장음표시 사용
341쪽
V Aacio L. CURATIO. 327gere, inani testumque eis e , terrifica ejusmodi symptomata a narcoticis augeri debere, excretione que omneS , t Um maxime necessarias cum summodetrimento sisti . Immo vehementer timendum else, ut non ab earum usu anxietas , delirium ,
calor , & sitis janli per olesta intendantur , aut phrenitis , peripiae Uinonia , hepaticis , ischuria , intestitiorum gangrama , aliaque lethalia mala inducantur. ME ADIUs ipse mor ho ad finem tendente , si spiritus di cultas accedat , faucesque oppleat pituita viscida suffocationem minitans , quod saepe evenit ptyalismo cessante , opii usum
omnino Ut noxium rejicit . Non tamen ex hac sententiarum varietate velim quis credat , liberum esse alterutram sequi, aut uni potius quam alteri adhaerere, sine ulla deliberatione; cum rationi consonum omnino Videatur , ut alibi jam indicatum est , opii usum modo faluberrimum so re , Nodo noxi Una , prout nimirum vel incitandae vitae vires sunt, vel compescenda nimia sensibilitas , coercendaqUe nervorum a taxia . Ut Γο-que tamen casu temperamentum adhiberi oportet , ne in opio sive dando , sive rejiciendo modum excedamus , ad singulas sedulo, matureque 'respicientes. α) STORCK. l. c. P. I. p. 287. b L. c. p. II.
' Quamquam opii usum in variolis TiSSOTIUS saepe damnare videatur, non tamen ab eo ita alienum se declarat, ut nunquam ei locum superesse velit, iure, & merito limitandam ejus adhibitionem Conmtendit, & fatis op ortune decernit, quando ad hyp-noticis abstinere praestet, quando is uti tuto liceat. Quare non erit supervacuum , neque inutile cum
342쪽
318 CAΡ. IX. DE VARIOLIs i tanto viro casus percensere , in quibus somnisera in variolarum curatione adhiberi vetitum minime est ;videlicet 1. quando debiles vires sunt, & cardiacis egent , & quando a centro ad peripheriam ducere oportet, uti in primo variolarum stadio , s pulsus sit debilis, atque inaequalis, aeger frigeat, &in lypothymiam propendeat a. quando spatimi ex nimia mobilitate orti sedandi sunt, 3. ubi dolor pustularum intolerabilis est 4. ubi eruptionis tempore humores confluunt ad intestina , alvusque liquidior minatur virium exsolutionem i s. in diarrhora colliquante cum animi defectionibus, extremorumque refrigeratione ;6. in alvi fluxu tempore exsiccationis superveniente, si is nimius sit, vires dejiciat, pustulas pallidas, &exsuccas reddat, syncopem , aut delirium inferat , atque extrema frigefaciat 7. in doloribus colicis sub finem in sibi longum, & liberalem acidorum usum subsequentibus; g. post catharticum in ultimo stadio
datum. Vid. TISSO T. I. c. p. 22. ad 26.
x ,. a At natura ipsa pust Ularum imperfectam matu depresiar ritatem , aut depressionem in variolis confluenti- isti ' Qpplere tentat pryalismo, aut alvi fluxu, i l-ptγa U- lo in adultis , hoc in pueris, ut alias expositum d hra. est. Ergo enitendum omni cura est, ut istae salivae fluxus, ouoad fieri potest; pei severet, quod Quomo ' hi primis potu tepido , crebro , diluenti , melli- , Eis Itoto praestatur. Si vero salivalis hustior viscidus, &o fine ' tenax ita sit , ut egerrinae e faucibus , & ora educatur Cum suffocationis periculo, id quod circa diem Undecimam non infrequens est ἰ eum solvi , attenuarique oportet gargarismate ex aqua forum sambuci, aut decocto ficorum , aut radicis glycyrrhi Zae addito pauxillo mellis rosa ti, aut
oxymelitis si Plicis, aut strupi de moris . Quod si
343쪽
U Anio L. CV ATIO. yas si gargarizare nequeat, But nolit aeger, aut id satis non sit , eadem Ope syringae saepe die , &nocte in os, faucesque injicienda cab sunt, quidquid non nulli contra dictitent . SYDENHAMIus b) gargarisma e cere visia tenui, vel aqua hordei cum melle rosarum compositum proponit, vel illud , quod sic habet:
R. Cortrcis ulmi drachmas sex , glycyrrhiadae unciam semis , passularum enucleat. N. XX. rosari rubrar. pug. duos . Coq. s. q. m. ad lib. unum, Er semis. Colat. dissolν. o mel. simplic. ct mellis rosar. ana unc. duas . M. f. garg. AEgio vero suffocationi proximo dandum etiam suadet emeticum , quo nihil interdum prars antius ; licet fateatur , id non semper saluti esse. At humor salivalis interdum acerrimus est , ex quo os interius ulceratur , & quasi ;gne exardet , doletque acerbe . Tunc gargarizandum ex Qua sa-
aqua hordei lacti admixta , aut decocto radicis altlaarae , aut simili demulcenti liquore , cui alita riganν. quid succi sedi majoris sc), vel mali cotonei, utiliter adjici potest . Ulcusculis vero opportuna qua ti etiam sunt ea, de quibus , ubi aphthas explicuimus , mentio facta jam est . Quemadmodum medio autem p tyalismi continuatio summopere in adultis nece staria est , sic alvi fluxum , qui pueros
corripit, sinere expedit , quamdiu vires eum ferunt; immo, si casu sistatur, en ematibus blandis revocare , nec ulla ratione tanquam in hocce sta Dia , is dro cohibere, nisi nimius , & colliquans sit. Ad quiῆμ summum si acer humor descendens intestina ar rodat, & torminat citet , ut interdum, quando o , a Kdysenteriae epide ice regnant, accidit; nam tUm ἰα α sen solum variolae dysenteria comitantur ; ad demul
344쪽
. ζ' se Inter quibusdam os , fauce de ex pustii- narium lis variolosis ibi natis crijsta dura , dc crassa ob - zzn ducuntur sic, ut respiratio, & deglutitio summo.
mectan- pere laedantur. Tunc ast id de os , raucesque so-zisiar vendae sunt iis , luae molliunt , uti aqua tepida
lacte remixta , ut crusta decidat . Nares quoque eadem ex caussa saepe obstruuntur . Has autem reserat vapor aquae calidae narib Us , aut Ore attractus, aut aqua mellita per siphonem , aut syringam in nares injecta , a qua crustae emollitae separantur, & summum inde levamen percipitur F sa . Interdum etiam in variolis malignis, & colam: fluentibus, cum matures e re deberent, facieS m-μ- ' gra evadit, aridaque crusta obtegit Ul , Vele gan-gretenosa f. CXCV. . Tunc incidenda crebris vulnusculis altius cutis est ad sanam Usque carnem , bi deinde fovenda decocto emolliente calido, cui spiritus vini cum camphora adjectus siti. Inrisone Himc pus multum, & isti dissimum ex inusionis si V bus manare solet , emortuaeque partes separa Absoluta gangraenae digestione , cathartico . lv. ducenda est . Exemplum felicis ejusmodi curatio
345쪽
U A IOOL. CURATIO. 3 SI notum est de GUATrANIO non ignobili chirurgo romano , qui cum pGer pessiino, & gangraenoso variolarum genere laboraret, a Patre simili chiarurgia servatus est, ex qUo turpes in facie ei cicatricas tota Vita remanserunt , conspicuae paternae audaciae, & mirae curationis testes. Nec alia ratione curandae sunt aliarum partium gangraenae, si alicubi forte enascantur. a) SYDEN HAM. Op. Sect. 3. pag. 177. I ISSOΤ,
I. c. ab. STORCH. l. c. p. 27S.
Persaepe hoc stadio nimium facies, manus, pe- Tumoribdesque tument , tenduntur , dolent, rubent. 2, 2. Auxilio sunt fotus ex aqua , Sc lacte tepidis , . n/- aut molli nima cataplasmata . His enim non modo j ridolor , de tensito mitescunt , verum pustularum
etiam *ppuratio facilius absolvitur lab . Sed in Febris δε- primis ab febrem secundariam , ejusque symptoma- 1 upta,
ta in hoc suppurationis stadio animum, curam- curAit que omnem comm Uniter convertere consueverunt edicorum experientissimi . SYDENHAMius certe tho με
hanc valide oppugnandam esse duxit larga illico sanguinis missione , & catharsi, alternatim adhibitis, sic tamen ut catharsi post sanguinis misso Dem tantum , & non ante decimam tertiam morbi diem uti auderet . Utraque evacuatione sanguinis inflatamatoriam indolem , & purulentae materiae quantitatem minuere sb sibi pollicebatur . Ver Una non sine aliqua distinctione Syden- Quon 'hamiano prcecepto adhaerere licet. Non enim lam per , nec in quavis labri s.cundaria tutum ea uociathor'
346쪽
sanguinem mittere, aut alvum medicamento ducere ; nec Opus est semper , ut sanguinis missio catharsim, ubi haec locum habet , praecedat ; nec semper decimam tertiam diem exspectari oportet, ut purgatio instituatur, cum ante hunc etiam terminum , Ic quandoque nona , vel decima die illa necessaria esse possit sc). Sed de utroque evacuationis genere quid sentiendum nobis videatur,& quando utraque , aut Ulterutra admitti , auomitti debeat, mox explicare instituo. is SΤORCII. L. c. . bM De Febr. putrid. Variol. confluent. superUenis nob. p. 628. O p. 633. ad 636. c)3FREIND. iis Febrib. comment. VII. , MEA D.
H,ὰ δε- Itaque ut a sanguinis missione ordiar , quae instra rendum sedulo est , utrum symptomata ejusmodi ....hi . sint, quae variolas inflammatorias s*. CCX. in designent , aut febris vehementius exardeat, cum
pulsu Valido, & duro, calore magno, ac siti ingenti ; an corpus firmum , juvenile , exercitatumque sit; victui , & potui calefacienti deditum ;aut regimine calidiori usum ; aut inter initia venae incisio neglecta fuerit ; tunc utique sanguinem mitti oportebit , pr sertim si symptomata gravia , Uti phrenitis, coma, convulsio, faucium praefocatio , peripneumonia , sanguinis detractionem suadeant. Neque ab ea absterreat, si a reliquis indicetur, pulsuum parvitas, aut debilitas. , quia tum saepe non a virium defeehi, sed oppressione arteriae subegni, &, detracta sarcina , ple
347쪽
VARio L. CURAT 1o.' 333 cumque attolluntur, & validius emicant . Itemque notandum est , inflammatoria sanguinis dia- thesi praevalente, interiores sedes tape inflammatione tentari, atque hinc febrim secundariam pro- nasci , quin variolae deprimantur , quod indicio est , non a depressione earum , neque a pure resorpto , cum variolae extent, & pure hono turgeant, illam ortum trahere, sed a visco. n aliquorum inflammatione. Hoc etiam casu summum
praesidium in cita , & larga sanguinis missione positum est. Contra ubi symptomata nervosae febris , si ve malignae propria occorrunt g. CCXI. , aut, quod deterius est , putridae dissolutionis signa f. CCXII. appareant, uti in variolis confluentibus malignis, & quibusdam discretis , sed gangraenosis, & mali moris in primis epidemicis,
contingit, profecto a sanguinis missione , quamquam secundaria febris invaluerit , abstinere omnino convenit. In his enim noxiam esse , experimenta etiam SAGARIi sa) confirmarunt.
cundaria oritur ab aliqua interiorii am
Alterum erat , ut de catharticis in febre sea cothars cundaria adhibendis dicerem . Plerique post SY-
MiUM , aliosque his eam non soliam depelli, ve- rotan rum etiam praecaveri tradunt . Immo interdum nullam aliam medicinam profecisses sa) testantur , discreti in primis addito Opportune in quibusdam casibus
348쪽
3; C Ap. t X. DE VARIOIIs .calomelano , & interpositis paregoricis , Tisso Ti Us non modo in confluentibus variolis primo febris secundariae impetu , verum etiam in discretis, sed copiosiis, ingruente febri suppuratoria mannam praebendam esse ea dosii, ut alvus ter , quater, aut quinquies solvatur , praecipit ; quod nono , vel decimo die plerumque usui est per gendumque esse in alvo lenienda diebus etiam sequentibus . Adeo quippe huic medicinae confidit. Nec profecto sine cauli a ; nam notum est, quanta sit inter cutina, atque 4ntestina consensio ;& quam facile, juxta illud HippoCRATEI ; cutis
laxitas , alvi ad risIio , ct e converso: harum
partium excretiones se mutuo excipiant, & sup - 'eant. a) HUXIIAM. de aere, is morbis epidem. T. Lpag. 37.
Limitan- Attamen non promiscue , nec universam haecia ) ' purgandi praeceptio arripienda est , ac si nullis ob-
intra iu- ligata legibus esset; nam certos & ipsa, uti san- β' guinis missio , limites habet, quos ultra nequit recte consistere . Hoc igitur fere perpetuum est, ut in febre secundaria , quae nclla variolarum casis, iis suppuratione facta , aut praemature pustulis, faciei q-ikμ praesertim, arescentibus , ejUsque tumore evane 8' i' i cente accedit purgatio necessaria seu comin uniter habeatur, multoque nragis, sit ex materia intus restitante febris ardens oriatur cum corporis
jactatione , respiratione hrevi, & crebra, Uriuatenui , vigiliisque continuis. Tunc enim post san
guinis missionem; sit recte *. CCLXIV. indi
349쪽
UARio L. CURATIO. 23scata fuerit, lenia purgantia ad intervalla repetita variolosam colluviem feliciter. b) detrahunt. Verum id etiam convenientissimum est, cum pustula jam rite suppurarint, & pure iurgeant , nec tamen aliquid putis e pustulis exstillet , nec per Urinas feratur, neque in his sedimentum spectetur sc) ; vel demum sit Cito , alit repente variOlη subsederint , & pus intro refluxerit . Purgatione item opus est, si ptyalismo cessante, detumescent eque facie non succedat extremorum tumor , nec Urinarum copia sedimentum habentium , nec alvi solutio spontanea ; aut, quod deterius est , coma, aut delirium , aut utrumque supervenerit d) . Superveniente vero delirio, . aut comate , aut angina, aut peripne uinonia sic suando
idonea purgatio est, ut ab ea nos deterrere non et '' . debeat metus , ne alvi drictione ptyalismus sista- tiam pra-tur , cum eo in casu praesentiorem , maioremque 2Id opem exspectandam ab alvo soluta putet Tisso Ti Us se , qGam damnum a ptyalismi tum non satis levantis suppressione ; maxime si vente sectio, aut cucurbitulae adhibitae lana fuerint & nihil juverint sfὶ . Ne ue temper pulsuum humilitas, N/ὸ obstiae aut depressio purgationem prohibet ; cum is pρ Is pq post eam elevantur , & vires g) acquirunt . I R., Compertum est experientia , utiliter etiam alvum ' ς δεμ solutam esse, ubi humor acerrimus , quo variolae zerimo- arescentes scatebant , gangraenam cuti h) indu- ' '
350쪽
Quando A catharsi contra abstinere omnino satius est, ab ἴὰὸλ. quamdiu tumor faciei, atque pustularum inflam- ρηνς'i . matio permanet , & saliva rite effluit, sine graviori alio symptomate sa). Quod si facies detumescere incipiat, & ptyalismus minuatur , ut die
nono , vel undecimo ab eruptione accidit in variolis confluentibus , EM eodem tempore manus debito modo tumeant , & nulla deterioris notae symptomata appareant , totum negotium naturae
committendum est bin , aut solis interim clysteribus alvum , si adstricta sit , lenire satis erit . Omitti quoque debent cathartica , si alvus sponte fluat, aut en ematibus ante adhibitis laxata sit, vel saltem differri ad aliquot dies possunt , ne vires penitiis dejiciantur se); multoque magis, sita liquescat alvus , ut hac via corpus exhauriri timeatur , quod in putrida potissimum humorum omnium dissolutione adeo in malignis frequenti incidere consuevit . ia) SAOs EURY epist. citat.