장음표시 사용
91쪽
s i. Lacus, ex mente Athan. Kircheri, ille non est, qui Aquas nec recipit, nec emittit; quod quidem ita simpliciter accipiendum non est, sed
cum distinctione apparentia extrins cae, quia reciprocare aquas non videtur. Sunt enim Lacu α. aquas apparenter accipientes , nullas vero emittentes:
siquidem per meatus subterraneos, in 'drophylacium incidunt, unde aliorsum egeruntur , talesque sunt Lacus Castuu , Αθhaltites, &c. Contra β. Laeus quidam nullas aquas accipiunt apparenter, in copia tamen ingenti per gurgustium emittunt: quia aquas ex Hydrophylacio sub Terra aestuante a trahunt, quorum multos Lircherin loc. cit. recenset. Alii vero ν. aut per glaream, aut permeatus hydragogos Lacin sorbent, iterumque stato tempore eodem, aut alio in loco resorbent atque evomunt, Vide exemplum de Palude Circoniensi in Carmoia,temporibus statis stagnante,ex me hero add/ctum supra,cap. IX, N. 8, a. Quidam Lac U FluViorum aquas nec accipiunt. nec reddunt, sed subter se transmittunt. Sic UL A flumen Moscoviae deeem Lacus trajicere dicitur. Idem facit RHENUS Lacum V rneditum transiens. si 1. Id ipsum etiam de Maribus quibusdam verum est, quod easdem spe cie & individuo aquaου, ex uno Mari, per occultos Terrae meatus, in aliud transmittant, atque ita reciproca aquarum commercia sub Terra instituant, Ath. Rircherus de Mundo Subterr. Tom. I, tib. 2, cap. I 3 docet, Mare
terraneos , aquas, sub Monte Caucaso intermedio, communicare; nec non Mare Rubrum Mari Mediterraneo conjunctum esse, quod facile crediderim. De Fluminum autem Reciprocatione pluribus disserere portenta naturae Hydrostatica jubent, insigneque nobis operae pretium inde pollicentur.
IV. Fluunt vero Flumina sub Terra reciproce, ut Philoso phi loqui amant, vel ex toto , Vel ex parte. U. Ex toto fluunt Flumina, quando integra a Terra ab
sorbentur, qualia sunt Nilus, Niger, Tigris, Alpheus, dcc. VI. Ex parte fluunt, quando pars Fluminis duntaxat hauritur, quod in Rheno & Danubio quotidie videre est, de quibus infra.
y 1. Nobilissimus Africa fluvius NILUS , qua Voragine, quotaque sui parte in Terra ALATA sorbeatur, quoque loco iterum ejiciatur, supra cap. IX. Th. VIII, 3 3, monuimus. g 1. Similiter de TIGRIDE, Flumine Asiae Paradisiaco in Mesopota mia, Geographi multa recensent portenta. Fluvius iste Tigris, lingua Me-I ἀο-
92쪽
dorum Sagitta sive ' celeritas appellatus. I. Sub Monte Tauro alii, in Montibus Uxiorum in Specu praeceps mergitur, subterque lapsus ab altero Tauri latere rursus in campos erumpit. Deinde lacum trajiciens iterum in cuniculos mergitur, & post viginti quinque millia passuum, qui plus minus
quinque milliaria Germanica faciunt, rursus campis redditur, quos cleme liore alveo praeterit jam navium patiens. Qua de re γ Curtius libro 3, cap. 3. Plin. libro 2, cap. IO 2. cr Seneca Nat. lib. 3, cap. 26. in libros, cap. 8. Capite vero 27. E U L-U S , inquit, amnis non procul a Caucaso Monte medio cum 1 loco cuniculo conditur, sed rursus erumpens per Me sobatenen labitur.3 3. Talis Cataracta est in Pyramo Flumine, qui ex Cappadociae fontibus
ortus, mox profundo Terrae hiatu absorptus, disparet. Longo tamen post intervallo sub Terra currens, iterum emergit, moxque navigabilis tanto fit impetu, ut, si hastam vel trabem in hiatum emersionis s. egressus ex alto immiseris, Aquarum impetus renitendo eam mergi non patiatur. q. Zebethes Hyrcaniae Fluvius Terrae illapsiis, post 3 oo stadia, iterum auras lambit, quod ipsum Alexander M. Macedo demersis in hiatum cad veribus deprehendit. Eodem naturae ludo fluvius oppidum Corcyros alluens, non procul a Pompejopoli, Urbe Ciliciae postea Trajanopolis dicta, in imo Specus profundissimi, ingenti fronte e terra egressus tantummodo se ostentat: post, ubi magno cum impetu, alveo brevi, aliquantum progresssus est, iterum absorptus, terrenisque meatibus illapsus absconditur, Mela lib. I, cap. 6. Sic in Astica fluvius Niger, qui, eodem cum Nilo die, incremento sumpto, exundat per Go Ooo passuum, postea foras evomitur, M olus ex Ramoi Tom. I. s. Nec minus miraculum Alphem fluvius ex Arcadia Peloponnes, ad amarum Arethus e fontcm in Sicilia per aquas marinas meatusque subtereraneos trajiciens, nihil tamen ex dulcedine sua, Mari sese immiscendo, quicquam amittens, edit, de quo Pausaniaου lib. s. Id, ceu falsum, Strabo suo more negat, Iib. 6. Qu. Od. Seneca tamen lib. q. cap. 2 6. in lib. Q cap. 8. ut de Plinius lib. 2. cap. Io 3, confrinant. Si quid ergo in Alpheum fuerit injectum,m Sicilia fons Arethusa reddit. Namque per Ohmpium means Litori Peloponnesiaco infunditur & subter Agare d efluit; ad Arethusam ap. Θracusis ru sum caput exserit, indeque in Mare Siculum illabitur , metiana enim in nodia sua. Similiter Avia juxta Pheneum, & Cephisus ad triginta stadia meatibin f bterraneis currere, posteaque eructare aquas dicuntur.3 s. De flumine Histaniam a Lusitania dividente , eum mediterraneum, post longum excursum in Terra, absconditum, tandem post 6 stadia , veluti denuo exorientem, urbem Emeritam allu re, AG olus, ex Max-co Areto, in Des riptione Hispaniae autor est. y 7. Quae
93쪽
Lib. 1 DISSERTATIO I. Cap. Iq. 6
f 7. Quae vexo Plinius, lib. 3 I, cap. 3, de Aqrea Martia tradit, observare & mirari addecet. Non procul, inquit, Roma, abdit se Aqua Martia: nam post longos excursus, ex ultimis Pelignorum Marsis vicini sunt populi , quorum metropolis Sulmo, patria Ovidis erat, Ovid. lib. 3 Amor. Eleg. I.)montibus , transiens Marsium ac Fusinum Lacm, in specum demergitur; tandem in Tiburtinas. aperit. Aqua haec sto oo passuum fornicibus structis in Urbem etiam ipsam perducta est.
CAPUT XIV. DE CATA ACTIS stensim ASCENDENTIBUS: & in specie DE F0RTIBVS& SCATURIGINIBVS.
RIS , ad superficiem Terrae per ductus hydragogos, usque ad Os hians, quod perpetuo redundat, Fluminaque
y I. Cataractice autem istae Fontium ascensiones fiunt, ideo quod aquae eorum motu Violento, & praeter Naturam, pondere suo alias descendentes, eoaelae in sublime librentur.
II. Causae ejicientes Scaturiginum s Fontium, ex mente Philosophorum, sunt ver , vel falsae. III. Falsae causae traduntur quatuor. 1. Intelligentiae Angelicae. z. Astrorum Influxus. 3. Anima Terrae. q. Aer in B rathro subterraneo & Guttae ex aere coactae.
f 1. Fontium & scaturiginum originem TheMoretus, lib. q. De curan dis Graecorum affectibus, inenarrabilem atque ineffabilem vocat. Sed D. Ba fili in Homil. 4 Hexaem. D. Ambrosi s l. 2 Hexaem. cap. 3. non nisi
per gratiam singularem Spiritus S. cognoscibilem, haud absurde statuunt. Nisi enim DEUS gratia sua philosophantium mentes illustrasset; quid, quae'so, Plato, quid Aristoteles , quid Seneca , aliique contemplando pro' fecissent λβ 2. Quamquam illi opera DOMINI contemplanues plus ingenii libidi-
94쪽
68 Lib. 1 DE CATARACTIS Cap. I
ni, quam ductui Divino indulserint. Hinc errorum natae myriades; & qui dem, quod Aquaου fontium ex Hydrophylacio subterraneos,rs,m ad orificium moveri existimant ab Intelligentiis, sive mentibus aut formis assistentibus Angelis , quibus hasce hydraulicae partes esse a Deo O. M. demandatas putant. Veteres, quod ex fabula notum est, Scaturigines fontium fieri acessici a Nymphis aquas urnis haurientibus, eas ud in scatebras estundentibus, quae N mphae in hortis & structuris hydragogicis elegantis atque jucundi ingensi arte spectantur, & commendantur. 3. Non possiim quin constantissimos Augustae Vindelicorum Euangelii
Confessores, Senatum & Curatores Ecclesiae orthodoxae hoc loco collaudem: vi Anno MDCLXIV, me, tum E cclesiarum PoIonarum oratorem ablegatum, una cum comitibus meis, posteaquam laute atque benigne habuissent, singularia Urbis suae monumenta, junctis currui equis, ultro citroque circumvectando, qua pollent Viri prudentia, eruditione atque humanitate hospitalissima, nobis commonstrarent. Inter alia in aedem quan' dam introducti die affertilia si cives vocant) Neptunum, aut, quia Tri' dente carebat , Nympharum Para mphum quendam , aquas arte sur sum libratas ex olla effundentem vidimus. Quod Idolum non ita admirabamur , quam Catara tae, aquas ex imos Uum usque ad Epistomium Neptuni librantis , nexus ferreos & artificium plane stupendum, ac visu dignum. A q. Alii uerorum, aquas e Barathro subterraneos,rsum attrahentium, virtuti attrahenti Fontium scaturiginem attribuunt.. Sed hoc debile nimis , atque ipsis etiam tyronibus obsoletum est argumentum, adeoque ἀρρωπιαν ἡ
arguit. Egregie sane , si Diis ita placet, philosophantur, qui,
cum dare aliam rei naturalis causam nesciant, ad confugiunt, passibus certe ambiguis & claudicantibus. Sed nec Sol, nec Luna, nee omnia raea sunt virtute, ut in Abyssis Subterraneis facere quidpiam ac producere queant. Hoc quidem est, ut Poeta ludit Caelo deducere Lunam, atque in tartara praecipitare.
ν s. Johannes Baptista Helmontius, in Supplemento de Fontibus Spadanis
Parad. I, Terram es animatam, adeoque Aquas vi animata naturaliter fur- fum ferri statuit; Quem tamen Scholius lib. q Hydraul. cap. I s egregie refutat. Mea quidem sententia ego, vel ignaros rerum naturalium, vel plane Atheos esse censeo, qui Diei tertiae opus Terrestre, in quintam Creationis diem, quo variae Animalium species sunt creatae, rejiciunt.
6. uuarta opinio, falsa illa Transmutationis Elementorum hypothesinitens, explosa erifupra cap. VII, Num.X, I I, seqq. & mox eadem cap. seq. , in Materia Fontium, sodienda recurret.
95쪽
IU. E ciens Scaturiginum EM Fontium vera est, 1. Princia palis , estque DEUS Creator O. M. 6c Conservator. vel E. Inserumentalis, quae est Hydro phylacium Subterraneum.
y 1. Istam Naturae hydraulicam DEUS, Die Crcationis tertio, quo Terram ex in uis jussit emergere, procul dubio instituit. Certe, si scire est operae pretium, quid Creator Spiritu Aquis, tanquam Gallina ovis, incubando fecerit ; intuere opera Domini, & conjicies facillime. Nempe cum incubaret Aquis Spiritus Domini Aquas superas separabat ab aquis inferis: Terram producebat ex Aquis, inque ea Maribus ac fluminibus Alveos efformabat: Terram tum diametraliter perforabat,tum Maeandros caecos ac si1pho nes aqvu per scaturigines ejiciendis, iterumque alibi trajiciendis obliquabat ductitque fornicibus Elementis receptacula excavabat, quibus Aqua superae & inferae, motu circulari ultro citroque commearent. Eodem momento Mari Refuo atque aestuanti su a Barathra & periodum horariam prae scripsit, cujus naturam cognoscere vix licet. Et quia omnes Mundi creaturae a Statore DEO virtute omnipotenti in suo statu conservantur; hinc ver tuntur Maria revertunturque, eunt Flumina redeuntque: ascendunt Fontes ac descendunt iterum. Quos motus Theodor. Serm. 2. de Provid. Cornelius a Lapide, Comm. in cap. I Ecclesiast. p. 7, soli DEO, nec sane immerito, attribuunt, & quidem ex Psal. Io , v. Io: Oui emittis, inquit, Archi: Psaltes, Fontes per valles, ut inter Montes ambulent. β 2. Causa Fontium Instrumentalis in Terminus a quo; vel, unde aquae fontium resultant. Estque ille Barathrum subterraneum alias 'dropsela cium, Matrix Ablaesin, vel Mare latens) in Terrae cavernis, quod aquas illas sursum motu agit continuo. Corneliim a Lapide l. cit. cap. 2, v. 7. Quod qui negat, alium terminum, cui Fontes & Scaturigines suam debeant origi nem, producat necessum est. Sed vereor, ne actum agat.
CAPUT XU. DE MATERIA FONTIUM ET SCA TURIGINUM.
rum offert i. ut Materia I VA. Σ. Materia Ex
96쪽
o Lib. 1 DE CATARACTIS Cap. I s.
II. Materia IN si , est Subjectum duplex: et . Denominationis, de dicitur vulgo Subestum totale, sive si V0 D. 2. Informationis, vulgo partiale, sive Su eclum uV0. ΙΙΙ. Subiectum Scaturiginis si V 0 D sunt Terra1 o-μ. - Terra petrosa, tam in Montibus, quam in planitie. γ. Sc puli in Mari prominentes, &, si quae alia loca sunt.
y I. Terram arenosam ostendit ἁ-ψ in Fontium quorundam Orifcio, ubi aquis scaturientibus arena quaedam immiscetur, quae tamen, fervore sedato, iterum in fundo sive alveo fontis subsidere solet. Namque aquis vi Barathri subterranei sursum actis, dum exitum moliuntur, arena ves glarea obvia facile cedit, seque versari susque deque patitur.3 2. Prodeunt quoque Fontes & Scaturigines e terra petricosa, & quidem tum in planitie, tum in collibus ac montipvi, itemque in vallibus. Prius de planitie, omnes fere Septentrionis Fontes, nec non Fodinae metallicae ad struunt. De Scaturigine vallium nemo est, qui ambigat. Ascendere vero Scaturigines ad Montium & Collium cacumina, Fontes Nili, Rheni, Rhodani, & aliorum palam evincunt. lg 3. Quod autem Fontes quidam in Scopulis e Mari prominentibus scatu riant, exempla docent. Ratio: quia Scopuli isti intus excavati ductus s. Ca nates hydragogos habent , qui aquas dulces ex Hydrop ta io infero sursum attrahunt, inque ipsum Mare eructant.
IV. SubjeZti m 9V0 sunt 1: Meatus sive Siphones hydra gogi ex Hydrophylacio ascendentes. Σ. Os Scaturiginis.
y I. Quae omnia dari, quia Natura, Ratio, atque Experientia clamant, nemo inficias ire ausus fuit hactenus. Dicunturque Meatus dragogi Synonymice Aquae duriZus, Canales, Siphones &c. Miror autem, quod Claristanus Schottus, dari Barathrum seu receptaculum aquarum in centro Terrae, item, Barathrum istud aquaου, per meatus subterraneos e Maris fundo aut latere ad se deductos, habere agnoscat; exinde tamen scaturire neget.
Quo enim fine Aquae in Hydrophlacio illo asservantur, nisi, ut ibidem cxcoctae, & a Sale, Nitro sorὸibusque variis repurgatae, sursum ad Fontium or scia ascendenso, dulces rivulos di amncs Animalibus praebeant, quod fu-pra jam probatum est. Aut ergo Sc hottus , Fontes ex Oceano seu abso,t bterranea fraturire concedat; aut, praeter Barathrum istud, alia fιb Terra dari Hydrophylacia demonstret.
97쪽
Lib. 1 DISSERTATIO I. Cap.rs. 7r
V. Materia Ex si VA, vel vera, vel falsa ab Auctoribus traditur.
VI. Muteria Fontium & Scaturiginum falsa sunt 1. Aersubterraneus, 2. PluVia dc guttae subterraneae, 3. Nives pluviae subterraneae.
y 1.-ψ7υδ Scaturiginum Peripateticorum nonnulli cum Aristo telestatuunt, scilicet Fontes & Flumina ex Aere, Vaporibusque in Aquam solutis, ortum trahere. Arinfol. lib. I. Meteor. c. IJ. Quod vero Scaliger, Exercit. 6. in Cardan. egregie refellit: Decuplo, inquit, ampliorem oportet esse aerem, ad aqua certam magnitudinem conficiendam; tantum autemsta tiumsub Terra non inveniri. Item, tanto hocce aere absumpto, subtus Ra- . cuum eventurum. Adeoque tam absurda sanae rationi ascrtio ista est , ut Schottin, 'drost. lib. 3, cap. 2, negare malit , libros Meteororum esse Aristotelis ; quam credere eum, hanc Fontes & Flumina ex vaporibus generari ) tam puerilem, uti eam vocat, opinionem fovisse. Et de Aristotele quidem nescio; caeterum Interpretibus ejin aliisque Peripateticis non insolens est, qui Elementorum, adeoque & Aeris in Aquam transmutationem, mordicus & ad ravim hucusque defendere, non dubitant. y r. Alii, guttaου sub Terra in Barathro colligi, & hinc Fontium ac Flu
minum aquM Oriri, putent, an asierant, incertum est. Putare tamen eos potius aut errare credo, quam asserere tam inepta & absurda, quae supra cap. VII, refutata sunt: Fontes nimirum & Flumina ortum trahere ex aquis pluvialibin & nivalibus intra cavitates terrae ex Montibus atque Collibus destillantibus, adeoque imbribus perpetuis ibidem sub Terra pluere; unde Aquarum copia & Scaturiginum impetus. In qua tamen opinione non acquiescunt, Aristoteles , lib. I Meteor. c. I 3. Seneca uuast. Nat. lib. 3. Fro mondis lib. 1 Meteor. c. 2.
y . Nos respondemus : 1. Nives & pluvias non suffcere tot Fontium, Lacuum ac Fluminum aquis: pluere quidem semper in cavernis Terrae guttasque nonnullibi infli ira lapideo indurescere propria observavimuS cxpcrientia ; quod tamen Stillicidium potius, quam pluvia dici, ob lentam ad modum guttarum destillationem, meretur. 2. Nives nec descendere, nec liquaris imper; neque in ulla regione tempore continuo pluit. Atqui Fontes scaturiunt perpetuo. 3. Aquae nivales aut pluviales non penetrant Terram ultrasex uinM: Terram, inquam, iis in locis, ubi solidior vel arenosa est, terram enim rimis, porisque hiantem ab hac hypothessi excipio. Unde ergo Aquae sub Terra tot Fontibus ex Scaturiginibus sussiciunt ps q. Tanr
98쪽
, Lib. 1 DE CATARACTIS Cap. rs.
β . Tandem Fontes & flumina ex aquis nivalibus atque pluviosis fieri: sita simpliciter asseritur, falsissimum est. Namque I. Non omnes aquae nivales aut pluviales in Fontes ac flumina confluunt, sed pars duntaxat illarum pars quippe cedit in alimentum plantarum, pars a Terra absorbetur, Sccum ea commiscetur, pars denique in vapores resolvitur. 2. Non dantur Fluvii, qui ex nivibus aut pluviis fiant, v. g. Niluι, & Niger, qui in Asa ea, ubi rarae sunt nives & pluviae, abundanter tamen fluunt. 3. Distinguendum ergo est inter Fontium ac Fluminum originem materialem, & inter augmentum eorundem. Nulli Fontes pluviis aut nivibus, sive ex iis ortum trahendo, sive augescendo, suam debent originem. Flumina vero, ibcet a nivibus aut pluviis plane non deriventur, attamen incrementa sua accbaentalia iisdem debent.
VII. Materia Fontium atque Fluminum pera sunt Aquae
Maris, Lacuum ac Fluviorum in Abyssum subterraneum illa
bentes. y 1. Causaesociae flant pro una, Philosophantium locutio est. Lacin ac
Flumina derivantur in Maria, Maria vero in Absum f. Mare subterraneum; de sic Mare confluum Subterraneum Scaturiginu erit materia sussicientissi ma, atque verissima. Negare hoc ipsum volebat quidem Scholius loco supra cit. Veruntamen lib. s Hydrostat. cap. 4, concedit aliquos tantum Fostes e Mari & Αquis subterraneis derivari. Nos fontium aliarumque Scaturi ginum aliam nescimus Oxiginem, praeter Oceanum, & 'drophylacium sub terraneum; adeoque omnes aquas inde scaturire , confidenter asserimus. Eleganter sane & doctissime Johannes de Mey, Comm. Phys Cap. I. Loc. γ, p. m. 17. hac de re disserit: Constat, inquit, Oceanum idem fere esse Terreno corpori, quod Hepar est Humano. Uuemadmodum enim Jecur in corpore Animalu Fons est Sanguinis, cunctis membris per corp- undique die smenis sanguinem distensans, atque hoe ministerio Vitam animalis conservans: sc etiam Mare Aquarum omnium Origo CV receptaculum, universam Terram per occultas venas irrigans vegetat, in in multos redundat fontes ac flumina.
ic Scaturiginum sunt varia ; & quidem i. Aer liberrimus, regionis tum infimae, in quem Scaturigiues aquas eructant, serventesque aerem Verberando, sonum quendam alicubi excitant;
99쪽
tant, tum etiam Aer regionis media quando in cacuminibus Montium Aquae scaturiunt. 2. Lacus, in quarum fundo, aut pori vastiores, aut epistomium aliquod foris aquas stagnans, dantur. 3. vult, Rivi, Sc tandem Flumina. Fons enim primum in derivandis aquis, mox in efformandis ripulis, tandemque in ducendis fluminibus solummodo occupatur.
CAPUT XVI. DE FORMA ET PROCESSU CATARAE TA RVM S CATVRIENTIUM.
Naturam constituunt & absol vunt.* L. Nainra quia consistunt in formis internis, ex formis etiam distinete cognoscuntur. Forma dat Scaturigini ESSE, quia per eam solam a 'sentia ejus existit. Dat eidem & DISTINGUI, seu speciem pecu liarem ab aliis distinctam , ut ita motuι Seaturiginis ab aliis motibus specie sive formaliter differat. Eadem forma omnes in scaturiginibin praestat O PE RATI O N E S , quod insta fusius edisseremus.
II. E stque Forma haec raterna, Vel Externa. III. Iuterna sunt o Impetus Aquarum sub Terra Circulatorius. Libratio, sive ascensio Manum ad orificium Fon
IV. Impetus Aquarum μὴ Terra Circulatorius est Motus Violentus, ortus tum a pondere aquarum, e Mari& Fluminibus, in cavernas Terrae continuo illabentium, tum a Ventis sub Terra perpetuo pugnantibus, aquasque concutientibus.
I. Impetus iste, aquas Subterrancas procul dubio: sursum agit hoc modo. Aquae Maris & Fluminum in Hydrophylacium Subterraneum , cataracta admodum a dii lapsuque praecipiti, illabuntur: quae illapsae aquo veteres in Barathro pondere gravi propellunt, atque de loco in alium locum protru'Κ dunt:
100쪽
dunt: adeoque Aquae illae, facto impetu, Terrae viscera ciscul in ultro citroque penetrant tantundem, donec in angustias redactae aquis aliis nihilominus perpexuo succedentibin seque prementibus) exitum foras moliantur. Data ergo sibi rima aliqua, Aquar presiae sursum enituntur, ascendendoque Siphones sibi inter saxa praerupta, aut in terra glareosa, sive porosa Hydragogos efformant nisi forte impetus iste terrae soliditate reprimatur: per quos Sipho nes postea Aquae in Lacus, puteos, & ad Fontium orificia adducuntur. β 2. Ascendere aquas proprio vel externo ac heterogeneo pondere pressas ita certum probatumque ab Auctoribus 'drostatica est, ut vel pueri in cantharis Hulatis praestare id colludendo non dubitent. Quod vero venti
n Barathro Subterraneo aquis concitent, apparet hoc ipsum α. In orificiis Fontium quorundam, quorum aquae nunc magi S servere, nunc remittere, quaedam etiam subsidere videntur. β. Aquas intra Cavernas Terrae, magno
impetu atque strepitu praecipitari, fractasque ac dissipatas aerem commovere, ac Ventos sub Terra ciere , camcrae ε Eoliae, in usum organorum Musico rum hydraulicorum contauctae, palam id ostendunt: namque in fistulis istis organicis ventus aquaue vi magna & cum impetu propellit. γ. Denique hoc ipsum quorundam Fluviorum atque Fontium ebullientium strepitus &-itus evincunt neque huic opinioni sana ratio contradicere facile potest.
V. Libratio Aquarum secaturientium, est Aquarum , permeatus hydragogos subterraneos, linea perpendiculari vel obliqua, ad 0rificium staturiginis ascendentium deductio.
I. Alias Libratio si1vel puellisio aquarum est inquisitio sive inventio lineae supra Horizontem extensae, juxta quam aut alveos effodere , aut Canales 'dragogos, tubos, aliosque id genus meatus, disponere debent libratores vulgo, Nohrintili eo ut per illos Aqua de uno loco in alium adduci, ac iterum fluxu naturali, cum sufficienti pendentia, ut H)dragogi loquuntur, deduci possit. β 2. Quomodo vero Aquae Scaturiginum per meatus hydragogos sub
Terra adducantur, si1vesursum agantur, non usque adeo dubium cst. Clarissimus Scholius lib. s 'drostat. cap. q, erroneas quorundam hac de re opiniones recenset. Illos autem vehementer confutat, qui Aquas e Terra ad orificium Fontis ascendere, obfugam vacui, statuunt. Et recte quidem: quia Montes & Terra haud ita sunt 1 olidi, ut non pori aut rimae ali' cubi hient. Dicet autem quispiam, Spiritum Domini, in articulo Creationis, Aquis incubando, Siphones sub Terra estormasse, unde extracto aere,
Aquas ex Absse subterraneafui si in adduxisse, quae ita continuo fluxu nunc