장음표시 사용
321쪽
Quod si sanguinis missio temere instituta, aut sμμαΜ'eatharsis vires fregerit , ahat nimiae aliae evacuationes etiam spontaneae huic malo g. CCXLV., ni M im' caussam dederint cardiacis analepticis , &staurantia adjicienda sunt , curandumque pare go- δες 'ricis, ut immodicae excretiones sistantur . Si ve- Miuro frigus improvide admissum , aut tempestas prae-t ei inodum gelida , aut diutinus corporis situs aui, j. erectus, aut longior extra lectum mora , quominus variolae libere erumperent, fecerint; tunc Oxtra se cubiculi calor prudenter auctus, quies , & mora in lecto , tegumenta paullo graviora , δί potiis modes a te calidus remedio erunt . Hac ratione Muta inon semel cunctantem pustulariam eruptionem
promovi feliciter, aut pustulas sessiles, atque umbilicatas sic adjuvi, ut cito se attollerent, & perfecte turgerent. Hi sepenurnero, ubi pallidiuscu- , & justo aquosiores videbant Ur , magnam o- Corticispem tulit tonica, cardiaca , & anti septica sua faCult te cortex per uvianus paullatim datus Hue spectant vapores aquae calidae cute excepti , si . 2 ' entationes, balnea tepida, quae δgregiam plane io ς' ' operam praestant tum etiam, cum subitus terror , qua μaut ira, aut aliud animi pathema , aut erratum aliquod sive aegri , sive assidentium cruptionem ni ηε inhibuerit, aut pustulas jam natas represserit, inprimis si una aliquid ex opio , aut papavere in trinsecus picebeatur. Quotamen casu a calefacie a V 2 ti.
322쪽
CAp. IX. DE VARIODg.tibus abstinere satius est, . & in aere puro , Ω libero versari, corpore Vestibus caute contecto i& potu uti calido , aut tepefacto ,
Ponendus Cardiaca interdiam irrita in
nica tune in usum vocanda, sed valentiora.
Statim vero , ac vires erigi videantur , pulsus , & calor reviviscere , pus Ulaeque non mo- .do satis erupere , sed attolli , repleri , dc rufhere ; non diutius urgenda cardiacorum , & calefacientis regiminis administratio , verum paullatim ad diluentia , dc temperantia redeundum est. Accedit tamen non raro , ut cardiacis vires , quae deficiebant, nequaquam erigantur, Jc pustulae , quae erupere , humiles , ac depresste maneant , color earum ad sus cum inclinet , in earum foveolis punctu ira nigrum appareat , interjecta cutis it accida , 8c livida deprehendatur ii mino maculis nigri cantibus sparsim faedetur, urina subnigra ; scutens , & tenui sanguine tincta excernatur , aliaeque harmorrhagiae profusae sanguinem dissolvi , corrumpi , atque ad nec rosim vergere ostendant : tunc profecto ad valentiora anti septica , cardiacis admixta properandum esse , atque in iis insit stendum assidue plerique arbitrantur . Si jam ab initio variolae luridae, inquit
Hux AAMius sa) , lividae , & depreta sunt , febrisque potius lenta est , generosa cardiaca exhibenda, & epispastica applicanda, qualia sunt
crocUS, pulvis contrayervae compositus, Goschus,& theriaca Andromachi , immo vinum dulce, quidquid contra reclamet SYDEN HAMIUS .
Acetum , dc acidum vitriolicum potui ordinari
323쪽
U A re 1 o L. CURAT 1 O. 3P9rio , cui inserviet decoctum hordei largiori manu adjici oportet , quo aikalescentia , acritasque colliquans emendetur , debita sanguini jam pene dissoluto crasis donetur Vinum e μ ηεmtiam aqua dilutum, serum lactis vinosum , cor- tilia. tex peruvianus, sed liberaliter adhibitus ' , nec non camphora ipsa '' ceteris palmam praeripiunt, non modo cardiacae , sed anti septicae etiam virtutis praestantia . Interea , praeserti m si vario- - Glae confluentes sint , aegri , si unquam , nunc β certe aere libero, & puro egent , quo non mo t' ' 'do graviora symptomata mitigantur , aut avertuntur , verum etiam eruptio ipsa allicitur , &adjuvatur , aere puro menstrui veluti attrahentis
vice. fungente . Tantique testimatur a STOR CKIO EJustau-
D aeris liberi & aperti hisce in casibus vis ; - - 'Ut aegros , si in aerem liberum translati de frigore , & horroribus vagis querant ut , non 3U-diendos e ste sentiat ; qua in re tamen pruden thatia, & judicio, quo ipse praestat, opus esset, ne μή 4 ' temeritatis notam medicus , aeger vero poenam '' Π' 'incurrat. a in De aere morb. idem. Tom. a. pag. I 22. ubi sequentia etiam habet : In varioris malienis in quibus pustulae parvos , atrae , aut cum foveola
nigra , aut ichorosae sunt 's ulta spes est , est in
alexapharmacis subausteris cum acido plurimo qualia junt tinctura corticis peruviani , alexipharmaca cum multo elixirio miriori , sepe vino addito his accidis, praesertam febre decedente cum potu opetuo, aciduis , demulcente. Ibid Cl. TISSOTIUS Epist. ver. argum. pag. 32, 33 de cortice peruulano sic loquitur: Convenit tantum an malignis variolis, ubi laxor fibrae, solutus, putri-MRue languis , summa debilitas, & metus gangrae V et
324쪽
gro CAP. IX. DE VARI Lis. pse . Tunc ad drachmas tres, Vel quatuor, vel quin que quotidie datus summopere prodest. '' Camphora in malignis variolis utilis est, praesertim acidis admixta, uti aceto, in quo calido facile solvitur . Vires blande erigit, si bras exstimulat leniter; putridum Virus arcet, aut coercet, atquei ad cutim ducit. Id. l. c. p. 33. b) Instruet. med. P. I. p. 2 et . , 23 I.
- -- In hac item tarda , & difficili eruptione ta CCXLV. CCXLVI Variolarum , aut earum habeant Z depressione M. CCXLVII.) ex virium vitalium
defeetu , morbique maligniore natura , ubi nimirtim cardiaca, atque anti septica necessaria censentur, Complures MOR TONUM , ME ADIUM QUI
sequuti brachiis , dc cruribus admovenda etiam Dubiim vesicantia non dubitant. At ubi cum virium lapsu) jam signa putridae tenuitatis & liquationis se sistunt , & magna ubique ad corrUptionem, gangraenamque s. CCXLVII. ) propensio cernitur , non sit ne matura deliberatione quidquam de Ve-isi lire silcantibus ex cantharidibus decernendum est. Mi- ἡ., hi vero, ut quod sentio dicam , tutum rideturiis uti in mi gna debilitate , solidarum partium atonia , febri exigua , calore niti, integra san: guinis crassi, absente plet hora ,' & gangramae metu, multoque magis, si Variolosa materies, quae extrorsum pelli debuit , intus restitans in caput, fauces , pectus , abdominisque Viscera impetumhsiat, earumque pertium functiones laedat. Non tutum contra, immo noxium , si contraria his bffendant Ur .
325쪽
VARio L. CURATIO. 3II' Cl. TisqOTIUS generatim vesicantia in variolis damnat , I. quia augent febrim inflammationem , calorem, putredinem , et . quia cutim irtitant, dum ejus phlogosis, tensio , dolorque demulceri debent; 3. quia urinas potius Cohibeut, quam incitent ; a. quia dolores intendunt, atque adeo inquietudines ;s. quia alvi eXcretionem sufflaminant. Quas ob res vescantium usum etiam in soporosis affectibus, quibus discutiendis vulgo adhiberi solent, omnino reprobat , si ipsi a vi febris ac vasorum plenitudine gignantur. Hinc liquet, quanta opus prudentia sit,
quantoque eXamine, antequam vesicantia proponi possint. Vid. Epist. Nam argum. p. 26. Nec minori cautione se explicat MEA DIIS De vario . h. 72. de vesicantibus loquens s quando ea tum brachiis & cruribus imponi polle tradit, cum in variolis pessimae notae pulsus fit exiguus, languidus, sine ulla insigni manuum intumescentia, & torpet magis aeger, quam
At variolarum eruptio non a solis hisce caussis Eruptio j. CCXLV. CCXLVI. 9 retardatur, aut deprimi a
tur . Interdum vasorum plenitudo, motus sangui- quando
nis auctus, dia hesisque phlogistica, quam pulsus magnus, validus, durusque , & qUandoque respi μ .ι ratio difficilis indicat, impedimento e sit. Quo in
casu non cardiaca, non excitantia, non calori fica medicamenta, sed sanguinis misilio, restigerantia , aisiphlo-
diluentia , verbo antiphlogistica eruptionem pro 'movent, ac sustinent. Non nunquam prima eam pro rum Viarum saburra eruptioni quoque obnititur, ' spasmis viedlicet inductis, cordisque motu infirmato , aut inhibito . Tunc nemo non intelligit, eruptionem sola cacochyliae evacuatione pro Q quando Vendam fore. Hinc vel emetica, quae ab H UΦΑ- pura' i.
326쪽
311 CAP. IX. DE VARIOLis. Mio tan)quam praestantissima ad variolosam materiam cutim versus propellendam praedicantur, vel lenia cathartica, praesertim in variolis confluentibus , in quibus commodissime pars ex huherantis variolosi semitis alvi dectione ' educi potest , caussam cunctantium , aut subsidentium variola
a) HOM. Princ. med. de morb. febrii. Sect. VILItem INTR1NGH AH Hsos de ' ed. d Edimb. Tom. 2. pag. 324. in qui hanc fortasse ob caussam numquam vidit, quae antiphlogistica sunt, & moderate alvum apertam servant, Iuvenibus robustis , & plectoricis, id est sanguine denso, dc compacto abundantibus nocuisse , sed profuisse semper in variola
Enimvero lenem purgationem a prima pustularum eruptione ad suppurationis usque tempus in variolis confluentibus utilem semper deprehendit, expertusque est SIM SNNUS . viso de Med. u' Edimb.
Fauesiam Quod si fauces in hoc stadio , uti plerumque evenit g. CLXXI. ), doleant, tumeant, inflam-ertait ' mentur, pullulis nempe ihi obortis , dissicilemque deglutitionem reddant, leniri assidue debent eclegmate mucilaginoso, pota tepido, mollienti , blando, crebro, & gargarismata ejusdem naturae. Decocta radicis althaeae , hordei , florum malvae vel sola , vel lacti admixta utrique scopo satisfaciunt . Hi vero non proficietaribus si malum increscat , Znginaeque instar inflammatoriae deglutitionem , aut spiritum jam jam intercipere videatur magno cum aegri cruciatu, δe reliqua non re pugnent , sanguinis missione tam magno discrimi-
327쪽
V A R i o r. CURATIO. 3I3 succurrendum est '. Post hanc etiam, si opus sit, a faucibus revellere licet leni eccoprotico ex cama , aut manna, balneis pedum, & in graviori casu epispastico nuchae applicato , aut cataplasmate moliente collo circum ducto. itur. fortasse lector , me neque hic, neque
alibi de Variolarum curatione disserentem quidquam de cucurbitulis, quas complures hoc in morbo adhibendas volunt, memorasse . Caussam si quaeras . obvia plane est. Tutius educi sanguinem puto venanancisione, quam 1acrificatione cutis, in morbis, in quibus sanguinis nimia tenuitas lethales haemoralia-gias procreare potest.
Ratio quoque habenda est piyalismi , qui ab Pi alij
initio eruptionis , vel paullo post certe adultos
variolis speciatim confluentibus laborantes s I. Σ.- CLXXXVII. ὶ adoritur, copiosusque esse solet , R '-
dc debet , ut humoris variolosi pars magno aegri emolumento via hac excernatur . Cautio igitur adhibeatur , ne per subitum frigus, aut frigidam potionem , aut alvi fluxum, aut narcotica, aut adstringentia medicamenta supprimatur . Aetiimenim fere esset de aegri vita . Nihil autem certius hunc salivae fluxum promovet, & conservat quam diluentia crebro , & tepide epota. Inter' dum salivalis iste liquor, qui assidue manat, tanta a rimonia praeditus est , ut caustici instar erodere, & Ulcerare queat . Tunc non modo os V
2 tuendae sunt Ia cte dilutissimo , - ' πaut decocto hordei , aut radicis althaeae , Veran
etiam cavere diligenter oportet , ne acerrimus j moat humor voretur , descendatque in ven-
328쪽
3r CAP. IX. DE VARIOLis . riculum ; si mala effugere velimus , quae ex SA.
GARu observatione jam alibi A. CLXXXVI IL)
s1mprο- Neque desunt huic stadio quandoque harmor- hia. thagiae , phrenitides, deliria , soporosi affectus ,
quoque convulsivi motus , anxietates , vigiliae, aliaque ζαλώ- gravissima symptomata , prasertim in confluenti-' bus malignis , in quibus variolosa materies non penitus expulsa huc illuc vagatur , intelioresque partes adoritur , febremque cum suis syruptomati- Eorum'e- bus intensius exasperat. Quae curatio haemorrha- μή - gi s , phrenitidi , comati utrique , convulsi viseque a flectionibus adhibenda sit , jam supra mgilia CCXXXIX. CCXL. CCXLlΙ.) expositimus. At
ρ ' μ' Vigiliae plerumque protracice , anx retates, cQIpQ feri ορ- risque jactationes irrequietae , si quando accesse- . ''' lint, quod variolarum confluentium, & malignarum fere proprium est , sine aliqua medici opera vix praeteriri possunt. Harum igitur caussa ple Iique ex SYDENA Mi I sententia ' largum , & crebrum hoc in stadio hypnoticorum Uliam incUlcant . Mox enim post: primum stadium ungulis noctibus dari jubent vel syriapum Diacodri , veiomnise' emulsionem cum Syrupo papaveris albi , ixe e α. Meconio , vel laudanum liquidum , vel solidum, vel Opium purum , vel pitulas de cynoglosso congrua aetati cujusque dosi . Sic non modo pel vi gl-lio, inquietudini, ac delirio , verum etiam pullularum incremento , repletioni prospicere leaffirmant ; tantaque id confidentia sibi pollicentur , ut si vespertina hypnotici exhibitione quietem , & somnum non assequantur , remedium
329쪽
V A p i o L. CURATIO. II mane repetant , & etiam interdiu , donec so timus inducatur. Id autem in juvenibus, adulti Lque praecipue licere monent , cum tenera aetas
a) ab hypnoticis facile laedatur , nisi cautissime
adhibeantur . At contrariam huic sententiam tuentur alii, cautoque opus esse volunt in hypnoticorum usta ita perando, quod experientia didicerint , humores eo versis caput uberius pelli, cerebrum gravari , plyalismum adeo nece Barium supprimi, utilesque ventris excretiones tape sisti. Immo addit Si 11so NUs b) aegrotantes die octava,& nona per continuatum vel Syrupi papaveris albi usum, quem Syden hamiani commendant, interire delirio , angina , aut peripneumonia Oppresstas . Nocua quoque S Ac Amos in Epidemia I glavi ensii sc) somnifera fuisse aperte experimenti edoctus profitetur n) MEA D. de Varion cap. 3.' SYDENTIAM1 s Di fert. epist. ) in variolarum
confluentium curatione sic pare goricis confidit, ut non dubitet ea quas specifica ostentare, non secusae in febribus intermittentibus corticem per uvianum.
tus Syrupus Diacodii eo consilio , ut fletus gemitu Rque eorum ob pullularum molestiam sedarentur, quamquam . innoxius reputaretur, fecit tamen, ut caput sanguine oppleretur, & oculi , ac palpebrae extu mescerent. TaSSO T. l. c. p. 1'
330쪽
In hac sententiarum discrepantia , si quid ju-: ijs abico , illud evidens est , non esse, nisi caute , &αι repan-necessitate Urgente, ad somnifera procedendum .', bis dis. Itaque si vigiliae ita pertinaciter teneant , ut mens aberret, viresque dejiciantur, si anxii, atque inquieti vehementer evadant aegrotantes , si id aut ex pruritu ingenti, aut dolore pustularum contingat , si a taxia potius nervorum, & summa sensibilitas, quam phlogosis sanguinis, interiorum que partium in caussa esse videatur , tum certe , E . si diluentia , tempe tantia, demulcentia nihil pro-ώγρηοG- fecerint , licebit hasce turbas sedare mitiori ali- . quo paregorico, idque prudenter, prout res postulabit , repetere ; cum in hujusmodi casu ablandis hypnoticis vel cautissimi medicorum omnino non ' abhorreant . Verum animadvertendum est , non nimis praecipiti consilio quasque vigilias somniseris medicamentis profligari oportere , cum sepe in variolis confluentibus sex , vel septem dies insomnes sine damno praeterlabi δε-c--μ- Istant, ut Tisso Titi admonet, salivae fluxu in- terim rite , utiliterque prosequente , qui a Iias per somnum magno cum detrimento sisti posset. Magni quoque intererit pr noscere , num aegri a merdicamentis narcoticis laedi soleant. Nam sunt aliqui , quorum idio syncrasia tam adversa iis est, ut exagitentur potius, atque excalefiant praeter modum , quam consopiantur . Quare in his praestat ab ejusmodi medicamentis abstinere , Ultro consentientibus eoium alias b) propugnatoribus.' Ap