Michaelis Angeli Giacomelli Prologi in Terentium ab Antonio Matanio illustrati

발행: 1777년

분량: 241페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

CLXX. P

mentarium accepi libenter , ac permulta in eo vidi libentius , quae alienos nondum oculos pervaserunt. Exemptan esto prae reliquis vetus inscriptio marmorea , ii, qua patroni quidam , decurionetque memorantur vetustissimi cuiusdam Romanorum collegii, quaeque penes Wittium , Burmannium, Graeviumque diu quum latuisset , fidelibus ab amico tuo subjecta litteratorum oculis sententiam comprobat mirifice tuam , M. Agrippam nimirum non iam constctum Uesenti, neque vapsonii , uti vulgo iactatum est , sed verum , ac germanum Vipsanii nomen o tinuisse . Obsecro te ne susceptum deseras scriptores alios vetustate percelebres eadem methodo , atque eruditione eadem collustrandi consilium , neu i m. 'fecta relinquas quae dudum incipere minime renutili . Nolim tamen temere factum putes si tibi , qui primos in litterario agmine ordines ducis , gregarius ego miles auctor sim ut ad haec maxime pertractanda te conferas, quippequi talibus dc ipse allieior studiis, quae tui celebritatem nominis ad usque nostros Italos detulerunt . Reliquum est me ut dilia gas , tanto licet terrarum spatio dissitum . Amicos saluta meis verbis . Phel sumium ut valde ames te r go . Da operam us valeas ad usque Nestoreos annos.

212쪽

PROLOGUS I, HECYRAE

DICTUS QvVM FABULA DARETUR POPVLO .

R N t ullum profecto me vidisse cenis

inmoram Illustriorem umquam, aut sod

libus(bi meis, Mihique quem illuxisse (c) dixerim diem Venustiorem (dj quemquam, aut jucundum magis,

Quam

a 3 Hanc certe seribendi formulam ex Plauto addidieit Giacomellius . Etenim neque ego ( sunt Tranii verba vidisse me unquam quemquam, quam te . censeo . Mosteli.

t , i Sodales dicuntur qui eidem collagio adsitri quum fuerint . fraterno veluti foedere inter sese sunt vicissim rerum , iudiciorumque participes . Si frater Micioni dicebat Aeschinus ) aut sodalia esset , qai magis morem gereret Terent. Adelph. Act. lv. se. v. v. Lxxiv. vid. Aadrich. Animadv. O tarte r. ia AdeIph. e Num te norum (sic Iovem dicentem indueit Plautatus quae me mansiIi . mitto ut cedas die . ut mortalibus imociscas i pro ictucebas luce clara, ct candida . Amphitri

213쪽

Quam nunc ; fuisse nec nobis umquam

arbitror

Melius, vel ipsa scena luculentius (a 3. qua tibi renidet i, Princeps inclyte(b) ,

Praesentia, huc cum nostri honcris gratia Venire non gravatus es, & scenicum

Te spectatore hunc Ludum sc) decorari tibi placuit . Mihi vero prosecto nunc id est ,

Prae U. h. iv. v. viiI. Contra vero dicitur aliquid iuvenustam esse. A r. Ae . i. se. v. v. xi.( a J Elegans magis , ac splendidum , iure nimirum resertum . Sic Terentius meretricem Bacchidem reprae- se itat , cuius consortium Clinia fidelis adolescens optaverat , patris Menedemi ut fugiendo declinaret morositatem, deque ipsa pronunciatum a Syro servo legimus quod mulier esset commoda , di faceta , cui per senem Chremetem responsum quum esset Dup idem ossa aest mihi ' . subiungit Syrus , 3di quidem hercle forma Iuculenta , cui Chremes sic fatis . Heautont. Ael. DI. sc. u. U. E.( b Primum Hecyrae prologum laudibus inservire voluit Giacomellius inclyti iuvenis , qui an. MDCXXxl x. Romae dum degeret academicorum Latinorum exercitationibus , comoediisque Plautinis , me Terentianis ut quum maxime , intersuisse gloria tua est . Fuit hic Friderieus Christianus Augusti iit. Poloniarum regis , de electoris Sax niae filius princeps iuventutis, cujus magnanimitate . &prorsus mirifica lenitate , quam in maximis opibus, summaque potentia haud alibi facile quisquam repererit , Ω-ctum ut academici maius nullum sibi dari albitrari fuerint lucrum , luculenti quo fierent . quam ab illius praesentia . t c vid. Giacome I. Versic. in Iseautont. v. xi .

214쪽

Prae gaudio cum verba prope vix suppe

Neque interea consultum est quid primum

eloquar (bi. Nimis velim, diu nobiscum ut hic sies (cJ ;In quem intuentes quisque nostrum cerni

Inani spe cujusmodi expectavimus Diu Patrem Tuum (d , di honorem Vub

sc. t. v. cur.

o frumis veni eloquar Terent. Prolog. Heautoni. v. iii. De hae dicendi ratione legendum quid sentiat Scaliger . De art. poetis L. VI. g. DI. quod si, expetii

eloquere . Plaut. Asinar. Act. I. sc. a. v. xii. Eloquere utrumque Robis. Cisteli. Act. I. se. t. v. Lui. Elocuta famconvivar . Menaechm. Act. I. Q. av. v. vi.

t e Terentius e Nequae te quisequam novit , Eeque fit qui sies t pro sis i Eunuch. Act. II. Q. DI. v. LXXXII. Ex Plauto et Da mihi hane vestam , ignosce , irata ne

t d Augustum ni . sapientissimum regem , qui propriam superavit famam , vicitque populorum expectationem . Eam noscebat nemo, qui non amaverit . neque vel aditabat, qui non saepius adire cupiverit , vel semel adspicie-hat . cui vidisse semel satis fuerit, nemo illius cogitabat, de experiebatur mores , qui non fuerit admiratus, ex praemdicam

215쪽

dicaverit . Hie triumphorum t ut eum Giaeomellio lo- quae . Preset. nec r. I. U. xxxiv. bonarum . di omniam artium incrementis propriam aequavit gloriam Bolestato. Ca-simiro , Sigismundo Poloniae regibus praestantissimis , quorum res praeclare gestas praeter Cillium Pistoriensemust. HI. Alleo. di Pestos. Cromerius m I. PNou. atque Guagninius Sarmat. Europ. descr. prae cacteris deseripierunt . Et quoniam Terentii comoediae omnes Italice viam numeris oratione a Forteguerrio redditae, atque aeneis personarum figuris ex pervetusto bibliothecae vati eanae lCol. accurate expressis nobilitatae eius aeuspicio prolie- runt in lueem , ita Hecyrae filii patrocinio sustentatae immortale decus, nee vulgare accessit emolumentum. servandum obiter vetustissimum Terentii Cod. habuisse Bembum , quo antiquiorem nullum se vidisse unquam Politianus fatetur . Hunc Romae Fulvius Ursinius Vaticanae legavit bibliothecae , eiusque aliquod dedit specimen Ma-hillonius. De re diluom t. p. rectav. Neque eos Codd. antiquitate creditur superare . quorum alterum Halae Saxonum penes olearium , penes Batavos alterum in Leydensi bibliotheca compertum est asservari . Eiusmodi vero Cod. quem Lucas Holi enim plurimi fecit , non modo usus est Forte errius Italicam dum iecit velfionem , Urbini postea an . MDCcxxxus. vulgatam , sed Anna quoque inceraa Tanaquillii Fabri filia in eiusdem versione Gallica concinnanda . Extat nunc in eadem bibliotheca Plui. Li. nam. MMMDC Lx via I. de Sponio iudice ann. M. antiquitatem excedit .

t e 3 Etsi ex Terentii sententia vultas quoque Fo-misam fuit fetan Heautont. Ae . U. se. r. v. xlv. ne que ab ipsius eo-emplatione decet su persedere Phorm. Ast. R. f. iv. v. xxxDI. est tamen vultus imago, & sermo animi . facileque immutatur Hecyr. Aest. iit. sc. DI. v. ix. sed in bene moratis , praestantibusque prudentia viris excellens aliquid commonstrat , atque honorificum ia

216쪽

Amabile (a ,& juventutis lumen, tuae Istuc aetatis cum ver (b) ageret: denique

In te Paternam contemplando imaginem ,

Cupidum (c) videndi illius explemus ani

Aut leniore desiderio ( e ) tangimur . ut illum aetate (s , rebus gestis (g), opibus Florentem fortunet Deus, di legionibus (H

t a Jos pro vultu accipitur a Terentio: Quando namque I emea senates profert , gravesque sententias Micionem fratrem nulli , ait , Iaedere or , arridere emnibuIAclelph. Ac . , . sc. iv. v. x. scilicet praesenteni nullum offendere . Et sand praesens quum aliquis mclestia selm nis afficitur , tunc vultus . ut ita dicam , laeditur , qui insolito saepe rubore perfunditur . Hinc os amabile idemeli ae vultus amorem concilians . t b ) Ver aetatis adolescentia est , ut inquit Cicero . De fenect. e. xix. Tunc honestarum imprimitur facilius reis rum memoria , quae tu senectutem , adnotante Quintiliano, pro equitur , ct impressa animo radi usque ad mores proficiet . Instit. orat. L. l. c. i. i c Duas animum cupidum . Terent. Heautont. Ael. II. sc. ni. v. cxxvi. d vid. Giocomeli. Ve e. is Andr. v. xl. te Te desiderium Athenarum arbitror . . . . cepisse saepe . Terent. Hecyr. Ae . I. Q. H. v. xDI. f Aetate integra . Terent. Andr. A ei. I. sc. i. v. xLv. Gallici perlegenda veis o Bonaventurae Periersit, Joan-uis Fontainii t de Ia Fontaine ) atque Isaacii Sacii . t e Re beee gesta . Terent. Adelph. Aei. U. sc. l.

v. XIII.

b ) Legiones reveniant domam . Plaut. Amphitr. Act.

217쪽

Ejuq. turmisque inumine (a 3 praeeat suo In Asiae, & fricae, Europaeque barbarum Prae donem (b3. Sic prolatis regni finibus, Internecatis , & deletis hostibus (c ) , Nostris illuc iter patefaciat sacris sa);

Reclusa litterisque ( e) ad Graeciam ( D via ,

Quas inde patrio foeda propulit solo Barbaries, coelo gloriam aequabit suam;

( a 3 Numinis vox saepe transsate sumpta est ab seriptoribus pro Dei nutu , volantate , potentia . Non haec , ut canit Uirgilius . Me numine Divum evellinat . Aeneid. L. II. v. Lxxvii. In qaemcumque Iocum divers. numine tendunt . Lucret. De re r. nat. L. IV. v. t Lxxx.( , , Tartarum, Samogetam , Mauritanum, atque eos omnes praedones , qui dum asunt ( sunt Phaedri verba rapiunt quod quiseque extasit , nudos relinquuar . Fabul. L.

( e i Sincera imitatio Plauti dicentis quod Oriones reveniant domum t Sosia eum Mercurio loquitur 3 duello extincto maxumo, atque internecatis hosthus . Amphite. Act. I. h. l. v. xxxv. Quam quidem imitationem neque ipse, si adhue viveret , factam abnueret Giaeomellius et Ingenuinamque pudoris est fateri per quos profeceris .i d i sum facem Plaut Bacehid. Act. IV. se. vl. v. dicis. varia tamen est Plautina significatio . . t e Parmeno Terentianus ita loquitur e me periis etiIam is litteris ( scilicet doctrinis . disciplinis . ingenuis artibus , quae litteris conscriptae sunt fac in palaestra, tv Anastas . Eunuch. Ast in sc. v. v. miai.Diuitiam by Cooste

218쪽

Nomenque (a) titulis augebit semper novis (bi

Triumphorum (c), bonarum,& omnium

artium

Incrementis. At tu, o Beate (dJ, qui indole Magis tua, quam gemmis inclarescere Dudum coepisti, aut auro; & ad potentiam

Paternis b) institutus(f) summam moribus,

Paternam gloriam usque retinueris, novo

Rerum & bene gestarum adjecto cumulo

ameris.

dam potiori iure vocat Giacomessius noster , utpote quae patrio solo litteras propulit , altiores egisset radices t Atque uimam Deo bene iuvante vera religio , scientiae nobilio res , utilioresque artes, quarum penes Europaeos renidet emolumentum . vel in Attica , Beotia . Phocide, Doride . Loero , Megaride florerent denuo , di adolescerens, ac frumctus esterrent dignos expectatione si a i Nomes prositetur. Terent. Prolat Eunuch. v. 'I. b i Sit novam . Terent. Phorm. Ast II. sc. i. v. xv. t c Serio triumphat. Terent. Eunuch. Aet. III. se. i. v. DI. Triumpho , si licet me latere racto a edere . Heautont. Act. IV. sc. l. v. Lix.

i Felix , potens , nobilis , dives , qui a Gr'eVis xb iste dicebatur . Ethnicorum dii appellati sunt an te ab Ainlophane . Ran. ME II. s. Hl. v. ix.( e Pater am Uuo dedisti. Terent. Adelph. Aci. IaI.

219쪽

Laudem sim tuam vero istanc sbJ Ioniles maximam,s Qui regiam non didiceris scientiam: E ditionum tuarum fastu , & copia (c).s Sed litterarum incorruptis praeconiis,l Ipsarum litterarum posteri e fide (. 3s Acceptam alent, tuebiturque aeternitas .

s Illud confidimus denique, quotquot sumus

i f) oeπquamae hominem ... instituere , aut parare Terent. Adelph. Act. I. sc. i. v. XIII. t 3 Siue inoidia invenias Iaadem . Terent. Andr.

Aest. I. h. l. v. XXXIX.

( b Pro illam hane ex dupliei voee facta simpliei .

Iam Uero omitte . Demea , tuam Urbane iracundiam . Senilia haec sunt Micionis verba apud Terentium . Adelph.AI. I . s. vir. v. xxxvi. Isthanc vocat lo lem longe maximam Gi comellius , quae incorruptis acquiritur litterarum praeconiis a viro principe . qui regiam scientiam callere debet , quam Aristoteles prae caeteris . Isocrates . Libanius. Plato , Plutarchus , Synesiui , Xenophon , aliique bene multi laudibus suns prosequiiti . .( x ) Tametsi pro ditionum a iuuenti quantitate , divitiisque copia sumatur , ad exercituum tamen hic transefertur potentiam usurpata vox t Uides enim multas copias( sie Chremes Thaidi . Pythi aeque i Adducere 3 Terent. Eunuch. Aei. IU. h. vi. v. xvia. In angustam oppido nunc meae coguntur eo de . Heautont. AEL IU. Q. i. v. xv. t Alibi pro clieutela hanc vocem adhibitam a Gi comellio adnotavianus . Pr v. Adelph. v. cxxx. Pro fidelitate tamen legimus usurpasse Terentium i tatevexi sitas mde , O taciturnitate . Ande. Ael. I. sic. i. v. vir. Pro fidum

220쪽

Romanae auctoritatis (a 3 cultores, fore ut

Quae vos inter , sacramque hanc urbem , laedere

. Sa.cia vero quando simonem indueit Chremeti , Davoque dicentem et reabeo tibi jamsidem . Andi . Ach. vi. Q. iv. v. vii. Tandem pro re promissa et wem neque fur re pressit . Adelph. Ae . nI. Q. ii. v. v HI. Sed pro re , quaere ipsa creditur , hie fidem intelligit Giacomellius . a 3 Auctoritatis vox referri potest ad suinmum imperium Clementis Ui. Christianorum P. M. quo auspice saricrum iam fuerat inter Poloniae regnum, urbemque Romam redintegratum foedus , & Latinorum academiae institutio comprobata . Hinc Latinus grex, juxta Terentianam dicendi nationem usurpatam a Giacomellio Ce c. in Heautonst. v. i. Romanae dici omnino poterat auctoritatis cultor, imperii nemph Pontificii, seu Pontificiae dignitatis . maiestatis. que , cuius prae caeteris verus cultor & ipse semper fuit constantissim Giaeomellius , ut ipse iam demonstravi illius laudes Italico sermone prosequuturus. Elig. di Mich. An

Giacomeli. p. mix. Monendum tamen auctoritatis Potius nomen , quam dignitatis , imperiique in Hecyrae prologo ab auctore nostro fuisse delectum , ut scilicet serino a veterum comicorum dictione non abhorreret . Profecto histriones auctoritatem aliquam, prologos dum conficerent, sibi, populhque tribuerant : Nam & qui exemplo praeire aliis consuevisset , quique proprio suffragio aliena probasset , auctor

ab eodem Terentio Presor. An . v. xlx. vocatus auctoritatem exercere dicebatur . Unde nugguam (haec illius ver-ha I defariam auctoritatem . Eunuch. Ae . II. se. DI. v xeunt. Ita in MS. Lipsiensi . Insuper facile , inquit , ae vegra auctoritas meae auctoritati fautrix , adistri sest. Prolog. Hecyr. v. XLvis. Quod quidem postulavit ipsemet Terentius rogans , adnotante Minellio Not. in pro . Ere r.

Disiti de brum Cooste

SEARCH

MENU NAVIGATION