장음표시 사용
61쪽
Lib. IDISSERTATIO I. Cap. 7, 37
aquei sunt vel Subterranei , vel j3- Supraterranei: cie quibus tim
IV. Subjectum Cataractarum aqueorum Subterraneorum si D, est corpus Terrae, quod non est solidum plane, continuumque, tanquam lignuim super aquam natans, uti quia
dam , ex adducta ex Genes. I. V. '. Voce phNI aridam plane
Terram esse concludentes , egregie falluntur. Sed Terra est Corpus interne dc externe porosium, rimarum, seraminum, cuniculorum de hiatuum plenum.
' A I. Terram esseporosam, Sabulum & Glarea, aquas quasi percolando intra Terrae viscera transmittentia, ad oculum demonstrant. Foramina, Con camerationes, Cuniculos & Hiatus magnos in Terra dari, Venti & Ignes subterranei, & tantum non omnium terrarum Incolae testantur palam; certe in Regnis Septentrionalibus Aquae Maris & fluminum inter Saxa per sabulum Jc glaream in Abrisum subterraneam decidunt. Quod ipsum nos insta argumentis gravissimis evincemus.
U. Subjectum Cataractarum aqueorum Subterraneorum 9, sunt Alvei, Lebetes, Cuniculi aliaque Aquarum re
f I. Creavit enim aeterna DEI Sapientia in Terrae Oeconomia & Cor fore concavo, multas quasi Concamerationes, vastissimos Hiatus sinuossis 3caxeis fornicibus contectos, Siphones, Caminos, Elementorum officinas &penuaria: in quibus tanquam in Balneo,. aestus atque praelia Aquarum per petua audiuntur. 32. Appellantur in Codice Sacro Ghom multis in socis: Alias Abusus, Barathrum, Hydrop lacium, Charybdis Subterranea, Tartarus, Mamma seu Matrix fluminum atque Fontium , Euripus, Catadupae, Crater, Cor Terrae, Vorago, Asare Subterraneum, Germanis deris , ab Auctoribus indifferenter appellatur. Nos Cataractra infernos auisubterraneos vocamUS raliquis Balnea Diabolorum propter Hiatus immensos Ventorumque δί Aquarum, uti jam dictum est, continua praelia & fragores horribiles. 6 3. Altioris autem indaginis quaestio est, Unde tantae Barathro in Terraiamsolida cavitates λ Athan. Kircherin, in suo Mundo Subterraneo& cum eo Scholius lib. cit. existimant, Cataduparum Subterranearum Lapsus con
62쪽
38 Lib. 1 DE CATARACTIS Cap. 3.
tinuos interiorem Montium fabricam paulatim ita atterere, ut, fundamentis Rupium labefactnis, vel ad primum Terrae motum corruant. Et hinc opinio nata est, Montes interne excavari Aquarum attritu, & quia Aqua Montium substantia nterne fluctibus atque Cataractis continuo praeliantibus, superne vero Grandine, Nivibus liquatis, Pluvia, atque Gelu longat vo petunt & corrodunt, quod tandem Petrae exedantur. Rest. Sed haec opsenio, si a tantis Viris dissidere licet, vix sibi constabit. Namque Montes corruunt, non ob exesa viscera vel basim suain, sed ob ingentem Terrae motum. Unde autem Terram tantus concutit Motus λ Dices, alaceratis, exesis aut convulsis Aquarum vi cautibus Montium intrinsecus Θ Sed falsum hoe est, quia Montes Terrar-motu non collabuntur duntaxat, sed de loco in Iocum vi summa radicitus trajiciuntur , etiam in radicibus montium Barathro aqueo dehiscente. Atqui hoc ne totius quidem Maris impetus praestare potest; Ergo alia erit Montium ruinae causa, quam supra, Cap. VI de Catar. Terrest. exposuimus. Et nec tam facile ab Aquis exeduntur ca tes , si vel Spiritus Vitrioli aquae eos arrodant, ut aut tam immensos hi tus in Terrae visceribus excavare , aut suo attritu Montes cardinibus dis. solutis, corruere queant. Creator ergo Omnipotens Crateres illos ejusque 'hagogos sub Terra , recipiendis aquis producendisque dccoquendis Fontibus, Fluminibus & Lacubus, propria manu , die tertio exca
VI. Causa E sciens procreans Cataractarum sub Terra est
Deus omnipotens, qui eas Cavernis tanquam Pyro-AerΟ- Hydrophylaciis inclusit, inclusas tempore Diluvii miraculose aperuit , apertisque aquas Diluvianas sorbere iterum praecepit.
VII. sciens Instrumentalis Impupra sunt Motus Maris , Ignis Iubterraneus, & Venti. VIII. Materia Cataractarum Subterranearum sunt Aquae barathri, Ignis Sc Aer.
y I. Unde vero Barathro sive Hydrophylaciis subterraneis tam immensam profunditatis inexplorabilis aquarum copias ... Aristoteles, & cum coPeripatetici, lib. I Meteor. cap. 13. text. 6o, 6 I, 62, hanc adserunt rationem : Aerem vaporosum sub Terra frigore condensatum in aquas resolvi, adeoque ex Aere & vaporibus in Aquam resolutis abundare Ab ses
63쪽
Subterraneas. h. Alii eandem opinionem sic efferunt : Esse in Terrae ubsceribus multum aeris, Natura enim vacuum nec admittit, nec patitur. Ergo Aec ibi cum vaporibus in aquas resolvitur. γ. Nonnulli Aquas pluviarum & nives liquatas e Montibus, per praerupta vallium saxa, aut rimas petrarum in Abyssum subterraneam destillare, eamque replere. Confirmat hoc ipsum Cornelius a Lapide , Comm. in Ecclesiastie cap. I, V. 7. Videmus, inquit, 'eme column , marmora in parietes in Templis conti nuo sudare , m guttas stillare, quod utique sit ex aere in aquam resoluto. Idem Author, ex alia hypothesi, ait, circa Montium cacumina perpetuos esse Vapores , eosque rorulentos, a rupe illico in aqua resolvi : quae ex variis locis in unum confluentes Rivum ac tandem Torrentem, mox plurium influxu adaucti Fluvium essiciunt. Sed viris istis serio, modeste tamen, respondemus: 3 2. Hypothesin ipsorum de transmutatione Elementorum exoletam, sal sam atque tanquam rationi sanae absurdam, a purioris Philosophiae Docto ribus, argumentis invictis ressitatam esse. Etenim α. β. Creavit Omnipotens Aerem, ut esset Aer, non Aqua. Creavit Aquas, ut Aquae essent, non Aer: & sic de reliquis Elementis. Conjunxit Elementa Deus in Orbis Systemate, non vero confudit; sed distinctas eorum esse substantias vo luit. Sane certus sum, quod, querriadmodum nulla mens , nec ratio tam divina est, quae substantiam possit producere, ita nulla mens, nulla ratio tam subtilis dabitur, quae Ignem in Aerem , Aerem in Aquam , AquaSiterum in Aerem revera converti, probabit. Equidem in tanta Orbis claritate & sapientia tempus est cum Senecae, lib. 3 Uu. Nat. cap. 9. IO, cum Clarimmis & folidioris Philosophiae Doctoribus , Sennerto, Sperlin-gio, & toties laudato Scholio in Anat. Phisico-HIdrostatica. lib.3, c. 2, repudiata Elementorum transsubstantiatione, saniori menti dare operam. ω. Non nulli, Aquaου pluviarum in Nives liquatas e Montibus per praerupta vallium saxa, aut rimas petrarum in Abyssum subterraneam destillare , easque ita explere volunt. Rest. Dato, non concesso, Aquas ex vaporibus in guttas ibi colligi, & confluere in corpus aquae continuum; nondum tamen haec tam absurda rationi sanete hypothesis, Elementa essentialiter transmutari, obtinet, multo minus ex guttis sub concavo Abs collectis atque destillantibus, A qum subterranem confluere. Namque I. Dari in concavo laqueari Bara thri vaporum ascensionem, in guttas collectionem, atque destillationem lar gior & concedo; sed, guttas illas ad tot tantorumque Fontium & Fluminum cructationes continuas iussicere, nego. Multi temporis atque laboris est, aliquot doliorum aquas in unum tandem sublimare. De Ab si vero subter ranea aquis istud cogitare, omnium sanorum judicio cum recta ratione in
64쪽
sanire est. Maria vastissima, Cataractis aquarum reciprocis, sub Terra commeant,atque infinitae Dei sapientiae scenas, horrore cum tremendo, agunt per petuo. 2. Respondeo, Coelum non semper pluere, nec semper Nives in Moi
tibus liquefieri, hyeme quidcm in lapidem indurari. Unde ergo tempore hyberno Barathro aquae Θ Adeoque Pluviarum & Nivis liquefactae aquae, perrimas Montium in Crateres subterraneos destillantes, Abnso nullo modo sufficiunt. g. 3. Quapropter Aquis, continuo Oceani & aliorum Asarium m/tua stuque ac illapsit rapidimmo , impulsas in tartara illa , tanquam in ahe numquoddam, praecipites illabi, eaque replere eodem momento, & exhaurire existimo.
g q. Fit autem Cataracticus in Abnsos Subterraneas illapsus, aut alto sive naturaliter, aut vi intrusus. Si enim meatus in ipso Maris fundo est, Aqua motu naturali & sponte in 'drophylacium si b Terram descendit. Si vero meatus in littorum lateribus sunt , tunc Aqua per istos hydragogos ab impetu Maris in Crateres f bterraneos impellitur. y ij. Quia Peripatetici sitam , de Conversione Aeris in Aquam, hypothesin etiam experientia stabilire non dubitant, non possum, quin, quam
Schottus, in libro allegato , pag. mihi 72. ex Cardano lib. 8 Varietat. re rum , cap. qq, recenset, Experientiae historiam, ex eodem exscriptam Regiae nostrae Academiae H niensis, omniumque doctorum Virorum judicio,1ubjiciam. Ita autem habet. I. Anno 1q8Ι. quendam aegrum in Italia reddidisse singulis diebus urinae 3 6 libris, cum tamen in cibum ac potum non plus 7 libris insumeret. Unde urina 29 libris superabat. Idquesic factum stacto 6O dierum; quo tempo' re colliguntur librae urinae 17 o, ultra cibi potusque substantiam, cum tamen totum aegri comm vix Iso libris ponderaret. Consulti Medici rello derunt, causam ejus rei esse , quod aer, qui in arteriis ubique continetur,
in substantiam aqueam fiam conversus , eaque ejerita , aliin succedens similiter. 2. Simile quid contigit nuper admodum , Viro cuidam magnae auctoritatis, qui statio plus quam menstruo reddebat triplo aut quaciruplo plus urinae, quam in cibum in potum sumebat. 3. Idem non semel alteri, quem novi , contigit, tum in Italia, tum in Germania. q. A femorabile est exemplum quod refert Petrus Servius , Papae Urbani VIII Medicus , in libro quem de Miraculis siti temporis conscripsit , de quadam Moniali Romae. Haec
perpetuis vigiliis in jejuniis , assiduoque mentalis Orationis cuItu, tantum corpori suo calorem conciliaverat , ut tota quasi in igne ardere videretur , ejusdemque ossa plane desiccata atque calcinata existerent. Hoc la calore in interno Igne aerem externum potentissime attrahente ; hic attractus in
65쪽
Virginis eorpore coalescebat , in ad vesicam delabeba tur: ex qua deinde in forma urinae reddebatur tanta copra, ut aliquot hebdomadarum spatio plusquam ducent s libris singulis viginti quatuor horu mingeret. Hoc idem nar rabidi i amet Virgo, aliique Medici Doctores Romae D. Kenelmo Digb o, ut testatur ipse in opusculo De pulVere Sympathetico. Si ergo externin Aerpotest tanta copia in Aquam conVerti intra cavitates Microcosmi, poterit in Macrocosmi civitatibus idem contingere.*6. Respondeo, Inquirendae sunt Circumstantiae aegrini: Datur enim tertium, Aqua intercus, vel Suspicio fraudis: Aerem enim in Aquam eonverti , absurdum est. Et pudeat tandem Italos caeterosque Peripateticos hujus opinionis, Aerem in arteriis Corporis Humani b quam modicum i tam brevi 24 horarum, spatio ducenaria pondera urinae, ex substantia sua, reddere posse: quae dementia vel pueris risum moveat. Quod si Aerem aio mis aqueis refertum, adeoque non simplicem, sed mixtum aqua intelligas, sic corpus virginis Monialis exsangue attrahendo aerem aqueum, aliquantulam urinae copiam constare potuisse largior. Sed ducentas libras Σ ho rarum spatio reddere Virginem potuisse, non sanae rationi, sed fungis persuadendum est.
IX. Forma est Meatus Aquae violentus sive per Lapsum, sive per Gyrationem, sive per Adscensum. X. Finis est vel mi emalis, suntque α. Gloria Dei cujus voluntatem Cataractae isti in Barathro faciunt. 3. Aquarum & in usum hominum concoctio atque Praeparatio, & ultro citro
XI. Finishpecialis sunt ά. AEstus maris. Fontium scatu
6 I. Ego puto, Ayuas marinis in ejusmodi Matrice aut Lebete subter
Mneo excoqui, atque nac ratione a Salas asperitate liberari, ut alimentis hominum atque pecudum conveniant, qua de re infra de industria agam.
68쪽
De Cataractis aqueis Subterraneis ad Abyssos accom
. a inexplorabilis, in intimis Terrae concavitatibus, inquam Aquae tanquam in Matricom seu Ossicinam tuam , per
Circulationem subterraneam,i variis Ductibus sese inserunt,mOXque iterum esserunt, producendis Fontibus, Fluviis &Lacubus, intra Montium altissimorum Viscera, a Deo Creatore O. M. constituta. II. Dari, de tam certo esse Ab Terra Cataractas aqueos, quam quod in rerum natura certissimum est; quodque in AEbssos stubterraueas Mare, per immensa internorum scopulorum praecipitia devolutum , ingentes fremitus fragoresque formidabiles, tanquam Catara D aquea vera , excitet; asserunt I.
Sacratissimae Veritatis oracula. Σ. Rationes. 3. Exempla experientiae humanae.' . Consensus Veterum. ΙΙΙ. Testimonia intemeratie Veritatis Di in ery I. Et primum quidem Gen. 2. v. Io, vim egreditur ex E D E Ne irrigandum huncce Hortum m indefesse dividit ferturque in quatuor capi ta. IJnde colligimus certissime, fluv1um illum scaturiisse ex Ab se Terrae, tanquam eX mamma seu matrice omnium aquarum, idque cum Hugone de S. Viciore, super Gen. cap. 2. Idem clarius liquet ex Gen. 7, v. I P. Et, ex hac hpsa Aquarum matrice subterranea pace dc venia summorum quorun dam in Academiis & Ecclesia Christi Doctorum prodiisse quatuor illa magna Paradyssi flumina, Pischon, Gichon, Gidde ei & Phrath, affirmamus confidenter. Quandoquidem Domini , illo rerum creatarum initio nondum pluerat. Sed hac de re infra prolixe satis agitur. Alterum oraculum pe
Quod optimi Interpretes Tremellius & Junim Latine ita reddiderunt: Hoc
69쪽
ipso die disederunt se omnes fontes Abyssi magnae in Cataractae coeli se aperuerunt. Ratio Argumentationis est; quia quod se effundit per fontes, e Temrae prodit visceribus. Jam autem Mosis expresse Absum mainam, &, ne putes Oceanum externum, dicit Abyssum talem, unde fontes scaturiunt. Adeoque, ad D 1Iuvium inferendum, passim locorum m. fontes aperiebantur, Squasque Cataractice, praeter Naturam, eructabant. β. Catara Caeli, hoc est, Nubes rumpebantur, immensamque aquarum copiam praecipitabant. Vides ergo, Lector. Abessos fibterraneM Mosi & Populo Israel incognitas F et non
70쪽
Cap. 8.non fuisse. Tertium exstat Gen. 8, v. r. : δη ' pikriar' O cluffunifontes Abyssi. Cataractae caeli. uuartum insinuant Iob. 28, v. Iq.& cap. 3 8, v. 16, 3 o. Val. 3 3, V. T. PDL. I 3 1, V. 6. & Iq8, V. T. Item Proverb. 8, V. 24, 27, 28. Ouintum ex abundanti liber Apocryphus Esdrae, lib. 6, cap. q, V. 7. Dixit mihi, inquit, Angelus: si rassarem te dicendo , quantae habitationes sint in profundo Marus aut quantae venae in Abysso ima ξ aut quanta venae aquaru ni in Expanso λ aut qui sunt exitios Parad si a. Neque nos quicquam movet, quod vox Ab μου aliquando speci
liter in Siriptu significet Vare, ut Exod. I s. v. s. Psalm. IOq, V. 6. Val. IO T. V. 26. Esa. I. V. IO. PIDI. 42, v. 8. Iona 2. V. s. Luc. 8, v. 3 I. Item aquis e Voraginibus terra scaturientes , Derit. 8. V. T. Gen. q9. V. 2 3. cap.
33. v. 13. Siquidem in allegatis locis V. T. voces 'Π' & N. T. vox A-0ssim, improprie, & per quandam similitudinem a vastitate aquarum, nec non a fundi marini profunditate accipiuntur, neque loca ista pro nobis face revolumus, contentisupra allegatis, Gen. 7. & 8. locis duobus, in quibus fontes magnae Ab si essundi & occludi dicuntur. Atqui Mare non potest essu: di neque claudi. Certissimum est Mare Terram ambiens effundi in eam ita non posse, ut omnem una cum Montibus altissimis undis operiat, namque id fieri Alveo e)us pleno vel evacuato debet. . Si pleno: unde, quaeso, Alveo marino quae novae succedent λ Si evacuato Θ quomodo Terrae superficies, cum Aquis unum constituens globum, A quis obrui, alveo Maris vacuefacto, potuit λ
I. Namque sorbentur uno loco Voraginibus immensis Maria, Lacus, & Flumina, quae alibi quasi per Anaractam foras ejiciuntur .' exsiccantur Laeus petr sabulum & glaream: pereunt Flumina: Mare fluendo & refluendo aestuat: Scaturigines passim aquas vomunt. Unde quaeso, Terrae tantae in uarum copiae λ ubi sorbendi locus Θ unde vis removendi aquas tanto cum impetu λ Quo tandem tot Lacuum vastissimorum Aqua pereuntes deveniunt
V. Exempla Experientiae sensibilis.
s 1. Petrus Martyr, Decade 3. lib. 7. hanc Naturae Subterraneae expe rientiam ita tradit: In Provincia Calaimu , quae Hispaniolae Regio est in ira vastum sinum, est Antrum ingens in Rupe cava sub radice Montis altissim, ad dia duo circiter a Mari, cujus ostium est magia Templi foribus simile, falcatum ingen1. Tinavit aliquando cum vavi Antrum hoc nau-