장음표시 사용
191쪽
Hoc exploratum qui se habere praedicet ,
Monere ne gravetur; magnam gratiam
Nobiscum inibit ( a); multo vero maxumam
Quo dono sie dictus ὰH rs N ou , quod Thaidi mi Cas dsno
fuerit . Hinc a Terentio dicitur citharistriam quamdam servire faisse solitam Ienoni impuri mo, Phorm. Act. I. Q. ii. v. xxxii l. At nil penes hunc comicum lenonis voce frequentius e In fabula quippe Adelphorum Act. II. s. i. v. xxllus. dixerat et Leno iniqua i loquitur Aeschinus ) me nos volt loqui. Leno fum s respondit Sannio 3 fateor, pernicies communis adolescentium . Multiplex vero lenonis signi ficatio a veteribus petenda Terentii interpretibus, quos inter adnumerare liceat , uti censuit Lindenbrogius , Aruntium Celsum . Flavium Caprum , Helenium Acronem , Asperium , Adesionem . Probum , Nigidium . t e 3 Nausistrata significatur matrona pernobilis , n men habens magnificum a copiis ductum navalibus . qua-ram gloria populus Atheniensis excelluit. Proh divum . inquit Terentius , fidem S Meretrix , ct materfamilias aena in domo . Adelph. Act. IU. Q. vii. v. xxix. Tullius vero non temere dixit quodscorta inter matresfamilias versabaatur. orat. Philipp. II. n. xta. Unde Periphanes servo imperaverat apud Plautum ne fineret cum filia copulari hanc , scilicet meretricem . Epidic. Act. ii l. P. III. v. xl x. t a 3 Phrata Terentiana . Gratiam hane i Chaereae di- cie Antipho i quam viaeo velle , inibo . Eunuch. Act. MI.
( b Nemph procurandi. Sua ut comparet commoda. Terent. A r. Act. Iv. sc. L v. iv. t e J Idem ae scenicus apparatus . quem supra mem rat Giacomellius v. xim Lxiii. sive I us , unde cuncta
promuntur ad ludos publicos necessaria, qui xv γιν , sive
192쪽
Quo copiam(d sectat, etiam argentum b)ferat
Nec xo άγι- vocabatur a Graecis , de quo maxime loquitur
hocicuellius. De larv. C. m. p. Li. Hinc qui eiusmoda pra erat apparatui choragiarius appellari consueverat penes Romanos , veluti vetus ostendit Taurinensis inscriptio apud Gluterum. Theseum inscr. P. CDLxxv. n. IL
Iniquum est , inquit Plautus, eomico choragio cenari s Dio nos agere tragoediam . Prolog. Capri v. v. Lxi. Sed ch ragii nomen ad rem cumprimis histrionicam pertinere videtur et Dicenti enim apud Plauium ipsum Saturioni Parasito sed aestas ornamenta 3 respondet Toxilus servus abs chorago fumito . Pers. Ae . I. se. DI. v. Lxxxiit. Tota vero haec Plautina fabula ludierum histrionum designat congressum, cui servi , parasiti , ancillae , pueri , 'len nes intersunt . At celebrem reddidit Polum quemdam Erasmus, qui, eodem testante , ιboragis erat fabulae . Coli loquis P. cccxLiv. Choragorum autem praesidem summi choragi nomine insignitum veteres voluere ; quod Romanae demonstrane inscriptiones , quarum altera in campo legitur e uilino e
altera in S. Laurentii extra muros e Diuitiam by Cooste
193쪽
duximus duos; Contractiorem rursus ultimum dedimus: Et sane, multa ut conferam in compe
t d i supra vocem eundem adhibuit Giacomelli
i e Pro pecunia . faven adum est tamen argentum
o. Retraham argeutam . . . . . A centum eripio. Te
rent. Hemtont. Ast 1il. Q. ii. T. I. Ac . IV. sc. i. v. Lxv. v. xxxix. Argentam opus ege . Phorm. Ae . IV. se. D. v. ni. T. . inquit Plautinus leno, argentum eIusto. Pseudol. A ei. I. sc. ii. v. xxl x. si e vetus dum floreret olim Romanorum respublica magno sumptu comoediae actae , quarum aliqua argenti HS. duodecies, & aliquando HS tricies aestimabatur it ala Nec sine caussa est . Ita Terentius personam referens Parmenonis cum Gnathone vociferantis non, ait, temere est . Eunuch. Act. II. Q. N. v. Lix. pariterque Nausistratam inducit Chremeti dicentem non pol temere est quod is tam timet . Phorm. AEL U. se. viil. v. ix. Duem tuo graues Omore I hoc modo reddendum arbitror i hona Ha easiate . vid. Rheu. Bovet. Rice. Varenace. et escis . Scistichi ream. Vrameser. Vers Germa . Terent.( , 3 Quid fabulae sibi velit actus adeo notum quam quod explicari postulet, eatralemque locutionem usurpans Tereum tiua Primo, inquit, aris Placeo . Prolog. Hecyr. v. xxxi .
194쪽
Seenae servire( a) par fuit (b , cui alter Servire qui possemus, ne quid mentiar (e), Nescire me fateor ,& discerem labens(d).
Nunc meae enis i se Cicero. De fenin. v. xim hi pruni ust ceat peragenda est fabula , modo in quocumque fuerit actu
s e , sed sam i Stalagmo dicit Hegio 3 feri dictis compendium vola. Plaut. Capti v. Act. v. sc. v. v. xN. Idem vero Plautus alibi concinnam Giacomellio suppeditavit imitationem dum ait et Tam verba loquitur Periplectomenus 3 confer maxume ad cumpendium . Mil. Act. iit. se. i. v. CL xxxv. rarationis i sunt Sceparnii verba feceris compendiam . Rudent. Act. I. se. D. v. xc. a 3 Persaepe servire aliis satagebat ipse Terentius . Qiod ut ostendat luculentius in animum , inquit, induxi . . . quam maxime fervire vestris commodis . Prolog. Heautont. v. xLrx. miris fervibo i pro fervi- commodis . Hecyr. Act. DI. se. v. v. xxv. Gallica videnda versio Stephani Alia gay , atque Italica Alaysiae Gotriae .s o Eiusmodi immutationis ratio . qua sectum duo ut producerentur astus , atque ultimus daretur contractior, ex editione Phormionis Romae a v. mccxxxvr . a Gi ac mellio peracta innotescit . di quoniam partim ob rerum exponendarum indolem , pastim ob parandi totius scenici apparatus impotentiam fibula integra esse nequibat, scenae serviendum maxime fuit . t e 3 Chremeti dicit Syrus Terentianus : Non est mentiri meum . Heautont. Act. LI. Q. II. v. XXXVIII. c d Ego vero . ac lubens . Terent. Andr. II. Q. i. v. xxxvii. Ego vero illud ita feci . ac Iubenst . Eunuch. Act.ns se. v. v. XLuI. Faciam tibi boni aliquid pro ista re, ac Iubena . Heautont. Act. IU. sc. v. v. xv. Tibi tubera nae faxim . Adelph. Act. v. se. v. v. vi. Nihil est, aeque quod
195쪽
Nunc quod nobisque , vobisque omnibus
Vortat (a) , iterum Terentium ad vos
Nam quod nonnulli pridem dictitaverant, Videri posse populo frigidiusculas Comoedias Terentianas (b J, & minus Probatum iri; re ipsa (c) demonstravimus, Eas aeque placere, ac Plautinae placent (d . Si vobis, quod sit nomen Fabulae , lubet labere; Phormionem nomen indidit (e 3
faciam Iubens . Phorm. Act. Iss. Q. Id. v. xxxv . rubens fecero , ct flens . Plaut. Casin. Act. v. h. i. v. xiv. Lumbens . meritoque vitulor. Pers. Act. II. se. III. v. ii.
(a Ex Plauto et Res tibi , ct guatae tuae bene , fem iciterque vortat s pro vertat 3 . Aulular. Act. IU. se. x. v. I. vii. Guatnesius vertit et ob ha Sornare tu tuo orae , e di tua figliuola . t b Qui vim callet Latini sermonis non desinit plurimi facere Terentii fabulas . Lutherum sanh iterata lecti ne bis evolvisse Terentium testat tir Faber praef. ad si n. Terent. quum etiam colligatur ex Morhosio Pol hist. L. DI. e. ix. Grotiam eamdem prae ceteris plurimum coluisese lectionem o( c Rem ipsam putemus . Terent. Adelph. Act. U.
196쪽
Poeta; Phormioni quod primas (a; dedit. A deste (bJ Spectatores cum silentio (c) ,
Quo sermo purus illabatur auribus,
mione confundatur Peripatetico , si quo Tullius. De orator.
c a 3 Intelligitur partes . Hine Terentiust Latini Nommiollem nominant , quia primas parteis qui aget is erit Nommio . Pei log. Phorm- v. xxvii. Uid. Giacomeli. Hau Ne r. f. v. Liv. Haec fabula est, quae occasionem, specimenque Molierio praebuit Gallico ut dramate Scapinii r praesentaret argutias. t , 3 Adeste aeqvo animo . Terenta Prollat Andri v. XXIm Nota tantum caussarum patroni , sed & arbitri ade se dicuntur, quibus dant operam. Facit autem Poeta armhitros spemtores , ut eum Nestertiovio Comm. in Terent. Au r. p. vii I. loquar , sed aequo animo praeditos, non si dentes partibus . Hine alibi etiam adeste legitur aequo animo . Prolog. Heautone. v. xxxv. At de causiarum patronis , quos Daceria memorat , loquitur Terentius dicens et Adeste quaesio . Phorm. Aci. II. h. HI. v. HI-t c 3 Date operam ( Terentiana sunt verba ct eum silevtio animadvortite . Prologo Eunuch. v. XLitI. Ba- te desuque s pro more Foreeguerrius 3 e state con flenetio . Praeterea caussam hanc accipite, di silentium date. Prolog. Hecyr. v. Lv. Uid. GiacomeII. Prolog. mc r. I. v. xc. ff. v. Lvir. Codex vero Terentii oxoniensis, Nottonii cum aliis a Bentleyo , ae Meadio, & cum Cantabrigiens a Ohio collatus habeti Causam accipite , di date silentium. Iure quidem petendum olim erat silentium ab spectatoribus ne streperent, ut moris erat , tussirent , ronchos cierent, consulcarent frontem , fremerent, maIeque mussit arent . Revera Terentianas si quis querelas audire non negligae compertum habebit quod in primo Hecyrae actu poeta placue
197쪽
ae Urbanitasque iucunde demuleeat (a Animos vestros: hac fabula festivitas (b)Inest, leporque (c), & temperata lenitas (Q
rat , propterea quod flentium fortasse , ut eum Phaedro loquar . ipsa fuit expectatio . Fabul. L. V. Fab. v. v. xv. Sed cum interea rumor uevir ( ita conquestus est datum iri gladiatores , populus convolat, rumultuantur. clamant, pugnant de loco . Prolog. Hecyr. v. XTUx.i a 3 Norum possvim pari s Syro respondit Chremes a Terentio inductus quin demulceam . Heautont. Act.IU. h. rv. v. xul. De muleere magni est blandimenti signum adnotante Calphumio adsor. in Terent. Heautont. quod sit quoties in re hptata domino servus ex sententia obse quitur . Quod dum expliest Eugraphius illustrat etiam Winethovius Comm. ia Terent. Heautont. p. DLxxxvii. iam que ex glossis MSS. ex S. Hieronymo tamquam sal utationis ossicium Guyetus commendaverat os b Aa fortastam coctaudem . . . . festivitatem l idest
iucunditatem , comitatemque i ct follitatem e Terent. Eunuch. A U. Q. ax. v. xvul. Ctesipho in haec admirationis prorupit verba : Festivum caput f Adelph. Act. II. Q. iiI. v. vul. vid. Graph. Phras Taerent. Tossas. Phraseolog.
e Uid. Gioeomeli. Ve e. in Eunuch. V. ix. Facetiae comoediarum , ioci, lepores etsi dictione optima declarantur . apud veteres tamen personarum actione cuncta haec multo magis constat innotuisse . Actores enim larvati invicem saltabant, canebant fimul , nugabanturque freque
198쪽
hvii. Meer . & gestam dum aptarent verbis apparatu, ornatuque multiplici , plausum extorq-bant communem ab spectat ribus . Percelebris revera fuit Penes Romanos inter sceis Dicos saltatores , cantoresque praecipuos Caius ille Ioeundus , ad quem h vestigio spectandum non modo convenis.se patet promiscuam populi turbam , sed vel tres illos Impp. Galbam , Othonem . Vitelliumque , veluti sequens declarat inscriptio . quam correctiorem exhibuit Cori . Insim Etrusc. T. II. P. CLxxvi.
Idem dicendum prae eaeteris de Caio Regulo, cuius inscriptionem retulit Ficoronius . De Orv. sceae. O fg. comis.
NEMORIAE . C. REGvLI . MORIBUS . DECORE NATALIgus . DD. HYACINTHo . vEL . NARCISSO COMPARANDI . Qui . v IXIT . AN. XII. M. III. TERIN . SPECTAN. S. P. TRAIANEN . tasATER . IN CYRIA . SPECTANTE . IMP. M. ANTON. PROCOS.SALTAvIT . CANTAvIT . IoLIS . OMNES
199쪽
Neque expectetis (σ) uegumentum ut pro
Nam enarrandi argumenti numquam comperi
Facultatem (c) Terentiano prologo (d
si Liberalem nactus es. Terent. Phorm. Act. I. Q. nI. v. xvi. Esive ita , ut dixi , liberalis 3 Act v. sc vir.
i t b vid. Giaeome . ProIoe. Aetaeris v v. t e 3 Date faculaatem . Tere M. Andr. Act r. h. lv. v. v. t d i R. trita dehive . inquit Terentius . ne expectetis avumentum fibulae . Prolog. Adelph. v. xxii. ob i l neque expectetis, Giacramellius ait , areumentum aer proraquar, plaiah conscius euarrandi ct umenti numquam .... 'cultatem Tereettiaeo prologo datam esse . Haec ille . Quae vero debeat esse i ea prologi conficiendi. qui obnias praecedere consuevit , eruitur praesertim ex Gravim ..DeIL tradid. n. m. Sed praeter ea , quae dieenda in pro is censuit Gia-eomellius. legerdi aequum eth quae dum Parmae nuntiati-hus ludix Ferdinandi , & iri Amaliae an. MDCcL I x. Pomlitiorum litterarum studiosis fabula Phormionis ageretur . in prologo leguntur , qui fuit a Francisco Soave conscriptus , quemque hic apponimus emet aedepol . non committendum illud . neques Ferendum erat . Omuis dum laetitia disruit Bene ausoicatis nuptiir his civitat , Dum phaesis theatra late per cant. Concenta, ur . Italicae sim musae estudia QMultimodis miscent scilicse , unde deno
200쪽
Datam esse (a): illi nescio quo fato sem
Tat nae interea messae eo ut escerent pctuae cuectis pariter cum praeclaris artibuSTanta hic istuntur cura , totque regiis Oratantur simillus , illae nou hoc tempore Grati . aec iubentis animi orgumentam darent . non illud hercle clunctis , nec honestum , nequeFnis et aequum . At quo se potius verterent , Lusdue agerent p Id nescire primo . Denique Iaduxere animum , tempori quod congruat suammaxume , illud Aeligendum maxume,
ut nunc Iunt laeti , ac gaudio inspersi dies
Laeta , ac festiva posulant.. Comoediam Terentianam igitur , Iepida quae plurimum , Festivaque eget, vobis De Dudum dare constituunt aUimo , vos ut oblectrat simuI. Aimul ut videre vestrum possit qais libet , Sisiam Teteres , novs igne intersit comicra, Ubi aliis alii praefeci , veteribus novi Fid debeant acceptum , quidve ad unxerint . Delecta est Gormio , quippe verecundior suae caeteris, fortasse o eluctatior . Ea tibi sacra iv muam , Iuuo pronvba Nunc primam prodit . Regiis Iu nuptiis Adsis benigna . Per te Phoebus hunc diem Cum nobis iterum adduxerit, vena sutas Pulchrae jam lusit matris in gremio puer a mi patris deliciae , orbisque gaudium . 'sa j Profecto in Phormionis prologo praetermisse se
bulae argumentum Terentius , ratus invehere debusae con
tra Luscium Lavinium , qui eum volebat retraher fluvio, O rectu ere.... in otium , ana edictis deter re . Prialog. Phormis v. n. Declarat autem fabula seo. Demiphonem