장음표시 사용
201쪽
Fuit, compluria (a crimina ut refelleret (B.
Chremetis fratrem relicto Athenis filio Antiphone peregre fuisse in Ciliciam profectum . Chremes etsi Athenis diis
vitem uxorem duxerat Nausistratam . ex qua Phaedriam filium susceperat . aliam tamen suscepto Stilphonis nomine duxit pauperculam in ea Cycladum insula . quae Lemnus vocatur . atque ipsa filiam habuit Phanium . Phanii huius mater h Lemno quum Athenas migrasset . extremum thi haud mulco post obiit diem l uum , filiamque Phormionis parasiti opera coniugem aecepit Antipho . Demipho , &Chremes unus h Cilicia , h Lemno alter revere quum sae-rint iracundia perciti minas xxx. seu florenos xDL. Phormioni spondent si Phanium habeat coniugem . Pecuniam is accipit , praebetque Phaedriae , qui lenoni pro amica tradit , & se Antipho , non renuente Nausistrata, Unitam rem tinet a patruo Chremete puellam . Eiusmodi vero colhis rari potest argumentum , ea si examini subiiciantur , quae euma Donato , Eugraphio . Faernio . Pareio , Boecterio . tum Farnabio , Casaubono , Fabro , Hackio . aliisque Terentii explanatoribus fuere prolata . Sed iam ratio patet , qua recentiores poetae novos quum perficiant comoediarum veterum prologos saepe argumenetum data opera prae
i a Nova hic complaris . Terent. Phorm. AE . IU. se. til. v. vi. Sic fana hoc loco compluria . Cat. origi n. L. II. Consirmandi revera compluria . Cicer. in Protag. t , horum nihil refellar cur non refellit pTerent. Phorm. Ael. I. se. v. v. Lxxxi. Ae . II. Q. III. v. Liv. Is strulogis scribasdit operam abutitur ide se ipso Terentius loquitur 3 vos qui argumentum narret, sed qui ma- boli veteris poetae t Luscium Lavinium intelligit i mal dictis respmdear . Prolog. Andr. v. v. Debuit ille quide ncompluria crimim refellere secusatus a malevolis quod in An a conscribenda Andriam potius Menandri contaminasset , ejusdemque Perinthiam exscripsisset . quam Naevii,
202쪽
q eL xl. PPlauti . Ennii , qgoram aemulari exoptaverat xo gratiam Prolog. Andr. v. xx. rite calcasset vestigia . In elucubranda Phormionis fabula tequi usus fuissee oratione , O scriptura levi. Prolog. Phorm. v. v. vid. Rip. Fabrit. Noe . tu Terent. eae AIS. Palatis. Ipse vero quum fateatur quod
nullam est iam dictum , quod non dictum si prius Prolog.
Eunuch. v. AM . quam quidem sententiam, quae in sacris etiam Codd. extat Ecclesias. C. I. v. x. utpote mire ex positam a Donato usurpavit S. Hieronymus ejus discipulus Comm. in Ecclesias. c. I. errorem omnem regerendum Pu tat in Lavinium , qui eum Eunuchi fabulam exponentem res in Menandri Phasmate , Eunucho . Theseuroque propositas , & in Naeviano . Plautinoque Colace contentas maledictitaverat adoptaste , de furem , non poetam fabulam ae disse. Sed vel crimina ad verius Heautontimorumenum re fellere Terentius debuit a malevolis reprehensus comoedias multas coaetaminasse Graecas ( Menandri maxime , dc Apollodori aeum facit paucas Latinas . Prolog. Heautontis v.
xv n. Quoniam vero ille sensit scripttiram suam ab iniquis observari haec eius verba ) ct adversarios rapere iv p
jurem partem Protog, Adelph- v. t. scilicet g etant spersia( en Daceriae versionem 3 que sea envemis ob ervent si ou proges stour ter critiquer , O qu ita tachent de decrieria piere, que noua altoris iouer AUant uous , tabulam quo que Adelphorum ex Graeca Diphili comoedia, quam Plautus Latinam fecit. se reddidisse novam asseruit , dc in exponenda Hecyra Caecilii e nugisse infortunia testatus est , ne rixas concitaret molestas, ne a deterreretur injuria advorsarium t nempb assuersariorum i ab studio. atque ob labere . Prolog. Hecyr. v. xu. Mutetus ipse sequentem confecit in Phormionem prologum , quum nobiles aliquot adolescentuli
Hippolyti Ferrariensis iussu acturi essent hanc fabulam rEtsi ficio esse hic neminem , qui nesciat s id apparatas traper hic velit sibi .
Tamen mearum partium esse existimo , Interea dum se mei sodales comparant , Bona cum venia Uefra pauca ilicere .
203쪽
ssa, sine ver . di vestra , ct ipsorum interas . comoediam Terentii acturi sumus . Cui Phormioni aeomen ipsus indidit , si od par, tua in ea Dormio primas agit .
meae hoc videri debet aut mirum . aut novum r
uandoquidem in omni vita , nedum in fabulis . Parasiti, farrae. Dcophantae , omue id genua , Bonis repusis , i si jam primas agunt .s3oa s quis est, parum decorum qui putet . Iavenes ingenuos personaros ionystici , is Scenam prodire , o quasi socere sistrioniam in sibi responsum hoc habea et nulla re magis
Ddudicari omnia, quae mortalo vunt ,
suam sine . quem ii , qui quid agit, propouit Fbi. sui scenicam artem victus causa factitant.
Et , ut coquis , ae laniis rbum excitere, si torquent ora . io Fadicta dictitant , Contandant pugnis se indicem , atque horam omnium A plebe viles exigunt mercedulas . Merito hi rionum nomen . o famam ferunt. Nil simile nostrum est . mi, ut nosram ivdiariam Vobis probemus omnibur . st communi hero Hilaremus animum , cui debemus omnia, Vnum id petentes , hunc laborem cepimux . suamquam o supremi caelites, quem jam omnium Pudere debet personatum cousici , cum id omnia aetaι , omnis ordo factitet pSed nolo nunc ulcera cujusiquam tangere sm quis sat ram hanc esse dicat . non comoediam. muc unum a vobis , priuauam hinc abeam , postula et Si vos, qaod vestri honoris caussa sit , iuvat , Favete , ct vigilate animis , vigilate avrihus , Dormite timuis. Oui tacere non queunt , Bene fecerint , si cesserint iis , qxi queunt . Ne di turbent alios , ct morbum prodant sum is Facito, ad conanda in posterum nos talia Bonitat ut vesba , atque aequanimitas excitet .
205쪽
Mulieres fugi ferme, ut pueri, levi sententia.
Iuc est sapere, qui, ubicumque Uussi , an, mum pessii sectere , faciun um fortasseest postea , boo nuxct s fecerit .
Tua quod nihil refert perco tari desinas.
206쪽
-R Uum superioribus annis ea mecum c quae Mesu est humanitas eius amice communicasset Phelsumius tuus , quibus postmodum inexplicandis veterum scriptis tantam tibi, vir optime . laudem inter doctiores Fritiorum homines comparasti, meminit, opinor , quantum prae caeteris sim admiratus quae in Martialis maxime librum de spectaculis sapienter non minus, quam eleganter Protuleras. Ille scilicet voluntatem simul , ct occasionem ad te scribendi mihi praebuit opportunam . Tuum Prosecto perlibenter legi commentarium , doctum illum quidem , ct eruditum , cuius memoria valde comvmoveor , ct ad unum ex Giacomellianis prologis Hebcyrae Terentianae praemissis ad te mittendum impellor alacriter a Qui etenim ea illustraveris , quae cire ea spectacula Romanorum per Martialem declarata leguntur , non aegre seres si adspexeris prologum a me animadversionibus utcunque auctum , ubi quid,
piam fuit auguratum inclyto principi , quod bellici
praesidio spectaculi viam litteris ad Graeciam . Pro pulsa, si fas esset . barbarie reserare debuisset . atque novis illius nomen augere titulis triumphorum . At iniquo tibi multo minus ferendum animo si de rebus Italicis dum vis certior fieri ea scribendo persequar, quae insigne reddunt novum fortasse tuis in regi
nibus spectaculi genus Pisanis ludis ad xi. Κal. Majas hujus anni solemni pompa iam celebratum . Quae
207쪽
quum dico pervetustie Etruscorum urbis intelligo pontis ludum , de quo , ne Patientiam iamnem exhauriam tuam , nonnulla breviter. Et ne rei cursim raptimque describendae occasio praetervolet, scias velim solemnia multa parari . Plaudunt sane omnes . tympana sonant, vexilla prodeunt militaria . Usimet alternis exultant vocibus pueri . Quin & plebeii homines de ludo instaurando dum loquuntur attemtius sermunculos peti ant plane graves . Cave putes, amice suavissime , in domiciliis illussrioribus , spectabiles ubi degunt religione , sapientia . nobilitare viri , altum esse hac de re silentium . Absit . Quum itidem vel in sic ris aedibus meminarum, ubi aliqua taciturnitas regnat, quum de ponte mussitatum ani- mi statim exagitentur imbelles. Ita porro. Sed tan- dem aliquando laeta dum renidet ludo dies . bellicumque videtur imminere certamen , credo ego te non rtemere volutare animo quod populus certatim con- volet , tumultuemur omnes , clament , pugnent de stoeo . Tunc vero si adfuisses galeatam . ocreatamque turmam gregariis vidisses junctam militibus , eamdemque ferrea instructam lorica , parmisque armatam ligneis , atque incedentem minaci frontet . ut pontem , quem amus interfluit , utrinque conscenderet . atque una ad ejus usque dimidium alteri obviam procedens dato signo institueret pugnam . Instituit denique , eaque ferventi ardoret dyrigitur ab industriis ducibus certantes opponentibus cohortes . Earum aliae adversam ut pontis aream occupent in alias repente irruunt, donec praecipiti robore inter sese invicem concutiantur . Ego non inficias iverim
spectaculum ejusmodi haud esse ab projecta robusti rum militum audacia disjunctum adeo ( quod Tix, ac ne
208쪽
vix quidem statui posse videtur ut plane ignores num
pro gloria ludendo, num vere pugnando subito ad majoIaeontendant. Quid p Crescunt reapse vires in pectore. n vos , ac robustos viros adsciscunt locios , eosque ad praelium ductos urgent, jussa ducum . Frequentes etiam inter clamores peditum, strepitumque parmarum in galeas se reas ruentium pugna viget . En hostes ex altera manu locum furore perciti praeripiunt hostibus , atque
in eos dum ardenter irrumpunt captivos cerneres vicissim ducere quos aut fefellit iniquitas loci, aut deterruit ardor conssictationis. Jamque parmae per aera volant . & novas furor ipse pro armis ministrat vires . Hinc alios callida simulatione deceptos etsi timor exagitat , ancipiti ta inen alios cogitatione distractos stimulat audacia : Corripit demum alios tantus pugnandi ardor , ut metu licet praepediti nimio non omnia facilius credant , hosti lia dum multa fingunt impunius . Quos quidem qui spectatum advenerint valdh collaudant . quasi non imitari magnanimos bellatores . sed aemulari voluisse videantur . Interea spectatorum invicem plaudentium voces c permulta ut conferam in compendium 3 alternis mucentur plausibus , clamor ad caelum consurgit, ct circumquaque perstrepentis personat vulgi murmur . Strenuis autem militibus , qui graviora Pericula per tres horae quadrantes pro gloria sunt passi , utpote ob linitudinem . fastidiumque morosum exanimatis , quaerenda quies , dc a conflictu supersedendum . Ad postremam vero quod attinet concertationem superioribus mensibus institutam , fato nescio quo factum ut eam in sitata forsitan pugnandi latio solito citius diremerit. Neque credas in animo fuisse ludentium rem in hinram aliam disserre . temporis ut accederet beneficio. quod Disitired by Go le
209쪽
quod promptiori fortasse calliditate non famam. Quum etenim hominum, tametsi robustiorum , corpora omnibus pene dixerim exhausta viribus valetudinis cauisa sint reficienda , sancita cautum ludi lege ne amplius dato praefiniti spectaculi signo ultra progrediantur pugnantes . Ohe t Jam satis Soluto denique ab praetorianis certamine , partaque per aciem minus trepidantem victo. ia , quae ab hostibus pendet e pontis area pene fugatis , triumphalis media in urbe fulgere pompa non desinit . Sed heus tu , vir optime . unum praeterieram , quod dictum oportuit Etenimas vetiarum HS. duodecies plus minus e finitimis advolant regioribus ut interant ludo , ibidemque dum sant suas ita quisque animo tuetur partes , ut tempera i vix polsit , ac si in ea Jem urbe natus , & al- tu; esset, quominus de jactura aegerrime conqueratar , aut de vict)ria laetetur alacriter . Quanta verosit animorum contentio , quanta perturbatio , quae eives maxime bellatores adoritur , quantum quotidianis inter sese rumusculis immurmurent invicem , tuum sit judicium . Ais ne p Omnes, qui sese student praestare caeteris , summa ope niti decet ne inglorii lateanti tempusque silentici transeant. Non enime victorum animis grata excidit statin, memori, ludi , quum indecorum putent de rebuq . quas fortiter gesserint , turpiter obmutescere . Ta plane vides quantum consuetudini urbium incolarum moribus tribuendum . Quam vellem cuncta haec adspexisses lPermulta probasses utique . Te nullum profecto vidisse fassus esses illustriorem unquam , suem illuxisse dixisses diem , ac venustiorem quemquam , aut i eundum magis , quam illum, quo ludus eiusnodi Chlebratur . En habes quod promiseram . Et quoniam
210쪽
id totum scriptor forsan indiligens epistolae coercere finibus malui , quam longo sermone protendere, idi pium pro prudentia tua , & integritate velim aequanimiter feras i operam itidem in eo ludo deseribendo meam si & novam forte censueris , & iucundam , ab eorum dissicultatibus tuearis , qui alienis aliquando malint invidere spectaculis ut sua concelebrent, quam admirari quorumlibet decus , & venustatem . Quod ad caetera pertinere cognoscis proximis expediam litteris . quas propediem expectabis . Video enim uberrimam scribendi propositam materiem, quaeque angustis finibus contineri nequit. Ad tuum autem quod attinet librum, licet eas illustraveris coniecturas, quae in poetarum nonnullorum libros proferri va- o
luerant, atque in Eos maxime , quos Schrevelius
olim collegerat , quosque nemini dubium ad specta- h- Cula veterum pertinere , tamen , praeter carmina P. R
Cornelii Severi , ea te potiori jure video selegisse ,
P quae per M. V. Martialem jactata suerunt in vulgus . tm Nec immerito . Poetam namque illum , de quo tan- ο topere incolae gloriantur regni Hispaniensis , adeo um laudibus extulerunt Maliger , Lipsius , ac Politianus , aliique bene multi ; tametsi improbaverint alii, volaterranus cumprimis . Jovius. & Naugerius. Eorum pace dixerim , ego eum tanti facto , quantiquis alius , & ipse plurimi facis , ut & praeceptor tuus cannegieterius , qui id tibi dedit consilii , talem
ut eruditum laborem iusciperes. Neque vero improbandus labor , quum videam scilicet te Codd. MM. Arnigenii . Thuanti, Bodleii inter sese invicem contulisse . Rutgersum itidem, & Scriverium perquam
accurate futue per te collustratos . Tuum certe com-Disitired by Co le