장음표시 사용
151쪽
Do Iudiciis Ecclesiasticas. I 55 Id et ipsi Principes agnoverunt, atque auetoritate sua firmarunt I). Causae vero civiles in veteri disciplina ex legibus civilibus per Episcopos diiudicabantur sil . At labentibus annis, legibus civilibus neglectis , Episcopi secundum Ecclesiasticas re-
maximopere iuvaluit , ubi plerique canones, et plurimae Pontificum decretales de rebus civilibus, et profanis prodierunt; ut vix aliqua lis suborire tur , quae Per Ecclesiasticas regulas definiri nequiret. Porro lites Episcopi ex hono, et aequo de more Sacerdotum definiebant, posthabitis legum sollemnitatibus. Fortasse Post Seculum XII. forenses ambages in Episcopalem Audientiam invectae. Clerici enim duri civili incumbentes jurisprudentia non Contenti , ejus usu in Ecclesiastica judicia illlito , novum iudiciarium ordinem excuderunt. Ipsi B mani Pontifices civili prudentia delectati operi se
ficiundo operam collocarunt, et Secutidum regulas Rom. juris responsa dederunt. Ea de causa S. Bernardus Eugenium III. increpat: quotidie per strepunt in Palatio leges, sed Itiretiniani, non Domini . . . . Has autem non tam IULES, Vuam lites aiant , et casillationes sub perie me, Desi
1J L. f. c. n. de Relig. NooeII. LXXXIII. Iὶ Alisser. de Iurisdiet. lib. VII. eap. I. 3ὶ S. Bernard. Lib. I. de Considerat. cap. 4.
152쪽
Do Iudicibus ordinariis Iudices olim dicebantur, qui a Praetore dati nudam notionem habebant, sententiamque ex formula accepta serebant, sententiae executione ipsis denegata i). Sed ex quo Diocletiano Placuit, ut Praesides, quibus in causis antea judices dabati , notionis suae examen adhiberent sct) , sublatisque a Constantino actionum sormulis . θ) omnia iudicia extraordinaria evaserunt, Magistratus omnes μα- cos suerunt. Ita nomine judicis designatur vir honus , qui lites publica auctoritate definit Jure dccretalium alii sunt judices ordinarii , alii delegati. ordinarii dicuntur, qui ex Suo munere quasi propriam habent iurisclictionem sa) Ordinaria jurisdictio , quae ordinationi, aut dignitati adhaeret, nisi ex iusta causa , et iuris ordine SerVato, nee adimi, nec reStringi potest. Illud autem adverti debet, licet in Dioecesi Plures sintili L. Aelio 47. g. r. is de Negot. Gestai2J L. Placet 2. C. de Pedan. Iudie. 3ὶ L. f. C. de Form. sublat. at Iure civili Provinetarum Praesides passim ordinariIJuuices vocantur. Ipsi eae ordine Clarissimorum deligebam tur , quos sans Spectabiles , et Illustres dignitate praee dctant. Ex horum ordine Proconsules, Praefecιi Prasit is, Comites Orientis, Praefecti urbi adsumebantur. Vidssis C . jac. Puratu. Cod. ds Oola. Reci. Provinc.
153쪽
Do Itidicibus ordinariis. 155 ordinarii iudices , Ordinariorum tamen Domine Episcopos plerumque designari. Antiquitus iurisdictio ab uno Episcopo expediebatur , qui lites omnes ex bono et aequo diiudicabat. Interdum in id opus cogebatur Presbyterium , i. e. Senatus Ecclesiasticus, qui ex Presbyteris, et diaconis coalescebat, quorum illi sellis humilioribus Episcopo adsidebant, et suffragium serebant ; hL vero adstabant tamquam ministri. Sensim Episcopi negotiorum mole obruti Archi- Presbyteris , Decanis ruralibus , et in primis Archidiaconis iurisdictionem mandare coeperunt. . Ii Principio vicaria opera usi sensim ordinarii evaserunt, et Suo veluti iure Causas et cognoverunt, et
iudicarunt. Inde porro factum , ut ab Archidiaconis , aliisque inferioribus Praelatis non ad Metropolitanum , sed ad Episcopum appellari oportere, responderit Innocentius IV. i). Sed Archidiaconorum , Decanorumque potestas pedetentim decrevit, et vix unus, aut alter hodie superest, qui veteris iurisdictionis vestigia retineat. Episcopi enim vicarios sibi delegerunt, qui ordinariam ipsorum exercerent iurisdictionem. Sed nos de officio Vicariorum superius Plura Praevertimus.
154쪽
Qui iurisdictionem alterius mandato exercet, Iu-
x delegatus nuncupatur. Is quiderii tithil pro prium habet, sed mandantis vice suo gitur. Nan duri autem iurisdictio ab eo tantum Potest , Cui colastituendi magistratum ius est, Cui quo Propria iurisdictio ex munere competit. Quaro Episcopi Aletropolitani , Patriarchae , et Romani Pontifices iurisdictionem iure suo mandant. Inter iudices delegatos eminent Pontificii veteribus Patribus ante Alexandri III. aetatem ignoti. Ex causarum multitudine , quae Post seculum X. ab omnibus Occidentis provinciis Romam conflux Tunt , eorum Origo Potissimum ducenda. Iis sane carisis definiendis ne nimium distraherentur Pontifices, judices in partibus delegarunt, qui sua vice ea in re sutigere utur. Pontificii porro delegati su
uti Archiepiscopo Senonensi rescripsit Alexander III. I . Quapropter et vices suas alii demandare P0ssu ut sa), nisi Personae fides, et industria sue rit electa, aut certum minis textum demandatum b); 1J Cap. Praeterea S. Giή h. t. 2l Cup Si pro debilitate 3. eod. idi Cap. Quoniam 43. g. i. eι 2. eod. .
155쪽
et Ecclesiastica severitate non modo adversus liti gantes utuntur , Sed contra ipsos Episcopos dele gationis executionem impedientes I); et usque ad integrum annum iurisdictionem sibi commissam ad exequendam sententiam eXercere non prohiben
Jam vero Romani Pontifices clericis quibuscumque sine discrimine iurisdictionem suam committebant olim. Id Sedi Apostolicae indecorum ratus Bonifacius VIII. edixit, ut tantum dignitate , aut Personatu praeditis , vel Ecclesiae Callaedralis Ca nonicis causae a Pontificibus , eorumque Legatis
delegari possent 5 . Quin Tridentini Patres, quo
viri praestantiores in id opus deligerentur, statuerunt, ut in synodo Provinciali, vel Dioecesana designarentur Personae qualitatibus a Bonifacio VIII. Praescriptis exornatae, quibus Causae a Romana S de committerentur. Ii Synodales judices fuerunt
appellati , qui in singulis dioecesibus non minus
quatuor esse debent; quorum Sane nomma ad Bo- manum Pontificem transmitti oportet. Porro ultra duas diaetas extra suam dioecesim
per litteras Apostolicas ad judicium neminem trahi Posse, statuit Innocentius IIII in Concilio Lateranensi , nisi de assensu partium forent lit ho im- Petratae s4 . At Bonifacius VIII. edixit, ut, ubi
BCtor, et reus ejuSdem Sint dioecesis, extra ipsam Causa non Committatur. Ea lantum in specie id Cap. Praeterea S. eap. Sane 11. eod. Cap. Quaerenti 26. eod. Cap. Statutum de Reseripi. in VI. Cap. Nonnulli 28. de Reserjι. e k.
156쪽
indulsit, ubi ab Episcopo contra aliquem dioece- sanum , vel a dioecesano colatra Episcopum , aut . Contra Canonicorum Capitulum, vel universitatem actio sit instituenda ; vel nisi actor eivitatem, aut dioecesim ingredi ob adversarii potentiam reformi det. Ceterum hisce casibus extra dioecesim iudicium committi iubet, sed non ultra unius diei spatium a dioecesis finibus. Quod si actor , et reus non sint ejusdem dioecesis, iudicium mandari iussit aut in rei dioecesi , aut in alia , quae non sit actoris ' dummodo locus , ad quem reus trahitur, ultra unam diaetam ab ipsius dioecesi non fuerit
remotus 1 . Sive unus , seu plures fuerint delegati iudices , mandati fines servare jubentur su). Quare delegatio ultra res, et personas nominatim in mandati litteris expressas non Prorogatur b). Tantum quae Sunt connexa negotio, Sine quibus delegatio ad exitum deduci nequit, delegatus expedire non Prohi-hetur. Ita si delegationis rescripto obreptionem, aut subreptionem. inesse objiciatur, de ea delegatus cognoscet 4 . illud autem adverti debet, iudicem
delegatum, qui jure fuerit suspectus , POSSe Tecu'sari post ipsam litem contestatam, ubi tamen Su- Spicionis causa, lite contestata, emerserit 5 . Suspicione vero coram ipso judice allegata, arbitri. g. l. et λ
in Cap. Statutum 11.2 cap. Ex parte 13.3l Cap. Cum olim 32. eod. i. cap. Signifieantibus M. eod.
157쪽
.. De Iudicibus Delassatis. 15ci eligentur, qui de recusatione cognoscent I). Ubi
porro arbitri intra terminum Competentem reCuSationis causam non Probaverint, delegatus iurisdi-4stetione sua utetur A . Quod si Episcopi delegatus
PO Probari, et eXPediri oportere , edixit Bonita eius VIII. sb). A sententia iudicis delegati appellatio non de negatur . A delegatis quidem Pontificis ad ipsum Pontificem appellatur 4). Quod si Pontificis dele
gatus iurisdictionem alteri mandavit, intereSt, utrum totam, an litis Partem subdelegarit, sibi sententia reservata. In Prima specie ad Pontificem appella bitur 5); in altera vero ad eum provocari placuit, qui iurisdictionis partem mandavit 6); nisi delegatus Pontificius decesserit, aut de Causa Cognoscere non possit q)- Α Sententia vero eius , cui ab Ordinario mandata est iurisdictio, non Provocatur, qui mandavit, sed qui a mandante iPso Pro-
vocari debebat 8).Jam pluribus modis finietur delegatio. Et primum quidem delegati iudicis ossicium exspirat morte de legantis , re integra 9 . Res autem integra esse
sit Cap. Suspicionis 39. eod. i2J Cap. Secundo S. 1. eod. in VI. 3l Cap. Si contra .. eod. in n. λὶ Cup. Ab arbitris 11. eod. in n. I5l Cap. Si duo 3. eod. in n. 6 p. Super quaestionem M. S. 2. Cap. Si delegatus
158쪽
desinit per citationem , quod Urbanus III. edixit I), contra sententiam Lucii III. , qui rem .non integram Pronunciavit Post litis Contestationem su). Praeterea desinit delegatio , sinito neootio, quod suit mandatum b). Quod si delegatio a I'ontifico fuerit commissa, delegatus iurisdictionem
Post Sententiam Per annum retinebit adversus eos
qui sententi ac parere detrectaverint 4). Quin et recusatione proposita, atque admissa 5); .et revocatione mandati , quae Principi deleganti semper permittitur 6) ; et lapsu temporis , quo mandata jurisdictio suit conclusa, delegationem Cessare placuit ; nisi Partium consensu delegati ossicium sue xit prorogatum sq). Illud heic Praeteriri non de Let , Praeter Pontificios , Sine speciali mandato et alios esse delegatos ab ipsiS canonibus Constitutos. Iales sane sunt Episcopi, qui in multis speciebus Pontifici reservatis iurisdictionem exercent tamquambedis Apostolicae delegati. Huiusmodi delegationis auctores fuere Tridentini Patres. Ceterum in his speciebus a delegatis ad Pontificem appellatur. Vicarii EPiSCOPOrum Per mandatum generale eam iurisdi-Ctionem non exercent; et Sede Episcopali vacante ea delegatio ad Capitulum non desertur. 1J cap. Gratum 20. eod. 2J Cap. Relatum 19. eod. 3l Cup. In litteris s. eod. M Cup. Quaerenti 26. eod. 5ὶ Cap. Judex 5. eod. in FL6ὶ Cap. Pastoralis 28. eod. M Cup. Quaerenti 26. eodis .
159쪽
De Arbitris. A ibi iei in aure Ecclesiastico dicuntur , qui vel consensu Partium , Vel jussu legis , sine iurisdictione , ac sine iudiciali forma de controversia eo- gnoscunt. Eapropter alii Voluntarii appellantur, alii necessarii. Voluntarii Partium Compromisso deliguntur , οὐ romissarii Propterea nuneupati. CompromiSSum autem mi Conventio, qua litigantes Promittunt Parere Sententiae, quam eIectus arbitri r PronunciaVerit. ComPromisso et Poena
addi potest v) , et iusiurandum , quo maior vis accedat 5 ; et medio aevo obsides a Compromittentibus dari consueverunt 4). Qui iudices esse Possunt, in iPSo recte Compromittitur. Hinc pupilli, minores , mulieres a) arbitri esse prohibentur. Quin et laici in causis spiritualibus , aut Ecclesiasticis arbitrium suscipere Non possunt: non decet enim, ut laicus in talia Bus arbitretur , ut in Concilio Lateranensi edixit Innocentius III. 5). Illud vero in dubium revo-
2ὶ Op. Per tuas s. h. t. 2. e M. 3 p. Non sine 2. eod. Cap. Exposita 11. eod. at Iure Decretalium si mulieres ordinariam jurisdieti nem habuerint, arbitrium accipere non prohibentur. Cap. 4.
5ὶ Cap. Contingit 8. eod. T. II. 11
160쪽
cari nequit, laicos in rebus Ecclesiasticis simul cum clericis arbitros esse non Prohiberi , ubi Romani Pontificis, ejusve Legati auctoritas interveniat 1).
Quicumque Porro rerum Suarum liberam administrationem habent , ipsis Compromittere licebit. Quare pupillis, ac minoribus compromittere interdictum su). Item frustra com Promittunt ProCuru-tores sine speciali mandato. Ii autem si ex mandato generali compromiserint in causa sibi commi
sa , vel Poenam , si fuerit adjecta , Subibunt , vel e .in id, quod interest, damnabuntur b). Quin et Apiscopi sine consensu Capituli compromittere Prohibentur 4) ; et ipsi arbitri aliis suas Vices mandaro nequeunt, nisi id nominatim ipsis suexit con-CeSsum b).. Porro arbitri ex partium consensu delecti nullam iurisdictionem habent sa). Quare et Proprie udices non sunt 6) , et ipsorum Sententia arbi- 1 Cap. Per tuas s. eod. iat L. M. F. de Reeept. la) d. Cup. Per tuas s. eod. 4J Cap. 1. de His , quae sunt a Praelat. sine tons.
a) In eap. Examinata T de Confirmat. viii. Inn emtius III. acturium de Melesiastico negotio a V edomino Sabine i suseeptum ridetur non repudiasse. Ind8 nonnulli putarunt, in lateos de rebus MeIesiastieis posse eo romiseti. Sed salva res est. Fieedominus Saginensis , de quo in Innocentii rescripto reeurru mensio, eIerieus erat, qui vice Episcopi Melesiastiea negotia definiebat. Id animadvertit Iac. Cujac. in eap. 15. de Iudic. e..