장음표시 사용
161쪽
Da is bifris. 165 trium a veteribus I), laudum a recentioribus a appellatur , et arbitrium rei iudicatae auctoritate destituitur b) , et ius amiam non irrogat 4). Ο-mnis itaque arbitrorum Pot Stas eX ComPromisso definitur 5) ; ut reconventioni apud arbitros locum non me, rescripserit Innocentius lII. 6). Ceterum licet ex compromittontium Voluntate arbitrorum potestas descendat, Pluraque tamen sunt in juro Prodita , de quibus frustra compromittitur. Ita ad restitutiones in . integro m , ad causas matrimoniales , ad causas status 8) , ad causas Criminales , et famosas s9 , et ad causas de statu Ecclesiae , veluti de exemtione si o), arbitrorum notio non extenditur. Id ita placuit, quia , quae a iurisdictione manant, aut jus Publicum SPectant, Pri-
Vata notione componi non POSSunt. . Quamvis Vero semel receptum arbitrium arbitri
i implere cogant rir, ut, si illud perficere detrectent, Praetoris iurisdictione compellantur II); pluribus
tamen ex carasis Compromissum, etiam arbitrio re-
162쪽
Quare mortuis compromittentibus , aut eorum altero , arbitrorum Potestas exspirat: nisi enim id nominatim fuerit cautum , ad heredeS Compromi sum non venit I . Praeterea ubi arbitri, aut unus eorum decesserit, arbitrium CeSSat; niSi secus com- Promittentibus Placuerit su). Quin et Solvitur com- Promissum , ubi adjecta dies lapsa sit , et ubi lis transactione , aliove quovis modo lacrit finita 5 . Postremo si litigantes, vel eorum alter, adversario etiam invito , judicem adeat, ComPromimum Ces
Do in jus Docando. In ius vorare nihil aliud est, nisi citare. Citatio autem est actus iudicialis, quo iussu Praetoris quis
in iudicium vocatur sui juris experiundi causa. Veteri Romano iure cuivis potestas erat adversarium in ius vocandi; qui ubi venire detrectaret, aut V dimonium non Promitteret, obtorto collo duceba-hur. Sed hujusmodi in ius vocatio exolevit, et ei latio ab uno Praetore jubetur Seu verbis, seu litteris , Seu Per Viatorem , Seu Per Praeconem, Sivo per edictum. Illud Porro certum est, in quovis
163쪽
Do in jus pocando. 165 iudicio seri citationem oportere, ne reus inauditus damnetur I,
Citatio autem a Iudice decernitur ex actoris It bello , unde ipsius contra reum Petitio cognoscitur. Libellus debet esse clarus, certus, et ad rem, qua de agitur, accommodatus. Quare nomen Iudicis , actoris , ac rei, PerSPicua negotii narratio, et in actione personali petitionis causa libello conti neri debet sa). Petitio Vero quo certa Sit , rem Petitam demonstret necesse est 5 : si enim generalis fuerit , nullius momenti habebitur. Ceterum , oblato libello , si actor euth mutare velit, inspiciendum est , contestata ne lis Sit, an non; . et utrum substantiam mutare actor velit, an aliquid ςel addendo, vel detrahendo corrigere, integra manente substantia. Sane ante litem Contestatam non
modo emendari, sed et mutari libellus potest. Lite Vero Contestata , emendari libellum posse , mutari non posse, certi iuris est 4). Ceterum tibi inepta fuerit actio, reo a Petitione absoluto, actor aPtiorem ac ionem instituere non prohibetur 5 . Citatio alia simplex est, alia peremtoria. Simplex dicitur , quae citato non ante ContumaCiam adscribit, quam Posι tres terminos certis dierum
intervallis praefinitos; quae intervalla decem dies singula continebant iure veteri 6 ; iure novissimo
164쪽
triginta diebus concluduntur, I). Ea Porro ex regulis Ecclesiasticis modo IaXutitur , modo r Stringuntur Pro reruin, et locorum qualitate su . Peremtoria Citatio est, quae instar est omnium simul simplicium, quarum Spatium restringit, easque ita perimit, ut , Si ad constitutum diem citatus ii ii ComParuerit , contumax habeatur b). Porro quo citatio justa sit, Pluribus in ea expedienda est opus I. Fieri debet, instante Parte. Tantum in publicis iudiciis.Judex ex ollicio procedit 4 . 1 l. Continere debet nomen judicis Com- Petentis, Sive ordinarii, seu delegati 5); et delegatus suae delegationis litteras inserere iubetur 6).
Cum enim citatio ex iurisdictione descendat , nisi reus noverit judicem lubentem, et nisi litteras delegationis perviderit, de jurisdictione Certus esse non poterit. III. Exprimendum eSt nomen, et Cognomen citati, ne in ancipiti persona viator decipiatur. IV. iudicanda est lis , et causa , ProPterquam reus in jus venire iubetur, ut deliberare pos- Sit, contendere ne, an Cedere iudicio veIit ). V. Judicii locus citatoriis litteris designari debet , ut
reus de accessus Securitate Sibi Prospicere queat. Incivile enim est, reum ad locum non tutum Citare 8 . VI. Inserendus quoquo est dies judicio
2ὶ Cap. cum olim I. de Dol. et contumac. eia.
165쪽
De in jus pocando. 16 dictus, qui seriatus esse non debet. Feriaticis enim diebus iudicia conquiescunt, nisi litigatores sponte sua judicem adeant I). VII. Denique per viatorem , seu publicum nunCium Citationem reo de
nunciari oportet vel in saciem , si ejus copia sit , vol ad Ecclesiam sa). Quod si reus absit, per edictum evocabitur b) : atque ubi in alieno territo rio degat, sine auctoritate iudicis territorialis cita tio fieri non potest, ne usurpari iurisdictio videatur. Citationis rite peractae quamplures essectus in iure memorantur. Ita quidem Post citationem lis ad ejus iudicis iurisdictionem Pertinet, cuju&juSSucitatio fuit expedita. Proinde si quis, postquam inius vocatus est , alterius sori esse coeperit , in ea causa ius revocandi sorum hon habebit. 4). Pro Pterea per citationem praescriptio interrumpitur 5),
liς penuero dicitur 6), res litigiosa evadit sq), et
quaevis innovatio altera taliam cen Setur, quod Ju
166쪽
Ex quacumque causa ad audicem, qui iurisdictioni praeest, in ius vocatus venire debet 1 . Si quis in ius vocatus, nulla intra praestitutum tem-Pus excusatione Proposita, Nec Per Se, nec Per alium se iudicio sistat sa); vel, cum venerit, Iudici obtemperare detrectaverit S); aut sine audi- Cis venia susceptum iudicium deseruerit 4), contumax siet. Contumacia autem , modo manifestus dolus absit, impedimento probato , Purgari facile Potest, uti rescripsit Alexander III. 5).
Pluribus autem Poenis Contumaces Coerceri Pontificibus placuit. Et actor quidem si intra Praesti tutum reo terminum Se iudicio non sistat, et in litis sumtus condemnabitur, Pt ad aliam citationem non admittetur, nisi sufficienter caverit, se in in mino in ius venturum 6). Praeterea , actore citato non Comparente, in causa Procedere licet, et desinitivam sententiam Pronunciare ). Quod vero ad reum attinet, interest, utrum iS ante litem Con-ι. Ex quacumque 2. Τ. Si quis in bua me. non ierv. L Contumacia is de Re judie.
ι. un. Si quis jus dicent. non obtemper. Cap. causam 3. h. t. e h. Cap. Querelam 2. de Procuraviori e M. Cap. Actor. 1. u. t. in n. Cap. causam 3. eod. εου.
167쪽
De Doto, et Contumacia. 169testatam, an contestata lite Contumax evaserit. In Priori specie si actio realis sit , actor mittitur in Possessionem bonorum controversorum; Si Persona lis fuerit actio , actor mittitur in Possessionem re
rum mobilium , vel immobilium , si illae desint, pro debiti quantitate. Quod si conemax intra annum , eXPenSiS resectis , Cautionem praestiterit, Seiudicio stiturum, Possessionem recuperabis. Non Praestita Per annum cautione, actor novo decreto rerum Petitarum verus POSSeS4or ConStituetur , Telicta reo dominii lite si). Ubi vero reus post litem Contestatam Contumax fiet, et ex actis de Co troversia liqueat, iudex sententiam pronunciabit ;si de controversia non liqueat, actorem in Veram P Sessionem mittet, reServata reo Proprietatis qua stione su). Ρraeter poenas hucusque contra ContumaCeS memoratas , ad dolum, et contumaCiam Coercendam alias Pontificibus sancire placuit. Ita Alexander III. Possessionis sequestratione Contuma es e
cuit b); et Innocentius III. expensas ab advera rio in iudicio sacras a tempore citationis emimae Contumaces solvere iussit 4). Quin idem Ponti sex EXcommunicationem adversum contumaces infligi voluit, ubi alia iuris remedia inutilia evaserint 5 .
At Tridentini Patres ea tantum in speCie mmmmunicari contumaces voluerunt, ubi Judex neque cap. Quoniam 5. M Ius non eontest. e.. Cap. Prout nobis .. h. t. Cap. xx litteris 2. eod. mpo cum dilecti 6. md. . p. Tuae fraternitatis 3. in lite non fovitat. e .
168쪽
Exceptio est actionis exclusio sa). Ea vel dilatoria est, vel peremtoria. Dilatoria, quae et temporalis.aPPellatur, ad tempus nocet, et litem di sext. Peremtoria, quae Perpetua dicitur , ' Semper agenti obstat, et litem Perimit. Dilatoriae exce- Ptioues ante litem contestatam Plerumque opponi debent: peremtoriae vero in quovis litis articulo ante Sententiam recte OPPOuuntur ; quamvis ipsa
Dilatoriae . exceptiones vel judicem respiciunt, vel actorem, vel reum , vel ipsam causam. Ex iudicis Persona promanat sori praescriptio, ev suspecti iudicis exceptio. AdversuS actorem datur exceptio legitimationis Persouae , qua ameritur , iPsum non habere legitimam personam standi tu iussi clo b). At reo datur saeceptis hostici, tau uatio auctoris , et exsωlio compromissi nece sarii , de quibus alibi satis superques disputa-
Celebris quoque est in Iuro Ecclesiastico excessin cone. Trid. Sess. XXV. eap. 3. i2ὶ ι. Exceptio 2. H. h. t. - . idi. L In rebus 2. C. Qui legitim. Person. .
169쪽
Do Exceptionibus. IT Ptio excommunicationis majoris, quae in qua vis litis parte opponi potest I), et eXCeptio SPO-tii. In Concilio Lugdunensi cautum suit, ut, si
quis in jus vocatus exceperit, actore ni majori eXCommunicationi esse obnoxium , quocum Communicare nolit, intra octo dies Probet, et aCtorem eXCommuni tum , et eam SubiiSSE excommunicatio
nis speciem : id ni fecerit, iudex litem desiniet,
reum in expensas damnabit , quaS.aCtor Octo memoratis diebus se secisse docuerit. Ultra duas vi-CES eamdem eXCOmmunicationem opponi vetuerunti idem Patres, nisi evidens fuerit probatio sa). Ceterum ubi sententia de quaestione principali sit a judice Pronunciata , actor licet excommunicatione deVinctus, provocare non prohibetur b). Quae autem adversus actorem datuae excommunicationis ex
CePtio , reo non nocet; quippe qui invitus in judicium venire cogitur. l an tum reconventionem ipsi denegavit Innocentius III. 4). Opposita autem spolii exceptione , reuS actori non respondet, nisi prius in Pristinum Statum re-Stituatur Cum causa. Spolium dixere Pontifices dejectionem a Possessione , vel quasi Possessione in iuria factam, seu per vim fuerit id sactum, seu auctoritate iudicis , iuris ordine non servato 5 . Isthaec porro exceptio intra quindecim dierum Spatium probari debet: quibus elapsis iudex in causa
170쪽
a a Lib. III. IB. XIV. procedet I). In causis civilibus hujusmodi exceptione adversus dejectorem utimur : tertio Posses sori ea non nocet. At in criminali iudicio spoliatus adversus tertium POSMSSorem exei Pere non Pr hibetur, modo probet, se ab omnibus suis honis, aut certe majori parte dejectum a Non solum exceptionibus , sed et mutuis Petitionibus reus adversus actorem experiri poteSt. Mutua petitione, seu reconMentione reus non excludit actoris intentionem, sed potius actionem veluti retundit specie quadam comPensationis. Reconum niunt autem omnes, quibus agendi jus est. Quare excommunicatus , qui in ius Vocatus excipere non Prohibetur, reconvenire frustra Postulat 5 . Re-
Conventio Porro apud iudicem ipsum proponi debet, apud quem actio fuit instituta 4). Id ideo
jus in amnda Obsersaoit arbitrium 5 . 'Illud heic adverti debet, reconventionem in Pl risque causis locum non habere. Ita in iudiciis cri minalibus reconventioni locum non esse, VOIuere
Principes 6) , nisi criminali iudicio principali lis
Pecuniaria adjungatur : ea enim in specie iudex utramque litem desiniet ). Praeterea in causa de-