanguinem in quib'reperitur Ad eor, Ac principium motus sensus esse a corde,io repetit e Gelusione illa inserens in hae inductiGe,& dicit. Igitur principium motus Ad spiritus 3c omnino refrigera tionis,manifestum est in sit hie. s. in corde. Et manifestum est etiamo natura tribuat respirationem natura tribuat rei spirationem habentibus pulmonem, quae fit trahu &expulsione aeris, non habentibus vo pulmonem sit humid retracto Sc expulso, ut in piscibus patet, totum hoe fit ad salutem ,α conseruationem eius ealoris, qui est in hae par. ticula, ut probatum est in libro de iuuentute Ad sene ute, α in libro de respiratione propterea subdat. Dieetiar de ipi sare spiratione refrigeratione postea fim se. s. seorsum in libro de iuuentute,& in Iibto de respiratione.
In ijs uero quae earenis aulae,er inlectis, cr ijs quae spira ren solemfuiatris motricis regia in eo est quod uiseeordis subrogatur, arietis parte, spirisus qui in insitus attolli uis cibus ersissidere cernitur, quod: ficili deprehendi potestinis pennibus, Palliasunt urbe.apes, muste, G mera gema ris eiusdem.
Non bibentibus uero sanguinε erevioris er nonfusicipien tibus stiritum, in proportionesi plantatus enim piritus in usi π rendens videtur, palam autem boe, in qs quίsunt total pura ut herapibus, er muscis, rq s huiusmodi sunt.
Secunda suppositio quam in speciali in ist,est in in n5. hntibus sanguinem, Sc non suscipientibus lauitum perrespirationem principium motus re sensus est in proportionalieolds, Schoc inquit, non habentibus uero sanguinE. qui sunt entoma Se non suscipientia spiritum. hoe est ae- rem per tes pirationem, principium sensus Ad motus est in , proportionali cordi, hoc probat, qm spiritus plantatus inflans Ecte fidens uidetur. Cesse principium motus 5 sen sus, qui spirisus plantatus est in proportionali cordi, quod probat inductione,& dicit .Palam antem hoc, in his quae sunt totala quae etiam toti pennia die untur,puta uespis, Mapibus, i c muscis,& quaec si huiusmodi iant. Quoue to ad sha attinet,aiaduerte . toti pennia, quaeq; totala dicuntur, graece ἐλο- ,holoptera, dicta quidem holopteraWalas non scissas h nt,sed tot ipennia, ut vespae muscae, anes, Eccsterae oa, qusq; in ista die situr. c d uero ut plantatus spiritus declaremus, hae e ita P aiatia, cu sanguinea n G sint, nee em habent,nee spiritum,qui est sanguinis tenuissima pars, habent uero cordi emulum, & sanguini quoddam etiam emulum, euius emuli sangiunis te
nuissima pars aer esiplantatus ab Aristo. ubin, appellati huius principium est illud, quod est emulum eordis, qua est principium eiu quod est emulum sanguini ui' emuli sanguinis tenuissma pars spiritus csi plantatus est, qui
etiam emulum spiritus dicitur. Ad tE ergo, neut uetus spiritus in sanguineis est a uero corde, ita emulum spiritus, qui dicitur aer esi plantatus,est ab emulo eordis. Et quoniam spiritus iste complantatus, qui est emulum ueri .iritus,est principiti motus Ac sensus in talibus e momis de est a cordis emulo,& in eordis emulo, iure etiam in entomis prin. eipium sensius Sc motus est in proportionali cordis. Quoniam autem ammata nec movere, quicquam nec agmsine intensione utrium possint,intenduntur autem vires raten
tione iritus. D quidem quae pirat extrinsecus accersiti, ire uero quae nostisatu insiti, bine profecto eoenis vites en ipsa quotiesse mouent, attrituspiritus adseptum transuersum os
fendeviis bombos issos aedant. moniam aurem mouere quidem ali prideat facere e r
sere non iam ibila, uigorem autem facit sti, ius detentio, re
'irantibus ridem φιe d foris,non respirantibus vero que eo piata Mitio er bombare alata uidenturm mouetur, altritionemritus o fendentis adsubcinctorium totalorum.
Obiter, ut mihi uidet, Aristo. uult soIuete ex dictis problema do ad toti Enia ut apes eum uolant ,hombant. Resbondet hoe esse,qni Oux qui est aer innatus offendit ad succinctorium, quod dici ρ septum it Mersium, ubi est in brana tenuis,& ibi fragitu , o evius fractione hominausatur. Pro solutione igitur, sumit duo quasi antecedens, Se infert solutionem problematis, re loquitur susipensiue
iam ibi si deo Ad bombareb unde inquit. Qin asit moue
re quidem aliquid, iue lapidem, siue quatus rem. aut sacere aliquid sine robore non est possibile, quod non probat,qin manifestum est,nam robustiora tacilius mouent, hoc est primum. Deinde dat secundum,& dieit Vistore alit sacit spus detentio,non in eo de mo Oibus, ted respirantibus quidem detentio quς est Mus arcessiti atq; aduoc ii ad in
ita ex deforis . facit robur, non respirantibus aut,detentio,
quae est esi plantata. Quo vo ad oba attinet,debes laire,qubd spus uet 'fit sortior.eu aer in t 'trahi ε,α ille iis detinetur, ad istius enim cosortationem facta est inspiratio. ictuidem', eu alia fortiter aliud agutaetinere spum qin deic
tione aeris no multa, spiritus retus colaria ε, eu lo eεt mul
ta,ueius Osis suffocare L Sini in G,esi vespa moue detinet spum coplatatu movet in illu ab subcinctorsu. ut subcin e ortu dilatet de esistringat mehrana, ut ab aere externo restigeteε. quς refrigerata,restiget et peordia. Ex his duobus eccludit, re terminat su*εsione. .u dicit. Ideo Sc bG-bate alata uid Etur cum mouent attritu ne spus, hoc est aetis innati offendetis in eoru motu ad totalotu sobcinctorium. Quo uero ad rem attinet,Themistius dicit de b5- aliter, dicit enim . insecta ea quae dic situr pῆ nata quotiens se mouent, quoddam murmur sdunt, quod aura illa iis in elusa intus manente son Meia; aecidit, hanc enim quotiens atterunt ad menbrana, quae septo transuetis subdita cinctum eorporis determinat, bombos illos uolando elidunt, uam sonus agitatu interioris spus, no aia, nec spiralibus ullis uisceribus redditur. Addit in esse quaedam insecta, qus attritu exterioris aeris sonent, sed ea tm quς scissura sub piscincto e Grinent,ut sunt sorte cicads. Ain sis dixetu in apes et uelas de id gen' laci ut sonsi o alas uolando, et ude ais sti subtiles, ualdeq; uelociter agitat s in aere sonat, quod apparet in musca,cu P ala tene . Mouεdo. n.
aliam alam sonabi quando uero illam non mouebit. non sonabit. Apes uero niagns,ut dicunt, sonum faciunt non
uolatu ed motu pellicuis subcinctorii agitat s sortii et in
Μοuetur curem omniasens podam e familiari se peregrino in primoR: Dis,facto.
180쪽
nouetur aute omne,al osensu facto vel proprio, vel alieno in primosinsorio.
Secunda suppositio principalis, omne quod mouetur, mouetur aliquo sensu saeto proprio uel alieno, hoe est oequod mouetur, mouetur quia sentit aliquid aut quod est proprium sensibile aut per acetis, qσ dξ sensibile alienu, extraneum, hoe facto in primo sensorio, qcrest sen- sortii e Gis sensus, hoe norbat, qm satis probauit.
d somnus eν uigilia partis huius affictiones sin quo in loco: cr qua primum particula contingere soleant, arratam est.
Si uero sρmnus π uigilia polo partis butur, in quo quidem Ioco, cr in qua particula prima fit somnus er uigilia, ma
Tertia lappositio si somnus tu uigilia sunt assectiones primi sensorii, somnus Ac uigilia sunt primi sensoth ut materi & subiecti unde dicit. Si uero est somnus Ze uigilia pastio partis huiras. s. primi sensor η, manifestu est,in quo adem loco ut in subiecto, cte in qua quidem particula prima ut in materia fit somnus 5e uigilia, qua huius primi sensoth sunt, ut materiae subiecti. Et Pph sciba iunio tesdixerunt Aristo. agere de ea materiali somni Sc uigiliae, non attendentes.Aristo. supponit haee, ut ex his Melaret effectivam eam,ut dicemus.
sunt etiam qui dormientes murgunt, Cr pleras Qui qualia cum uigilant solent, quod tamen sine uisione aliqua aut βηαμ eontingere non potest, tram somnium: quodammodoscii sum est. Sed de somnio,inferius disseretur. Cur autem experrecti inis somnia meminerint, quae uero pos nu quasi uigilantes ges.serint, non meminerint expli tum in pristematis est. Nouentur autem quinta dum dormiunt, er faciunt mulsaque uigilantium sunt, non tamen absip plantasmate er aliquo sensu somnium enim, est quodammodo 'sementum Dicenda
est autem postea dein, cur vero Lmnia meminerunt experis pefacti, uigium uero alia non meminerunt,in problematicis di
Sed contra secundam suppositionem remouet unsi dubitam, dubium ueto est hoe,qm nonnulli dormientes mouentur, de in non sentitant,cum dormiant, ergo salsum est. οε quod moueε. mouet aliquo sensu pin sacto estea primum sensorium. Rndet in licet isti moueantur non facto sensu exteriori, uenε sacsto sensu iteriori qm facto phatasmate de sensu illius phantasmatis in sensu esii, unde diis est. mouentur aut udam dum dormiunt, de fac ut multa, quae uigilantium sunt,qin se armis muniunt, α equitant, Se id tenus non in abscv phantasmate Sc sensu eoi causa aut est,qm somnium,est quod amodo sensamentu quod dam est,ut posterius dicemus. ne se exeunt,qm q6 fieri solet. eur dormientes eum somniant. somniorum aliqsi meminerunt expergefacti, eorum uero operum,quae uigilium egerunt, non meminerunt, non enim reeordatur se loquutos esse,se armis munitos suisse,& id genus, quae uigilum sunt. exeunt ergo se re inquit eur so somnia meminetunt experges acti, uigilum so acta quae ipsi egerunt, cum dormirent, non meminersit,in problematicis q5nih dictum est, lis sunt suppositiones . Verum animaduersione dignum alios aliter dicere, non enim,.suppositiones uectit Aristo .asserui, sed Themistius uelle vr m Aristote. probauerit in sanguineis somni re uigiliae effectivum pri-eipium esse cor uel uitalem spum, qui est citea e . In exatuibus ueto, esse proportionale cordi uel proportionale
spiritui, qui est circa proportionale eordi, M syllogismus Aristo. m Themistium est iste id principium effectio si somniae uigiliae est quod sensus 5c mot' principium est, in sanguineis em,& spsi in maguibus proportionalia, princ um sensus de motVunt,ergo in s guineis cor,de spiritus in exanguibda proportionalia sunt somni deuigiliae
factivum ptincipium. Iuniores aut uoluerunt in Aristote. probauerit cor esse materiale Ac subiectivum principium, qui est materiale M subiecti uia principiti sensus de motus. Qui expGnes aptari psit uerbis, non in facile, ut intelligε-ti patet. Possunt etiam pGnes hs concordari, qm eoibitariam accipi psit, uno mct, ut est mebrum uiues ex sanguine
5c spiritibus aggregatu, δἰ hoc pacto est principiti factia uu Se somni δc uigiliae mediantibus initi tibus, Ad sanguine, Ac se intelligit Themistius. Alio m G psit esis derari, ut
me bru absolute, non consideratis spiritici' de sanguine, et sie est subiectum te materia somni . tu hoc pacto potu tintelligere iuniores. Nos so facilius uerba Aristo. cons derantes,in sup nes illa dissecauimus, nec ab tone, qua neque eam materiale, nem eam factiva explicasse eum eet-nsmus. Signu est qm statim in proximo textu dicit sseques aut est ea,quae dicta, latit,aggredi quib' factis, Munde principium passionis fit, uigilandi 5c dormiendi m 5 per hie 10ba innuit se nune uelle dicere de saeuua ea, post qua hie supposta sunt, Sc ita uidia supp5nes fecisse, quod mihi consonum est,qm de factiva Ec materiali causa dicet post hae e. Siquis in assieeteε expositione Theminste, posset dicere,ut ipse dicit, in post haec cam agetem, &materialem facilius de distinctius qua antea ondet, haec
Proximum ab νs que diximus est, ut quibus factis, erum de eiectionis huius origo somni inquam er vigilia proueniat.
Copeques aut est ad ea que dictis thurraei, quibus factiser unde principi u pisonis fit, π uigilandi π dormiendi.
Cui posuit suppsi nes,nue exequitur,& prio resumit rutlas intentione. α dicit.CGliquis aut est ad ea. quae Nune supposita fid dicta sunt,aggredi quibus. s. causis materialiab',un t aqua e ca factiva prine imu passionis fit, 3d uigiladi, A dormaedi. Quo uero ad uerba attinet, Themist petillud rubii 3 quibus exponit qua motione,nos io, diximus, qui in s. materialib'causs. Est aut materialis ea, ua. por,u eleuat hi cibo actione eordis Sc spirituit, dei de in loes inlitiore defluit in spissatus,&cor instigidans, Ad mea tysenstiuos,ubus sensibilia externa deseruite ad cor, obturens est. Hic enim uapor materialis ea di a Themistio superiori capite. Vtru hie vapor sit materialis ea somni, postea dicem pricipiti fo effectivii est spus,originale asit cor ista nam scut sol sua luce eleuat uapotes ab humidis, si e cor suo spu calido eleuat uapores a cibo. Ergo propo nil dicere de uapore de spu et calore, de uapore ude, ut materiali ea,de cordes o Se spii, ut factiva ea. Ampli' diseit de usi pticipia passionis sit. Ad exponit, quid o passione intelligit,& leste & lpro . i. hoc pacto, passonis. .ui giridi Se dormi edi, hoc pacto Thenitantelligit.
Sane cum animal ubi sensium habet tam primum ali Cr creascere oporteat.
Patim stas est,quod quoniam mcessarium ess animali,eum sensum babet, tune primo nutrimentum suscipue, CT augu
Proposita intῆtiGe,nue exeqε, sc primo resumit quiesique de nutrimeto dicta si in libello de nutrimeto. k hoe nct ab r sine qm est ea materialis somni et uigilis sit uapor
eleuatus a cibo is intelligamus summatim cibu, ac nutriri ε tu qd sint.nsi potetimus intelli grae quo uapor cibalis est ea somni,et quo uigilis. Resumit ergon ordine,oia necessaria,qus de nutrimeto dictam qui ad vi postsi ua let. Prtinii igiε qa sumit est v 9 primu aiat sensum habet, tu e ptio nutrimetu de augmetu h3. Ex hoe uult hie,qnaial ieipit dormire de uult tue aiat incine dormire, cu mittimetu icipit sumere,isie. n.incipit uapor ab illo cibo eleuat aue at icipit nutri tu sumere, eu ptio accipit inu, ergo tue Icipit alvi dotimi, cu pruna ain accipit. M occul