장음표시 사용
221쪽
Sacro redintegrato (a , jam diu viget Beneficiorum (b j pulchra concertatio ( c), Eam nulla umquam calamitas ( ) direm
ut ipsus conatum , atque industriam populus suo favore ,& auxilio .comprobans commendaret . Ipse Plautus se, ait,aactoritatem pinea AfugeriI . Poenu L Aet. I. sc. i. v. xix.( a Aictissimum rebus vi stim pacatis inter Cath licos cum Romanos , tum Polonos initum foedus . quod ut diu consiliat integrum vera religio sospitet, atque perennis tueatur concordia , res ut parvae crescant, neque maximae dilabantur. Redintegrare apud Iurisconsultos idem significat .atque aliquid instaurare, restituere, renovare . qua quidem significatione exclamat apud Terentium Pamphilus et Uah I perii i hoe malum integrascit. Andr. Ae . IV. sc. D. v. v. unde ad integrum redit quidquid repetitur , di actio redintegratur , quae extincta fuerat. Leg. U. Die. ad S. C. Trebeti it Bacchii ita loquitur penes Terentium cum Antiphila , Clinia , Syroque o Eic beneficio utrique ab utriseque vero deviucimini . Heautone. Aet. II. lc. Iv. v. xlv. Gallicae conferendae inter sese Michaelis Marollii, & Joannis Antonii Baysii .versiones . t e Concertationem comparatam . Terent. Adelph.Act II. Q. II. U. Iv. t d Thais vocatur a Parmenone Phaedriam alloquente sudi calamitas . Terent. Eunuch. Act. I. Q. l. v. xxxiv.
x nunguam i sunt .Bacchidis verba ulla incidere possit
calamitas . .Heautont Act, II. Q. iv. v. xv. Nodum intervenit viti m ealamitas . Prolog. Hecyr. v. ii. Vid. mbers. h. NucI. Terent. Nind. Phraseolog. Terent.
(e lita lego dicentem Plautinum Susiam e Sed Fraetium id laudem diremit nox interventu suo. Amphiti . Act. I. Q.
222쪽
Quam inspiciundam nunc fabulam vobis
Ei Hecyrae p) nomen indidit (ῖ) Terentius:
Modo rem totam jectatores GPtImI,
i a 3 mora es basi Romen fabata , ut inquit Terentius. Pro v. mor. v. i. L mira p it nome t se vertit Ber- gallia 3 di questa commedia . Scilicet Socrus ab . ex qua desumptum nomen aduolante Casa ubono mi. ga ueram quia per soceros iuxta Donatum Praef. mor. pleraque aguntur . vid. Giacomeli. Prolog. Phorm. v. Lxxxvlai.( δ 3 vid. Giacumeli. Prolog. Phorm. v. Lx MX. Iudentvs s inquit Plautus personam referens Ergafili uomen im didit scorto mihi. captiv. Act. I. sc. i. v. i. aer je negaeas ( en Gallicam Coileii versionem 3 me Hanent Aea D-treg , qui esuviennent admirablement a ma professon de parasite . Magnifico certh verborum apparatu usus est Gallus interpres , vernacula ut diceret lingua quod Italus dixissetia glaueaeta mi chlama Iam to . Quod quidem ostenditolinam loquendi rationem , qua Terentiano, Plautinoque m re usus est Giacomelirus , aliquando facilius Italicae aptari linguae , quam Gallicae , mela usque prae caeteris versiones Italicas Latinis scriptoribus conformari . Ast velint nolint qui novitatis ardore fortasse ducit multum quum Gallis tribuant commendare legendo malunt quae sunt pre eorum industriam illustrata , quam Italica inventa admirari discendo , in ipsis tamen Costeii verbis conquiescant oportet a serentis priores illos Plauti versus ideo di se male conversos parae qu' iti ne contiennent ( ut ingenue fatetur qu un jeu de mois se dependant de Ia langue Latine , qu il feroittout-a Hi absurd tradast en Pran ais Hinc constat verbosas eiusmodi formulas a Gallice perscribentibus . oc cuncta exprimere conantibus devitari non possie , veluti Te-
223쪽
s Vt est aperient (a), huc qui procedunt (b)foras:
Aures praebete, quaeso, cum silentio (c).
rentianas quasdam Adelphorum phrases a Santalbino , &Daceria in Gallorum idioma conversias inter se comparans observavit Clericus. Art. critic. P. II. fet i. c. N. t a 3 Rem patefacient , declarabunt , ostendent. Nemcessario se aperiant dixit Terentius . Aiar. M. IV. A. a. U. vni. Angliea confierri debet webbii versio , de qua w odrus . Astieu. Oxoniens T. II. P. cco .
t b Syre t Micionis sunt verba processissi hodie pulchre . Terent. Adelph. Aei. v. sc. ix. v. XXII.(c Vid. Giaeomeli. Prolog. Phorm. v. xc. Dixerat Terentius et Arrige aures , Pamphile . Andri Aci. U. . sc. v. v. xxxi. Praebere, inquit Cicero, aures conviciis . orat.ant. ir. in exit. n. viii. Favete , ita Muretus , ct vigilate animis, virilate auribus , dormite linguis . Prolog. Phorm. v. xxxvii. Hane dictionis formulam omnes fere adhibent comoediarum , & tragoediarum scriptores in proligis, ut extorqueant silentium tantopere necessarium ab spectatoribus,
224쪽
T li Go vero, amicissime Mariotti, tardius quam volebam humanissimis liticris tuis respou-α -- deo. Molestum certe puto fuisse tibi silentium meum, at maxime velim ne me arbitreris immemorem tui . quem diligo plurimum . Ad ii I. Id. aprilis libellum accepi tuum , avide legi , Ac gratias ago tibi quam possum maximas . Vidi enim , neque
invita minerva vidi, quanto ingenii a mine, quanta solertia id omne exposueris , quod ad Savorgnianium tuum pertinere censueras . Tantumne ab re mea .est otii mihi , aliena ut curem , eaque nihil , quae ad te attinent' Rescribe, inquies . Fui tardiusculus, neque dissiteor . Distuleram vero ad te litteras dare expectans , si fas esset . tranquillum otium . quo ita frui liceret , ut tantillum temporis detractum vellem 'cum publicis , tum privatis, quibus, ut bene nosti, Premor occupationibus . Venit illud quidem tandem aliquando , quum omnes scilicet otiosi a rebus publicis rus cogitant, ut quam sibi negotioriim cura hilaritatem eripuit , eam recuperent rerum tu, cundissimarum aspectit . Dum vero voluptatibus alii assiciuntur agrestibus. & venationibus indulgent, eth, reis . conviviis , non aliis ipsemet oblectamentis v bana inter moenia conclusus relaxare animum valeo, quam si cum absentibus per litteras amice loquar , quippe qui rure careo , neque ex venationibus, choreis . forsitan & conviviis magnam haurio voluptatem . Vtinam ita me fortunet Deus , ut sim in tenui
225쪽
re beatust Gaudeo tamen aliquantisper , & vehementer laetor quod ejusmodi intervenerit morosa dilatio . In caussa namque fuit alterum ut Hecyrae Terentianae prologum a Giacomellio perscriptum , meisque ornatum adnotatiunculis evulgaturus nunc maxime prae manibus habens consecrarem tibi potissimum . quem domi , forisque in honore habitum non ego si tum , sed & patria tua . ubi nobiliores scientias publice profiteris , bonique omnes plurimi faciunt. At quotusquisque tale sulcepit studium evulgandi Gisco- mellianos prologos animadversionibus illustratos 3 Ego certe suscepi volens lubensque , subcisivis ut horis
diversimode recrearer , atque aliquam inde advenientem exturbarem ex animo aegritudinem, eamque relderem saltem ex mala meliusculam . Meam nihilo secius operam , quantulacumque sit , si veterum , aerecentiorum amas elegantias , in perenne accipias velim amicitiae argumentum . ac si quidquid per me adjectum legeris neque inutile . neque ingrotum fuisse tibi intellexero , alacrius deinceps ad alia Urgam et secus vero , ne quid mentiar . proprii fiam erroris censor ingenuus. Neque is ego sum , qui forsitan depravatus assentatorum blanditiis si quid male cesserim non redargui monitis amicorum , sed defendi velim oblivione , & silentio : Vanitatis certe puderet ludicrae . assentatoria si in laude tantillum gi riae quaererem, non ignarus permulta esse , quae nescire me fateor . & discerem lubens. Idipsum maxime dicito , ut ad res nostras propius accedam , de rebus e naturali quoque philosophia depromptis , quum in iis pertractandis facile persaepe sit complusculos errores con rahere . Ceterum doctiores amicos dum plurimi facio odi profanum vulgus . & arceo ,
226쪽
planh eonscius quod variantibus philosophorum inquisitionibus sententiae quoque variantur, deque naturalibus maxime rebus nemo , ut scis . aliquando iudicat considentius , quam qui eas ignorat . Antiquius nihil habent nonnulli , quos delicatulos vocares, quam dictitare frequenter facile esse inventis addere, novis autem . & luculentis facillimum ; perinde ac si aliena dum animo reputas , cogitationibusque Pr priis amplificas , ab omni meditatione , industria , labore vacuus inveniaris . Me horum miseret , qui vel primis, ut inquiunt , labiis nondum degustarunt
philosophiam . vel pallio tenus philosophi quum sint
tremulos certe, quod solent indocti . crispante' nata cachinnos ingeminant . Legistin pauculas annis superioribus evulgatas 3 Renunciatum est mihi ( quod non aegerrime ferendum fuit multo fuisse plures pro ea, qua pollent , humanitate sapientes viros , qui laudaverint , quam qui reprehenderint . quod quidem perscribenti mihi animum addidit . etsi memor sum quod utramque partem saepe fama mentitur . & tam de honis mala, quam de malis bona incerto rumore concelebrat . Utut se res habeat viget adhuc alias parandi cupiditas . easque mittendi ad exteros. Bernenses cumprimis , & Mons lienses , utpotequi jamdiu fuerim in eorum academias honorifice adlechis . Prima namque omnium ea mihi indicta lex, non otia. i , cessare nunquam . Perlatum est ad me, nec iniquo animo tuli , Bare cinium Mantuam divertisse .
ut ibidem prosperis elatus rebus ( quod felix , faustumque sit 3 naturalem profiteretur philosophiam. Qui
honos cum eius auget commoda, tum nemo non videt quantopere ejus erigat animum, atque sustentet. Scire aveo quid ille agat tuae, meaeque deliciae, im-
227쪽
mo deliciae amicorum omnium, de quo permagnam jam pridem scientiae opinionem imbiberam . Si forte rusticationis gratia his mensibus in patriam remigraverit , eum salvere jubeto meis verbis .. Quod scribam aliud nihil occurrit . Tu quoque valeto , mi Mariotti patrium decus tuere , ut facis . Mane
paullulum . Scripta iam , sed nondum obsignata epistola , quam , fateor , non multa litura coercuit , in aedes introrumpit meas Vitonius , qui non ignarus me ad te scripsisse illam, a me postulat ut te ipium , sicuti facio , peramanter jubeam suo nomino salvere plurimum . Scribet ipse quidem ad te quum ei vacuum fuerit . Nonnihil hodie mecum festinanter , ut solet. de medicis rebus cursim raptimque loquutus est de botanicis vero, ac caeteris , quibus impensius incumbit , naturalis philosophiae partibus, obtemporis angustiam ne hilum quidem . Quidquid a me velis , quod tuis inservire commodis pollit , non amice solum scribito , sed dictatorie imperato. Quae
etenim te velle plurimum arbitror, ea me potissimum decet expetere. Apage, inquies, has verborum ostentatiunculas , ac putidiusculas urbanita des , alieno tamen si e calamo fluxerint . Ego certe a fraudolentis semper abhorrui simulationibus, tuosque amo labores,& studia , multoque magis verecundiam tuam, quippe qui vitam ita laudabiliter agis , quasi laudem vehementer exoptes, sed ita laudem excipis, quasi nihil unquam de ea cosita veris . valeto iterum , ct
228쪽
PROLOGUS II, HECYRAEDICTUS QUUM FABULA DARETVR POPVLO .
intelligo, Mores tueri qui sacile possunt
Rintai Praestitum videmus per et remellium nostrum quod fecisse iam novimus singulari artificio Terentium , qui binos quum Hecyrae prologos praemisisset , alterum prompriis confictum periculis genio populi . defensioni propriae alterum destinavit . in quo loquitur L. Ambivius histrio magnae tum temporis , ut videtur , apud populum existimationis e Postquam enim incipiens prologum declaravit quod mora eli huic nomen fabulae , novum denuo instituit prologum dicens et Orator ad vos venio ornatu prologi. Prolog. Hecyr. v. i. IX. Primus autem a Giaco mellici in recitandis insumitur gloriosis optimi principis laudibus, alterdictus quum fabula daretur populo in enarrandis, compeiacendisque versatur malevolorum hominum quaerimoniis . quorum pervicaci animo factum falsae ut caussae ad eorum, qui Hecyram acturi essent, discordiam confingerentur .s 3 3 Festinationem indicat . Sanh Terentius move v ro t per Chremetem loquitur 3 ocius te nutrix, & Sophr na subdit moveo, cui Chremes ipse respondet video , sedaeibu promoves . Eunuch. Act. v. sc. I. v. liL
229쪽
Virum gravem, malevoli sc) quae dicant, ea Merito ut ne dicant i est quatenus tamen
t 3 3 Vid. Glacomeli. Ve c. in Andr. v. x. t e Nil mirum quum malevolos invenerit ve3 ipse
Terentius , atque io maligna eorum coercenda importa no- te insumpserit fabularum prologos, maximeque ut respon- rvderet malevoli veteris poetae , Luscii nimirum Lavinii, maledictis Prolog. Andr. v. vi. & invidos ut compesteret rum mores , quos disulerunt , uti ait, malevoli , ac praesertim malevotus vel f poeta . Prolog. Heautont. v. - XXII. Sed summam advellariorum astutiam ( jure ne, an injuria dixerint j latagebat in Adelphis etiam, Phormione , oc Hecyra reprehendere . Gliscebant autem Romae etiam adverius d Latinos academicos superbientiumadversariorum contumeliae , erumpebatque rumor eos nullam daturos amplius Latinam fabulam. Contumelias eiusmodi partim Terentii exemplo retundere , partim insectari conatus est in altero Hecyrae prologo Giacomellius, planh cons eius falium, ita nugatorium esse exortas inter academicos fuisse discordias , voluptatem dum quaesitum irent , qua sellum ab studiis animum recrearent . Eum vero si scribentem quis ilegerit , per ipsum cum rem propriam, tum Terentianam impensius mirabitur enucleatam . maximeque si ad adnotationes quasdam in Graecam Aeschyli tragoediam No olor ile .lar e uiscriptam. ab eoque Italice redditam mentem, animumquecnum verterit. Postquam etenim dixerat Aeschylus volar iae' ἐ- oue voti e sue mimae e D. Doechni. . tu dii Prometheum repraesentans, MA Toυι ipso e mis o.
230쪽
Hoc deceat contemnere (a : praesertim si qui viri, Bene quos de se sentire quisque vult probus,
Quae immurmurant malevoli, ea orta non putent
De nihilo (b). Eo fit, multo temporius (c quod huc
voιμι v. -Lrali. atque id consonat eum Luciani verbis dυτω πλουτεp γινσIT . GaII. c. xxx. Hanc autem malevolentiae ipeciem , cuius nomine voluptatem ex alterius malo conceptam intelligit Tullius risulan. quaest. L. m. c. IX. vocavit d χχιρεκακιas Aristoteles Rhetorie. LII. c. xxIv. atque ad verius invidam hominum malevolen
xxv. Quare Terentias ipsc Priviam induceus cum Phaedria , Doriaque loquelitem uisnam , exclamat , Fc flent mihi qui male volant Eunuch. Act. IV. sc. ni. v. EDI. he Sostratam cum Chremete fabulantem describens istae, iratus imprecatur , inimicis stet . Heautont. Act. v. Q. ail. v. xu. Sed jam dixerat Plautus Or Vtinam i loquitur Demaenetus cum Argyrippo o male qui mihi volunt rideant. Asinar. Ae . v. se. i. v. xnt. Haec autem in Graecis , Latinasque e micis persaepe leguntur ist a O Dave . dicit Simo .san' contemare abs te pTerent. Andr. Ae . DL Q. II. v. EM.s , 3 Bacchis Lachetem alloquitur dicens e Non his Auihilo es . Terent. Hecyr. Act. v. sc. i. E. I. vid. Bocueris GHet. Paisania. Ada . si Tereat.